Tại một sự kiện ở Nhà Trắng hôm thứ Sáu, Tổng thống Donald Trump nói thẳng ông đang cân nhắc áp thuế mới lên những quốc gia “chống lại” tham vọng sáp nhập Greenland.

Ông diễn đạt theo kiểu rất Trump: có thể sẽ đánh thuế nếu họ “không đi theo Greenland”, vì Mỹ “cần Greenland” cho an ninh quốc gia. Ông nói điều này trong lúc kể lại việc từng dùng thuế quan như một cây gậy để buộc các nước hợp tác trong kế hoạch hạ giá thuốc tại Mỹ.

Thông điệp phát ra rõ ràng: Greenland không chỉ là một mục tiêu địa chính trị — nó còn đang bị kéo vào “bàn cân” thương mại.

Châu Âu phản ứng: quân đến đảo, lo rạn nứt liên minh xuyên Đại Tây Dương
Tham vọng kiểm soát Greenland đã làm dậy sóng các nước châu Âu. Nỗi sợ lớn nhất của họ không chỉ là chuyện một vùng lãnh thổ Bắc Cực đổi chủ, mà là nguy cơ nứt vỡ những sợi dây xuyên Đại Tây Dương vốn được xem như xương sống của trật tự phương Tây.

Trước áp lực ấy, một số quốc gia NATO ở châu Âu đã bắt đầu triển khai những lực lượng mang tính biểu tượng đến hòn đảo bán tự trị này — hiện vẫn là lãnh thổ thuộc Đan Mạch.

Phía Nhà Trắng thì lạnh lùng: Thư ký báo chí Karoline Leavitt nói hoạt động điều quân của châu Âu “không ảnh hưởng” gì đến mục tiêu hay quyết tâm của ông Trump trong việc “thâu nhận” Greenland.

Cuộc gặp “không ngã ngũ”, nhưng lập nhóm đàm phán kỹ thuật mỗi 2–3 tuần
Đại diện Greenland và Đan Mạch đã tới Nhà Trắng trong tuần này, nhưng các cuộc gặp được mô tả là chưa đi đến kết luận rõ ràng về kế hoạch của ông Trump.

Điểm đáng chú ý là sau cuộc gặp hôm thứ Tư giữa Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio với Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và người đồng cấp Greenland Vivian Motzfeldt, Nhà Trắng nói hai bên đồng ý lập một “working group” để tiếp tục các cuộc thảo luận mang tính kỹ thuật về việc Mỹ “mua/tiếp nhận” Greenland.

Theo Nhà Trắng, những cuộc nói chuyện kiểu “kỹ thuật” này sẽ diễn ra đều đặn mỗi 2 đến 3 tuần — một nhịp độ đủ để giữ căng dây, và cũng đủ để kéo câu chuyện đi xa hơn khỏi những khẩu hiệu.

Quốc hội Mỹ cũng chia rẽ, dân Mỹ thì… phản đối áp đảo
Không chỉ châu Âu, ngay tại Washington, nhiều nghị sĩ lưỡng đảng cũng công khai chỉ trích ý tưởng “lấy Greenland”.

Một cuộc thăm dò mới do SSRS thực hiện cho thấy 75% người Mỹ phản đối việc Mỹ tìm cách kiểm soát Greenland; chỉ 25% ủng hộ. Ngay cả trong phe Cộng hòa và nhóm độc lập nghiêng Cộng hòa, tỉ lệ ủng hộ – phản đối cũng chia đôi 50/50. Phía Dân chủ phản đối gần như tuyệt đối.

Giữa bối cảnh ấy, Thượng nghị sĩ Chris Coons dẫn đầu một phái đoàn lưỡng đảng tới Copenhagen nhằm nhấn mạnh hơn 200 năm hữu nghị Mỹ–Đan Mạch, đồng thời bàn cách củng cố đối tác theo các nguyên tắc chủ quyền và quyền tự quyết. Cùng đi dự kiến có các Thượng nghị sĩ Thom Tillis, Jeanne Shaheen, Dick Durbin và một số dân biểu như Sarah McBride, Gregory Meeks, Madeleine Dean, Sara Jacobs. Họ sẽ gặp lãnh đạo chính phủ và giới kinh doanh Đan Mạch – Greenland, và dự kiến có họp báo chung vào khoảng 9 giờ sáng (ET).

Tiếng nói từ Nuuk: “Chúng tôi không ngủ, trẻ con sợ hãi”
Trong khi các thủ đô bàn bạc bằng ngôn ngữ quyền lực, đời sống ở Nuuk và nhiều nơi khác trên đảo bị phủ bởi một thứ bất an rất đời thường.

Một bộ trưởng Greenland nói cuộc khủng hoảng đang “trùm lên mọi thứ”: người lớn mất ngủ, trẻ con sợ hãi, và dân đảo không hiểu nổi vì sao cuộc sống của họ bỗng trở thành mục tiêu tranh chấp.

Có người bức xúc vì ông Trump từng xem nhẹ năng lực phòng thủ của Đan Mạch ở Greenland bằng câu mỉa “hai chiếc xe chó kéo”. Một phụ nữ Greenland nhắc lại ký ức Thế chiến II: thợ săn Greenland trên xe chó kéo từng phối hợp với quân đội Mỹ để phát hiện lực lượng Đức Quốc xã. Với họ, xe chó kéo không phải trò đùa — đó là cách sinh tồn và là năng lực địa hình.

Nhiều người khác bác bỏ lập luận “tàu Nga – tàu Trung Quốc đầy biển Greenland” mà ông Trump thường nhắc. Họ nói họ không thấy những đội tàu ấy trong đời sống thường ngày; có người kể chỉ từng thấy một tàu cá Nga… từ mười năm trước.

Một nữ nhân viên cửa hàng trẻ tuổi nhìn thẳng vào điều cô tin là bản chất: đây không hẳn là “an ninh quốc gia”, mà là dầu và khoáng sản chưa khai thác — một cuộc mua bán khoác áo chiến lược. Một sinh viên lại lo theo cách rất cụ thể: nếu vào Mỹ, hệ thống luật lệ và y tế của Greenland sẽ ra sao, khi ở quê nhà họ đi bác sĩ không phải trả tiền?

Trong nghị viện Greenland, một nghị sĩ thuộc đảng đối lập chủ trương độc lập cũng nhấn mạnh điều cốt lõi: nếu đối thoại, thì người Greenland phải là trung tâm. “Đây là đất nước của chúng tôi. Greenland thuộc về người Greenland.”

Greenland bị kéo vào thế kẹt: chủ quyền, an ninh và chiếc bóng thuế quan
Khi ông Trump đưa “thuế quan” lên bàn để ép các nước “đi cùng Greenland”, cuộc chơi không còn là câu chuyện riêng giữa Washington và Copenhagen. Nó trở thành phép thử của liên minh, của thương mại, và của trật tự quốc tế.

Một bên là mục tiêu mà Nhà Trắng gọi là ưu tiên an ninh quốc gia. Một bên là nguyên tắc chủ quyền và quyền tự quyết mà Đan Mạch, Greenland và nhiều nghị sĩ Mỹ liên tục nhắc đến. Ở giữa là người dân trên đảo — những người đang sống trong cảm giác “bị đem ra mặc cả” giữa các cường lực. Và khi “tổ công tác” bắt đầu họp đều mỗi 2–3 tuần, câu hỏi lớn nhất có lẽ là: thế giới sẽ phản ứng ra sao nếu thuế quan trở thành cây gậy buộc người khác phải gật đầu trước một tham vọng lãnh thổ.

Một quan chức Mỹ xác nhận: Giám đốc CIA John Ratcliffe đã trực tiếp gặp nữ tổng thống lâm quyền Venezuela Delcy Rodríguez tại Caracas hôm thứ Năm. Nội dung nghe qua tưởng rất “mềm”: bàn về những cơ hội hợp tác kinh tế.

Nhưng câu nói quan trọng nhất lại mang mùi “chốt cửa”: Venezuela không thể tiếp tục là nơi trú ẩn an toàn cho các đối thủ của Mỹ — đặc biệt là giới buôn ma túy và các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia. Nghĩa là, song song với lời mời gọi hợp tác, Washington cũng dựng một hàng rào đỏ: ai nắm Caracas thì phải kiểm soát luôn “đường dây”.

Mỹ “đỡ đầu” Delcy Rodríguez: không phải đảo chính, mà là giữ nguyên bộ máy
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh ông Trump tuyên bố Mỹ đang nắm quyền chi phối Venezuela, nhất là phần “huyết mạch” dầu mỏ — sau khi Nicolás Maduro bị lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ hồi đầu tháng.

Điểm gây choáng cho phe chống Maduro là: thay vì dựng ngay một chính phủ đối lập, Nhà Trắng lại công khai đặt cược vào Delcy Rodríguez — người từng là phó tướng thân tín của Maduro — và vẫn giữ cho bộ máy nhà nước Venezuela “gần như nguyên vẹn”.

Trong các buổi briefing sau khi Maduro bị bắt, giới chức chính quyền Trump còn nhấn mạnh với các nhà lập pháp rằng đây không phải một chiến dịch “thay đổi chế độ”, vì chính quyền Venezuela vẫn tồn tại và nay do Rodríguez dẫn dắt.

“Bản phân tích tuyệt mật” của CIA và lý do Washington chọn phương án ít rủi ro
Theo các nguồn tin, quyết định đứng sau Rodríguez — thay vì ủng hộ lãnh đạo đối lập María Corina Machado — được định hình bởi một đánh giá tình báo tuyệt mật của CIA về tác động và hệ lụy trước mắt nếu Maduro không còn cầm quyền.

Nói cách khác: Washington không chỉ chọn người “được lòng” mình, mà chọn người mà họ tin có thể giữ được sự vận hành của guồng máy an ninh, quân đội, hành chính… để tránh một khoảng trống quyền lực.

CIA cũng được cho là sẽ tiếp tục cung cấp những khuyến nghị tương tự về “bài toán lãnh đạo” Venezuela trong thời gian tới.

CIA đã cắm người từ tháng 8: săn dấu chân Maduro bằng HUMINT
Một chi tiết cho thấy mức độ “đầu tư” của CIA: từ tháng 8, cơ quan này đã bí mật đưa một nhóm nhỏ vào trong Venezuela để theo dõi quy luật, vị trí, di chuyển của Maduro — góp phần củng cố chiến dịch bắt giữ đầu tháng này.

Đáng chú ý hơn, còn có nguồn tin nói CIA sở hữu một “tài sản” hoạt động ngay trong nội bộ chính quyền Venezuela, giúp Mỹ bám sát vị trí và hành tung của Maduro trước giờ G.

Cuộc gặp giữa Ratcliffe và Rodríguez lần này vì thế được mô tả là nhằm “xây dựng niềm tin”, đồng thời phản ánh ưu tiên mới của Ratcliffe: tăng cường tình báo người (human intelligence), làm CIA bớt “ngại rủi ro” hơn.

Ván bài Nobel: Trump khen Machado, nhưng vẫn giữ khoảng cách quyền lực
Trong khi CIA bắt tay với Rodríguez ở Caracas, tại Washington, ông Trump lại tiếp Maria Corina Machado — và câu chuyện bùng lên vì một món quà quá… nhạy: Machado đã “tặng” ông tấm huy chương Nobel Hòa bình của mình.

Ông Trump sau đó nói thẳng với báo chí rằng ông có một cuộc gặp rất tốt, khen Machado là người ông tôn trọng. Ông kể lại lời Machado rằng ông “đã chấm dứt tám cuộc chiến” và “không ai trong lịch sử xứng đáng hơn” — nên bà mới đề nghị trao huy chương như một cử chỉ tri ân.

Nhưng Ủy ban Nobel cũng lập tức nhắc rõ: huy chương có thể đổi chủ, còn danh hiệu Nobel thì không thể chuyển nhượng. Và theo một quan chức Nhà Trắng, huy chương hiện đang được ông Trump giữ.

“Tôi nhớ Iraq…”: vì sao Trump không trao ghế cho Machado
Sang ngày thứ Sáu, ông Trump bất ngờ giải thích thêm lý do ông không chọn Machado làm người cầm lái Venezuela thời hậu Maduro. Ông nhắc đến bài học Iraq: thời điểm “sa thải sạch” cảnh sát, tướng lĩnh, bộ máy… đã mở đường cho hỗn loạn và sự trỗi dậy của ISIS.

Ẩn ý rất rõ: Trump không muốn Venezuela rơi vào kịch bản “đập đi xây lại” rồi vỡ trận. Ông muốn một sự chuyển giao mà bộ máy vẫn chạy, trật tự vẫn giữ, dầu vẫn chảy, và các đối thủ của Mỹ không còn đất ẩn nấp.

Caracas trước ngã rẽ: ổn định kiểu cũ hay đổi mới kiểu mới?
Thực tế, Venezuela đang đứng trước một cuộc giằng co mà chính Washington cũng góp phần tạo ra:
Một bên là Delcy Rodríguez — biểu tượng của “ổn định thực dụng”, dễ làm việc, dễ mặc cả, dễ giữ guồng máy.
Bên kia là Machado — lá cờ “tái thiết dân chủ”, nhưng bị đánh giá là khó kiểm soát hệ thống an ninh và thiếu chỗ đứng đủ vững trong cấu trúc quyền lực cũ.

Và ở giữa hai người phụ nữ ấy là ông Trump — người có thể khen, có thể nhận quà, có thể hứa “sẽ còn nói chuyện tiếp”, nhưng quyết định cuối cùng vẫn nằm ở thứ ông ưu tiên nhất: trật tự, lợi ích, và khả năng kiểm soát cuộc chơi.

Có lẽ cơ thể chúng ta không bị nhiễm đầy vi nhựa như chúng ta vẫn nghĩ khi giới khoa học cho rằng, nghiên cứu đó là "không có khả thi về mặt sinh học" và có thể chỉ là "một trò đùa".

Đời sống của nhân loại với nhựa có thể sẽ không tệ như chúng ta vẫn thường nghĩ, hoặc ít nhất là không nguy hiểm cao như chúng ta vẫn được cảnh cáo.
Vi nhựa có mặt khắp nơi trong môi trường, có thể được tìm thấy trong quần áo chúng ta mặc, chất tẩy rửa mà chúng ta sử dụng, thực phẩm chúng ta ăn, nước chúng ta uống và thậm chí cả không khí chúng ta đang hít thở.

