Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đăng trên mạng xã hội X ảnh chụp màn hình thông điệp của ông từ 6 tháng trước, trong đó Washington tuyên bố không công nhận ông Nicolas Maduro là Tổng thống Venezuela.

Trước đó, Ngoại trưởng Venezuela Yvan Gil Pinto cho biết Mỹ đã tấn công các cơ sở dân sự và quân sự tại Caracas, đồng thời gọi hành động của Washington là một cuộc xâm lược quân sự.

Venezuela đã ban bố tình trạng khẩn cấp, và quân đội nước này đang chuẩn bị bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận Mỹ đã tiến hành thành công các đòn tấn công quy mô lớn nhằm vào Venezuela. Theo ông Trump, nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro và phu nhân đã bị bắt giữ và đưa ra khỏi đất nước.

Tác động tiềm tàng tới thị trường dầu mỏ

Theo Tổng biên tập InfoTEK Alexander Frolov trả lời hãng tin TASS, chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Venezuela có thể khiến giá dầu tăng trong ngắn hạn lên mức 70–80 USD mỗi thùng.

Giá hợp đồng tương lai dầu Brent giao tháng 3 chốt phiên ngày 1-1 trên sàn ICE London ở mức 60,8 USD mỗi thùng.

“Thị trường dầu mỏ có thể phản ứng mạnh trong ngắn hạn, với giá tăng vọt. Tuy nhiên, đà điều chỉnh giảm cũng có thể diễn ra nhanh chóng, bởi trên thực tế sản lượng của Venezuela có tác động không đáng kể đến nguồn cung toàn cầu,” ông Frolov nói.

“Nếu các cơ quan quốc tế đột ngột bắt đầu cho rằng thị trường dầu mỏ toàn cầu sẽ ổn định cụ thể là không cần đến Venezuela và rằng tình trạng dư cung được các tổ chức quốc tế dự báo sẽ không xảy ra, thì giá có thể quay lại mức 70–80 USD mỗi thùng. Tuy nhiên, tác động đó sẽ chỉ xuất phát từ các can thiệp bằng lời nói,” chuyên gia này nói thêm.

Ông Frolov giải thích rằng Venezuela chỉ mang tính danh nghĩa là một trong những quốc gia sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, bởi chỉ số này không phản ánh sản lượng thực tế do chi phí khai thác cao và sức ép từ các lệnh trừng phạt.

Theo chuyên gia, các biện pháp trừng phạt đã ảnh hưởng tới khoảng 0,5 triệu thùng/ngày sản lượng, trong khi chi phí cao kéo dài hơn một thập kỷ khủng hoảng đã khiến sản lượng sụt giảm hơn 1 triệu thùng/ngày.

Theo TASS/RT

Song hành cùng đà tăng kỷ lục của nhóm cổ phiếu công nghệ trong năm 2025, dàn lãnh đạo các tập đoàn này cũng nhanh tay quy đổi khối tài sản khổng lồ “trên giấy” thành tiền mặt. Theo phân tích dữ liệu từ Bloomberg, tổng giá trị cổ phiếu được các nhân vật này bán ra đã vượt ngưỡng 16 tỷ USD.


Tỷ phú Jeff Bezos. Ảnh: AFP/TTXVN

Dẫn đầu xu hướng này là nhà sáng lập Amazon, ông Jeff Bezos. Trong hai tháng 6 và 7/2025, ông đã bán ra 25 triệu cổ phiếu, thu về 5,7 tỷ USD. Đứng ngay sau là cựu Giám đốc điều hành (CEO) Oracle, bà Safra Catz, với giá trị cổ phiếu bán ra đạt 2,5 tỷ USD; tiếp sau đó là ông Michael Dell, CEO của tập đoàn máy tính Dell Technologies, với 2,2 tỷ USD.

Tại Nvidia, ông Jensen Huang đã chứng kiến công ty của mình trở thành doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới đạt mức vốn hóa 5.000 tỷ USD. Cùng lúc đó, ông cũng bán ra lượng cổ phiếu trị giá 1 tỷ USD.

Tương tự, CEO của Arista Networks, bà Jayshree Ullal, đã thu về gần 1 tỷ USD khi nhu cầu các thiết bị mạng tốc độ cao của công ty tăng vọt, qua đó đưa giá trị tài sản ròng cá nhân của bà vượt mốc 6 tỷ USD.

Hầu hết các giao dịch kể trên đều được thực hiện thông qua những kế hoạch bán cổ phiếu đã được đăng ký và phê duyệt từ trước, chứ không phải là những quyết định mang tính nhất thời. Trong danh sách này còn có ông chủ Meta Mark Zuckerberg với 945 triệu USD cổ phiếu được bán thông qua quỹ của mình. Trong khi đó, CEO Nikesh Arora của Palo Alto Networks và người đồng sáng lập Robinhood Baiju Bhatt mỗi người cũng bỏ túi hơn 700 triệu USD.

Điểm chung xuyên suốt các thương vụ này chính là làn sóng tăng trưởng mạnh mẽ nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) - động lực chính liên tục thúc đẩy giá cổ phiếu công nghệ lên những tầm cao mới trong suốt năm qua.

VietBF@sưu tập

Đêm thứ Bảy ở Cúcuta (Colombia) bỗng khác thường. Trên những con phố sát biên giới, đám đông tụ lại, bật nhạc, nhảy múa, hô vang những câu khẩu hiệu về “đức hạnh” và một “Venezuela tự do”. Tin lan nhanh như gió: Tổng thống Nicolás Maduro bị Hoa Kỳ bắt giữ trong một chiến dịch quân sự, và với một bộ phận người Venezuela tha hương, đó là khoảnh khắc họ chờ đợi đã quá lâu.

Một chàng bồi bàn 23 tuổi, quê bang Táchira, sống ở Colombia bảy năm, nói cảm giác ấy “không thể diễn tả” – như chỉ qua một đêm, hạnh phúc ập đến khi “bóng tối chuyển thành ánh sáng”, như thể cơn bão cuối cùng cũng chịu dừng. Với anh, đây là bước tiến mở ra cơ hội cho những người Venezuela khắp thế giới đã chịu đựng mất mát và đắng cay suốt nhiều năm.

Giữa đám đông, một người đàn ông lớn tuổi từ miền đông Venezuela cũng gọi đó là “ngày giải phóng khỏi một kẻ độc tài”, và ông nói về điều giản dị nhất nhưng xa xỉ nhất: người ta sẽ trở về, sẽ tìm việc, sẽ quay lại quê hương, gia đình sẽ đoàn tụ. “Cảm ơn Chúa,” ông nói, “sẽ không còn cảnh người Venezuela bị rải ra khắp thế giới nữa.”

Niềm vui có điều kiện: “một cái đầu đã rơi xuống, nhưng đường còn dài”
Không phải ai ăn mừng cũng tin mọi thứ sẽ đổi thay ngay lập tức. Một phụ nữ 42 tuổi, là người lưu vong chính trị, gọi đây là ngày hội – “một trong những cái đầu đầu tiên đã rơi xuống” – nhưng cảnh báo chặng đường phía trước còn rất dài. Bà kêu gọi thế giới ủng hộ, lắng nghe và nhìn thấy niềm vui của họ, để hiểu rằng những điều Maduro từng tuyên bố “chưa bao giờ là sự thật”. Và trong lời nói của bà, có một khát vọng không dành cho khẩu hiệu: tất cả đều muốn trở lại Venezuela, xây tương lai cho con cháu.


“Bị kéo khỏi giường ngủ” tới “perp walk”: những gì được tường thuật về hành trình của Maduro
Theo những thông tin được thuật lại sau đó, câu chuyện của Maduro rẽ sang một hướng không ai tưởng tượng nổi trong vài giờ đồng hồ.

Rạng sáng hôm qua, Tổng thống Donald Trump thông báo Maduro và vợ là Cilia Flores đã bị “bắt và đưa ra khỏi đất nước”. Hai nguồn tin am hiểu cho biết họ bị kéo khỏi phòng ngủ giữa đêm, khi đang ngủ. Vài giờ sau, ông Trump đăng một bức ảnh cho thấy Maduro trên tàu chiến USS Iwo Jima, mặc bộ đồ thể thao màu xám, tay cầm chai nước; trên mặt có bịt mắt màu đen và đeo tai nghe.

Sau đó, Maduro được nhìn thấy khi xuống máy bay tại căn cứ Stewart Air National Guard Base ở New York, hộ tống bởi hơn một chục đặc vụ liên bang mặc đồ đen. Từ đó, ông được đưa tới Manhattan bằng trực thăng, rồi tiếp tục bay trực thăng sang Metropolitan Detention Center (MDC) ở Brooklyn – nơi hiện ông bị giam giữ.

Không lâu sau, tài khoản phản ứng nhanh chính thức của Tòa Bạch Ốc đăng video giống như cảnh “perp walk”. Trong video, Maduro mặc áo hoodie đen và quần tối màu, nói “good night” và chúc “Happy New Year” bằng tiếng Anh với những người trong phòng – một câu chúc nghe như lạc giọng giữa bối cảnh khóa sắt và ánh đèn lạnh.

Có những cú rơi không cần dàn dựng. Nicolás Maduro – người từng sống trong vòng vây xa hoa, quyền lực và đoàn tùy tùng – giờ bị đưa thẳng tới Metropolitan Detention Center (MDC) ở Brooklyn, New York: một nơi mà chỉ nghe tên thôi, giới luật sư đã nhăn mặt. Theo thông tin được công bố, ông và vợ bị bắt trong một chiến dịch do Mỹ tiến hành tại Venezuela, rồi bị áp giải về New York để đối mặt cáo buộc liên quan ma túy; dự kiến ra tòa liên bang ở Manhattan trong những ngày tới.
Đoàn xe tiến vào MDC dưới lớp an ninh dày đặc, như một dấu chấm hết lạnh tanh cho đời “lãnh tụ” vốn quen phát biểu trên bục cao, ăn bò dát vàng, không quen nghe tiếng khóa sắt khép lại sau lưng.

“Nhà giam kinh hoàng” của những cái tên từng làm nước Mỹ chấn động
MDC Brooklyn bị mô tả là “bẩn thỉu”, “kinh hoàng” trong lời kể của nhiều luật sư và người từng bước qua cánh cửa đó. Nơi này nổi tiếng vì thiếu nhân sự trầm trọng, bạo lực trong trại giam, và những sự cố mất điện khiến mọi thứ rơi vào hỗn loạn. Được xây từ thập niên 1990 để giảm tải quá tải nhà tù liên bang, MDC dần trở thành “điểm đến bất đắc dĩ” cho các bị can/bị cáo đình đám: từ ca sĩ R. Kelly, “Pharma Bro” Martin Shkreli, Ghislaine Maxwell, Sam Bankman-Fried, cho đến ông trùm âm nhạc Sean “Diddy” Combs; thậm chí cả những nhân vật bị nghi là trùm băng đảng ma túy cũng từng bị giữ tại đây.
Cuối năm 2024, luật sư của Combs từng nói trước tòa rằng MDC là một nơi cực kỳ khó khăn cho phạm nhân, và việc chuẩn bị bào chữa trong bối cảnh đó gần như là một cuộc chiến thứ hai – cuộc chiến để còn… đủ bình tĩnh mà ra tòa.

Bóng tối 2019 và hai cái chết gây rúng động năm 2024
Ở MDC, bạo lực không phải tin đồn truyền miệng; nó là nỗi lo thường trực. Năm 2024, nhà giam này ghi nhận những vụ việc nghiêm trọng: có phạm nhân bị sát hại, có người chết sau một cuộc ẩu đả, và cơ quan công tố liên bang đã phải công bố các vụ truy tố liên quan những tội ác bạo lực xảy ra ngay trong trại.
Nhưng MDC không chỉ đáng sợ vì dao tự chế hay những cú đánh bất ngờ. Thứ ám ảnh nhất, đôi khi lại là… bóng tối. Năm 2019, một vụ mất điện kéo dài đã đẩy tù nhân vào tình trạng gần như tê liệt: tối tăm, lạnh giá, sinh hoạt đảo lộn, vệ sinh xuống cấp, nhà vệ sinh trục trặc. Sự kiện này dẫn tới điều tra và kiện tụng, rồi một thỏa thuận bồi thường cho hàng ngàn người bị ảnh hưởng – một bản cáo trạng âm thầm về điều kiện giam giữ mà chẳng cần lời văn hoa.

Giáo hoàng Leo XIV: “Chủ quyền Venezuela phải được bảo đảm”
Trong khi Maduro bước vào cánh cửa thép ở Brooklyn, Vatican cũng vang lên tiếng nói khác – không phải tiếng hô hào, mà là lời nhắc về ranh giới. Giáo hoàng Leo XIV, vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên, bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước những diễn biến tại Venezuela. Ngài kêu gọi con đường “công lý và hòa bình”, nhấn mạnh việc bảo đảm chủ quyền quốc gia, thượng tôn pháp luật được ghi trong Hiến pháp, tôn trọng quyền con người và quyền công dân.
Ngài cũng nhắc tới những người nghèo nhất – những người “chịu đau” rõ nhất khi kinh tế Venezuela lao dốc suốt nhiều năm. Trước đó, Giáo hoàng Leo XIV từng cảnh báo về nguy cơ của một can thiệp quân sự; và ông Maduro, hồi tháng 10, cũng từng nói đã viết thư cho Tòa Thánh, mong góp phần giữ hòa bình. Trong nội bộ Vatican, Giáo hội Venezuela có ảnh hưởng nhất định, với những nhân vật ngoại giao gốc Venezuela và các hồng y từng có thời gian làm việc tại nước này.

Thế giới phản ứng: đồng thanh nói về “chủ quyền”, nhưng khác nhau ở chữ “giới hạn”
Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều lãnh đạo quốc tế đã lên tiếng. Đức nói cần tránh đẩy Venezuela vào bất ổn, kêu gọi một giải pháp chính trị và thận trọng trong đánh giá pháp lý. Ukraine đặt trọng tâm vào dân chủ, nhân quyền và quyền tự quyết của người Venezuela. Nghị viện châu Âu tiếp tục lập trường không coi Maduro là lãnh đạo hợp pháp, đồng thời nhắc lại yêu cầu tôn trọng luật quốc tế. Israel ca ngợi hành động của Mỹ như một bước đi “lịch sử”. Trong khi đó, Bắc Triều Tiên lên án gay gắt, gọi đây là hành động bá quyền và xâm phạm chủ quyền nghiêm trọng.

Sáng 4.1, giá vàng miếng SJC được nhiều công ty niêm yết giá mua vào 150,8 triệu đồng/lượng, bán ra 152,8 triệu đồng. Vàng miếng SJC không thay đổi do Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC nghỉ lễ. Nhưng so với cuối tuần trước, mỗi lượng vàng miếng SJC đã giảm 6,9 triệu đồng. Cộng thêm với chênh lệch giá mua và bán 2 triệu đồng thì người mua sau một tuần đã lỗ gần 9 triệu đồng một lượng.


Giá vàng giảm mạnh trong tuần khiến người mua lỗ hơn 10 triệu đồng/lượng

ẢNH: NGỌC THẮNG

Thậm chí, người mua vàng nhẫn còn lỗ nặng hơn. Cụ thể, vàng nhẫn 4 số 9 tại Công ty SJC lao dốc xuống còn mua vào 145,9 triệu đồng, bán ra 148,9 triệu đồng, giảm 7,2 triệu đồng so với cuối tuần trước. Cộng thêm chênh lệch giá mua bán 3 triệu đồng thì người mua vàng nhẫn sau một tuần đã lỗ đến 10,2 triệu đồng một lượng. Riêng tại một số công ty như Bảo Tín Mạnh Hải và Bảo Tín Minh Châu, vàng nhẫn hiện được mua vào 152 triệu đồng, bán ra 155 triệu đồng, giảm 4,9 triệu đồng sau một tuần. Người mua vào tuần trước đến nay cũng bị lỗ gần 8 triệu đồng/lượng.

Giá vàng thế giới trong tuần quay đầu rớt khỏi mức kỷ lục, xuống 4.330,30 USD/ounce, giảm hơn 202 USD sau một tuần. Trong cuộc khảo sát vàng hàng năm của Kitco News có 475 nhà đầu tư tham gia thì đa số đều dự báo kim loại quý sẽ đạt mức cao kỷ lục trên 5.000 USD/ounce trong năm mới. Cụ thể, 197 nhà đầu tư, chiếm 42% dự báo giá vàng sẽ giao dịch trong khoảng từ 5.000 - 6.000 USD/ounce; có 92 người, chiếm 19% cho rằng vàng sẽ đạt đỉnh 5.000 USD/ounce và 49 nhà đầu tư còn lại, chiếm 10% nghĩ rằng vàng sẽ giảm xuống từ 3.000 - 4.000 USD/ounce. Bên cạnh đó, 139 nhà giao dịch thậm chí dự báo giá vàng sẽ trên mức 6.000 USD/ounce trong năm mới này…

Trước đó, nhiều tổ chức cũng dự báo kim loại quý sẽ tiếp tục tăng như Goldman Sachs nhận định giá vàng sẽ đạt 4.900 USD/ounce vào tháng 12.2026 trong khi Bank of America tin rằng kim loại quý sẽ đạt bình quân 4.538 USD/ounce trong năm 2026, với mức cao là 5.000 USD/ounce…

VietBF@sưu tập

Giá USD và một số ngoại tệ khác cùng giảm trong tuần dù thế giới hồi phục.

Giá USD tại các ngân hàng thương mại tiếp tục ghi nhận một tuần đi xuống. Cụ thể, Ngân hàng Vietcombank mua USD chuyển khoản 26.077 đồng, bán ra 26.377 đồng, giảm 7 đồng so với cuối tuần trước; Ngân hàng ACB giữ nguyên chiều mua 26.110 đồng và cũng giảm 7 đồng ở chiều bán ra, còn 26.377 đồng… Ngược lại, giá USD tự do trong tuần tăng 50 đồng khi được mua vào lên 27.080 đồng và bán ra 27.200 đồng.

Cùng chiều đồng USD, một số ngoại tệ khác cũng đi xuống. Chẳng hạn, giá euro tại Vietcombank giảm 104 đồng so với cuối tuần trước, xuống 30.045 đồng, bán ra 31.653 đồng; bảng Anh giảm 159 đồng khi mua vào còn 34.743 đồng, bán ra 35.883; yen Nhật cũng giảm 0,23 đồng khi mua vào xuống 163,54 đồng và bán ra 172,32 đồng…


Giá USD cùng nhiều ngoại tệ khác đồng loạt giảm trong tuần

ẢNH: NGỌC THẮNG

Giá USD thế giới quay đầu hồi phục khi chỉ số USD-Index đạt 98,43 điểm, cao hơn cuối tuần trước 0,4 điểm. Đồng USD đã giảm gần 10% trong năm vừa qua. Ngược lại, các đồng tiền mạnh khác có mức tăng mạnh như đồng euro tăng 13,5%, đồng bảng Anh tăng 7,5%. Tâm lý thị trường càng thêm nặng nề trước những lo ngại về tính độc lập của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump. Tổng thống Mỹ cho biết sẽ công bố đề cử tân Chủ tịch Fed vào tháng 1 để thay thế ông Jerome Powell - người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5.2026. Dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch hàng hóa tương lai cho thấy, đồng USD liên tục bị bán ròng từ tháng 4.2025 đến nay.

Giới phân tích nhận định, xu hướng đồng USD giảm giá nhiều khả năng sẽ kéo dài sang năm 2026. Các chiến lược gia tại ngân hàng Goldman Sachs dự báo đồng bạc xanh sẽ tiếp tục giảm giá trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế toàn cầu ổn định và Fed thực hiện nới lỏng chính sách tiền tệ trong khi các ngân hàng trung ương khác giữ nguyên lãi suất. Hiện thị trường đang đặt cược Fed sẽ có hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2026...

VietBF@sưu tập

Có những cú ngã không cần bản án dài. Chỉ cần một cánh cửa sắt khép lại, và một cái tên từng sống giữa thảm đỏ, vệ sĩ, quyền lực… bỗng phải học lại cách thở trong bốn bức tường ẩm mốc.

Nicolás Maduro – người từng được mô tả sống trong xa hoa – đang chuẩn bị bước vào một chương mới ở New York City: nhà tù liên bang Metropolitan Detention Center (MDC). Từ “cung điện” tới “ổ tối”, sự chuyển cảnh này không chỉ là câu chuyện của một cá nhân, mà còn là tấm gương phản chiếu cho một giai đoạn rối ren phía trước của Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela).

Cú rơi từ xa hoa xuống MDC: nhà tù bị gọi là “dơ bẩn” và “kinh hoàng”
MDC tại New York City nổi tiếng không phải vì kỷ luật sắt, mà vì những lời mô tả gây lạnh gáy: “disgusting” (dơ bẩn) và điều kiện “horrifying” (kinh hoàng).

Cơ sở này được biết đến với tình trạng nhếch nhác, thiếu nhân sự kéo dài, bạo lực trong tù và… sự cố mất điện. Một nơi mà chỉ nghe tên thôi, nhiều luật sư đã phải nhăn mặt trước tòa.

MDC được xây từ thập niên 1990 nhằm giảm quá tải nhà tù. Nhưng qua thời gian, nó trở thành “địa chỉ quen” của các vụ án đình đám. Nơi đây từng giam ca sĩ R. Kelly, “Pharma Bro” Martin Shkreli, Ghislaine Maxwell, Sam Bankman-Fried, và cả ông trùm âm nhạc Sean “Diddy” Combs. Một nhân vật bị nghi là thủ lĩnh cartel, Ismael “El Mayo” Zambada Garcia, cũng từng bị giữ tại đây khi chờ xét xử về tội giết người và buôn ma túy.

Cuối năm 2024, luật sư của Diddy – Marc Agnifilo – còn phải tranh luận trước tòa rằng MDC “rất khó để một bị cáo chuẩn bị cho phiên xử” nếu bị giam ở đó. Chỉ một câu như vậy cũng đủ thấy: MDC không chỉ là nhà tù, mà là một bài kiểm tra tâm lý và thể chất.

Bạo lực và bóng tối: những thứ không có trong lịch trình “xa hoa”
Bạo lực ở MDC có thể là mối đe dọa thường trực. Từng có một tù nhân bị đâm chết vào tháng 6/2024, và một người khác chết trong một cuộc ẩu đả chỉ một tháng sau đó.

Nhưng điều khiến MDC ám ảnh nhất lại là… điện. Năm 2019, một vụ mất điện kéo dài đã nhấn chìm các khu giam trong bóng tối gần như hoàn toàn, giữa thời tiết giá lạnh, suốt một tuần.

Sự cố này dẫn đến điều tra của Bộ Tư pháp và cuối cùng là một thỏa thuận bồi thường 10 triệu USD cho khoảng 1.600 tù nhân bị ảnh hưởng. Đơn kiện mô tả cảnh tù nhân bị nhốt trong phòng giam nhiều ngày, phải chịu điều kiện mất vệ sinh với nhà vệ sinh hỏng hóc.

MDC hiện là trung tâm giam giữ liên bang duy nhất phục vụ New York City, sau khi khu giam giữ liên bang ở Manhattan đóng cửa sau vụ Jeffrey Epstein chết trong tù năm 2019.

Với Maduro, đó là cú chuyển nhà không cần vali: từ “đời sống xa hoa” sang một nơi mà chính hệ thống Mỹ cũng từng bị chỉ trích vì điều kiện tồi tệ.

Mỹ “chạy” Venezuela: nghe thì gọn, làm mới thấy… gai
Trong khi Maduro chuẩn bị đối diện thực tế MDC, một câu chuyện khác cũng đang nóng lên: kế hoạch mà Trump từng nói – Mỹ sẽ “run” (điều hành) Venezuela trong giai đoạn chuyển tiếp.

Cựu đại sứ Mỹ tại Venezuela, ông Charles Shapiro, cảnh báo đây sẽ là nhiệm vụ cực kỳ phức tạp. Ông nói khó phân biệt liệu những người bỏ phiếu cho phe đối lập năm 2024 là “chống chế độ thật sự” hay chỉ là người quá bất mãn với nền kinh tế sụp đổ.

Shapiro ước tính ít nhất khoảng 20% dân số – có thể hơn – vẫn là người ủng hộ Maduro. Và câu hỏi lớn nhất là: làm sao “kéo” những người đó sang một trật tự mới?

Ông nhắc lại rằng năm 2024 từng nổ ra biểu tình sau khi cơ quan bầu cử (bị cho là đầy đồng minh của chế độ) công bố Maduro thắng với 51%, dù trước đó Maduro hứa bầu cử tự do – công bằng. Quá trình bầu cử bị phủ bóng bởi các cáo buộc gian lận.