Trong nhiều năm qua, các khoa học gia đã không ngừng lên tiếng báo động cho rằng, những hạt nhựa bé nhỏ li ti khó chịu này có thể đang tích tụ âm thầm bên trong cơ thể chúng ta, gây ra mối đe dọa lớn cho sức khỏe con người. Nhưng một bản báo cáo mới được đăng tải trên tờ Guardian đang làm thay đổi quan điểm đó.

(Ảnh: NYP)

Vi hạt nhựa là những mảnh nhựa rất nhỏ, có kích thước dưới 5 mm, thường bị tách ra từ các sản phẩm lớn hơn.
Một số chuyên gia có nói với tờ báo rằng, một số lời tuyên bố đáng báo động về vi hạt nhựa có thể bị cho phóng đại, một người thậm chí gọi sự hoài nghi này là một "tin gây sốc".
"Điều này thực sự buộc chúng ta phải cho đánh giá lại mọi thứ mà chúng ta tưởng rằng đã có kiến thức hiểu biết về vi hạt nhựa trong cơ thể. Hóa ra, chúng ta thực sự đã không biết gì nhiều cho lắm", ông Roger Kuhlman, một chuyên gia về hóa học từng làm việc tại Công ty Dow Chemical, đã nói với tờ Guardian.
"Nhiều chuyên gia nghiên cứu đang đưa ra những tuyên bố thật phi thường, nhưng lại không cung cấp được bằng chứng bình thường nào cả", ông này nói thêm.

Những hạt bé nhỏ, những câu hỏi lớn
Một trong những sự phát hiện sớm nhất cho thấy vi hạt nhựa có thể đã xâm nhập vào cơ thể con người đã có từ năm 2018, khi các khoa học gia ở Áo cho phân tích mẫu phân từ người ở 8 quốc gia và phát hiện ra rằng mọi mẫu này đều có chứa vi nhựa.
Kể từ đó, chúng được cho là đã được tìm thấy trong hầu hết mọi bộ phận nôi tạng và mô người, từ nhau thai và tinh hoàn đến thận, phổi và gan.
Nhưng tờ Guardian cũng phát hiện ra rằng ít nhất có 7 nghiên cứu khi được cho trích dẫn rộng rãi, nhưng sau đó đã bị giới khoa học khác lên tiếng phản đối. Một bản đánh giá riêng biệt đã chỉ ra có 18 cuộc nghiên cứu khác đãcố tình bỏ qua một vấn đề lớn: mô người tự nó có thể tạo ra tín hiệu bắt chước nhựa, dẫn đến khả năng kết quả có dương tính giả.
Điều đó bao gồm một bản báo cáo gây ra chú ý hồi năm ngoái khi cho công bố rằng bộ não người trung bình có thể chứa lượng vi hạt nhựa tương đương với trọng lượng của một chiếc muỗng nhựa.

(Ảnh: NYP)

"Bài báo viết về vi nhựa trong não là một trò đùa tai ác", ông Dušan Materić, một chuyên gia nghiên cứu vi nhựa người Đức, đồng tác giả của một bức thư phản đối bản nghiên cứu này, có nói với tờ Guardian.
"Bài báo đó thực sự rất tệ hại, và rất dễ dàng để giải thích lý do tại sao nó lại sai sót", ông nói thêm. "Chất béo được biết là gây ra kết quả dương tính giả đối với polyethylene. Não có khoảng 60% là chất béo".
Tác giả chính của cuộc nghiên cứu đó đã thừa nhận những sự hạn chế của cuộc nghiên cứu, nhưng cho biết khoa học vẫn còn ở giai đoạn còn sơ khai.
"Nhìn chung, chúng ta đang ở giai đoạn đầu trong việc cố gắng hiểu tác động tiềm tàng đến sức khỏe con người của các hạt vi nhựa và nano nhựa (MNP) và không có công thức chính xác nào cho việc này", giáo sư Matthew Campen của Đại học New Mexico nói với tờ báo.

Những lời phát ngôn bị chỉ trích
Một số các khoa học gia cũng bày tỏ sự nghi ngờ về các cuộc nghiên cứu báo cáo về mức độ vi nhựa và nano nhựa đặc biệt cao trong cơ thể người.
"Từ những gì mà chúng ta biết về sự tiếp xúc thực tế trong cuộc sống hàng ngày, việc số lượng chất dẻo đó thực sự đang tích tụ trong các bộ phận cơ thể này là không hợp lý về mặt sinh học", bà Cassandra Rauert, một chuyên gia về hóa học môi trường, cho biết, "người dẫn đầu cuộc đánh giá các cuộc nghiên cứu đã không xem xét một nguồn gây dương tính giả quan trọng".

Một trong những cuộc nghiên cứu mà sự đánh giá của bà đặt câu hỏi là một bài báo mang tính bước ngoặt năm 2022, khi thông báo lần đầu tiên đã phát hiện ra sự có mặt của vi nhựa trong máu người.
Tác giả chính của bài báo, giáo sư Marja Lamoree của Đại học Vrije Amsterdam, bác bỏ những cáo buộc rằng các phát hiện đó có thể đã bị sai lệch, nói rằng cuộc đánh giá đã cho giải thích sai các dữ kiện.
"Tôi tin chắc rằng chúng tôi đã phát hiện ra vi nhựa", bà có nói với tờ Guardian. "Nhưng tôi luôn nói rằng số lượng ước tính có thể thấp hơn gấp đôi hoặc cao hơn gấp 10 lần".

(Ãnh: NYP)

Các chuyên gia khác lại cho rằng, họ chưa từng thực sự nhìn thấy loại vi nhựa mà một số cuộc nghiên cứu tuyên bố đã tìm thấy trong cơ thể người.
"Khi các vật liệu dạng hạt xâm nhập vào một sinh vật sống, bao gồm cả cơ thể con người, chúng sẽ trải qua quá trình biến đổi về sinh học", ông Fazel Monikh, một chuyên gia về vật liệu nano tại Đại học Padua ở Ý, đã nói với tờ The Telegraph.
"Ngay cả khi đưa ra giả định kịch bản này rất khó xảy ra là một hạt nguyên vẹn đến được một nơi được bảo vệ, chẳng hạn như não bộ, và sau đó được phát hiện ra, nó cũng sẽ không giữ được hình dạng như trong hầu hết các dữ kiện được báo cáo", ông giải thích.
"Vì những lý do này, hầu hết các kết quả được trình bày và cách giải thích của chúng không đủ thuyết phục về mặt khoa học đối với tôi, cũng như đối với các đồng nghiệp của tôi là những chuyên gia trong lĩnh vực này", ông Monikh cho biết thêm.

Tránh gây ra hoang mang trong dư luận
Bài báo của The Guardian muốn cho làm rõ khi cho rằng, ô nhiễm nhựa chắc chắn là xảy ra rất phổ biến, và những người chỉ trích được trích dẫn trong bài báo không buộc tội bất cứ ai về hành vi báo động sai trái, nếu có.
Thay vào đó, mối quan tâm của họ là việc vội vàng cho công bố kết quả, đôi khi bởi các nhóm chuyên gia nghiên cứu có kinh nghiệm hạn chế, có thể đã dẫn đến việc bỏ qua các bước kiểm tra về khoa học thông thường.
"Cải thiện về chất lượng của các cuộc nghiên cứu này là rất quan trọng", bà Rauert nói, vì dữ kiện không chắc chắn đưa ra có thể gây ra sự hoang mang trong dư luận.
"Chúng tôi nhận được rất nhiều người liên lạc hỏi thăm, vì họ rất lo lắng về số lượng nhựa trong cơ thể của họ", bà lưu ý thêm.

Mối lo ngại là các vi nhựa có thể mang các hóa chất độc hại gây ra viêm sưng và tổn thương các tế bào trong cơ thể. Theo thời gian, cuộc nghiên cứu cho thấy điều này có thể gây ra rối loạn về hormone, gây hại cho hệ thống vi sinh vật ở đường ruột, ảnh hưởng đến chức năng nhận thức, giảm khả năng sinh sản và làm tăng nguy cơ mắc bệnh mãn tính.
"Chúng tôi muốn có được các dữ kiện chính xác để có thể thông báo đúng cho các cơ quan y tế, chính phủ, người dân và bảo đảm rằng các quy định, biện pháp hửu hiệu và chính sách phù hợp sẽ được đưa ra", bà Rauert cho biết thêm.
Trong khi công chúng chờ đợi giới khoa học bắt kịp, ngay cả một số chuyên gia khi lên tiếng chỉ trích các cuộc nghiên cứu về vi nhựa trong cơ thể cũng cho rằng không có lý do gì để bỏ qua những rủi ro tiềm tàng cho sức khỏe.
"Chúng ta có nhựa trong cơ thể, tôi nghĩ điều đó là an toàn để đưa ra các giả định", ông Materić nói. "Tôi tự mình thực hiện một số biện pháp để phòng ngừa, để bảo đảm an toàn trong đời sống cá nhân.
Điều đó bao gồm tránh uống nước từ chai nhựa và hâm nóng thức ăn trong hộp nhựa, hai thói quen mà cuộc nghiên cứu cho thấy là nguồn chính gây ra vi nhựa trong chế độ ăn uống của chúng ta".

** Tham khảo thêm ở đây:
- https://nypost.com/2026/01/15/health...er-all-report/

Berlin-Lichtenberg có một tòa nhà thấp tầng, trông xiêu vẹo, nép giữa những khối chung cư bê tông xám xịt. Trên bản đồ, nơi ấy được ghi là “quán bar”. Ngoài đời, nó giống một căn phòng họp bí mật hơn là chỗ ai đó ghé vào uống một ly. Bên trong là ghế bàn cũ kỹ, ánh sáng lờ mờ, không khí lặng như có người đã dặn: đừng hỏi nhiều.
Khi phóng viên bấm chuông, người mở cửa khoảng 30 tuổi nói thẳng: “Đây không phải nơi công cộng; đây là cửa hàng của người Việt.” Họ có bán gì không? “Không. Chúng tôi gặp nhau ở đây.” Câu trả lời ngắn gọn, nhưng đủ khiến người ta lạnh sống lưng.

Cuộc đột kích lúc nửa đêm: cửa vẫn còn dấu phá
B.Z. được biết rằng hơn một năm trước đã có một cuộc đột kích tại đây. Một đơn vị đặc nhiệm cảnh sát Đức xuất hiện vào đêm khuya, phá cửa, bắt một nghi phạm. Tiếng động dữ dội và tiếng súng đã đánh thức cả khu phố.
Lần bấm chuông sau, một người đàn ông khác mở cửa. Anh tự giới thiệu tên Thaan, khoảng 40 tuổi, mới từ Việt Nam sang, tiếng Anh chỉ bập bõm. Anh nói mình mới ở đây một tháng và đang ngủ tại chỗ. Anh bảo không biết gì về chiến dịch của cảnh sát, nhưng chỉ tay vào cánh cửa: phần hư hỏng vẫn còn, được vá víu qua loa như một vết sẹo chưa kịp lành.

Dao rựa trước trung tâm bán buôn: “đánh theo lệnh”
Cuộc đột kích đã dẫn đến việc bắt giữ một nghi phạm: Đào L. (39 tuổi), bị cáo buộc liên quan vụ tấn công bằng dao rựa xảy ra vào tháng 3/2024 tại trung tâm bán buôn của người Việt ở Lichtenberg. Đến phiên tòa tháng 11/2025, những gì hé lộ khiến nhiều người giật mình: đó là một lát cắt hiếm hoi về cấu trúc kín đáo của các nhóm tội phạm người Việt.
Bị cáo, dáng vạm vỡ, hai bên tóc cạo sát, tay có hình xăm, khai qua phiên dịch rằng mình chỉ làm việc lặt vặt, thu nhập 500–700 euro/tháng, ngủ nhờ nhà người quen, và sang Đức hơn ba năm để “đi làm giúp đỡ gia đình ở quê”.
Theo cáo buộc, Đào L. cùng đồng phạm đã chém hai đồng hương D. (37 tuổi) và K. (38 tuổi) bằng dao rựa, dường như “theo lệnh”. Động cơ bị nghi có liên quan tranh chấp cờ bạc. Tại tòa, hai nạn nhân lại khai rằng không nhớ gì, tránh ánh mắt bị cáo, và chỉ nói “nhóm” đã gọi họ đến trung tâm thương mại — nhưng “nhóm” là ai thì họ không thể hoặc không dám nói.
Cuối cùng, thẩm phán dựa vào đoạn phim camera giám sát ghi lại các nhát chém. Đào L. bị kết án 3 năm 2 tháng tù giam vì tội hành hung nghiêm trọng.

Những học viên “biến mất” và nghi vấn trả nợ 20.000 euro
Ở một diễn biến khác, đài RBB đưa tin hàng trăm học viên trường dạy nghề từ Việt Nam sang Berlin đào tạo đã biến mất không để lại dấu vết. Nghi ngờ đặt ra: họ có thể đang phải đi làm để trả khoản phí thực tập lên đến 20.000 euro, trôi dạt vào các nhà hàng, tiệm làm móng, thậm chí những nơi đen tối hơn. B.Z. cũng nhắc lại việc từng đưa tin về các vụ trẻ em Việt Nam mất tích trong nhiều năm trước, khiến nỗi lo không còn là chuyện “đồn đại trong cộng đồng” nữa, mà thành một câu hỏi nhức nhối.

Mại dâm trong căn hộ: “cổng internet” và tỷ lệ chia 60/40
Từ quá trình tìm hiểu tại trung tâm thương mại và hồ sơ tòa án, B.Z. nhận định cộng đồng người Việt ở Berlin rất kín đáo. Một luật sư tại Berlin nói rằng điểm khác với nhiều băng nhóm khác là hoạt động “làm ăn” được tiến hành bí mật và “tự xử nội bộ”.
Luật sư cũng mô tả một mảng tối đặc biệt nghiêm trọng: những phụ nữ trẻ bị đưa lậu sang Đức có thể bị buộc làm việc trong các “nhà thổ kiểu căn hộ” ở phía Đông thành phố để trả chi phí buôn người. Việc sắp xếp khách được thực hiện qua các cổng thông tin trên internet. Có trường hợp tiếp đến mười khách mỗi ngày, quan hệ không dùng bao cao su, và tiền được chia theo tỷ lệ 60/40 — 60% cho người bán dâm, 40% cho kẻ tổ chức.
Ông còn nêu thủ đoạn dùng căn hộ đứng tên người nhận trợ cấp xã hội: họ đăng ký nhà rồi chuyển đi sống cùng bạn gái, nhiều khi không biết căn hộ của mình sau đó bị biến thành “điểm” ra vào.