Thêm vào đó là rủi ro an ninh: Venezuela khoảng 30 triệu dân, lại có sự hiện diện của một số nhóm du kích. Shapiro cho rằng chính quyền Trump khó có khả năng đưa quân số lớn vào và có vẻ sẽ dựa vào Phó Tổng thống Delcy Rodríguez cùng quân đội Venezuela để giữ trật tự.

Ông kết luận: đó là “một cái kim cực khó xâu” – vừa muốn chuyển tiếp, vừa tránh hỗn loạn, vừa không biến mọi thứ thành phản tác dụng.

Giữ dầu bằng “boots on the ground”? Một đất nước có thể trở mặt bất cứ lúc nào
Cùng lúc, tướng Wesley Clark – cựu tư lệnh tối cao NATO – cảnh báo: nếu Venezuela trở nên thù địch, việc Mỹ dùng lực lượng để “giữ dầu” sẽ vô cùng khó.

Ông nói lịch sử cho thấy các quốc gia thường không chấp nhận chuyện “cường quốc vào chỉ để lấy tài nguyên,” cho dù Trump có lập luận rằng đó là “tài nguyên của Mỹ” vì Mỹ từng đầu tư và đã bị tịch thu trước đây. Giữ được dầu trong một đất nước có thể chuyển sang thái độ đối đầu là một bài toán không đơn giản.

Trong khi đó, Phó Tổng thống Delcy Rodríguez của Venezuela đã yêu cầu “thả ngay lập tức” Maduro và vợ, đồng thời nói lãnh thổ Venezuela bị Mỹ “tấn công man rợ.” Clark nhận định mọi thứ sau chiến dịch vẫn “chưa rõ ràng.”

Donald Trump vừa thả một quả “địa chấn” lên thị trường năng lượng – dù hôm nay là cuối tuần và dầu tương lai còn chưa kịp mở cửa.

Tại Mar-a-Lago, ông tuyên bố Hoa Kỳ sẽ nắm quyền kiểm soát các trữ lượng dầu khổng lồ của Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela), đồng thời “chiêu mộ” các công ty Mỹ đầu tư hàng tỷ đô-la để sửa chữa một ngành dầu khí mà ông gọi là “một thảm bại toàn phần.”

303 tỷ thùng: kho dầu “to bằng một phần năm thế giới” nhưng bị bỏ phế
Theo số liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), Venezuela đang ngồi trên khoảng 303 tỷ thùng dầu thô – tương đương gần một phần năm trữ lượng toàn cầu. Nghe như một chiếc két sắt khổng lồ nằm dưới đất.

Nhưng trớ trêu là tiềm năng ấy không hề phản chiếu lên sản lượng thực tế. Venezuela hiện chỉ bơm khoảng 1 triệu thùng/ngày, tương đương chừng 0,8% sản lượng dầu thô toàn cầu.

Con số này chưa bằng một nửa mức trước khi Maduro nắm quyền năm 2013, và chưa bằng một phần ba thời kỳ ngành dầu khí còn “phun như suối” – khoảng 3,5 triệu thùng/ngày trước khi chế độ xã hội chủ nghĩa lên nắm.

Nói cách khác: có vàng dưới chân, nhưng tay thì trống.

Vì sao “mỏ vàng” hóa thành đống sắt vụn? Trừng phạt, khủng hoảng, nhưng gốc rễ là thiếu đầu tư
Suy thoái kinh tế và các lệnh trừng phạt quốc tế đã góp phần kéo ngành dầu Venezuela xuống dốc. Nhưng EIA cũng nhấn mạnh thêm một nguyên nhân chí mạng: thiếu đầu tư và thiếu bảo trì kéo dài.

Cơ sở hạ tầng năng lượng xuống cấp theo năm tháng, công suất khai thác teo tóp, và hệ thống vận chuyển – đường ống – bị già hóa.

Bản thân công ty quốc doanh PDVSA thừa nhận đường ống của họ “50 năm chưa được cập nhật,” và muốn đưa sản lượng trở lại đỉnh cao thì phải chi tới 58 tỷ đô-la để nâng cấp hạ tầng.

Đó là một mức giá khổng lồ, không chỉ bằng tiền, mà còn bằng thời gian và năng lực quản trị.

Trump nói sẽ “cho đại công ty dầu Mỹ vào”: hàng tỷ đô để vá lại ngành dầu bị “ran sườn”
Trump tuyên bố Mỹ sẽ điều hành chính quyền Venezuela “trong thời gian tới,” và các tập đoàn dầu khí Mỹ sẽ vào “chi hàng tỷ đô-la,” sửa lại “hạ tầng dầu mỏ bị phá nát,” rồi “bắt đầu tạo tiền cho đất nước.”

Ông mô tả ngành dầu Venezuela là “total bust,” cho rằng họ “bơm gần như chẳng được bao nhiêu so với khả năng đáng lẽ có thể bơm.”

Lời hứa nghe như một cuộc đại tu: thay vì chỉ cấm vận hay mặc cả chính trị, Washington muốn chạm thẳng vào mạch máu kinh tế – dầu.

Thị trường dầu sẽ phản ứng ra sao? “Tác động có thể khiêm tốn,” trừ khi tình hình rối loạn
Vì là cuối tuần nên giá dầu tương lai chưa giao dịch, tác động trước mắt vẫn là một trò “đoán ý thị trường.” Dầu sẽ mở cửa lại vào đêm Chủ nhật.

Một số phân tích cho rằng phản ứng giá có thể không quá lớn trong ngắn hạn, bởi Venezuela hiện không bơm đủ nhiều để “làm nghiêng cán cân.”

Thêm vào đó, giá dầu năm nay bị giữ tương đối thấp vì nỗi lo dư cung: OPEC tăng sản lượng, trong khi nhu cầu có dấu hiệu chững lại do kinh tế toàn cầu còn vật lộn với lạm phát và bài toán chi phí sinh hoạt sau cú sốc giá hậu đại dịch.

Trước đó, giá dầu Mỹ từng vượt 60 USD/thùng khi chính quyền Trump bắt đầu tịch thu dầu từ các tàu Venezuela, nhưng sau đó lại rơi về khoảng 57 USD/thùng.

Chuyên gia Phil Flynn (Price Futures Group) nhận định đây “có thể là một sự kiện mang tính lịch sử” đối với dầu, nhưng ông cũng nói tác động có thể chỉ tăng nhẹ về mặt tâm lý vì dầu Venezuela có thể được thay thế bởi nguồn từ các nhà sản xuất toàn cầu khác.

Bob McNally (Rapidan Energy Group) dự đoán tác động lên giá sẽ “khiêm tốn,” trừ khi xuất hiện dấu hiệu bất ổn xã hội lan rộng và tình hình trở nên “bầy nhầy.” Nếu mọi thứ có vẻ “ổn định,” thị trường sẽ ít hoảng loạn hơn.

Tuy nhiên, McNally cũng cảnh báo một điều rất thật: “nhận thức thường chạy nhanh hơn thực tế.” Nhà đầu tư có thể tưởng Venezuela tăng sản lượng nhanh hơn khả năng thật, trong khi ông nhấn mạnh Venezuela “có thể là chuyện cực lớn, nhưng không phải trong 5 đến 10 năm.”

“Dầu nặng, chua”: món hàng khó nhằn nhưng cực hợp gu nhà máy lọc dầu Mỹ
Dầu của Venezuela không phải loại “dễ ăn.” Đó là heavy, sour crude – dầu nặng, hàm lượng lưu huỳnh cao – cần thiết bị đặc thù và trình độ kỹ thuật cao để khai thác, xử lý, tinh luyện.

Các tập đoàn dầu quốc tế có năng lực làm việc này, nhưng lâu nay bị hạn chế vì rào cản chính trị và trừng phạt.

Điểm đáng chú ý: Hoa Kỳ là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, nhưng chủ yếu là dầu “light, sweet” – nhẹ, ít lưu huỳnh – tốt cho xăng, nhưng không phải thứ tối ưu cho tất cả sản phẩm.

Trong khi đó, dầu nặng kiểu Venezuela lại rất quan trọng cho các sản phẩm trong quá trình tinh chế như diesel, nhựa đường (asphalt), và nhiên liệu cho công nghiệp nặng. Diesel đang là mặt hàng căng trên thị trường thế giới, và có nhận định rằng tình trạng trừng phạt dầu Venezuela góp phần làm nguồn cung diesel trở nên “chật.”

Phil Flynn còn nhấn mạnh một chi tiết “đắt”: nhiều nhà máy lọc dầu ở Mỹ vốn được xây dựng để xử lý dầu nặng Venezuela, và chúng vận hành hiệu quả hơn khi dùng dầu Venezuela so với dùng dầu nội địa Mỹ.

Vì vậy, nếu “mở khóa” được nguồn dầu này, nước Mỹ có thể hưởng lợi trực tiếp, vì vừa gần về địa lý, vừa phù hợp về công nghệ lọc.

Helima Croft (RBC Capital Markets) nói thị trường sẽ nhìn vào một câu hỏi then chốt: liệu Trump có “hiện thực hóa” được cú quay đầu của ngành dầu Venezuela hay không.

Bà nhấn mạnh mọi thứ còn “phụ thuộc vào việc Venezuela có đi ngược lại lịch sử gần đây của các nỗ lực thay đổi chế độ do Mỹ dẫn dắt hay không.” Trump đã phát tín hiệu Mỹ quay lại “nation-building mode,” và nói các công ty Mỹ sẽ đổ vốn để vực dậy dầu khí.

Nhưng Croft cảnh báo: cần “nhiều chi tiết hơn rất nhiều” trước khi ai đó vội vàng tuyên bố “Mission Accomplished.”

Bởi dầu có thể nằm đó 303 tỷ thùng, nhưng để biến nó thành dòng tiền và ổn định thị trường, phải đi qua những thứ không nằm dưới lòng đất: luật lệ, an ninh, nhân lực, thiết bị, vốn, và một chính quyền đủ khả năng vận hành mà không biến mọi thứ thành… đống đổ nát mới.

Nếu vụ bắt Nicolás Maduro là tiếng sét trên bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas), thì những dư chấn sau đó đang lan theo nhiều hướng: từ ngoại giao cường quốc, tới chiến tuyến internet, và cả câu chuyện “dầu mỏ” vốn âm ỉ từ nhiệm kỳ trước.

Bức tranh mới nhất cho thấy: Bắc Kinh chính thức lên tiếng đòi thả người, trong khi Starlink của Elon Musk bất ngờ tuyên bố mở băng thông miễn phí cho người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong đúng giai đoạn đất nước này bị chao đảo bởi cúp điện – mất mạng.

Trung Quốc ra tối hậu thư: “phải thả Maduro và vợ ngay lập tức”
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố kêu gọi Hoa Kỳ “ngay lập tức” trả tự do cho Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân – hiện đang bị giam giữ tại Mỹ sau khi bị lực lượng Mỹ “snatch” khỏi thủ đô Gia Lạp Gia Tư.

Trong thông cáo, Bắc Kinh yêu cầu Washington:
- Bảo đảm an toàn cá nhân cho Maduro và vợ.
- “Ngay lập tức” thả hai người.
- Chấm dứt các nỗ lực “lật đổ/đảo ngược” chế độ ở Venezuela.
- Giải quyết vấn đề bằng đối thoại và đàm phán.

Trước đó, Trung Quốc cũng tuyên bố “bị sốc sâu sắc” và “kịch liệt lên án” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền. Lần này, giọng điệu còn trực diện hơn: không chỉ phản đối, mà là đòi trả người.

Trong ngôn ngữ ngoại giao, đây là kiểu tuyên bố mang tính “đóng dấu lập trường” cho cuộc đấu khẩu kéo dài: ai có quyền kéo một nguyên thủ ra khỏi đất nước của ông ta, và hậu quả sẽ được đo bằng điều gì.

Starlink mở mạng miễn phí đến 3/2: “giữ kết nối” giữa lúc Caracas mất điện – mất mạng
Song song với mặt trận ngoại giao, một câu chuyện khác bùng lên rất nhanh: Starlink thông báo sẽ cung cấp dịch vụ băng thông rộng miễn phí cho người dân Venezuela cho tới ngày 3 tháng 2.

Starlink – dịch vụ internet vệ tinh thuộc SpaceX của Elon Musk – nói trên X rằng họ cam kết “continued connectivity” (duy trì kết nối) cho Venezuela, một quốc gia vốn bị biết đến với tình trạng kiểm duyệt mạng.

Điểm đáng chú ý là chính quyền của Maduro trong quá khứ từng bị cáo buộc hoặc bị ghi nhận đã chặn các nền tảng như Facebook, YouTube, Instagram… Vì vậy, việc Starlink “bật mạng miễn phí” vào đúng thời điểm hậu biến cố khiến nhiều người lập tức liên tưởng: đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là câu chuyện quyền lực thông tin.

Các số liệu theo dõi của Netblocks cho thấy đã có tình trạng sụt giảm kết nối internet đột ngột ở một số khu vực Gia Lạp Gia Tư vào Thứ Bảy, và Netblocks nói hiện tượng này trùng khớp với “các đợt cắt điện trong quá trình chiến dịch quân sự của Mỹ.” Một số nguồn truyền thông địa phương cũng cho hay có những khu vực của thủ đô không có internet.

Trong thời đại này, cắt điện là một loại vũ khí. Cắt mạng là một loại vũ khí khác. Và internet vệ tinh trở thành “đường vòng” cho xã hội đang bị bóp nghẹt thông tin.

John Bolton kể lại “ý tưởng lật Maduro” thời nhiệm kỳ 1: Trump mê dầu nhưng… không tập trung được
Giữa lúc cả thế giới tranh cãi đúng – sai, cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton kể lại một chi tiết từ hậu trường nhiệm kỳ đầu của Trump: kế hoạch loại Maduro từng được đưa lên bàn, nhưng rốt cuộc không đi đến đâu vì các quan chức “không thể giữ Tổng thống tập trung” vào vấn đề này.

Bolton nói Trump khi đó đã “rất quan tâm” tới dầu mỏ Venezuela. Nhóm của ông từng làm Trump hứng thú với ý tưởng “loại Maduro”, nhưng rồi… mất nhịp vì không giữ được sự chú ý của Trump.

Bolton cũng nhắc rằng phe đối lập Venezuela khi ấy tin sức ép kinh tế là đủ để làm chế độ Maduro rạn nứt.

Nhưng theo Bolton, ở nhiệm kỳ hai, Ngoại trưởng Marco Rubio – đồng thời giữ vai trò cố vấn an ninh quốc gia lâm thời – đã thuyết phục Trump hiệu quả hơn. Bolton nhận định lần này Trump bị thúc đẩy bởi “sự kiên trì của Rubio” và “lợi ích chính trị.”

Chi tiết này như một mảnh ghép cho thấy: cuộc chơi không chỉ là quân sự hay pháp lý. Nó là sự kết hợp của động cơ chiến lược, quyền lợi chính trị nội bộ, và những mục tiêu lâu dài mà người ta đã nói từ nhiều năm trước.

(Bolton hiện là một nhân vật chỉ trích Trump mạnh mẽ, và theo tường thuật thì ông cũng đang đối mặt nhiều cáo buộc liên quan đến việc chuyển giao và lưu giữ thông tin quốc phòng.)

Một Venezuela hậu Maduro: tranh chấp chủ quyền, tranh chấp thông tin, và “cuộc chiến của các đường dây”
Sự kiện Maduro bị bắt đã tạo ra một thời khắc cực hiếm: cùng lúc bùng nổ ba loại xung đột.

- Xung đột ngoại giao: Trung Quốc đòi thả người “ngay lập tức,” coi đây là can thiệp thô bạo.
- Xung đột thông tin: Caracas mất điện – mất mạng, và Starlink “mở cửa bầu trời” bằng internet vệ tinh.
- Xung đột lợi ích: Bolton nhắc lại “dầu mỏ Venezuela” như một thứ ám ảnh từ nhiệm kỳ đầu.

Ông Nicolás Maduro với vẻ mặt nghiêm nghị, đeo còng tay và phát biểu câu đầu tiên kể từ khi bị Mỹ bắt giữ
(Ảnh: New York Post)

Hình ảnh áp giải ông Maduro đến Mỹ do tài khoản phản ứng nhanh của Tòa Bạch Ốc cho đăng tải đoạn video cho thấy cảnh áp giải ông Nicolás Maduro, đương kiêm TT Venezuela. Trong video, ông Maduro mặc áo hoodie đen, đi dọc hành lang trải thảm xanh có dòng chữ "DEA NYD" (Cơ quan Phòng chống ma túy New York). Trong đoạn video này, ông Maduro được cho là quay sang chúc một người đang đứng quan sát hoạt động áp giải. "Chúc mừng năm mới", ông Maduro nói.

Theo CNN, nhiều luật sư quyền lực hàng đầu của Mỹ chuyên bào chữa trong các vụ án hình sự đã sớm tìm cách tiếp cận để giành quyền đại diện cho ông Nicolás Maduro trong các phiên xét xử tại Mỹ.

Ông Maduro hiện bị tạm giữ tại Trại giam Metropolitan ở Brooklyn (New York, Mỹ) trong lúc chờ phiên hầu tòa đầu tiên tại tòa án liên bang ở Manhattan.
Việc xét xử ông Maduro đặc biệt thu hút sự quan tâm của giới luật sư tên tuổi tại Mỹ vì nhiều lý do. Trước hết, đây là vụ việc thu hút mức độ quan tâm cực kỳ cao ở tầm quốc tế. Thứ hai, ông Maduro được cho là một chính trị gia giàu có, có khả năng chi trả mức phí cao cho đội ngũ luật sư bào chữa cho ông.

Việc xét xử được dự báo sẽ thu hút sự chú ý rất lớn từ dư luận ở Mỹ và quốc tế. Những luật sư bào chữa hình sự hàng đầu luôn muốn tham gia các vụ xét xử lớn, gây tiếng vang. Cuối cùng, vụ xét xử này nhiều khả năng sẽ xuất hiện các lập luận về pháp lý mới mẻ có liên quan đến Hiến pháp hai nước và luật pháp quốc tế.

Đây là lĩnh vực lớn mà những luật sư bào chữa hình sự tài giỏi nhất luôn muốn có cơ hội để tham gia.

CNN cũng ghi nhận ra có nhiều cuộc biểu tình đang xảy ra trên khắp nước Mỹ ngay sau chiến dịch đột kích đặc biệt do Tổng thống Donald Trump tiến hành tại Venezuela nhằm bắt giữ ông Maduro.

Tại các thành phố lớn như Washington D.C., New York, Boston, Chicago và Los Angeles, các nhóm biểu tình với quy mô lên đến khoảng 100 người đã tuần hành, hô vang các khẩu hiệu phản đối việc bắt giữ người lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro cùng phu nhân Cilia Flores.

Bất chấp thời tiết giá lạnh và mưa, nhiều người vẫn xuống đường để phản đối cuộc độc kích táo bạo này của Mỹ. Nhiều khẩu hiệu như "Không chiến tranh với Venezuela" hay "Mỹ hãy tránh xa Mỹ Latinh" phản ảnh ra sự bất bình ngày càng gia tăng trong dư luận Mỹ trước nguy cơ xung đột chiến tranh tại Venezuela, quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất nhì trên thế giới.

Ủy ban Chống chiến tranh Chicago, một trong các tổ chức đang đứng ra kêu gọi biểu tình tại thành phố này, cho rằng trong khi Hoa Kỳ tiến hành cuộc đột kích tại quốc gia khác, cơ sở hạ tầng công cộng và các chương trình về an sinh xã hội của Mỹ lại bị bỏ bê.

"Chúng tôi không muốn tiền thuế của người dân bị sử dụng để nuôi dưỡng chiến tranh, và cũng không muốn chính phủ Mỹ tiến hành chiến tranh chống lại quốc gia có chủ quyền là Venezuela", theo bản tuyên bố của Ủy ban Chống chiến tranh Chicago có nhấn mạnh.

Sau vụ bắt giữ này, nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới đã lên án cuộc tấn công của Mỹ, cho rằng hành động này đã xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Venezuela, đe dọa hòa bình khu vực và tạo ra tiền lệ nguy hiểm đồng thời nhấn mạnh đến giải pháp đối thoại.

Thuế nhập khẩu cao đã đẩy giá hàng hóa tăng và gây khó khăn cho doanh nghiệp Mỹ, nhưng mức độ ảnh hưởng lại thấp hơn nhiều so với dự đoán ban đầu. Một báo cáo mới đã chỉ ra những lý do phía sau hiện tượng này.

Năm ngoái, Tổng thống Donald Trump đã nâng mức thuế mà Mỹ áp lên hàng nhập khẩu lên ngưỡng cao nhất trong vòng một thế kỷ.

Theo báo New York Times, hệ quả là giá hàng hóa tăng, nhiều doanh nghiệp phụ thuộc vào nguyên liệu và sản phẩm nhập khẩu gặp khó khăn, thậm chí phải đóng cửa. Tuy nhiên, tác động thực tế của các biện pháp này không nghiêm trọng như nhiều chuyên gia từng lo ngại, đặc biệt sau khi ông Trump công bố mức thuế hai con số với hàng hóa từ nhiều quốc gia hồi đầu tháng 4.

Một bài nghiên cứu sơ bộ của các nhà kinh tế thuộc Đại học Harvard và Đại học Chicago đã lý giải vì sao. Báo cáo cho thấy mức thuế thực tế mà các nhà nhập khẩu phải trả thấp hơn đáng kể so với mức thuế mà ông Trump công bố. Nguyên nhân bao gồm: các ngoại lệ cho một số quốc gia và ngành hàng, mức thuế được điều chỉnh giảm khi hàng hóa cập cảng Mỹ, cũng như việc một số doanh nghiệp né tránh quy định.

Dựa trên phân tích nguồn thu thuế quan của chính phủ và giá trị hàng nhập khẩu, các nhà kinh tế kết luận rằng mức thuế quan thực tế của Mỹ chỉ ở mức 14,1% vào cuối tháng 9.

Con số này chỉ bằng khoảng một nửa mức thuế mà chính quyền công bố chính thức. Theo ước tính, thuế quan bình quân theo trọng số thương mại của Mỹ vào tháng 9 là 27,4%, giảm từ đỉnh 32,8% hồi tháng 4.

“Thuế thực tế thấp hơn nhiều so với con số được công bố, và đó là một trong những lý do khiến tác động không nghiêm trọng như lo ngại", Gita Gopinath, giáo sư Harvard, cựu Phó Tổng giám đốc thứ nhất của IMF, nói.

Một yếu tố quan trọng là miễn trừ cho các lô hàng đang trên đường tới Mỹ khi thuế được công bố. Việc vận chuyển bằng đường biển thường mất nhiều tuần, khiến mức thuế doanh nghiệp phải trả tăng chậm hơn so với tuyên bố của ông Trump.

Một yếu tố là việc miễn trừ cho các sản phẩm đang trên đường đến Mỹ khi thuế quan được công bố. Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển đến các cảng của Mỹ thường mất nhiều tuần, có nghĩa là thuế quan mà các doanh nghiệp phải trả tăng chậm hơn so với mức mà ông Trump đã công bố trong suốt năm.

Việc miễn trừ cho các sản phẩm và quốc gia bao gồm chất bán dẫn và một số sản phẩm chứa chúng, một động thái được nhiều người coi là ưu ái cho các giám đốc điều hành công nghệ. Mặc dù các quan chức cho biết họ sẽ công bố thêm thuế quan đối với chip và thiết bị điện tử, nhưng điều đó đã không xảy ra.

Kết quả là, các công ty đã trả mức thuế thực tế là 9% đối với chip nhập khẩu vào Mỹ, thấp hơn nhiều so với mức thuế đối với các mặt hàng khác. Và hàng xuất khẩu từ những nơi sản xuất nhiều chất bán dẫn, như Đài Loan/Trung Quốc, phải đối mặt với mức thuế thực tế thấp hơn nhiều (8%) so với mức thuế chính thức (28%).

Canada và Mexico cũng nhận được những miễn trừ đáng kể từ mức thuế cao trên danh nghĩa mà ông Trump áp đặt lên họ năm ngoái. Nhiều mặt hàng chủ yếu được sản xuất ở Bắc Mỹ đủ điều kiện được miễn thuế theo Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada, mà ông Trump đã ký kết trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.

Vì thuế quan của Mỹ nhìn chung thấp trong quá khứ, nhiều công ty đã không bận tâm khai báo rằng hàng hóa của họ tuân thủ hiệp định thương mại khi nộp tờ khai hải quan. Nhưng vào năm 2025, khoảng 90% hàng hóa đến từ Canada và Mexico được khai báo là tuân thủ, tăng từ dưới 50% so với năm trước.