Nỗi lo bị vạ lây và câu hỏi dành cho Berlin
Những mẩu chuyện rời rạc — một cánh cửa bị phá, một phiên tòa dao rựa, những học viên biến mất, các căn hộ bị lợi dụng — ghép lại thành bức tranh u ám về một thế giới ngầm biết cách ẩn mình giữa đời thường. Điều đáng sợ không chỉ là bạo lực, mà còn là “luật im lặng” khiến nạn nhân né tránh, nhân chứng quên sạch, và cả cộng đồng dễ bị mang tiếng vì tội ác của một nhóm nhỏ.
Berlin rồi sẽ phải trả lời: làm sao bảo vệ người yếu thế khỏi bị buôn người, cưỡng bức, và bóc lột; làm sao cắt đứt đường dây lợi dụng visa, hợp đồng “đào tạo”, nợ phí; và làm sao để những ai đang sống lương thiện không phải cúi đầu vì nỗi sợ bị vạ lây trong bóng tối mà họ không tạo ra.

Saipan – hòn đảo lớn nhất của Quần đảo Bắc Mariana (CNMI), lãnh thổ thuộc Hoa Kỳ giữa Thái Bình Dương – vừa chứng kiến một vụ việc gây xôn xao: ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ) đã bắt giữ bà Cui Lijie 崔麗杰 (Thôi Lệ Kiệt) khoảng 68 tuổi, được mô tả là nữ doanh nhân/“tỷ phú” gốc Trung Quốc, thường trú Hồng Kông và từng là cổ đông lớn của doanh nghiệp casino nổi tiếng một thời trên đảo.

Theo các nguồn tin địa phương, bà bị bắt hôm 13/1/2026 tại sân bay Saipan vì nghi vi phạm luật di trú. Phía ICE chưa công bố cụ thể cáo buộc, cũng như lịch ra tòa một cách chi tiết ở thời điểm các tin được đăng tải.

Bị giam tại Susupe, chờ phiên điều trần
Thông tin cho biết bà Cui hiện đang bị giam giữ tại cơ sở thuộc Bộ Cải chính ở Susupe (Saipan) và chờ một phiên điều trần trong những ngày kế tiếp. Việc một nhân vật gắn với “đế chế casino” từng làm mưa làm gió ở Saipan bị tạm giữ khiến dư luận đảo nhỏ này lập tức nóng lên: không chỉ là câu chuyện một cá nhân, mà còn là ký ức về cả một dự án từng được quảng bá rầm rộ rồi chìm trong bê bối.

Imperial Pacific: Từ giấc mơ 2 tỷ đô đến tòa nhà hoang
Bà Cui Lijie (Thôi Lệ Kiệt) được nhắc đến như cổ đông chính của Imperial Pacific International (IPI) – doanh nghiệp từng sở hữu/điều hành giấy phép casino nổi bật nhất tại Saipan, gắn với dự án khu nghỉ dưỡng – casino hoành tráng (từng được nói tới với tham vọng hàng trăm triệu đến hàng tỷ USD).

IPI mở casino tạm thời từ khoảng 2016, khi khu resort chính còn đang xây. Có giai đoạn, nơi này được mô tả là “cỗ máy hút tiền” của giới high-roller, tạo nên một thứ hào quang ngắn ngủi: xa hoa, phô trương, và ảo giác rằng Saipan có thể thành “Macau phiên bản Thái Bình Dương”.

Nhưng ánh đèn không sáng mãi. Dự án dần trượt dài trong tranh chấp pháp lý, bị vây bởi nhiều cáo buộc và điều tra xoay quanh lao động, tài chính, an toàn công trường, nợ phí/nhà thầu, cùng vô số lùm xùm kéo dài. Tới năm 2020, casino đóng cửa và gần như không thể trở lại đúng nghĩa, để lại một khối bê tông – vàng son dang dở như vết cắt giữa đảo.

Vì sao bị bắt? Nghi vấn xoay quanh visa đầu tư E-2C
Trong các nhận định lan truyền sau vụ bắt giữ, có một hướng được nhắc đến nhiều: tình trạng cư trú/visa đầu tư.

Vì CNMI là lãnh thổ Mỹ, nhà đầu tư nước ngoài thường phải duy trì loại giấy tờ phù hợp. Một số thông tin cho rằng bà Cui có thể không còn giữ trạng thái hợp lệ của diện visa đầu tư dài hạn (E-2C) – và đây có thể là nguyên nhân khiến bà bị tạm giữ. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh: đây mới là nghi vấn/đồn đoán, do ICE chưa đưa ra công bố chính thức về căn cứ bắt giữ.

Một cái tên kéo theo cả “hồ sơ cũ” của Saipan
Trong câu chuyện này, người ta không chỉ nhìn vào chiếc còng tay hay tấm ảnh tạm giam. Điều làm dư luận ám ảnh là “hậu cảnh” của nó: một casino từng được coi như biểu tượng phồn hoa, rồi trở thành biểu tượng của sự sụp đổ.

Bà Cui cũng được nhắc là mẹ của nhà đầu tư Ji Xiaobo (Kỷ Hiểu Ba) (từng gắn với thế giới casino) và câu chuyện đời tư của giới thượng lưu châu Á đôi khi bị truyền thông đào xới. Nhưng rốt cuộc, điều công chúng CNMI quan tâm nhất vẫn là: đã có quá nhiều vết nứt quanh Imperial Pacific, và vụ bắt giữ lần này như một cú gõ cửa nhắc rằng “hồ sơ Saipan” chưa hề khép lại.

Điều chắc chắn lúc này: còn phải chờ câu trả lời từ ICE
Cho đến hiện tại, bức tranh vẫn có những khoảng trống: ICE chưa nói rõ bà Cui Lijie (Thôi Lệ Kiệt) bị cáo buộc điều gì, tình trạng visa ra sao, và diễn biến pháp lý sắp tới cụ thể thế nào. Nhưng chỉ riêng việc một nhân vật từng đứng sau dự án casino tai tiếng bị bắt giữ cũng đủ khiến Saipan rúng động.

Với nhiều người, đây không chỉ là một vụ di trú. Đây là chương mới của một câu chuyện cũ: giấc mơ vàng son, những lùm xùm kéo dài, và cuối cùng là câu hỏi lạnh người – ai sẽ phải trả giá cho một “đế chế” đã đổ sập ngay trên bờ biển thiên đường?

Trong bối cảnh căng thẳng vẫn tiếp diễn chung quanh các nỗ lực nhằm thực thi chính sách nhập cư của Tổng thống Donald Trump, qua việc tiến hành truy quét và trục xuất hàng loạt di dân, người ta đang đem ra các dữ kiện để so sánh thành tích của đảng Cộng hòa với thành tích của cựu Tổng thống đảng Dân chủ Barack Obama.

Được mệnh danh là "Người trục xuất hàng đầu", ông Obama đã cho trục xuất hàng triệu người nhập cư trong hai nhiệm kỳ của mình, nhưng điều đó cũng không ngăn cản ông Trump khi ra vận động tranh cử luôn luôn nhấn mạnh đến vấn đề an ninh biên giới vào năm 2016.

Hôm tuần này, Phó Tổng thống JD Vance đã tham gia vào cuộc tranh luận xung quanh các con số thống kê và sự phản đối mạnh mẽ đối với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải chuan (ICE) trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, ông cho rằng các con số đó không chính xác, trong khi những người khác trên mạng xã hội lập luận rằng, không hề có xảy ra cảnh bạo lực nào để phản đối những nỗ lực trục xuất di dân của ông Obama.

"Trong chính phủ ông Obama, việc bị từ chối nhập cảnh ở biên giới được tính là một vụ trục xuất. Một người đi đến biên giới, bị từ chối nhập cảnh và được tính là một vụ trục xuất", Vance cho đăng tải trên X hôm thứ Tư. "Chúng ta phải thực hiện các cuộc trục xuất từ ​​bên trong đất nước vì Biden và Harris đã cho phép họ vào". Trump khi trở lại nắm quyền với lời hứa sẽ cho thực hiện hàng triệu vụ trục xuất di dân. Đó là lời hứa đã thúc đẩy những người ra sức ủng hộ ông sau nhiều năm chứng kiến ​​​​làn sóng người nhập cư ồ ạt ở biên giới Mỹ-Mexico, nhưng điều đó cũng khiến cho ông phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ khi các cơ quan như ICE bị thiếu nguồn kinh phí trầm trọng và nhân sự cần thiết để hoạt động hiểu quả.

Dữ kiện thống kê cho thấy ra điều gì?
Trong hai nhiệm kỳ của ông Obama, tổng cộng có đến 5,3 triệu người nhập cư đã bị trục xuất hoặc cho hồi hương ra khỏi nước Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, chính quyền đã giám sát việc trục xuất 2,001.280 người.
Con số này sau đó tăng lên đáng kể trong nhiệm kỳ của Biden, đạt 4,677.460 người tính đến tháng 7 năm 2024.

Trong những năm đầu nhiệm kỳ, ông Obama chứng kiến ​​​​có 873,937 vụ trục xuất người nhập cư, Trump 387,340 vụ và ông Biden 1,3 triệu vụ. "Chính phủ Obama có số lượng trục xuất trong nội địa cao trong những năm đầu nhiệm kỳ đầu tiên. Điều này phần lớn là do chương trình Cộng đồng An toàn, được thiết lập vào cuối nhiệm kỳ của George W. Bush", ông Jeremy Beck, đồng chủ tịch của tổ chức nghiên cứu về nhập cư NumbersUSA, có trao đổi với Newsweek.

"Theo chương trình chia sẻ thông tin của Cộng đồng An toàn, những người nước ngoài cư trú bất hợp pháp trong các nhà tù địa phương luôn được đánh dấu, tạo cơ hội cho các cơ quan nhập cư liên bang sắp xếp việc cho trục xuất, cho thấy sự an toàn, mức hiệu quả tốt đẹp. Quá hiệu quả đối với một số người".
Ông Obama đã cho thu hẹp chương trình Cộng đồng An ninh (Secure Communities), thay thế bằng Chương trình Thực thi Ưu tiên (PEP) vào năm 2014, nhằm giới hạn các nỗ lực thực thi pháp luật đối với các mối đe dọa an ninh quốc gia và các trường hợp trục xuất ưu tiên.

Vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump và trong phần lớn nhiệm kỳ của Biden, số lượng người vượt biên trái phép ở biên giới phía Tây Nam tăng lên đột biến, dẫn đến số lượng lớn người bị lực lượng tuần tra biên giới từ chối không cho nhập cảnh, và những trường hợp này có thể được ghi nhận là "đã trục xuất". Đây là điểm khiến cho việc xác định dữ kiện và các thông báo trở nên khó khăn. Trong những ngày đầu của chính quyền Trump lần thứ hai, ICE và Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã chia sẻ số liệu thường xuyên đuộc đăng tải trên mạng xã hội về các trường hợp trục xuất do ICE thực hiện, tuyên bố rằng các con số này không bao gồm những người từ biên giới, và cáo buộc chính quyền Biden đã "làm giả số liệu", khiến cho con số thống kê của họ không đáng tin cậy.

(Minh họa)
Tuy nhiên, DHS đã ngừng không cho công bố ra số liệu chi tiết hàng tháng cho đến một năm trước, ngày 16 tháng 1 năm 2025, khiến cho việc đem ra so sánh trực tiếp các con số hoặc hiểu rõ các xu hướng đang diễn ra dưới thời Trump trở nên khó khăn. Viện Chính sách Di cư (MPI) phi đảng phái đã công bố một bản báo cáo hôm thứ Ba, cho biết mặc dù số vụ bắt giữ người nhập cư và giam giữ của ICE đã tăng vọt trong 12 tháng qua, nhưng dường như chính quyền Trump không đạt được mục tiêu trục xuất 1 triệu người mỗi năm. "Sự tập trung duy nhất của chính quyền vào việc bắt giữ và trục xuất đã gây ra sốc và kinh ngạc, nhưng kết quả thực thi pháp luật vẫn không đồng đều", MPI có viết. Vào tháng 12, ICE cho biết họ đã trục xuất 622,000 người không phải công dân Mỹ, so với 778,000 người dưới thời Biden trong năm tài chính 2024. Con số đó bao gồm những người bị trục xuất từ ​​biên giới hoặc tại các sân bay, theo con số mà MPI cho biết. Chính quyền Trump cũng cho biết có hơn 2 triệu người nhập cư đã rời khỏi Mỹ trong năm qua. Vẫn chưa rõ liệu đó là những trường hợp rời bỏ đi bình thường khi thị thực đã hết hạn, tự nguyện trục xuất thông qua ứng dụng CBP Home hay các phương pháp khác, một lần nữa là do số liệu chi tiết không được cho công bố ra.

"Vì chính quyền Trump đã chặn con số trục xuất quan trọng từ Văn phòng Thống kê An ninh Nội địa (OHSS) và không cung cấp bằng chứng về những tuyên bố trục xuất được cho 'thổi phồng' của mình, công chúng không có cách nào để biết chính xác có bao nhiêu người đã bị chính quyền Trump trục xuất", ông Austin Kocher, giáo sư về nhập cư tại Đại học Syracuse, có nói với Newsweek. Ông này cho biết, các bản báo cáo của ICE cho thấy cơ quan này đã trục xuất khoảng 320,000 người trong năm tài chính 2025, tăng so với 250,000 người trong năm tài chính 2024. Sau đó, chính quyền Trump đưa ra con số 600,000 người bị trục xuất mà không có bằng chứng hoặc giải thích chi tiết nào. "Do sự thiếu sự minh bạch của chính quyền này, chúng ta không thể so sánh một cách có ý nghĩa về số lượng người đã bị trục xuất dưới thời chính quyền này với các chính phủ trước đây", ông Kocher cho biết

Khi được yêu cầu cung cấp chi tiết số liệu về việc trục xuất, Bộ An ninh Nội địa (DHS) chỉ cung cấp một sự liên kết đến thông cáo báo chí ngày 10 tháng 12 năm 2025, trong đó nêu con số tổng cộng là 622,000 người.

Liệu đã có các cuộc biểu tình chống ICE xảy ra dưới thời ông Obama?