Việc trốn thuế cũng làm giảm mức thuế thực tế mà các công ty phải trả. Các công ty có thể theo đuổi nhiều chiến lược, nhiều trong số đó là bất hợp pháp, để thay đổi thông tin trên tờ khai hải quan về nội dung, giá trị hoặc nguồn gốc của sản phẩm và trả mức thuế thấp hơn mức đáng lẽ phải trả.

Khi mối lo ngại về khả năng chi trả ngày càng tăng, chính quyền Tổng thống Trump có thể sẽ đưa ra thêm các miễn trừ và trì hoãn đối với các mức thuế đã được lên kế hoạch. Hôm 31/12, ông Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp hoãn việc tăng thuế quan đối với bàn trang điểm, tủ bếp và đồ nội thất bọc nệm trong một năm. Bộ Thương mại Mỹ cũng đã rút lại kế hoạch sơ bộ áp thuế đối với một số mặt hàng mì Ý nhập khẩu, cho biết một số nhà sản xuất mì đã giải quyết các lo ngại của Mỹ về các hành vi không công bằng. Quyết định cuối cùng dự kiến ​​sẽ được đưa ra vào tháng 3/2026.

VietBF@ sưu tập

"Bác sĩ Y khoa"theo quan niệm của nhiều người từ xa xưa cho đến nay, là một trong những nghề cao quý trong xã hội, đặc biệt đối với xã hội Việt Nam. Thời xưa, người thầy thuốc có vai trò như một ông thánh (!), phán ra câu nào là mọi người phải nghe theo vì kiến thức học sâu hiểu rộng về sức khoẻ và bệnh tật của con người.

Chẳng những thế mà thời phong kiến ở nước ta họ được gọi là Quan Đại Phu, thời Pháp thuộc thì phổ biến dưới tên gọi Quan Đốc (đốc-tờ: docteur), được trọng vọng không kém gì những ông thầy dạy học, vì chính họ cũng là một ông thầy: thầy thuốc. Điều này thể hiện sự tôn trọng của xã hội đối với nghề bác sĩ.

Sự tôn trọng này có căn cơ rõ rệt, vì trước khi thực hành công việc có liên quan trực tiếp đến sức khoẻ và sinh mạng của con người, họ đã phải trải qua 6 năm học dài đăng đẳng (các ngành khác chỉ có 4 năm). Nếu tính ra tất cả thời gian đi thực tập, trực gác ở bệnh viện và học chuyên khoa thì có lẽ sẽ gần gấp đôi các ngành nghề khác. Còn so với thời gian học y khoa ở Mỹ hay Úc, chúng ta…chỉ bằng có một nửa.

Trong thời gian đi học, sinh viên y khoa phải thường xuyên tiếp xúc với môi trường độc hại của ngành y như các bệnh lý, hoá chất, các nguồn lây bệnh khác…, tập làm quen với mùi máu, mủ, phân, nước tiểu, nước ối,…tập nghe (và chịu đựng) tiếng rên la, tiếp xúc với người bệnh với những đau đớn, căng thẳng, mất mát và cả sự chết chóc. Họ phải học cách tự kiềm chế cảm xúc của mình trước những ca bệnh khó hoặc tuyệt vọng để tập trung tìm cách cứu chữa. Mỗi toa thuốc đều phải tính toán rất cẩn thận, mỗi đường rạch dao, mũi kim đều không thể là sự ngẫu hứng tình cờ. Họ phải tỉnh táo, thậm chí lạnh lùng để giải bài toán bệnh tật trong thời gian ngắn nhất với hiệu quả cao nhất. Thậm chí ở Mỹ, nghề bác sĩ còn được xếp vào nghề nguy hiểm, bên cạnh nghề cứu hoả và cảnh sát, vì khả năng lây nhiễm hay các nguy cơ về sinh học khác. Ngoài ra, họ còn phải tự điều chỉnh hành vi, thái độ, cách ứng xử cho phù hợp với từng đối tượng người bệnh khác nhau.

Ít có ngành nào mang đậm tính cách Nghề-Nghiệp như ngành y. Vẫn biết bác sĩ là một nghề cũng như bao ngành nghề khác để kiếm sống đàng hoàng và lương thiện. Nhưng trong ngành y, nó còn là cái Nghiệp, đúng hơn là thiên chức, vì có liên quan trực tiếp đến sức khoẻ và sinh mạng con người. Người thầy thuốc đồng hành với con người từ khi mới tượng hình trong bụng mẹ, 9 tháng sau tận tay trao hài nhi vừa chào đời cho sản phụ, rồi lại tiếp tục chăm sóc sức khoẻ suốt đời cho đến khi ngậm ngùi bất lực ghi vào bệnh án tử vong. Chỉ có họ mới là người được bệnh nhân tin cậy thổ lộ tất cả những đau đớn về thể chất và tinh thần, những nỗi băn khoăn, lo lắng, sợ hãi, cả những điều mà bệnh nhân không thể nói ra với gia đình.

Bỡi vì, trước khi ra trường, họ đã thề trước ông tổ của nghề nghiệp là không bao giờ tiết lộ bí mật của bệnh nhân. Họ chịu trách nhiệm lớn nhất về phần xác và một phần tâm hồn của người bệnh. Họ không chỉ là chuyên viên tư vấn về y học, mà còn là một chuyên viên tham vấn về sức khoẻ. Như vậy, những yếu tố góp phần hình thành vị thế và hình ảnh của người bác sĩ trong xã hội là (1) quá trình đào tạo, (2) tiềm năng và nỗ lực của bản thân và (3) sự phản hồi từ xã hội và người bệnh. Điều này đã làm cho y khoa trở thành một nghề tuy đẹp đẽ, nhưng khó nhọc vô cùng.

Trong thời gian gần đây, y đức trở thành một đề tài "hot", được bàn đến nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng, chủ yếu là về việc suy thoái và làm cách nào để "vực dậy, lấy lại niềm tin cho người bệnh". Nếu chỉ hiểu đơn giản y đức là đạo đức của ngành y thì bất cứ ngành nghề nào cũng cần phải có đạo đức, và sự xuống cấp về đạo đức là vấn nạn của toàn xã hội, nhưng vì ngành y có liên quan trực tiếp đến sức khoẻ và sinh mạng con người nên được đem ra mỗ xẻ nhiều nhất.

Thật ra, y đức cũng chỉ là những quy ước về đạo đức hành nghề y bao gồm những chuẩn mực và nguyên tắc về sự giao tiếp giữa người thầy thuốc và bệnh nhân, đó là một phần của hệ thống đạo lý trong xã hội. Y đức có thể thay đổi đôi chút tuỳ thuộc vào văn hoá địa phương và thời gian, nhưng bản chất và nguyên lý không hề thay đổi, đó là
(1) trước hết không làm hại bệnh nhân
(2) luôn làm điều có lợi nhất cho bệnh nhân
(3) tôn trọng quyền tự chủ và nhân phẩm
(4) công minh, không phân biệt đối xử
(5) giữ bí mật nghề nghiệp.

Những yếu tố tạo ra hình ảnh và vị trí của người bác sĩ như đã nói trên thật ra cũng là những yếu tố chính hình thành ra "y đức". Nhưng trên hết, cốt lõi của vấn đề vẫn là con người. Và con người y khoa phải bao gồm cả 2 khía cạnh: chuyên môn và phẩm chất. Nếu có một nền tảng đạo đức tốt đẹp, nếu được huấn luyện tốt và cập nhật kiến thức thường xuyên, "y đức" sẽ được người bác sĩ thực thi nghiêm túc mà không cần phải học thuộc lòng hay đánh máy lồng khung kiếng treo trịnh trọng ở khắp nơi trong bệnh viện.

Nhưng đã là con người thì không thể không có sai sót trong đời. Và sai sót trong y khoa là điều không thể tránh khỏi cho dù là kỹ thuật điều trị mới nhất cũng có những tỷ lệ tai biến khó lường ra hết được. Nhưng khi xảy ra sai sót, nên xem xét lại hệ thống và quy trình quản lý ra sao hơn là chỉ đỗ lỗi cho cá nhân. Và như vậy, "y đức" còn liên quan đến môi trường mà người bác sĩ đang tương tác: cấp quản lý và người bệnh.

Y khoa vốn là một nghề đặc biệt vì bên cạnh kỹ thuật, nó còn mang đậm tính nhân văn. Xin được mượn ý của Bs. Đỗ Hồng Ngọc để kết thúc bài viết này. Ông cho rằng xã hội gọi người bác sĩ qua 3 chữ "người thầy thuốc", tức là nghề này phải gồm cả 3 yếu tố: "NGƯỜI" > nhân đạo, "THẦY" > nhân đức và "THUỐC" > nhân thuật. Ba yếu tố trên đây chính là "y đức" vậy.

Bs. Phan Minh Trí

Uống cà phê là nếm hương vị đắng. Uống trà để nếm hương vị chát. Không hẳn như thế đâu. Đắng và chát đều nằm trong tách cà phê và tách trà.

Cà phê đắng là do chất caffeine gây ra. Trà đắng cũng do caffeine. Nhưng trà lại đắng ít hơn do ít caffeine hơn. Cà phê chát vì còn sót lại tannins. Trà chát hơn cà phê vì có nhiều tannins hơn. Dĩ nhiên, còn nhiều chất phụ gia nữa cũng góp phần vào vị đắng và chát của cà phê và trà.

Còn biết bao chuyện để nói về vị chát và đắng. Cà phê đắng từ lúc đem đi rang – rang nhẹ, đắng dịu, rang mạnh, đắng gắt. Trà chát từ thuở ban đầu, từ lúc hái trà rồi lên để men. Trà xanh vị chát thanh. Trà đen vị chát đậm. Đó là chưa kể cách để pha trà, một nghệ thuật rất tinh tế để thưởng thức trà.

Có lần tôi ra Hà Nội, ghé quán trà ven đường, ngồi bệt trên bậc thềm nhà, gọi một "cốc trà". Sẵn có cái điếu cày bên cạnh, lấy kéo luôn một hơi.

Hồi đó quán cà phê ở Hà Nội hầu như không có, nếu có, chỉ là cửa hàng quốc doanh. Quán trà ven đường mới là "cửa hàng tư doanh", góc đường nào cũng thấy cả. Bàn ghế chỉ là cái thúng, cái mẹt và ghế bệt, cao chưa tới một tấc. Ngoài Bắc, người ta uống trà, trong Nam thì cà phê.

Tôi nhớ những năm 71-72, khi chiến cuộc lên cao. Bạn bè tôi nhiều thằng phải đi nhập ngũ. Về phép, tụi nó trưởng thành hẳn lên, kéo nhau vào quán cà phê, nếm vị đắng cuả ly cà phê nhỏ giọt.

Ngồi ở quán trà Hà Nội, tôi tự hỏi, các bạn sinh viên ở đây, sau màn "tình nguyện vào Nam chống Mỹ cứu nước" ở trường, họ có ra quán trà, thưởng thức vị chát, và tâm sự riêng với nhau hay không.

Cuộc chiến thật buồn. Kẻ đắng người chát. Đắng và chát lẫn lộn, xen kẽ vào nhau, như tách cà phê và tách trà.

Tôi uống được trà, và uống từ hồi còn nhỏ. Mẹ tôi mua lá trà tươi từ người bán dạo về pha cả ấm trà lớn. Không thích cũng phải uống. Uống riết rồi quen. Sau này lớn, theo bè theo bạn, tôi không uống trà nữa, nếu có chỉ là…trà đá. Ra Hà Nội lần đó, tôi mới nếm lại vị trà. Trà quá đậm và chát. Chỉ có thể nhấm nháp chút ít.

Bây giờ lớn tuổi, tôi vẫn uống cà phê, ngày vài ly. Phải là dark coffee, rang đậm–đắng đậm. Tôi quen với vị đắng cà phê.

Đắng và chát đều là vị đời. Cả hai đều có khoảng cách, đều có ít nhiều đắng và chát trộn lẫn vào nhau. Một tách cà phê, một tách trà, mỗi thứ một vị, nhưng đều là cách thức để cho chúng ta nhấm nháp thời gian và, nhớ lại một thời đắng chát.

Bạn muốn đắng hay chát? À không, bạn muốn uống một tách cà phê hay một tách trà?

Vũ Thế Thành

Các kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu với quy mô ngày càng lớn của các tập đoàn công nghệ đang vấp phải sự phản đối ngày càng gay gắt từ cộng đồng người dân địa phương trên khắp Mỹ, trong bối cảnh nhu cầu điện toán đám mây và AI tăng mạnh.


Biểu tượng Microsoft. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Theo AP ngày 3/1, các doanh nghiệp công nghệ và nhà phát triển bất động sản Mỹ đang tìm cách rót hàng tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu mới, song ngày càng nhiều dự án bị đình trệ hoặc bị bác bỏ do lo ngại về môi trường, hạ tầng và chất lượng sống tại địa phương.

Tại nhiều bang, các cộng đồng đang theo dõi và học hỏi kinh nghiệm phản đối từ những địa phương khác, khi các đề xuất xây dựng trung tâm dữ liệu xuất hiện dày đặc hơn và lan ra khỏi những khu vực công nghiệp truyền thống. Nhiều dự án hướng tới các thị trấn nông nghiệp hoặc vùng ngoại ô, nơi người dân lo ngại việc mất đất canh tác, không gian xanh và bản sắc nông thôn.

Trong nhiều trường hợp, chính quyền địa phương lúng túng trong việc xác định liệu các trung tâm dữ liệu, vốn tiêu thụ lượng lớn điện và nước, có phù hợp với quy hoạch hiện hành hay không. Một số nơi phải cân nhắc các chính sách miễn trừ, sửa đổi quy định, hoặc đối mặt với khoảng trống pháp lý do chưa có quy hoạch cụ thể cho loại hình này.

Khi thông tin về các dự án được công bố, các cuộc họp hội đồng địa phương vốn yên ắng ở nhiều thị trấn nhỏ đã trở nên căng thẳng, với sự tham gia đông đảo của người dân địa phương yêu cầu bác bỏ đề xuất xây dựng trung tâm dữ liệu. Tại một thị trấn ở bang Pennsylvania, người dân sống gần khu đất dự kiến xây dựng cho rằng dự án sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và giá trị tài sản của họ.

Sự phản đối lan rộng đang khiến nhiều dự án thất bại, làm dấy lên lo ngại trong giới phát triển trung tâm dữ liệu, từ các tập đoàn công nghệ lớn, doanh nghiệp bất động sản, cho tới các công ty điện lực và công đoàn lao động. Một số chuyên gia trong ngành cho biết họ chứng kiến ngày càng nhiều chiến dịch phản đối được tổ chức bài bản, với người dân đi vận động từng nhà và sử dụng mạng xã hội để huy động dư luận.

Theo thống kê của Data Center Watch, một dự án thuộc công ty tư vấn an ninh AI 10a Labs, chỉ trong quý II/2025, khoảng 20 đề xuất trung tâm dữ liệu trị giá tổng cộng 98 tỷ USD tại 11 bang đã bị chặn hoặc trì hoãn do phản ứng từ cộng đồng và chính quyền cấp bang. Con số này chiếm khoảng hai phần ba các dự án được tổ chức này theo dõi.

Các nhóm môi trường và bảo vệ người tiêu dùng cho biết họ đang nhận được số lượng lớn yêu cầu hỗ trợ từ cộng đồng địa phương. Tại bang Indiana, nhiều dự án đã không vượt qua được các thủ tục xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất, phản ánh mức độ phản kháng hiếm thấy trong nhiều năm.

Những lo ngại phổ biến bao gồm nguy cơ tăng hóa đơn tiền điện, suy giảm nguồn nước ngầm, tiếng ồn liên tục từ máy chủ và máy phát điện diesel, cũng như tác động tiêu cực đến sức khỏe và giá trị bất động sản. Một số địa phương đã vướng vào các vụ kiện pháp lý xoay quanh quy trình phê duyệt dự án.

Các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft, Google, Amazon và Facebook, hiện đầu tư hàng trăm tỷ USD vào trung tâm dữ liệu toàn cầu, chưa đưa ra phản hồi chính thức về tác động của làn sóng phản đối. Tuy nhiên, Microsoft từng thừa nhận trong hồ sơ gửi nhà đầu tư rằng sự phản đối từ cộng đồng và các lệnh tạm dừng ở cấp địa phương có thể làm chậm tiến độ phát triển hạ tầng.

Ngay cả khi nhận được sự ủng hộ ở cấp bang hoặc liên bang, nhiều dự án vẫn không vượt qua được rào cản tại địa phương. Tại một thị trấn ngoại ô ở bang North Carolina, một dự án đã bị rút khỏi chương trình nghị sự sau khi chính quyền nhận thấy sự phản đối gần như tuyệt đối từ cư dân. Tại Minnesota, một khu phức hợp trung tâm dữ liệu quy mô lớn hiện bị đình lại do tranh cãi về đánh giá tác động môi trường và quy trình công bố thông tin.

Một số người dân địa phương cho biết họ chỉ biết về dự án sát thời điểm bỏ phiếu quy hoạch, làm gia tăng cảm giác bị gạt ra ngoài lề. Các nhà phát triển thừa nhận cần tăng cường đối thoại và điều chỉnh kế hoạch dựa trên phản hồi từ cộng đồng.

Trong bối cảnh đó, ngành phát triển trung tâm dữ liệu đang xem xét lại cách tiếp cận, từ việc tham vấn sớm hơn, nhấn mạnh lợi ích kinh tế, đến cam kết tiết kiệm năng lượng và bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự ủng hộ của chính quyền địa phương không còn đủ để đảm bảo thành công nếu thiếu sự đồng thuận của cư dân, yếu tố ngày càng trở thành rào cản lớn nhất đối với tham vọng mở rộng hạ tầng số của các tập đoàn công nghệ lớn.

VietBF@sưu tập

Việc loại bỏ tín dụng thuế liên bang khiến nhiều mẫu EV đắt tiền bán chậm, buộc đại lý phải mạnh tay khuyến mãi.


Ảnh minh họa: Ảnh: The New York Times

Những đảo ngược trong chính sách đối với xe điện (EV) của Chính phủ Mỹ đang gây khó khăn cho các nhà sản xuất. Hoang mang trước sự bất định của thị trường, nhiều người mua bắt đầu ngần ngại trong quyết định mua xe điện và kết quả là số lượng tồn kho xe điện tại "xứ cờ hoa" đang tăng trong dịp cuối năm.

Theo trang mạng xe hơi autoblog.com, sự chậm lại của thị trường xe điện có thể mang lại lợi ích cho người mua. Một báo cáo từ iSeeCars chỉ ra những mẫu xe điện đang tồn kho nhiều tại các đại lý trên khắp nước Mỹ. Trong bối cảnh hàng tồn kho nhiều, những đại lý sẽ phải tìm cách khuyến mãi và người mua dễ mặc cả hơn.

Cụ thể, đối với dòng xe đời 2024, Genesis GV60 đứng đầu danh sách các mẫu xe điện có tỷ lệ tồn kho cao nhất, với 21,8% số xe vẫn chưa được bán. Nói cách khác, khoảng 2 trong số 10 chiếc 2024 GV60 được tung ra thị trường đang nằm trong kho của các đại lý. GV60 nằm trong những mẫu xe điện cao cấp đầu tiên vào đầu thập niên này. Chúng có cùng nền tảng với các mẫu xe điện phổ thông như Hyundai Ioniq 5 và Kia EV, được đánh giá là những mẫu xe điện tốt trên thị trường và không hẳn vì kém chất lượng mà bán chậm.

Tiếp theo trong danh sách là Dodge Charger Daytona EV, một mẫu xe mà nhà sản xuất Stellanits từng đặt niềm tin rất lớn, dự kiến sẽ thay thế cho các thế hệ Charger và Challenger chạy bằng xăng. Theo iSeeCars, Charger EV đời 2024 hiện đang có tỉ lệ tồn kho là 20,9%, tiếp theo là mẫu xe pickup Chevrolet Silverado EV (11,9%).

Đối với dòng xe đời 2025, BMW i4 - mẫu xe điện bán chạy nhất của nhà sản xuất xe Đức tại Mỹ - dẫn đầu danh sách với tỷ lệ tồn kho đáng kinh ngạc là 89,2%. Điều này cho thấy các đại lý vẫn cho nhập nhiều chiếc xe điện cao cấp này bất chấp việc khoản tín dụng thuế liên bang 7.500 USD đã bị loại bỏ vào tháng 9/2025. Porsche Macan EV đứng thứ hai với 67,8%, tiếp theo là Volkswagen ID.4 (59,1%), Cadillac Escalade IQ (47,8%), Genesis Electrified GV70 (37,2%). Đây đều là những mẫu xe điện hạng sang, đắt tiền.

Giới quan sát nhận định khuynh hướng này có thể thay đổi trong năm 2026. Nhiều nhà sản xuất xe hơi như Volvo, Mercedes-Benz… đã bắt đầu thay đổi kế hoạch chuyển hoàn toàn sang xe điện vào cuối thập niên này. Thay vào đó sẽ là nhiều mẫu xe khác nhau như hybrid, plug-in hybrid, cùng với sự trở lại mạnh hơn của xe xăng.

Trên thực tế, giá giao dịch của những mẫu xe điện kể trên khác nhau tùy thuộc vào địa phương, các chương trình khuyến mãi và nhu cầu. Nhưng người mua sẽ có nhiều cơ hội hơn để đàm phán, vì các đại lý thường có khuynh hướng bán hết xe cũ để nhập xe mới. Nhiều mẫu xe tốt nay có khả năng được bán với giá rẻ hơn nhiều.

Trong thời điểm giá xe đắt đỏ như hiện nay, những nguồn thông tin như của iSeeCars là quý giá đối với người mua xe điện, giúp đưa ra quyết định mua xe hợp lý, có khả năng đạt được thỏa thuận có lợi nhất.

VietBF@sưu tập

Diễn biến chính trị mới nhất tại Venezuela đang thu hút sự quan tâm lớn từ thị trường dầu mỏ toàn cầu.


Nhà máy lọc dầu Petroleos de Venezuela Bajo Grande tại Khu phức hợp lọc dầu Paraguana. Ảnh: Gaby Oraa/Bloomberg/Getty Images

Theo kênh CNN, Tổng thống Nicolás Madurođã bị bắt giữ và đưa ra khỏi đất nước sau một cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ, đặt ra câu hỏi về quản lý trữ lượng dầu mỏ khổng lồ mà Venezuela đang sở hữu.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết Venezuela hiện nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu thô – chiếm gần 1/5 trữ lượng dầu mỏ toàn cầu, nhiều hơn cả Iraq. Tuy nhiên, sản lượng khai thác thực tế của nước này chỉ khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày, thấp hơn nhiều so với mức trước năm 2013. Nguyên nhân chủ yếu là cơ sở hạ tầng dầu khí xuống cấp, thiếu đầu tư và các lệnh trừng phạt quốc tế.

Do thị trường dầu tương lai không hoạt động vào cuối tuần, tác động ngắn hạn từ các biến động chính trị tại Venezuela tới giá dầu khó dự đoán và sẽ phụ thuộc vào diễn biến trong vài ngày tới. Giới quan sát cho rằng nếu Venezuela áp dụng chính sách thân thiện hơn với thị trường, tiềm năng khai thác dầu thô nặng có thể được phát huy, góp phần ổn định nguồn cung dầu toàn cầu. Ngược lại, trong trường hợp xung đột hoặc bất ổn kéo dài, điều đó có thể tạo áp lực tăng giá.

Ông Phil Flynn, nhà phân tích cấp cao tại Price Futures Group, nhận định: “Đối với dầu mỏ, đây có thể là một sự kiện lịch sử, nhưng tác động tức thời nhiều khả năng chỉ mang tính tâm lý, vì sản lượng dầu thực tế của Venezuela vẫn hạn chế so với nhu cầu toàn cầu”. “Diễn biến 24 đến 48 giờ tới sẽ rất quan trọng”, ông Flynn khẳng định.

Trữ lượng và sản lượng dầu mỏ của Venezuela

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, nhưng sản lượng thực tế chỉ đạt khoảng 1 triệu thùng/ngày, chiếm chưa tới 1% sản lượng dầu toàn cầu. Các lệnh trừng phạt quốc tế cùng khủng hoảng kinh tế sâu sắc đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành dầu mỏ. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng xuống cấp và thiếu đầu tư cũng khiến năng lực khai thác giảm mạnh.

Vì vậy, ngay cả khi nguồn cung dầu từ Venezuela bị gián đoạn, tác động tới giá dầu và các sản phẩm như xăng có thể không quá lớn. Giá dầu hiện vẫn được kiểm soát nhờ tình trạng dư cung, khi OPEC tăng sản lượng nhưng nhu cầu toàn cầu giảm nhẹ do áp lực lạm phát và khả năng chi trả sau đại dịch.