Biểu tình chống trục xuất di dân lậu thời ông Obama (Ảnh: Newsweek)

Ngoài những câu hỏi về con số, khía cạnh khác của cuộc tranh luận hiện nay là phản ứng của công chúng đối với cách thức mà chính quyền Trump thực thi luật nhập cư. Những người phản đối, bao gồm nhiều đảng viên Dân chủ, đã lên án chiến thuật của ICE, vốn đôi khi có vẻ hung hăng và thậm chí chứa đầy bạo lực. Có lẽ ví dụ điển hình nhất về các cuộc đụng độ là cái chết của bà Renee Good ở Minneapolis cách đây hơn một tuần. Là một công dân Mỹ, cái chết của Good dưới tay một nhân viên đặc vụ liên bang đã gây ra các cuộc biểu tình rộng khắp, làm tăng thêm số lượng các cuộc biểu tình nhằm phản đối hành động hung bạo, mất nhân tính của ICE nói chung kể từ tháng 1 năm 2025. Mặc dù có vẻ như chỉ có các cuộc biểu tình chống ICE trong năm qua, và giữa năm 2017 và 2021, thực tế là từ lâu đã có các cuộc biểu tình và tuần hành phản đối hành động của các cơ quan thực thi luật nhập cư.

Các bản báo cáo từ thời ông Obama cho thấy các cuộc biểu tình về những gì được xem là các vụ trục xuất không công bằng và nhanh chóng. Cũng có những cuộc tuần hành kêu gọi cải cách luật nhập cư lâu dài. Cụ thể, Lực lượng Tuần tra Biên giới đã bị Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) chỉ trích vì các hành vi tàn bạo được cho là của họ, trong khi các đảng viên Dân chủ trong Quốc hội bày tỏ sự phẫn nộ vào đầu năm 2016 rằng các nhân viên đặc vụ ICE đã liên tiếp khủng bố cộng đồng người nhập cư.

Phân tích trong giai đoạn cầm quyền của Obama từ năm 2009 đến năm 2017 cho thấy phản ứng trái chiều đối với các chính sách và phương pháp trấn áp nhập cư bất hợp pháp của đảng Dân chủ.

Trong khi các chính sách nổi bật như DACA, cấp quy chế cho con cái của những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp, được nhiều người nhớ đến, Bộ An ninh Nội địa (DHS) dưới thời ông Obama vẫn tiến hành các cuộc đột kích vào nơi làm việc và truy tố các công ty tuyển dụng nhân viên không được phép làm việc hợp pháp.

DHS giai đoạn 2009-2017 cũng tìm cách đẩy nhanh quá trình ra quyết định về các trường hợp nhập cư và trục xuất những người gây ra mối đe dọa an ninh quốc gia, thường chỉ sử dụng một nhân viên duy nhất để đưa ra quyết định, gây ra phản ứng dữ dội từ các nhóm vận động bảo vệ quyền lợi người nhập cư, điều này có thể nghe khá quen thuộc trong bối cảnh hiện nay.

Ông Beck nói với Newsweek rằng mục tiêu của chính quyền ông Obama vào thời điểm đó là cho cử tri thấy rằng chính phủ có thể giải quyết vấn đề nhập cư bất hợp pháp mà không gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp nhưng không hề phạm pháp.

Điều không thấy phổ biến là việc sử dụng vũ lực đối với người nhập cư bởi các nhân viên đặc vụ liên bang. Các trường hợp tuy có xảy ra, đã được ghi nhận, dẫn đến các vụ kiện, nhưng các chiến dịch không có quy mô lớn như dưới thời chính quyền Trump hiện tại.

Ngay cả trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump, các chiến dịch quy mô lớn như ở Los Angeles, Chicago và Minnesota cũng không phải là việc cho bố ráp thường xuyên. Thay vào đó, trọng tâm là ở biên giới, cho xây dựng bức tường và giam giữ những người nhập cư bất hợp pháp.

Một lần nữa, các cuộc biểu tình đã xảy ra khpa81 nước Mỹ, nhưng phản ứng trong năm 2025 đến đầu năm 2026 chủ yếu là do sự thay đổi về chiến thuật, điều động nhiều nhân viên đặc vụ vũ trang hơn ra hiện trường để bắt giữ những người nhập cư bất hợp pháp, những người không phải lúc nào cũng là "những kẻ tồi tệ nhất trong số những kẻ tồi tệ nhất" như DHS tuyên bố.

"Trước những cuộc tranh luận hiện nay về việc thực thi pháp luật trong nội địa, cần phải nhớ rằng trong vài năm, Hoa Kỳ đã có một chính sách thực thi pháp luật rất hiệu quả và an toàn với chương trình Cộng đồng An toàn (Secure Communities), theo đó Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) có thể hợp tác với các nhà tù địa phương", ông Beck nói. "Ngược lại, các chính sách bảo vệ người nhập cư bất hợp pháp lại đẩy hấu hết các hoạt động của ICE ra đường phố. Sự hợp tác rộng rãi hơn giữa các tiểu bang và chính phủ liên bang, việc tiếp cận các nhà tù và một chương trình E-Verify bắt buộc sẽ là một bước tiến đáng hoan nghênh".

*** Tham khảo thêm ở đây:
- https://www.newsweek.com/donald-trum...obama-11368075

Một tỷ phú như Donald Trump – nổi tiếng tự tin, quyết liệt, cái tôi “không vừa ai” – vậy mà lại có một ngoại lệ khiến nhiều người ngạc nhiên: ông sẵn sàng làm theo lời khuyên của một người phụ nữ gốc Hồng Kông tên Pun-yin. Không phải vợ, không phải mẹ, cũng chẳng phải đối tác. Bà được nhắc đến như một thầy phong thủy, người từng “gõ cửa” đúng điểm mà Trump quan tâm nhất: tiền và khả năng bán được hàng.

“Không cần tin… chỉ cần ra tiền”
Có một câu chuyện được truyền lại rằng Trump từng nói đại ý: ông không nhất thiết tin phong thủy như một niềm tin tâm linh, nhưng khi áp dụng thì thấy “có tiền”, nên ông dùng. Sự thực dụng ấy – nếu nhìn dưới góc độ kinh doanh – lại rất “Trump”: thứ gì tạo lợi thế, giúp thương vụ trơn tru, giúp khách hàng yên tâm… thì đáng thử.

Và từ đó mới xuất hiện một nguyên tắc nghe vừa buồn cười vừa lạnh gáy với đối thủ: “No Fengshui, no deal” – không có phong thủy, khỏi bàn tiếp.

Năm 1995: Canh bạc 230 triệu USD và cú “bẻ lái” thiết kế
Mốc khởi đầu thường được nhắc tới là năm 1995, khi Trump bước vào một dự án cải tạo lớn với chi phí được nói đến khoảng 230 triệu USD, nhắm tới nhóm khách hàng giàu có từ châu Á. Trump hiểu rất rõ: với một tệp khách như vậy, tòa nhà mà “thiếu câu chuyện phong thủy” đôi khi khó tạo niềm tin ngay từ phút đầu.

Pun-yin được mời vào – và theo giai thoại, bà không “nói cho vui”. Bà nhìn bố cục rồi yêu cầu thay đổi mạnh, nếu không thì bà không tham gia. Đặt vào bối cảnh một ông trùm quen ra lệnh hơn là nghe lệnh, phản ứng hợp lý lẽ ra phải là… nổi giận. Nhưng Trump lại chọn làm điều ngược lại.

Ba yêu cầu phong thủy: xoay hướng – chặn khí xấu – “nhuộm” lớp áo tòa tháp
Điểm thú vị nằm ở các đề nghị được kể lại như sau: lối vào chính cần “đổi mặt” về phía Công viên Trung tâm – nơi được diễn giải như một dòng sinh khí mạnh, thay vì hướng ra vòng xoay giao thông ồn ào. Trước tòa tháp nên có một khối cầu kim loại lớn như một cách “làm chệch” luồng năng lượng xấu, biến xung sát thành thứ trượt qua thay vì lao thẳng vào. Và lớp kính bên ngoài được đề nghị mang sắc màu trà để “hấp thụ” phần tiêu cực, tạo cảm giác dịu, sang và an định.

Dù bạn tin hay không, phải thừa nhận một điều: ba chi tiết ấy không chỉ là “tâm linh”. Nó còn là ngôn ngữ thị giác. Nó biến một tòa nhà thành một sản phẩm có câu chuyện, có biểu tượng, có lý do để khách hàng kể lại với nhau – mà trong bất động sản hạng sang, câu chuyện đôi khi đắt ngang vị trí.

Vì sao Trump chịu nghe? Vì ông đang bán niềm tin, không chỉ bán căn hộ
Nếu nhìn kỹ, đây không phải chuyện “mê tín” đơn giản. Trump không cần tự thuyết phục bản thân tin tuyệt đối. Ông chỉ cần khách hàng tin, hoặc ít nhất là cảm thấy “an tâm” khi đặt bút ký. Phong thủy, trong trường hợp này, trở thành một dạng “bảo hiểm tâm lý” cho người mua: mua không chỉ vì đẹp, mà còn vì “đúng”, vì “hợp”, vì “có lộc”.

Và đôi khi, sự an tâm ấy chính là thứ quyết định giữa một cái gật đầu và một cái lắc đầu.

Ba bài học kinh doanh từ câu chuyện Pun-yin
Trump cho thấy một kiểu bản lĩnh rất thực dụng: không cần tin – chỉ cần hiệu quả. Với thị trường cạnh tranh, ai có thêm một “mẩu lợi thế” để vượt đối thủ, người đó thắng.
Ông cũng cho thấy bài học về bán hàng: thấu hiểu khách hàng bằng đúng hệ niềm tin của họ. Nói cách khác, muốn bán cho người châu Á giàu có, bạn phải hiểu “ngôn ngữ văn hóa” của họ, dù bản thân bạn không sống trong niềm tin ấy.
Và cuối cùng: đừng xem thường những thứ tưởng nhỏ. Một chi tiết trước cửa, một sắc kính trên mặt tiền, một hướng nhìn… có thể là thứ làm nên “hào quang” của sản phẩm – thứ khiến khách hàng cảm thấy đây là nơi đáng xuống tiền.

Kinh doanh đôi khi không phải trận chiến đúng–sai. Nó là trận chiến của niềm tin và lợi thế. Và có lẽ đó là lý do, một tỷ phú như Trump vẫn có lúc phải “răm rắp” nghe theo một người phụ nữ mà ông biết rõ: bà đang giúp ông bán được điều ông cần bán nhất.

Những ngày qua, cộng đồng nói tiếng Việt và không ít người Á Châu bàn tán về việc Mỹ tạm ngưng xét visa di dân đối với khoảng 75 quốc gia, trong đó có Thái Lan, nhưng không thấy Việt Nam. Điều khiến nhiều người ngạc nhiên là Thái Lan vốn có lịch sử hợp tác quân sự – an ninh với Mỹ lâu đời, thu nhập bình quân đầu người cũng cao hơn Việt Nam, lại có mô hình bầu cử và mức độ dân chủ được đánh giá “mở” hơn. Vậy vì sao Thái Lan vẫn bị đưa vào danh sách, còn Việt Nam thì không?

Tiêu chí cốt lõi: an ninh quốc gia và lo ngại “welfare/benefits”
Theo cách hiểu phổ biến từ các văn bản và giải thích được nhắc lại trong dư luận, đợt rà soát này xoay quanh hai trục lớn: an ninh quốc gia và nguy cơ công dân từ một số nước vào Mỹ để hưởng an sinh xã hội (welfare) hoặc các lợi ích công cộng (benefits). Nếu đặt câu chuyện đúng vào “hai trục” đó, có thể sẽ hiểu vì sao nhiều cộng đồng bỗng bị soi kỹ hơn, và vì sao một số cộng đồng lại được nhìn bằng con mắt “dễ thở” hơn.

Góc nhìn: người Việt tại Mỹ tạo ra “hồ sơ cộng đồng” khá đẹp
Đây là phần nhận định dựa trên những gì người ta quan sát được lâu nay về đời sống người Việt tại Mỹ. Trong cách nhìn của chính quyền sở tại, “hình ảnh cộng đồng” không phải là khẩu hiệu, mà là tổng hợp của hành vi kinh tế – xã hội: làm ăn ra sao, đóng thuế thế nào, tỷ lệ phụ thuộc trợ cấp ra sao, mức độ hội nhập và hồ sơ pháp lý có sạch không.

Người Việt tại Mỹ nổi tiếng bởi tinh thần tự làm chủ (self-employed). Hình ảnh dễ thấy nhất là hệ thống tiệm nail phủ khắp nước Mỹ; nhiều ước tính không chính thức thường nhắc tỷ lệ rất cao tiệm nail do người Việt làm chủ. Dù con số chính xác có thể còn tranh luận, nhưng “ấn tượng xã hội” thì rõ: người Việt gắn với lao động, với dịch vụ, với việc tự dựng kế sinh nhai, tự trả tiền thuê mặt bằng, tự trả lương, tự đóng thuế.

Không chỉ nail. Từ phở, bún, bánh mì, cà phê cho đến các tiệm thực phẩm Việt, nhà hàng Việt… xuất hiện ở nhiều tiểu bang. Nó tạo nên một “bằng chứng sống” rằng cộng đồng này có xu hướng tự tạo việc làm thay vì dựa vào ngân sách công. Trong con mắt cơ quan hành pháp Mỹ, chuyện “đứng tên business” thường đi kèm một tín hiệu quan trọng: đã làm là phải khai thuế, và đã khai thuế thì hồ sơ minh bạch hơn.

Những gương mặt thành đạt: từ quân đội, công quyền đến giới kinh doanh
Một cộng đồng được đánh giá không chỉ qua cửa tiệm, mà còn qua những người bước vào dòng chính. Người Việt có nhiều gương mặt thành đạt được nhắc đến trong quân đội và khu vực công: từ các sĩ quan cao cấp gốc Việt, đến những người làm trong các cơ quan liên bang ở Washington DC, Virginia, Maryland… Đặc điểm của nhóm công chức liên bang là bằng cấp, lý lịch, và quy trình tuyển dụng vốn rất chặt. Vì thế, chỉ riêng sự hiện diện đông đảo trong khu vực công cũng đã là một “điểm cộng uy tín” khó phủ nhận.

Ở mảng kinh doanh, người Việt cũng có những câu chuyện thành công lớn trong công nghệ, tài chính, và nhiều doanh nghiệp vừa – nhỏ tạo ra việc làm. Điều này củng cố thêm một thông điệp: cộng đồng Việt không chỉ “sống được”, mà còn “đóng góp được”.

Yếu tố chính trị: một cộng đồng Á Châu khá bảo thủ và biết đi bầu
Một điểm nữa hay được nhắc là người Việt trong các cộng đồng Á Châu tại Mỹ thuộc nhóm có khuynh hướng bảo thủ và tỷ lệ ủng hộ đảng Cộng Hòa khá cao (tùy tiểu bang, thế hệ, vùng cư trú). Trong bối cảnh chính trường Mỹ, điều này có thể tạo ra một “độ thân thuộc” nhất định với chính quyền đương nhiệm. Dĩ nhiên, visa và an ninh không thể chỉ vì chính trị mà quyết, nhưng trong thực tế vận hành quyền lực, cộng đồng nào có tiếng nói – có lá phiếu – có đại diện, thường sẽ ít nhiều tạo được “sức nặng” khi chính sách bị siết.

Vì sao Thái Lan lại bị đưa vào danh sách? Câu hỏi của nhiều người Á Châu
Vậy Thái Lan “thua” ở điểm nào? Không ai có thể kết luận chắc nếu không có dữ liệu nội bộ của chính phủ Mỹ. Nhưng nếu tiêu chí xoay quanh “rủi ro hồ sơ – rủi ro an sinh – rủi ro an ninh”, thì rất có thể câu chuyện nằm ở cách hệ thống Mỹ đánh giá rủi ro theo thống kê nhập cư, tỷ lệ ở lại, tỷ lệ vi phạm, tỷ lệ dùng benefits, và các yếu tố kiểm tra lý lịch. Đôi khi, một quốc gia là đồng minh quân sự vẫn có thể bị đưa vào nhóm rà soát chỉ vì các chỉ báo nhập cư “xấu” trong mắt Washington.

“Núm ruột ngàn dặm”: tài sản ngoại giao mà Hà Nội không nên đánh mất
Nếu nhìn từ góc độ lợi ích quốc gia, cộng đồng người Việt tại Mỹ giống như một “tài sản mềm”: vừa là cầu nối văn hóa, vừa là nguồn ảnh hưởng xã hội – kinh tế – chính trị. Đó là thứ giúp hình ảnh Việt Nam “dễ chịu” hơn trong một số cuộc cân đo chính sách, dù bản thân Nhà nước Việt Cộng không trực tiếp tạo ra. Nói nôm na: nhiều khi chính quyền ở quê nhà được hưởng lợi từ uy tín và nỗ lực của những người Việt đã cắm rễ nơi xứ người.

Ở Việt Nam có câu: “Có không giữ, mất đừng tìm.” Nếu xem cộng đồng Việt hải ngoại là một phần của sức mạnh quốc gia, thì điều khôn ngoan là đừng để mối dây ấy bị đứt vì những va chạm không đáng có, những định kiến cực đoan, hay cách ứng xử thiếu tôn trọng.

Câu chuyện visa không chỉ là giấy tờ, mà là “hồ sơ danh dự” của cả một cộng đồng
Một quyết định về visa có thể bắt đầu từ an ninh và welfare, nhưng nó kết thúc ở thứ lớn hơn: niềm tin. Niềm tin không tự nhiên mà có; nó được “đóng góp” mỗi ngày bằng việc đi làm, mở tiệm, đóng thuế, sống tử tế, giữ hồ sơ sạch, nuôi con ăn học và tham gia dòng chính. Nếu Việt Nam “thoát” một đợt siết lớn, rất có thể đó không chỉ là may mắn—mà là kết quả của hàng chục năm người Việt ở Mỹ lặng lẽ xây nên một thương hiệu cộng đồng: cần cù, tự lập, và biết đứng trên đôi chân mình.

Minneapolis tiếp tục chao đảo khi căng thẳng bùng lên trở lại tối thứ Năm, chỉ ít ngày sau vụ nổ súng thứ hai liên quan đến một sĩ quan di trú liên bang trong đúng một tuần. Trong khi chính quyền địa phương kêu gọi bình tĩnh, Nhà Trắng lại đẩy câu chuyện lên một nấc mới: Tổng thống Donald Trump công khai đe dọa sẽ viện đến một đạo luật hàng trăm năm tuổi để có thể điều quân đội Mỹ đến Minnesota.

Khói cay, lựu đạn gây choáng và đám đông trước tòa nhà liên bang
Đêm thứ Năm, nhiều lần người biểu tình và lực lượng thực thi pháp luật đối mặt bên ngoài Tòa nhà Liên bang Bishop Henry Whipple. Các sĩ quan liên bang mặc đồ chiến thuật triển khai hơi cay và lựu đạn gây choáng để giải tán đám đông. Loa phóng thanh cảnh báo không được chặn lối xe ra vào; tình hình vẫn rối khi có người đá, ném đồ vào các phương tiện rời khỏi khu vực, và một số người đã bị tạm giữ theo thông tin từ phía chỉ huy lực lượng liên bang.

Vụ nổ súng mới: nghi phạm Venezuela và cuộc giằng co trên đường phố
Theo tường thuật của giới chức liên bang, người bị bắn và bị thương là Julio Cesar Sosa-Celis, công dân Venezuela. Họ nói người này chống bắt giữ, “tấn công bạo lực” một sĩ quan. Trong lúc giằng co, hai người khác được cho là đã lao ra từ một căn hộ gần đó, dùng xẻng xúc tuyết và cán chổi tấn công viên chức đang làm nhiệm vụ. Sau khi nghi phạm thoát ra và nhập vào cuộc tấn công, viên chức đã nổ “phát súng tự vệ”, khiến Sosa-Celis bị trúng đạn ở chân. Cơ quan chức năng cho biết cả ba người đều ở Mỹ bất hợp pháp và đã bị bắt giữ.

Bóng đen Renee Good: cái chết, đòi hỏi bảo toàn chứng cứ và cơn giận chưa tắt
Tất cả diễn ra trong dư chấn của vụ việc trước đó: Renee Good, 37 tuổi, bị một nhân viên ICE bắn chết. Gia đình nạn nhân thông qua luật sư yêu cầu bảo toàn toàn bộ chứng cứ cho cuộc điều tra dân sự có thể dẫn đến kiện tụng, từ chiếc xe, video điện thoại, dashcam cho đến liên lạc giữa các đặc vụ. Những ghi chép từ báo cáo hiện trường và cuộc gọi 911 được mô tả cho thấy các phút giây hỗn loạn sau bi kịch, cùng thông tin mới về các vết thương do nhiều phát đạn.

Trump dọa “Insurrection Act”: một nút bấm có thể kéo quân đội vào cuộc
Trong lúc Minnesota cố “hạ nhiệt”, Trump lại đặt lên bàn quân bài nặng nhất: Insurrection Act – đạo luật cho phép tổng thống triển khai lực lượng quân sự để đối phó bất ổn trong nước. Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt nói đây là “một công cụ trong tay tổng thống”, và lời cảnh báo của Trump “nói rất rõ” với các lãnh đạo Dân chủ. Vấn đề là: chỉ cần một quyết định, Minneapolis không còn là câu chuyện biểu tình – trấn áp thông thường, mà có thể biến thành một cuộc bão hiến pháp, nơi liên bang và địa phương đối đầu trực diện về thẩm quyền và cách thực thi pháp luật.

Thành phố phản ứng: “Đừng mắc bẫy” – nhưng cũng kiện ra tòa
Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey vừa kêu gọi người dân giữ bình tĩnh, vừa cảnh báo những ai “mắc bẫy” bạo lực sẽ chỉ khiến tình hình xấu đi và cuối cùng làm hại chính cộng đồng nhập cư. Trước đó, câu nói thô nhưng gây bão của ông nhắm vào lực lượng liên bang đã đưa ông lên tâm điểm quốc gia, biến ông thành gương mặt đối kháng nổi bật với chiến dịch trấn áp nhập cư của chính quyền Trump tại Minnesota. Song song lời kêu gọi “đường phố cần bình tĩnh”, phía bang và các đô thị cũng chọn “mặt trận pháp lý”: họ kiện liên bang, cáo buộc các đặc vụ tiến hành bắt giữ không trát và dùng vũ lực quá mức.

ACLU vào cuộc: “Không cần thiết, nguy hiểm và sai trái”
Tổ chức ACLU Minnesota gọi lời đe dọa dùng Insurrection Act là “không cần thiết, nguy hiểm và sai trái”, đồng thời nộp đơn kiện tập thể nhằm vào chính phủ liên bang, cho rằng các đặc vụ di trú vi phạm quyền Tu chính án thứ 4 của công dân Mỹ. Không khí Minneapolis vì thế giống một chiếc nồi áp suất: bên ngoài là tiếng hô, khói cay; bên trong là hồ sơ tòa án, tranh luận hiến pháp và cuộc đấu quyền lực giữa liên bang – địa phương.

Lạnh buốt chực chờ: gió 30–40 mph và wind chill xuống -20
Nếu khói cay làm nghẹt thở ban đêm, thì thời tiết sắp tới có thể “đóng băng” cả đường phố. Gió mạnh 30–40 mph quất qua Twin Cities, đến tối thứ Sáu nhiệt độ cảm nhận có thể xuống dưới 0°F và kéo dài tới giữa tuần sau. Từ tối thứ Bảy sang sáng Chủ nhật, nhiệt độ thực tế dự kiến xuống dưới 0°F, còn wind chill có thể rơi tới -20°F. Minneapolis bước vào kiểu lạnh khiến người ta không chỉ chống đối thủ, mà còn phải chống cả thiên nhiên—một thứ lạnh làm mọi lựa chọn trở nên khắc nghiệt hơn.

Dư luận đổi chiều: khi công chúng tách “biên giới” khỏi “trấn áp giữa lòng nước Mỹ”
Các khảo sát cho thấy sự ủng hộ của công chúng với cách thực thi đang lung lay: đa số người được hỏi đánh giá cái chết của Renee Good là sử dụng vũ lực không phù hợp, và nhiều người cho rằng các chiến dịch ICE khiến thành phố “kém an toàn hơn” thay vì an toàn hơn. Đó là ranh giới tinh tế nhưng quan trọng: người dân có thể muốn kiểm soát biên giới, nhưng lại khó chấp nhận hình ảnh lực lượng vũ trang, che mặt, lục soát và khống chế ngay giữa những khu phố đông dân—những hình ảnh khiến nước Mỹ trông giống một điều gì đó “không phải nước Mỹ”.

Minneapolis là phép thử của nước Mỹ, và cái giá có thể rất đắt
Minneapolis giờ không chỉ là một thành phố bất ổn; nó giống một phép thử quốc gia về quyền lực tổng thống, về giới hạn của cưỡng chế, và về mức chịu đựng của xã hội trước các hình ảnh trấn áp ngày càng quân sự hóa. Khi hai bên chưa chịu lùi—một bên dọa điều quân, một bên kiện ra tòa—ngọn lửa chính trị vẫn âm ỉ dưới lớp băng thời tiết. Và trong những đêm gió rít, người dân Minneapolis bị kẹt giữa hai thứ lạnh: cái lạnh của mùa đông -20°F và cái lạnh của một cuộc đối đầu mà chưa ai biết sẽ dừng ở đâu.

Khi lãnh đạo đối lập Venezuela María Corina Machado bước vào Nhà Trắng hôm thứ Năm, bà mang theo một thứ mà Tổng thống Mỹ Donald Trump bị cho là luôn khao khát: một giải Nobel Hòa bình. Machado – người giành giải năm ngoái nhờ chiến dịch thúc đẩy dân chủ – đã để lại tấm huy chương như một biểu tượng “biết ơn”, với hy vọng đổi lấy điều quý hơn: một sự hậu thuẫn rõ ràng của Washington cho con đường dẫn dắt Venezuela thời “hậu Maduro”.

Khung hình vàng, lời đề tặng lớn, nhưng sự ủng hộ vẫn… lửng
Nhà Trắng công bố hình ảnh Trump đứng cạnh Machado, cầm một khung bảng vàng như sẵn để treo lên tường, kèm dòng đề tặng mang tính tôn vinh: món quà “thay lời cảm ơn của nhân dân Venezuela” vì hành động “nguyên tắc và quyết đoán” của Trump nhằm hướng tới một Venezuela tự do. Trump sau đó đăng rằng Machado đã “tặng” ông Nobel của mình, gọi đó là cử chỉ tuyệt vời. Nhưng ngay sau hiệu ứng truyền thông ấy, điều Machado cần nhất vẫn chưa xuất hiện: một lời xác nhận chắc nịch rằng bà sẽ là người được Mỹ chống lưng để bước lên dẫn dắt giai đoạn chuyển tiếp.

Nobel Center nhắc thẳng: huy chương có thể đổi chủ, danh hiệu thì không
Trung tâm Nobel Hòa bình ở Oslo nhanh chóng nhắc lại một nguyên tắc quan trọng: huy chương có thể đổi chủ, nhưng danh hiệu người đoạt Nobel thì không thể “chuyển nhượng”. Nói cách khác, câu chuyện “tặng Nobel” dễ tạo tiêu đề, nhưng về pháp lý và danh xưng, nó không biến Trump thành người đoạt giải. Còn với Machado, cử chỉ ấy vừa là biểu tượng ngoại giao, vừa là một canh bạc: đặt thứ quý nhất lên bàn để mua một cái gật đầu.

Cuộc chiến “hậu Maduro”: Machado đối đầu Delcy Rodríguez ngay trên sân Mỹ
Trong bức tranh mới của Venezuela sau khi Nicolás Maduro bị lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ, có hai gương mặt nữ đang tranh phần ảnh hưởng. Một bên là Machado – biểu tượng đối lập cứng rắn, gắn với kỳ vọng dân chủ và một cuộc bầu cử “thật”. Bên kia là Delcy Rodríguez, cựu Phó Tổng thống của Maduro, người bất ngờ được Trump đặt làm quyền tổng thống, dù bà là nhân vật “ruột” của chế độ cũ. Quyết định này từng khiến nhiều người chống Maduro choáng váng: tưởng cánh cửa dân chủ mở ra, nhưng người bước vào lại là một đại diện của “nội các hôm qua”.

Machado nói “lịch sử và phi thường”, nhưng rời Nhà Trắng với… túi quà
Machado mô tả cuộc gặp là “lịch sử”, “phi thường”, nói chính quyền Trump hiểu nhu cầu tái thiết định chế, bảo vệ nhân quyền và tự do ngôn luận, đồng thời cần một “tiến trình bầu cử mới, thực chất” để khuyến khích người Venezuela hồi hương. Bà cũng nhấn mạnh Venezuela đã có “tổng thống đắc cử”: Edmundo González, ứng viên đối lập từng được Mỹ công nhận sau cuộc bầu cử 2024 gây tranh cãi, khi cơ quan bầu cử do chính quyền chỉ định tuyên Maduro thắng mà không công bố đầy đủ kết quả chi tiết, làm dấy lên nghi vấn gian lận. Thế nhưng, sau cuộc gặp, hình ảnh gây ám ảnh nhất lại là: Machado rời Nhà Trắng với một túi quà mang thương hiệu Trump, còn “tương lai chính trị” thì vẫn mờ.