Ông Flynn đánh giá: “Về mặt tâm lý, diễn biến tại Venezuela có thể tạo động lực nhất định, nhưng nguồn dầu của nước này có thể được bù đắp bởi các nhà sản xuất khác trên thế giới”.

Tiềm năng dầu thô nặng của Venezuela

Điểm đáng chú ý là loại dầu mà Venezuela đang sở hữu là dầu thô nặng, có hàm lượng lưu huỳnh cao, đòi hỏi thiết bị đặc biệt và trình độ kỹ thuật cao để sản xuất. Các công ty dầu khí quốc tế có khả năng khai thác và tinh chế loại dầu này, nhưng họ bị hạn chế hoạt động kinh doanh tại quốc gia này.

Dầu thô nặng rất quan trọng để sản xuất diesel, nhựa đường và nhiên liệu cho các thiết bị nặng. Loại dầu này đang khan hiếm trên toàn cầu, phần lớn do các hạn chế thương mại đối với dầu Venezuela.

Theo giới chuyên gia, việc khai thác dầu thô nặng Venezuela có thể góp phần ổn định thị trường dầu toàn cầu, bởi hầu hết các nhà máy lọc dầu lớn trên thế giới được thiết kế để xử lý loại dầu này và vận hành hiệu quả hơn với dầu Venezuela.

“Nếu ngành dầu mỏ Venezuela được khai thác trở lại, đây có thể là một bước tiến quan trọng cho thị trường dầu toàn cầu”, ông Flynn nhận định.

VietBF@sưu tập

Chỉ bằng vài chục chữ trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump đã tự vẽ ra một bức tranh về một nước Mỹ có thể ra tay đột ngột, quyết liệt và với một phần công luận, đó là “đòn kết thúc” dành cho một chế độ bị xem là độc tài.

Làn sóng phản ứng quốc tế đến dồn dập và trái chiều.
Thủ tướng Anh Keir Starmer viết thẳng: phương Tây coi Maduro là “bất hợp pháp” và “không nhỏ giọt nước mắt” trước hồi kết của chế độ này, đồng thời nhấn mạnh tiếp tục bàn với Mỹ về một lộ trình chuyển tiếp dân chủ.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng Maduro đã làm tổn hại phẩm giá chính người dân mình, và nói Paris mong một chuyển tiếp dân chủ dưới vai trò của ông Edmundo González Urrutia.
Ở chiều thận trọng, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói đang theo dõi sát, nhưng nhấn mạnh “mọi giải pháp phải tôn trọng luật quốc tế và Hiến chương Liên Hiệp Quốc.”
Ngược lại, Tổng thống Brazil Lula da Silva gọi cuộc tấn công của Mỹ là hành động xúc phạm nghiêm trọng chủ quyền, vượt qua một “lằn ranh không thể chấp nhận.” Cuba và Mexico lên án gay gắt, gọi đây là tội ác/đòn can thiệp thô bạo. Trung Quốc tuyên bố “bị sốc” và “kịch liệt phản đối” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền.
Trong khi đó, Tổng thống Argentina Javier Milei lại tỏ rõ thái độ hoan nghênh: “Tự do tiến lên!”

Ngay tại Hoa Kỳ: kẻ tung hô “bình minh mới”, người tố “đảo chính vì dầu”
Trong nội bộ Mỹ, các phản ứng cũng không kém phần đối nghịch.
Thống đốc New York Kathy Hochul nói tiểu bang bà có cộng đồng người Ủy Nội Thụy Lạp đông đảo, “đứng cùng các gia đình” với hy vọng về một tương lai ổn định hơn; đồng thời trấn an rằng hiện chưa có mối đe dọa đáng tin nào nhắm vào New York, nhưng lực lượng an ninh đang phối hợp theo dõi sát.
Thống đốc Texas Greg Abbott thì ăn mừng, gọi Maduro là “narco-terrorist” và tuyên bố “Texas và cả thế giới tốt hơn vì việc hắn bị bắt.”
Ở chiều phản đối, Thị trưởng Chicago Brandon Johnson lên án đây là “thay đổi chế độ bất hợp pháp”, vi phạm luật quốc tế và có thể đẩy tình hình tới nguy cơ chiến tranh toàn diện, cho rằng động cơ thật sự là “dầu mỏ và quyền lực.”

Hệ quả không chỉ nằm trên mặt đất. Sau các diễn biến quân sự, không phận khu vực Caribbean bị siết chặt vì lý do “an toàn bay”, kéo theo hàng trăm chuyến bay hủy và hoãn. JetBlue thuộc nhóm chịu tác động nặng, trong khi American Airlines, Delta, United cũng phải cắt/điều chỉnh lịch bay.
Một loạt sân bay ở Puerto Rico, Aruba, Saint Thomas, Saint Lucia… ghi nhận tỷ lệ hủy chuyến rất cao. Bộ Giao thông Mỹ nói các hạn chế sẽ được gỡ khi phù hợp, và các hãng đưa ra miễn phí đổi lịch cho hành khách bị ảnh hưởng.
Trong một ngày, cả vùng biển nắng gió bỗng hóa thành “nút thắt cổ chai” của hàng không: người muốn về không bay được, kẻ muốn đi phải chờ… và thế giới hiểu rằng, đôi khi tiếng nổ ở một thủ đô có thể làm rung cả bầu trời cách đó hàng nghìn cây số.

Một loạt bức ảnh do Nhà Trắng công bố đã hé ra một lát cắt vừa lạ lùng vừa rất “thời đại”: trong lúc chiến dịch Venezuela diễn ra giữa đêm, Tổng thống Donald Trump và các quan chức cấp cao ngồi ở Mar-a-Lago… canh X.

Không phải canh một bản tin chính thức. Mà là canh mạng xã hội của Elon Musk – nơi tin đồn thường chạy nhanh hơn thông cáo, và một dòng chữ cũng có thể biến bí mật quân sự thành câu chuyện bàn dân thiên hạ.

Những tấm ảnh gợi ý rằng giới lãnh đạo Mỹ đang theo dõi các bài đăng có thể cho thấy công chúng đã bắt đầu “ngửi thấy mùi” của cuộc tấn công khi nó còn đang diễn ra.

“Canh X” để dò rò rỉ: màn chiếu có nhiều tab, gõ tìm “Venezuela”
Trong nhiều bức ảnh, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và các quan chức khác làm việc trước một màn chiếu (projector) hiển thị hình ảnh màn hình máy tính. Trên màn hình có nhiều tab X đang mở.

Ở hai bức ảnh, người ta thấy một ô tìm kiếm đã được gõ vào một từ trông giống “Venezuela” – dù phông nền bị làm mờ.

Đặc biệt, trong một bức ảnh khác, tài khoản X nổi tiếng “OSINTdefender” hiện rõ trên màn hình. Tài khoản này tự mô tả là “Open Source Intelligence Monitor” chuyên đăng video và thông tin từ các điểm nóng xung đột khắp thế giới. Nội dung kiểu “thô” và dồn dập của nó vừa giúp tài khoản nổi như cồn, vừa kéo theo vô số tranh cãi về độ tin cậy.

Với các quan chức chính quyền Trump, OSINTdefender có thể là một “công cụ miễn phí” để kiểm tra xem tin về những vụ nổ ở Caracas đã bắt đầu lan ra chưa, và lan đến mức nào.

Theo diễn tiến được nêu, bài đăng đầu tiên của OSINTdefender về “các báo cáo ban đầu có tiếng nổ” xuất hiện lúc 1:04 a.m. ET – chỉ ít phút sau thời điểm những bức ảnh được chụp. Và đến 4:21 a.m., Trump mới xác nhận hành động quân sự trên nền tảng của riêng mình là Truth Social – đối thủ của X.

Chiều cùng ngày, OSINTdefender còn đùa trên X về việc mình xuất hiện trong ảnh của Nhà Trắng: “Tôi thật sự thấy được ‘nâng niu’, nhưng lần sau cứ mời tôi vào Situation Room nhé,” kèm một emoji nháy mắt.

Một câu đùa, nhưng nó tố cáo một sự thật: thời chiến bây giờ có thêm một chiến tuyến – chiến tuyến tin rò rỉ.

Trump tuyên bố Mỹ sẽ “tạm điều hành” Venezuela: gạt cả chính phủ xã hội chủ nghĩa lẫn đối lập
Trong khi câu chuyện “canh X” làm người ta thấy Mar-a-Lago giống một phòng điều hành dã chiến, thì phát biểu của Trump lại mở ra một cú rẽ chính trị lớn hơn nhiều:

Trump nói Washington sẽ nắm quyền điều hành Venezuela sau khi bắt Tổng thống Nicolás Maduro. Ông loại trừ việc tiếp tục chính quyền xã hội chủ nghĩa, đồng thời cũng gạt luôn khả năng phe đối lập – vốn kỳ vọng sẽ lên nắm quyền – được dẫn dắt đất nước.

Đặc biệt, Trump công khai đánh giá thấp lãnh đạo đối lập María Corina Machado. Ông nói ông không tin Machado có đủ ủng hộ và đủ sự tôn trọng để lãnh đạo: “Sẽ rất khó để bà ấy làm lãnh đạo… bà ấy là người phụ nữ rất dễ mến, nhưng không có sự tôn trọng cần thiết để trở thành lãnh đạo.”

Trump không nêu rõ ông đang nói về dạng “ủng hộ” nào. Machado vốn là cựu dân biểu, từng thắng áp đảo trong cuộc bầu chọn sơ bộ của phe đối lập. Phía CNN cho biết đã liên hệ đội truyền thông của Machado và cựu ứng viên tổng thống Edmundo González để hỏi về phát biểu này và đang chờ phản hồi.

Tranh chấp tính chính danh: đối lập nói González thắng 67%, nhưng hội đồng bầu cử tuyên Maduro thắng
Phe đối lập Venezuela vẫn khẳng định Edmundo González đã thắng cuộc bầu cử tổng thống tháng 7/2024 với 67% phiếu, so với 30% của Maduro.

Tuy nhiên, Hội đồng Bầu cử Quốc gia Venezuela lại công bố Maduro thắng mà không công khai chi tiết kiểm phiếu. Quyết định đó bị phần lớn cộng đồng quốc tế bác bỏ và xem là thiếu minh bạch.

Trước đó, chính Machado từng tuyên bố González “phải lập tức nhận lấy sứ mệnh hiến định” và được lực lượng vũ trang công nhận là tổng tư lệnh. Ngay cả một số đồng minh của Mỹ như Argentina và Ecuador, cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, cũng đã bày tỏ ủng hộ phe đối lập sau khi Maduro bị giam giữ.

Nhưng rồi Trump lại đi một đường khác: ông không nói chuyện với Machado, và không trao chìa khóa chuyển tiếp cho González – ít nhất là theo những gì ông công khai.

Bắt tay với Delcy Rodríguez: “Đã liên lạc” và bà được tuyên thệ làm tổng thống tạm quyền
Khi bị hỏi liệu ông có sẵn sàng làm việc với Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez không, Trump thừa nhận chính quyền của ông đã có liên hệ với bà.

Trump nói Delcy đã được tuyên thệ làm tổng thống lâm thời, nhưng nhấn mạnh một câu như đóng dấu: bà ấy “do Maduro chọn.”

Đó là nghịch lý mới của thời khắc hậu Maduro: Washington vừa muốn đoạn tuyệt với di sản của Maduro, vừa dùng người trong bộ máy của Maduro để dựng khung chuyển tiếp.

Một thời đại nơi chiến dịch quân sự đi cùng… tab mạng xã hội
Những bức ảnh Nhà Trắng tung ra, vô tình hoặc cố ý, đã dựng nên một biểu tượng rất mới: các quan chức cấp cao ngồi trước màn chiếu, không chỉ nhìn bản đồ hay kênh liên lạc mật, mà còn nhìn mạng xã hội để xem “đám đông đã biết chưa.”

Và sau đó, cũng chính từ căn cứ ấy, Trump công bố một lựa chọn chính trị gây chấn động: Mỹ sẽ tạm nắm quyền điều hành Venezuela, không để chế độ cũ tiếp tục, mà cũng không trao tay lái cho phe đối lập như họ mong đợi.

Từ đây, Venezuela bước vào một đoạn đường vừa mù sương vừa nguy hiểm: tính chính danh còn tranh cãi, người lãnh đạo tương lai chưa rõ, và những quyết định lớn có vẻ đang được định hình không chỉ trong phòng họp — mà cả trong thanh tìm kiếm của X.