Nhà Trắng nói thẳng: Trump vẫn nghĩ Machado “không đủ hậu thuẫn”
Trong lúc cuộc gặp bắt đầu, phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt vừa khen Machado là tiếng nói “dũng cảm” và “đáng chú ý” của nhiều người Venezuela, vừa đóng đinh một câu lạnh: đánh giá của Trump không đổi – ông vẫn cho rằng Machado không có đủ sự ủng hộ cần thiết để lãnh đạo Venezuela. Chính điểm này biến Nobel thành một món quà đẹp… nhưng chưa chắc là chìa khóa.

Vì sao Trump nghiêng về Rodríguez: ổn định, dầu mỏ và “ngôn ngữ làm ăn”
Trong cách nhìn của Trump, “ổn định và cơ hội kinh doanh” – đặc biệt liên quan đến dầu mỏ – dường như là ưu tiên tức thì hơn những khẩu hiệu dân chủ. Chính quyền Mỹ nhiều lần phát tín hiệu xem Rodríguez là lựa chọn “ổn định, thực dụng” và có thể làm việc được. Rodríguez còn được mô tả là người biết nói “ngôn ngữ Trump” qua các gợi mở về dầu mỏ, về hợp tác kinh tế, về những nhượng bộ có thể đo đếm. Trong khi đó, Machado – dù có chính nghĩa và sự ủng hộ ở Washington – lại không kiểm soát bộ máy an ninh, không nắm dầu mỏ, không cầm quyền lực hành chính tại Caracas. Trong một bàn cờ mà người cầm quân muốn kết quả nhanh, những gì “có thể giao hàng” thường thắng thế.

Canh bạc của Machado: gặp trực tiếp vẫn là lợi thế, vì Trump có thể đổi ý bất cứ lúc nào
Dẫu bị đánh giá bất lợi, Machado vẫn có một điểm khiến bà không chịu đứng yên: được gặp Trump trực tiếp. Trump nổi tiếng quyết định nhiều thứ dựa trên ấn tượng cá nhân; một cuộc gặp mặt đôi khi nặng hơn cả một chồng hồ sơ. Và chính bối cảnh “Trump 2.0” cho thấy quan điểm có thể lật nhanh: khen đó rồi dọa đó, cứng đó rồi mềm đó. Machado hiểu điều này, nên bà chọn cách “đánh thẳng vào cảm xúc” – từ việc từng dành lời khen cho chiến lược của Nhà Trắng, đến chuyện gây tranh cãi khi muốn gắn Nobel của mình như một lời tri ân Trump.

Huy chương đặt xuống, câu hỏi vẫn treo—ai sẽ cầm lái Venezuela?
Đằng sau khung vàng và ánh đèn Nhà Trắng là nỗi thấp thỏm của hàng triệu người Venezuela đang chờ một trang mới sau những năm kiệt quệ. Giữa Machado và Rodríguez, cuộc đấu không chỉ là tranh chiếc ghế Caracas, mà là tranh một chữ “được” từ Washington. Machado mang Nobel đến như mang một lời thề với dân chủ, nhưng rời đi với nhiều dấu chấm hỏi hơn câu trả lời. Ở ván này, có thể Nobel chỉ là “biểu tượng”, còn thứ quyết định lại là thứ khác: sức mạnh thực tế trong nước, lợi ích dầu mỏ, và cái gật đầu rất khó đoán của một người ở cách Caracas hơn 2.000 dặm.

Trong một bước ngoặt gây chú ý, Thủ tướng Canada Mark Carney đã ca ngợi một “quan hệ đối tác chiến lược” mới với Trung Quốc trong cuộc gặp Chủ tịch Tập Cận Bình tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh. Carney nói hai bên có thể “xây lại” mối quan hệ theo “thực tế toàn cầu mới”, tập trung những lĩnh vực có thể tạo “bước tiến lịch sử” như nông nghiệp và năng lượng, đồng thời góp phần “cải thiện” hệ thống đa phương vốn chịu nhiều sức ép những năm gần đây. Ngôn ngữ mềm và mở này được xem là một sự đổi giọng rõ rệt so với giai đoạn Canada – cùng các đối tác G7 – liên tục cảnh báo về hoạt động và ảnh hưởng của Bắc Kinh trên trường quốc tế.

“Đổi xe điện lấy canola”: hạ rào thuế để kéo thương mại thoát bế tắc
Sau cuộc gặp, phía Ottawa cho biết Canada sẽ nới thuế đối với xe điện Trung Quốc, cho phép tối đa 49.000 xe EV vào thị trường Canada theo mức thuế tối huệ quốc 6,1% – một bước lùi đáng kể so với mức 100% áp dụng trước đó. Đổi lại, Canada kỳ vọng Trung Quốc sẽ hạ mạnh thuế đối với hạt cải dầu (canola seed) của Canada xuống khoảng 15% vào đầu năm nay (mốc được nêu là trước/đến 1/3), từ mức khoảng 85% từng khiến nông dân Canada “nghẹt thở” vì mất cửa vào thị trường trị giá hàng tỷ USD. Ottawa cũng nói thêm các mặt hàng như tôm hùm và đậu sẽ được gỡ rào thuế theo lộ trình tương tự. Canada kỳ vọng thỏa thuận mới có thể thúc đẩy đầu tư liên doanh từ Trung Quốc vào ngành xe hơi, và đặt mục tiêu nâng xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 50% vào năm 2030 trong các mảng như năng lượng sạch – công nghệ, nông sản – thực phẩm, gỗ và nhiều lĩnh vực khác.

Bóng Trump phủ lên Ottawa: tìm đường sống giữa chiến tranh thuế và “51st state”
Đằng sau cú “bẻ lái” này là một thực tế lạnh: quan hệ Canada – Mỹ đã trải qua một năm đầy ma sát khi ông Donald Trump siết thuế lên hàng hóa Canada và từng công khai nhắc chuyện biến Canada thành “tiểu bang thứ 51”. Dù giọng điệu ấy có lúc hạ nhiệt, Ottawa vẫn phải tính toán trong một môi trường mà rủi ro chính trị lẫn thương mại đều tăng. Carney – đắc cử hồi tháng 4 – vì vậy thúc đẩy chiến lược “đa cửa”, tăng gắn kết với nhiều đối tác, và Trung Quốc là miếng ghép lớn, dù không hề dễ nuốt.

Vết nứt 2018 chưa lành: từ vụ Huawei đến “hai người Canada” bị bắt
Lần thăm này cũng mang ý nghĩa biểu tượng: Carney là Thủ tướng Canada đầu tiên thăm Trung Quốc từ 2017, trước khi quan hệ hai nước lao dốc mạnh sau vụ Canada bắt giữ một lãnh đạo của Huawei theo yêu cầu của Mỹ vào 2018, và Trung Quốc sau đó giam giữ hai công dân Canada khiến dư luận phương Tây chấn động. Trớ trêu là ngay trong tranh luận bầu cử, Carney từng trả lời “Trung Quốc” khi được hỏi đâu là mối đe dọa an ninh lớn nhất của Canada. Vì vậy, “reset” lần này vừa là bàn tay chìa ra, vừa là bước đi thận trọng trên một sợi dây mỏng.

Nhật – Philippines ký hiệp định hậu cần quân sự: “đưa đạn, xăng, lương thực” vào khung hợp tác
Trong khi Canada tìm cửa thoát kinh tế, châu Á lại chứng kiến một nhịp tăng tốc an ninh. Nhật Bản và Philippines đã ký Acquisition and Cross-Servicing Agreement (ACSA), cho phép hai bên cung cấp miễn thuế các nhu yếu như đạn dược, nhiên liệu, lương thực và các vật tư cần thiết khác khi tổ chức huấn luyện chung. Hai nước nhấn mạnh mục tiêu kép: tăng năng lực răn đe trước hành động ngày càng quyết liệt của Trung Quốc trong khu vực, và nâng khả năng phối hợp ứng phó thiên tai – điều cả hai đều đặc biệt quan tâm. Thỏa thuận này còn cần Quốc hội Nhật phê chuẩn để có hiệu lực, nhưng về thông điệp, nó đã phát ra rất rõ: Tokyo và Manila đang đóng chặt thêm một “khóa liên minh”.

Từ RAA đến ACSA: từng bước ghép mảnh “liên minh thực chiến”
ACSA là lớp tiếp theo sau Reciprocal Access Agreement (RAA) mà hai nước ký trước đó, cho phép triển khai lực lượng qua lại để diễn tập lớn hơn, kể cả bắn đạn thật. Song song, họ còn đàm phán một thỏa thuận khác nhằm bảo vệ việc chia sẻ thông tin quân sự nhạy cảm. Trong lễ ký, hai bên nhấn mạnh nguyên tắc thượng tôn pháp luật, tự do hàng hải và hàng không, đồng thời phản đối mọi hành động đơn phương thay đổi nguyên trạng ở Biển Hoa Đông và Biển Đông. Nhật cũng công bố gói hỗ trợ an ninh – phát triển cho Philippines, gồm hạng mục như nơi trú tàu an ninh và mở rộng internet cho các khu vực nghèo ở miền nam.

Nhật – Hàn “đánh trống” ngoại giao: BTS, K-pop và một kiểu bắt tay khác lạ
Nếu Canada – Trung Quốc mang màu “mặc cả thương mại”, Nhật – Philippines mang sắc “siết chặt phòng thủ”, thì Nhật – Hàn lại chọn một khung hình mềm mại hơn: ngoại giao bằng âm nhạc. Trong cuộc gặp tại Nhật, Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung bất ngờ thay vest bằng bộ đồ thể thao xanh đồng bộ, cùng ngồi vào bộ trống và chơi các bản hit K-pop như “Dynamite” của BTS và “Golden” (một ca khúc nổi bật từ tác phẩm “KPop Demon Hunters” được nhắc đến là vừa đoạt giải ca khúc gốc tại Golden Globes). Lee nói đó là “giấc mơ từ bé”, còn Takaichi được mô tả là người mê trống từ lâu và cố ý chuẩn bị “món quà” này như một cách phá băng, kéo hai bên lại gần bằng nhịp điệu thay vì khẩu khí cứng.

Đằng sau tiếng trống: thực dụng, chuỗi cung ứng, AI và an ninh bán đảo
Đằng sau khoảnh khắc viral ấy vẫn là các chủ đề rất “cứng”: chuỗi cung ứng công nghiệp, trí tuệ nhân tạo, phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, và phối hợp ba bên với Mỹ. Quan hệ Nhật – Hàn vốn bị bóng quá khứ đè nặng, nhưng thời gian gần đây cho thấy xu hướng “thực dụng hóa” vì môi trường an ninh thay đổi. Một cặp dùi trống khắc tên, vài món quà ngoại giao… có thể chỉ là chi tiết nhỏ, nhưng lại giúp người dân nhìn thấy một thứ ngoại giao ít gai góc hơn: tôn trọng khác biệt, tìm nhịp chung.

Thế giới đang tự sắp xếp lại – và ai cũng chọn cách sinh tồn riêng
Trong cùng một nhịp tin, người ta thấy ba cách “tự cứu”: Canada bẻ lái thương mại để giảm lệ thuộc, Nhật – Philippines siết hợp tác hậu cần để tăng sức răn đe, còn Nhật – Hàn dùng biểu tượng văn hóa để làm mềm không khí cho những cuộc thương lượng khó. Khi địa chính trị biến động, đồng minh cũng phải tự tính đường đi. Và đôi khi, một quyết định thuế quan, một hiệp định hậu cần, hay một bản nhạc trên trống… đều là những mảnh ghép của cùng một bức tranh: thế giới đang được vẽ lại bằng những đường nét mới.

Mỹ 16/1: Nắng lên thì ấm, nhưng đêm vẫn “cắn”
California: trung bình ~17°C
(Đại diện: Los Angeles ~20°C, San Francisco ~13°C)
Không khí khô, trời sáng rõ—kiểu nắng khiến người ta quên đang là mùa đông.

Texas: trung bình ~13°C
(Đại diện: Houston ~17°C, Dallas ~9°C)
Ban ngày dễ chịu, tối xuống lạnh nhanh—ra đường sớm nhớ áo khoác mỏng.

Florida: trung bình ~15°C
(Đại diện: Miami ~18°C, Orlando ~12°C)
Florida hôm nay “lạ tính”: nắng nhưng vẫn mát lạnh, đặc biệt về sáng và đêm.


Châu Âu 16/1: Tây Âu ôn hòa, Trung–Đông Âu rét sâu, Bắc Âu cảnh giác trơn trượt
Đức (Berlin): trung bình ~4°C
Pháp (Paris): trung bình ~9°C
Anh (London): trung bình ~8°C
Hà Lan (Amsterdam): trung bình ~8°C
Đan Mạch (Copenhagen): trung bình ~4°C
Thuỵ Điển (Stockholm): trung bình ~3°C
Na Uy (Oslo): trung bình ~2°C
Phần Lan (Helsinki): trung bình ~1°C
Áo (Vienna): trung bình ~0°C
Hungary (Budapest): trung bình ~1°C
Ba Lan (Warsaw): trung bình ~-6°C
Ý (Rome): trung bình ~10°C
Hy Lạp (Athens): trung bình ~12°C

Gợi ý đi lại: Những vùng gần 0°C và dưới 0°C rất dễ gặp băng đen—nhất là sáng sớm, cầu vượt, đường cao tốc.


Canada 16/1: Toronto nhích lên chút, nhưng tuyết vẫn ghé
Toronto: trung bình ~-2°C
Cảm giác lạnh kiểu “đụng gió là thấu xương”, có lúc có tuyết/tuyết nhẹ.


Việt Nam 16/1: Hà Nội ấm dịu, Sài Gòn nóng ẩm quen thuộc
Hà Nội: trung bình ~23°C
Mây tan, có nắng nhẹ—thời tiết đẹp cho một ngày bận rộn.

Sài Gòn: trung bình ~27°C
Mây và nắng, nóng ẩm—ra đường nhớ nước và chống nắng.

Thặng dư thương mại kỷ lục mà Trung Quốc ghi nhận trong năm qua đang lan rộng khắp thế giới, nhưng không phải dưới dạng dự trữ ngoại hối quốc gia như trước đây.

Thay vào đó, phần lớn số tiền này đang chảy vào tay các công ty, cá nhân và ngân hàng nhà nước để đầu tư ồ ạt vào tài sản và chứng khoán nước ngoài. Đây là một sự dịch chuyển tài chính âm thầm nhưng có khả năng định hình lại hệ thống tài chính toàn cầu trong những năm tới.

Thay vì giữ phần lớn trong kho bạc nhà nước như truyền thống, khoảng 2/3 trong tổng số 1,2 nghìn tỷ USD thặng dư thương mại năm 2025 đã được giới đầu tư tư nhân của Trung Quốc sử dụng để mua cổ phiếu Mỹ, trái phiếu châu Âu, các quỹ đầu tư và mở rộng kinh doanh ra nước ngoài.

Dữ liệu từ cơ quan quản lý thị trường tiền tệ Trung Quốc cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2025, khối tài sản ở nước ngoài do các nhà đầu tư tư nhân Trung Quốc nắm giữ đã tăng hơn 1.000 tỷ USD, hơn gấp đôi tốc độ trung bình của một thập kỷ trước.

Tính riêng đầu tư vào chứng khoán nước ngoài, con số này đã tăng thêm 535 tỷ USD, cao hơn bất kỳ năm nào trong 2 thập niên gần đây. Đáng chú ý, hoạt động đầu tư gián tiếp như vậy thậm chí vượt xa tổng vốn đầu tư trực tiếp ra nước ngoài để xây nhà máy, kho bãi hay mở rộng hoạt động sản xuất.

Sự chuyển hướng dòng vốn ra khỏi sự kiểm soát của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) mở ra một thời kỳ mới trong cách Trung Quốc vận hành vai trò cường quốc thương mại toàn cầu.

Song, điều đó cũng tiềm ẩn những rủi ro lớn. Khi phần lớn dòng vốn ngoại tệ không còn do nhà nước kiểm soát, nguy cơ đảo chiều dòng vốn trở về nội địa có thể gây biến động lớn cho thị trường toàn cầu, đặc biệt nếu đồng nhân dân tệ tăng giá mạnh.

Đã xuất hiện những dấu hiệu của hiện tượng này. Theo số liệu chính thức, trong tháng 12/2025, Trung Quốc ghi nhận mức dòng vốn chảy vào nội địa cao nhất từ trước đến nay, với 128 tỷ USD, phần lớn đến từ việc doanh nghiệp bán USD để chuyển sang nhân dân tệ. Giới phân tích cảnh báo điều này có thể là khởi đầu của một chu kỳ đảo chiều dòng vốn lớn, với hệ quả là sự biến động mạnh về tỷ giá và bong bóng tài sản tại Trung Quốc.

Dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, chính sách thuế quan và rủi ro địa chính trị khiến Trung Quốc càng đẩy mạnh chủ trương “để người dân nắm giữ ngoại hối” - một chiến lược đã được manh nha từ 2 thập niên trước, nhằm thoát khỏi mô hình quản lý tập trung.

Thay vì bán USD cho ngân hàng trung ương đổi lấy nhân dân tệ như trước kia, các doanh nghiệp xuất khẩu giờ có thể giữ ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại hoặc tự nắm giữ.

Nhờ đó, tài sản ngoại tệ thuộc khu vực tư nhân Trung Quốc đã vượt tổng số nợ nước ngoài của nước này lần đầu tiên trong lịch sử. Tổng giá trị tài sản nước ngoài mà khu vực phi chính phủ Trung Quốc nắm giữ hiện đã đạt 7.800 tỷ USD, lớn hơn cả lượng tài sản đầu tư nước ngoài của Nhật Bản.

Theo các chuyên gia của Bank of China International, xu hướng này có thể đánh dấu thời điểm Trung Quốc trở thành quốc gia chủ nợ lớn. Tuy nhiên, nó cũng đồng nghĩa với việc khu vực tư nhân trở nên nhạy cảm hơn với tỷ giá nhân dân tệ và lãi suất nội địa.

Điểm đặc biệt là phần lớn các khoản đầu tư này không chảy vào thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ, nơi Trung Quốc từng là nhà đầu tư lớn, mà chủ yếu vào tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, thậm chí cho vay qua ngân hàng thương mại Trung Quốc tại nước ngoài.

Một số chuyên gia như Stephen Jen, CEO của Eurizon SLJ Capital, cảnh báo về khả năng xảy ra “trận lở tuyết tài chính” nếu các nhà đầu tư đồng loạt chuyển dòng tiền về Trung Quốc. Trong bối cảnh đồng nhân dân tệ mạnh lên và lãi suất tăng, xu hướng này sẽ càng rõ rệt, đẩy tỷ giá lên cao và làm tăng rủi ro mất ổn định trên thị trường tài chính nội địa.

Về phía PBOC, mặc dù cơ quan này vẫn đang cố gắng kiểm soát tốc độ tăng giá của đồng nội tệ, song giới quan sát cho rằng chiến lược hiện tại có thể không đủ để ngăn chặn biến động trong tương lai gần. Đặc biệt khi lượng tài sản ở nước ngoài trong tay khu vực tư nhân tiếp tục phình to.

Ở quy mô toàn cầu, nếu xu hướng hồi hương vốn diễn ra đột ngột, thị trường tài chính quốc tế có thể chứng kiến tình trạng thiếu thanh khoản tạm thời, giá tài sản rủi ro giảm mạnh và chi phí vay tăng vọt.

Do đó, Trung Quốc, vốn là một trong những nguồn cung thanh khoản chính cho hệ thống tài chính thế giới hiện nay, có thể vô tình trở thành tác nhân gây bất ổn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang phục hồi mong manh.

Công nghệ do nhóm nghiên cứu tại Đại học Bang North Carolina phát triển. Vật liệu mới có thể kéo dài tuổi thọ của các cấu kiện kỹ thuật quan trọng từ vài chục năm lên hàng trăm năm.

Nhờ khả năng tự phục hồi, các bộ phận như cánh máy bay, cánh tuabin gió và bộ phận của tàu vũ trụ có thể vận hành lâu hơn. Các hệ thống này sẽ ít phải thay thế hoặc sửa chữa định kỳ.

Hiện nay, vật liệu composite polymer gia cường sợi (FRP) thường có tuổi thọ khoảng 40 năm. Với vật liệu mới, tuổi thọ có thể đạt 125 năm nếu bảo dưỡng theo quý và có thể lên tới 500 năm nếu sửa chữa mỗi năm một lần.

Ông Jason Patrick, phó giáo sư Đại học Bang North Carolina, cho biết công nghệ này giúp giảm đáng kể chi phí và nhân lực cho việc thay thế các bộ phận composite bị hư hỏng. Công nghệ cũng góp phần giảm tiêu thụ năng lượng và lượng chất thải trong nhiều ngành công nghiệp.

Phát minh mới tập trung xử lý điểm yếu lớn nhất của vật liệu composite là hiện tượng tách lớp bên trong cấu trúc vật liệu.

Hiện tượng này đã tồn tại từ những năm 1930. Đây là nguyên nhân chính làm suy giảm độ bền và rút ngắn tuổi thọ của vật liệu composite polymer gia cường sợi.

Loại vật liệu này là nền tảng của ngành hàng không, ô tô và năng lượng gió do có tỷ lệ độ bền trên khối lượng rất cao. Cấu trúc vật liệu gồm nhiều lớp sợi carbon hoặc sợi thủy tinh liên kết bằng chất kết dính polymer.

Trong quá trình sử dụng, các lớp sợi có thể bị tách rời bên trong mà khó phát hiện. Hiện tượng này làm giảm khả năng chịu lực và có thể dẫn đến hư hỏng nghiêm trọng.

Để khắc phục, nhóm nghiên cứu bổ sung hai thành phần kỹ thuật vào vật liệu composite thông thường.

Thứ nhất là một tác nhân tự phục hồi dạng nhựa nhiệt dẻo được in 3D trực tiếp lên lớp sợi gia cường. Lớp trung gian này giúp khả năng chống tách lớp tăng từ 2 đến 4 lần ngay từ ban đầu

Thứ hai là các lớp gia nhiệt mỏng làm từ vật liệu carbon được tích hợp vào cấu trúc. Khi có dòng điện, các lớp này tạo nhiệt và làm chảy tác nhân tự phục hồi. Polymer nóng chảy sẽ lấp đầy các vết nứt và tái liên kết các bề mặt bị tách lớp, qua đó khôi phục độ bền kết cấu.

Để kiểm chứng, vật liệu mới đã trải qua thử nghiệm khắc nghiệt. Một hệ thống tự động liên tục tạo vết tách lớp dài 50 mm rồi kích hoạt quá trình tự phục hồi bằng nhiệt. Chu trình này được lặp lại 1.000 lần trong 40 ngày.

Kết quả cho thấy khả năng chống nứt của vật liệu mới vượt trội so với vật liệu composite truyền thống. Độ bền giữa các lớp có suy giảm sau nhiều chu kỳ nhưng ở tốc độ chậm.

Công nghệ này đặc biệt phù hợp với các hệ thống quy mô lớn và chi phí cao như máy bay, tuabin gió và các sứ mệnh không gian dài hạn. Công nghệ hiện đã được cấp bằng sáng chế thông qua công ty Structeryx Inc.

Theo IE

Bất chấp có lệnh cấm tại nhiều quốc gia châu Á và Trung Đông, Meta vẫn "cố tình" để lọt quảng cáo cờ bạc trực tuyến thấy xuất hiện tràn lan trên trang mạng của mình.

Hoạt động quảng cáo cờ bạc online vẫn thấy xuất hiện rầm rộ trên Facebook. (Ảnh: Rest of World)
Trong bối cảnh có nhiều quốc gia đã ban hành lệnh cấm nghiêm ngặt đối với cờ bạc trực tuyến, một phân tích mới của Rest of World cho thấy Meta vẫn cho phép các quảng cáo này xuất hiện trên trang mạng của mình tại ít nhất trên 13 quốc gia, bất chấp luật pháp địa phương và ngay cả chính sách trong nội bộ của công ty.

Từ năm 2021 đến 2024, Ấn Độ vẫn thấy xuất hiện sự gia tăng nhanh chóng của các trang mạng cờ bạc trực tuyến. Nguyên nhân đến từ việc giá cước di động ngày càng rẻ cùng với việc điện thoại thông minh trở nên phổ biến rộng rãi hơn, tạo điều kiện để cho người ta dễ dàng tiếp cận nhiều trò chơi đánh bạc online.

Trước những mối lo ngại về các hoạt động bất hợp pháp và hệậu quả xấu trong xã hội, chính phủ Ấn Độ đã cho triệu tập đại diện Meta và Google vào mùa hè năm ngoái nhằm thảo luận về vai trò của các trang mạng trong việc quảng cáo loại trò chơi cờ bạc này.

Chiêu trò nhằm vượt rào sự kiểm duyệt
Đến tháng 8/2025, Ấn Độ chính thức cho cấm toàn bộ các hình thức cờ bạc trực tuyến với đồng tiền thật, bao gồm cả việc quảng cáo trên mạng xã hội. Quy định tương tự cũng được áp dụng tại nhiều quốc gia ở Nam Á, Đông Nam Á và Trung Đông. Tuy nhiên, theo Rest of World, các quảng cáo cờ bạc bất hợp pháp vẫn tiếp tục thấy xuất hiện tràn lan trên trang mạng của Meta.

Chỉ riêng trong tháng 12 năm ngoái, có ít nhất 140 quảng cáo cờ bạc bị cấm vẫn còn đang hoạt động tại Ấn Độ. Không chỉ dừng lại ở quốc gia này, số liệu từ Thư viện quảng cáo của Meta cho thấy mạng này còn cho hiển thị ra quảng cáo về cờ bạc tại ít nhất 12 quốc gia khác, nơi mà luật pháp địa phương đã nghiêm cấm hoàn toàn.

Các quảng cáo cờ bạc online trên Meta thường xuất hiện trong 6-8 tiếng. (Ảnh: Rest of World)
Cụ thể hơn, hàng chục trang trên Facebook đang chạy gần 1,000 tin quảng cáo cờ bạc tại Malaysia, Philippines, Singapore, Pakistan, Ả Rập Xê Út và nhiều quốc gia khác. Ngoài ra, hơn 2,400 quảng cáo tương tự tuy không còn hoạt động nhưng các trang từng đăng tải chúng vẫn tiếp tục tồn tại trên đây.

Giữa năm 2025, Meta công bố chính sách mới có liên quan đến quảng cáo cờ bạc và trò chơi trực tuyến, trong đó cấm các nội dung này tại 18 quốc gia mà công ty gọi là "thị trường không được hỗ trợ ở châu Á và Trung Đông". Dù vậy, nhiều tháng sau khi chính sách này được ban hành ra, các quảng cáo cờ bạc vẫn tồn tại bất chấp sự kiểm duyệt của Facebook.

Những quảng cáo bị phát hiện ra thường dẫn người sử dụng đến các trang web hoặc ứng dụng cho phép liên kết trực tiếp với tài khoản ngân hàng để tham gia các trò chơi, máy đánh bạc hoặc sòng bạc trực tuyến. Nội dung quảng cáo nhấn mạnh yếu tố hấp dẩn như "giao dịch an toàn”, "rút tiền ngay tức thì", kèm theo các sự ưu đãi như tiền thưởng giới thiệu hoặc hoàn tiền khi bị thua lỗ, nhằm thu hút người ta đua nhau đăng ký.

Thiếu các biện pháp cụ thể và triệt để
Tại Philippines, theo Chủ tịch Tập đoàn Giải trí và Trò chơi Philippines (PAGCOR), hơn 60% các hoạt động cờ bạc trực tuyến tại nước này là bất hợp pháp. Ông Ronald Gustilo, nhân vật vận động quốc gia của nhóm Digital Pinoys, cho biết phần lớn các quảng cáo cờ bạc trực tuyến trên Facebook tại Philippines đều có liên quan đến các trang mạng bất hợp pháp.

Digital Pinoys đã cho phối hợp với Trung tâm Điều phối và Phòng chống Tội phạm mạng của Philippines để báo cáo các trang web vi phạm cho Meta. Theo ông Gustilo, tổ chức này đã cung cấp thông tin về hơn 300 trang web chạy quảng cáo cờ bạc bất hợp pháp nhưng Meta mới chỉ gỡ bỏ ra có 6 trang.