Đêm nay, câu chuyện vốn bắt đầu trong “giờ đen tối” của một cuộc đột kích đã chuyển sang một sân khấu lạnh lùng hơn: đường băng, còng tay, sinh trắc học, và một phòng giam ở Manhattan.

Theo một quan chức liên bang, chiếc máy bay chở Tổng thống Venezuela bị bắt Nicolás Maduro cùng phu nhân Cilia Flores đã đáp xuống Stewart Air National Guard Base ở New York. Từ đây, ông Maduro dự kiến sẽ phải đối mặt các cáo buộc liên quan ma túy và vũ khí tại tòa liên bang Manhattan vào tuần tới.

Cùng ngày, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) cũng công bố (unseal) một cáo trạng mới nhắm vào Maduro, đồng thời nêu tên cả vợ và con trai ông.

Còng tay, áo xám, hộ tống dày đặc: khoảnh khắc rời máy bay ở Stewart ANG Base
Theo quan chức liên bang và hình ảnh Maduro đã bước xuống khỏi máy bay tại Stewart Air National Guard Base trong trang phục màu xám, hai tay bị còng, được áp giải bởi hơn một chục nhân viên liên bang mặc đồ đen.

Trong khi Maduro đã rời máy bay, phía thực thi pháp luật cho biết Cilia Flores vẫn còn ở lại dưới mặt đất tại căn cứ, đang được kiểm tra y tế thêm trong một nhà chứa máy bay (hangar).

Sự khác biệt ấy tạo nên một chi tiết rất “đời”: dù đây là câu chuyện chính trị – ngoại giao ở cấp cao nhất, quy trình vẫn phải đi qua những bước rất người thường: khám y tế, giấy tờ, kiểm tra sức khỏe trước khi bàn giao giam giữ.

Trực thăng vào Manhattan, điểm đến là MDC – nhà giam khét tiếng giữa New York
Theo kế hoạch, Maduro sẽ được đưa bằng trực thăng vào Manhattan, trước khi chuyển tới Metropolitan Detention Center (MDC) – nơi từng giam nhiều nhân vật nổi bật trong các vụ án liên bang, như Sean “Diddy” Combs và Sam Bankman-Fried.

Một loạt lực lượng cảnh sát địa phương và liên bang đã có mặt tại khu heliport ở Manhattan. Hình ảnh cho thấy trực thăng hạ cánh, và sau đó đoàn xe gồm SUV đen, xe cảnh sát và các xe van trắng rời khỏi khu vực trong đội hình áp tải.

Đó là khoảnh khắc chuyển trạng thái: từ “bị bắt” thành “bị giam giữ,” từ một nguyên thủ bị lôi khỏi phòng ngủ ở Caracas thành một bị can liên bang chuẩn bị ra tòa tại trung tâm tài chính – pháp lý khắc nghiệt bậc nhất nước Mỹ.

“Venue” – ý nghĩa pháp lý của điểm chạm đất đầu tiên tại Newburgh
Theo phân tích của chuyên gia pháp lý cao cấp Elie Honig, việc Maduro đáp xuống Stewart Air National Guard Base ở Newburgh, New York mang “ý nghĩa chính trị, quốc tế, ngoại giao cực lớn” vì liên quan tới khái niệm “venue” – thẩm quyền xét xử theo địa hạt liên bang.

Honig giải thích: công tố có hai cách để xác lập venue. Một là chứng minh một phần của âm mưu xảy ra trong địa hạt đó. Hai là khi một bị can bị đưa từ nước ngoài vào, địa điểm đầu tiên người đó “chạm đất Mỹ” sẽ tự động tạo venue.

Honig – cựu công tố liên bang và tiểu bang – nói trong thực tế, nhiều trường hợp Mỹ bắt giữ người nước ngoài cũng được đưa vào căn cứ Newburgh nhằm bảo đảm venue thuộc Southern District of New York (SDNY). Ông gọi SDNY là văn phòng công tố “đặc biệt phù hợp” để xử loại hồ sơ này, và nhấn mạnh đây là nơi đã xử các vụ án “căng thẳng nhất, áp lực nhất, cường độ cao nhất” trong lịch sử tư pháp hình sự Mỹ.

Nói ngắn gọn: cú đáp xuống Newburgh không chỉ là chuyện đường băng. Nó là một chiếc chìa khóa mở cửa đúng phòng xử.

Sinh trắc học – dấu vân tay – ảnh chụp: “booking” bắt đầu trước khi xuống máy bay
Chuyên gia John Miller cho biết, ngay trước khi Maduro và Flores rời máy bay, nhà chức trách đã bắt đầu quy trình “booking”: lấy dữ liệu sinh trắc học, dấu vân tay, chụp ảnh, rồi nhập thông tin vào hệ thống của US Customs and Border Protection.

Sau đó là kiểm tra y tế, trước khi chuyển về MDC. Tại MDC, Miller nói hai người sẽ được “book” lần nữa trước khi ra hầu tòa (arraignment) – “có khả năng là vào thứ Hai.”

Miller cũng cho biết tại MDC, Maduro và Flores nhiều khả năng sẽ bị áp dụng chế độ Special Administrative Measures (SAMs) – tức giam giữ theo tiêu chuẩn an ninh rất cao, có thể bị cách ly, thậm chí tách khỏi nhau.

John Miller nhận định cuộc chuyển đổi này sẽ là “cú sốc” đối với Maduro: từ đời sống “trong xa hoa,” giữa “hàng triệu triệu đô-la” mà chính quyền liên bang cáo buộc là lợi ích bất chính từ các cartel ma túy, tới một nơi giam giữ.

Nếu ở Caracas, Maduro từng được bảo vệ sau những lớp cửa thép, thì ở New York, ông sẽ đối mặt một lớp cửa khác: cửa của thủ tục tố tụng – nơi mọi thứ không còn là quyền lực chính trị mà là hồ sơ, chứng cứ, và các phiên điều trần.

Và từ khoảnh khắc đặt chân xuống Newburgh, câu chuyện đã chuyển hẳn sang một trận tuyến mới: trận tuyến của tòa án Manhattan và bản án tử hình !

Có những chiến dịch được gọi tên để ghi vào lịch sử. Và có những chiến dịch được gọi tên để nhắc nhở: đây là thứ chỉ cần sai một mắt xích là tất cả cùng rơi xuống vực.

Sáng Thứ Bảy tại Mar-a-Lago, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ – Tướng Dan Caine – công bố tên mật danh của phi vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro: Operation Absolute Resolve.

Ông mô tả đây là chiến dịch “kín đáo, chính xác”, diễn ra “trong những giờ đen tối nhất” của ngày 2 tháng 1, là kết tinh của “nhiều tháng” chuẩn bị và diễn tập – và theo ông, “thành thật mà nói, chỉ quân đội Hoa Kỳ mới có thể thực hiện.”

Mỹ vẫn ở lại khu vực: “tình trạng sẵn sàng cao” sau đòn đánh và vụ bắt
Tướng Caine nhấn mạnh: sau các đợt tấn công quy mô lớn và vụ bắt Maduro qua đêm, lực lượng Mỹ vẫn duy trì hiện diện trong khu vực.

“Ngay lúc này, lực lượng của chúng ta vẫn ở trong vùng, ở trạng thái sẵn sàng rất cao,” ông nói, khẳng định Mỹ có khả năng “phóng chiếu sức mạnh”, tự vệ và bảo vệ “lợi ích của chúng ta” trong khu vực.

Ông gọi toàn bộ chiến dịch là “minh chứng cho sự tận tụy và cam kết không lay chuyển đối với công lý”, và là “quyết tâm” buộc những kẻ đe dọa hòa bình – ổn định phải chịu trách nhiệm.

Đó không chỉ là lời cảm ơn. Đó là lời cảnh báo: đêm qua chưa chắc là hồi kết.

Một phi cơ bị bắn trúng, nhưng vẫn bay được: “tất cả đều về nhà”
Tướng Caine xác nhận trong quá trình bắt giữ Maduro, có một phi cơ Mỹ bị trúng đạn. Nhưng chiếc phi cơ đó vẫn “flyable” – vẫn hoạt động được xuyên suốt phần còn lại của nhiệm vụ.

Ông nhấn mạnh: như Tổng thống Trump đã nói trước đó, toàn bộ phi cơ Mỹ đều trở về an toàn, và chiếc bị trúng đạn vẫn tiếp tục bay được trong khi chiến dịch diễn ra tại khu nhà mục tiêu.

Trong những câu chuyện tác chiến, đây là kiểu chi tiết vừa thực vừa “để lại mùi thuốc súng”: nó cho thấy lực lượng Mỹ đã gặp hỏa lực thật, nhưng vẫn giữ được quyền kiểm soát bầu trời cho tới phút rút lui.

Tình báo “bơm dữ liệu theo thời gian thực”: bám sát từng bước di chuyển
Tướng Caine đặc biệt nhắc tới vai trò của các đội tình báo trên không và mặt đất, cung cấp cập nhật theo thời gian thực cho lực lượng đột kích.

Ông nói các nhóm này giúp đơn vị tác chiến “đi trong một môi trường phức tạp mà không phải gánh rủi ro không cần thiết.” Nói nôm na: họ vừa là mắt, vừa là tai, vừa là bản đồ sống – và trong một đêm tối, bản đồ sống thường quan trọng hơn cả súng.

Ông cũng tiết lộ mức độ theo dõi chi tiết: lực lượng Mỹ phải bám Maduro để “hiểu ông ta di chuyển ra sao, sống ở đâu, đi đâu, ăn gì, mặc gì.” Những chi tiết nghe đời thường, nhưng trong tác chiến đó chính là chìa khóa để biến một mục tiêu “mất dấu” thành một mục tiêu “nằm trong tay.”

150 phi cơ từ 20 căn cứ: trực thăng bay sát mặt biển 100 feet tiến vào Venezuela
Nếu phần chuẩn bị kéo dài nhiều tháng, thì “phần trên mặt đất” – theo lời tướng Caine – chỉ kéo dài vài giờ.

Ông cho biết, khuya Thứ Sáu, hơn 150 phi cơ đã xuất kích từ 20 căn cứ khác nhau trên đất liền và trên biển khắp Tây Bán Cầu. Trong số đó có những trực thăng chở lực lượng “extraction” (rút mục tiêu) bay vào Venezuela ở độ cao chỉ khoảng 100 feet trên mặt nước.

Trực thăng được “che chắn” bởi một chuỗi đòn tấn công triển khai trong khu vực, rồi tới khu nhà mục tiêu của Maduro vào khoảng 1 giờ sáng (giờ miền Đông Hoa Kỳ).

Theo mô tả, đây là kiểu tiếp cận “cạo sóng” để né phát hiện: đi thấp, đi nhanh, và đi vào lúc thiên hạ còn đang ngủ.

Giao chiến tự vệ khi rút lui: “nhiều cuộc đụng độ” trên đường ra khỏi Venezuela
Tướng Caine thừa nhận lực lượng Mỹ đã gặp kháng cự khi rút khỏi Venezuela.

“Có nhiều cuộc giao chiến tự vệ khi lực lượng bắt đầu rút ra,” ông nói. Và ông nhấn mạnh: việc bắt giữ Maduro và vợ ông ta đòi hỏi nhiều “self-defense engagements” khi lực lượng bị bắn, trước khi bay ra khỏi Venezuela vào khoảng 3:29 sáng (giờ miền Đông).

Những con số thời gian cụ thể khiến câu chuyện có nhịp như đồng hồ: 1:00 đến mục tiêu, 3:29 rời khỏi đất nước. Một cuộc đột kích được tính bằng phút, nơi mỗi phút là một ngã rẽ sống – chết.

Từ bãi đáp tới chiến hạm: chuyển giao lên USS Iwo Jima, hướng về New York ra tòa
Sau khi rút khỏi Venezuela, Maduro và vợ được chuyển giao lên USS Iwo Jima. Từ đó, họ đang trên đường tới New York để “đứng trước tòa” theo kế hoạch của phía Mỹ.

Tướng Caine kết luận bằng một câu nói mang tính “luật thép” của chiến tranh: “Chỉ cần một bộ phận của cỗ máy trơn tru này thất bại là toàn bộ nhiệm vụ sẽ bị đe dọa. Và thất bại không bao giờ là một lựa chọn đối với lực lượng liên quân của nước Mỹ.”

Đó là lời tự tin. Nhưng cũng là lời thừa nhận: chiến dịch này là trò chơi cân não của hàng trăm mắt xích – từ tình báo, không quân, trực thăng, cho tới lực lượng trên mặt đất.