Nhiều trang web bị tố cáo cho sử dụng địa chỉ giả, chỉ chạy quảng cáo trong thời gian ngắn, thường từ 6-8 giờ trước khi tự biến mất. Cách thức này khiến cho việc truy tìm dấu vết và xác định nguồn gốc trở nên khó khăn hơn.

Tại Thái Lan, dù dự thảo luật hợp pháp hóa sòng bạc truyền thống đã được cho thông qua, cờ bạc trực tuyến vẫn bị coi là bất hợp pháp. Rest of World phát hiện ra một mạng lưới gồm 3 trang web đã chạy hơn 500 quảng cáo chỉ trong một ngày để quảng bá N***55, một nền tảng tiếng Thái cung cấp các trò chơi sòng bạc trực tiếp.

Malaysia, quốc gia cấm cờ bạc từ năm 1953, cũng không nằm ngoài xu hướng này. Hơn 250 quảng cáo cho ứng dụng sòng bạc MY*** xuất hiện trên 6 trang khác nhau dù chỉ tồn tại trong vài giờ. Điều này cho thấy hoạt động đánh bạc trái phép vẫn có cách để "lách luật" tại một số quốc gia mà chưa có những biện pháp kiểm soát và xử lý triệt để.

Một chuyên gia trong ngành cảnh sát cho biết, cảnh sát thuộc Bộ Nội An (DHS) "không có bất cứ lý do chính đáng" nào khi bắn một người biểu tình ở Santa Ana làm cho mù mắt, và điều này đã đi ngược lại với những gì mà nhân viên công lực được huấn luyện đào tạo.

Theo nhật báo The Orange County Register hôm thứ Năm, 15 tháng Giêng, một video được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội cho thấy một người biểu tình đang đụng độ với cảnh sát trước tòa nhà liên bang ở Santa Ana vào tối hôm thứ Sáu, 9 tháng Giêng vừa qua. Người biểu tình bị bắn trúng mắt được gia đình nhận dạng là anh Kaden Rummler, 21 tuổi.

Một cảnh sát viên đã lôi kéo khi bắt giữ anh Kade (Ảnh: OC Hawk)
Chuyên gia cảnh sát này khi trình bày suy nghĩ của mình về video nói trên vốn là ông Spencer Fomby, một cựu trung úy cảnh sát từng phục vụ mấy thập niên cho Sở cảnh sát ở Berkeley, California, và ở Boise, Idaho. Theo ông, video này còn cho thấy những gì đã xảy ra trước và sau khi anh Rummler bị bắn. Trong video đó, cảnh sát viên của liên bang đã dùng súng FN 303, một loại súng hơi bắn đạn nhựa, nhắm bắn anh Rummler vào mặt ở cự ly rất gần.

"Không có lời giải thích nào thỏa đáng cho việc người đó đã bị nhắm bắn vào mắt", ông Fomby đã nói sau khi xem lại video.

Ông cho rằng, cảnh sát viên đó nghĩ anh Rummler có thể gây trở ngại cho việc bắt giữ và cho rằng anh này đến gần họ một cách nguy hiểm. Việc nổ súng vào anh có chính đáng hay không dựa vào mức độ nguy hiểm của tình huống thực tế. Các giới chức của DHS cho biết các cảnh sát viên phải đối mặt với một đám đông đầy bạo lực.

Tuy vậy, ông Fomby cho biết, nhân viên công lực được huấn luyện để bắn vào chân hay thân người, phải tránh nhắm bắn vào mặt, cổ, háng, và cột sống. Ông còn nói bắn trúng đầu và mặt là nguy hiểm nhất vì có thể làm mù mắt hay gây ra chấn thương nặng ở não.

Cũng theo ông, cảnh sát thường cho bắn súng FN 303 khi đám đông còn ở xa và phải bắn thấp, cho nên những phát súng khi bắn ra sẽ trúng vào mặt đất thay vì trúng ngay mặt hay đầu của người khác.

Một giới chức của DHS cho biết đám đông có khoảng 60 người đã liên tục ném đá, chai, và pháo bông vào cảnh sát ở Santa Ana, khiến cho họ phải bắt giữ 2 người quá khích, và có 2 cảnh sát viên đã bị thương.

Các giới chức liên bang và gia đình xác nhận anh Rummler bị phạt vì đã quấy rối trật tự công cộng, một tội tiểu hình, sau khi bị bắn. Anh phải cho giải phẫu vì thương tích và phải nằm ở lại bệnh viện trong nhiều ngày.

Một người biểu tình khác có tên Katelyn Skye Seitz, tự gọi là Skye Jones trong một cuộc họp báo, đang đối mặt với các tội danh nghiêm trọng hơn như tấn công, chống cự, và cản trở nhân viên công lực.

Video của cuộc biểu tình cho thấy anh Rummler có vẻ như tìm cách ngăn cản cảnh sát bắt cô Seitz, và sau đó anh bị bắn trúng vào mặt.

Một người ủng hộ anh Rummler mở một trang GoFundMe để quyên góp giúp anh, đến nay được quyên hơn 32,000 USD. Trang GoFundMe cho biết anh đã được cho xuất viện, và gia đình lo lắng anh sẽ bị tố cáo nặng hơn là tội danh nhẹ bị phạt ban đầu.

Ông Bobby Rees, chú của anh Rummler, cho rằng anh có thể bị tố cáo về bất cứ tội danh nào vì chính phủ có khả năng để quy tội nạn nhân.

Qua thông cáo nhờ người bạn đọc giúp, anh Rummler cho biết viên đạn mã tử làm từ nhiều mảnh nhựa, kim loại, và thủy tinh còn dính vào sọ anh, và một mảnh kim loại chỉ nằm cách động mạch cổ một chút. Nếu trúng ngay động mạch cổ, chắc chắn anh đã bị mất mạng.

Sau khi giải phẫu, các bác sĩ không thể lấy hết những mảnh vụn ra khỏi sọ cho anh, và anh kể lại có hai người cười giỡn khi bắt giữ anh vì anh không thể nhìn bằng mắt trái được nữa.

Cơ quan truyền thông OC Hawk thu được nhiều hình ảnh của cuộc biểu tình, và video của họ thường được các cơ quan truyền thông địa phương sử dụng.

Video của OC Hawk cho thấy đám đông đứng trên cầu thang đi vào tòa nhà liên bang, ném nhiều đồ vào các cảnh sát viên mặc áo giáp đứng trước cửa, và một cảnh sát viên cầm súng bắn đạn nhựa nổ súng vào đám đông.

Một cảnh sát viên thì bắt giữ một người biểu tình, được nhận dạng là cô Setz, và ba người biểu tình khác tiến đến gần các cảnh sát viên liên bang, trong đó có anh Rummler.

Cảnh sát viên cầm súng đạn nhựa chĩa súng vào anh Rummler, sau đó nổ súng khi thấy anh đến gần, và anh nhanh chóng đã ngã gục xuống đến, bị kéo lê vào trong trụ sở.

Ngày 15/1 theo giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố Kế hoạch Chăm sóc Sức khỏe Vĩ đại (The Great Healthcare Plan), kèm theo một thông điệp video trình bày các giải pháp cụ thể nhằm hạ thấp chi phí y tế cho toàn thể người dân và cải tổ sâu rộng hệ thống chăm sóc sức khỏe của quốc gia này.


Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Phóng viên TTXVN tại Washington dẫn lời Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Kế hoạch Chăm sóc Sức khỏe Vĩ đại được xây dựng trên những nền tảng thực tiễn nhằm giải quyết trực diện các nguyên nhân khiến chi phí y tế tăng cao trong nhiều thập niên. Trọng tâm đầu tiên của kế hoạch là việc vĩnh viễn hạ giá thuốc kê theo đơn bằng cách đưa sáng kiến “quốc gia được ưu đãi nhất” của Tổng thống Trump vào luật liên bang, qua đó bảo đảm người dân Mỹ chỉ phải trả mức giá thuốc thấp tương đương với các quốc gia khác trên thế giới. Đồng thời, kế hoạch mở rộng quyền lựa chọn cho người tiêu dùng thông qua việc cho phép bán thêm các loại thuốc an toàn đã được kiểm chứng mà không cần đơn của bác sĩ.

Trụ cột tiếp theo của kế hoạch là việc chấm dứt hàng tỷ USD trợ cấp của ngân sách liên bang cho các tập đoàn bảo hiểm lớn. Thay vào đó, các khoản ngân sách này sẽ được chuyển trực tiếp đến những người Mỹ đủ điều kiện, cho phép họ tự do lựa chọn gói bảo hiểm phù hợp với nhu cầu cá nhân và gia đình. Chính quyền cũng khẳng định sẽ tiếp tục tài trợ cho chương trình chia sẻ chi phí y tế, đồng thời dẹp bỏ các khoản hoa hồng và lợi ích bất chính giữa các công ty quản lý phúc lợi dược phẩm và các trung gian môi giới lớn.

Về minh bạch giá cả, Kế hoạch Chăm sóc Sức khỏe Vĩ đại yêu cầu mọi cơ sở y tế và hãng bảo hiểm có tiếp nhận 2 chương trình bảo hiểm Medicare hoặc Medicaid phải công khai rõ bảng giá và các khoản phí dịch vụ. Mục tiêu của biện pháp này là chấm dứt tình trạng có những hóa đơn y tế bất ngờ vốn gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dân Mỹ trong nhiều năm qua. Nhà Trắng cho biết đây là chính sách nhận được sự ủng hộ rộng rãi của công luận và từng được xem là giải pháp lưỡng đảng nhưng chưa bao giờ được thực thi đầy đủ cho đến nay.

Kế hoạch cũng buộc các tập đoàn bảo hiểm lớn phải chịu trách nhiệm giải trình trước công chúng thông qua việc chủ động công bố sớm về các chi tiết mức phí cũng như phạm vi bảo hiểm bằng ngôn ngữ đơn giản và dễ hiểu. Theo chính quyền Tổng thống Trump, việc minh bạch hóa này sẽ giúp người dân Mỹ đưa ra các quyết định sáng suốt khi mua bảo hiểm y tế, thay vì lệ thuộc vào một hệ thống phức tạp và thiếu rõ ràng như trước đây.

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội, Kế hoạch Chăm sóc Sức khỏe Vĩ đại sẽ tài trợ cho chương trình giảm chi phí đồng chi trả cho các gói bảo hiểm y tế, qua đó giúp tiết kiệm cho người đóng thuế ít nhất 36 tỷ USD và giảm hơn 10% mức phí bảo hiểm của các gói Obamacare thuộc diện phổ biến nhất.

Nhà Trắng nhấn mạnh Kế hoạch Chăm sóc Sức khỏe Vĩ đại của Tổng thống Trump là một chương trình toàn diện và táo bạo nhất từng được chính phủ liên bang xem xét nhằm hạ thấp chi phí y tế.

Chính quyền kêu gọi Quốc hội khẩn trương tiếp nhận và thông qua thành luật để làm giảm nhẹ gánh nặng y tế tức thời cho người dân Mỹ, đồng thời khuyến khích công chúng tìm hiểu thêm về các chi tiết tại trang mạng greathealthcare.gov.

VietBF@sưu tập

Mỹ đạt thỏa thuận cắt giảm thuế quan đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu từ Đài Loan, trong bối cảnh Đài Loan mở rộng hoạt động sản xuất tại Mỹ.


Các công ty Đài Loan sẽ đầu tư ít nhất 250 tỉ USD để tăng sản lượng chất bán dẫn, năng lượng và trí tuệ nhân tạo tại Mỹ

ẢNH: REUTERS

Hãng Reuters ngày 16.1 đưa tin Mỹ và Đài Loan vừa đạt thỏa thuận thương mại cắt giảm thuế quan đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu của Đài Loan, hướng các khoản đầu tư mới vào ngành công nghệ của Mỹ.

Theo thỏa thuận được đàm phán trong thời gian dài, các nhà sản xuất chip Đài Loan như TSMC sẽ được hưởng mức thuế thấp hơn đối với sản phẩm bán dẫn nhập khẩu vào Mỹ nếu mở rộng sản xuất tại Mỹ.

Mỹ cũng sẽ giảm một loạt thuế quan áp dụng cho hầu hết các mặt hàng xuất khẩu khác của Đài Loan sang Mỹ từ 20% xuống 15%. Thuốc gốc, linh kiện máy bay và "tài nguyên thiên nhiên không có sẵn" sẽ chịu mức thuế 0%, Bộ Thương mại Mỹ cho biết.

Đổi lại, các công ty công nghệ Đài Loan như TSMC sẽ đầu tư tổng cộng ít nhất 250 tỉ USD để tăng sản lượng chất bán dẫn, năng lượng và trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ. Con số này bao gồm 100 tỉ USD mà TSMC đã cam kết trong năm 2025, theo Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick.

Phía Mỹ cũng cho biết Đài Loan sẽ bảo lãnh thêm 250 tỉ USD tín dụng để tạo điều kiện cho các khoản đầu tư bổ sung.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14.1 áp thuế 25% đối với một số chip AI, chẳng hạn như bộ xử lý AI Nvidia H200, nhưng ông vẫn giữ nguyên mức thuế đối với hầu hết các chip khác.

TSMC đang đẩy nhanh quá trình mở rộng hiện tại để đáp ứng nhu cầu ở cả Đài Loan và Arizona (Mỹ). Công ty hôm 15.1 báo cáo lợi nhuận quý IV tăng vọt 35%, vượt xa dự báo.

Tại Arizona, TSMC đang xin giấy phép để bắt đầu xây dựng nhà máy thứ tư và là nhà máy đóng gói tiên tiến đầu tiên. Cổ phiếu niêm yết tại Mỹ của TSMC đã tăng 5% sau khi công bố kết quả kinh doanh.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ cảnh báo sẽ dùng luật chống nổi loạn để điều binh sĩ đối phó biểu tình ở bang Minnesota sau vụ đặc vụ ICE bắn chết người.

"Nếu các chính trị gia biến chất ở Minnesota không tuân thủ luật pháp và ngăn chặn nhóm kích động, nổi loạn chuyên nghiệp đang tấn công những người yêu nước ở Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), tôi sẽ sử dụng đạo luật chống nổi loạn để nhanh chóng chấm dứt trò hề đang diễn ra ở bang vĩ đại này", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội hôm nay.

Theo đạo luật chống nổi loạn, Tổng thống Mỹ được triển khai quân đội và nắm quyền kiểm soát lực lượng Vệ binh Quốc gia của các bang để trấn áp hành vi gây rối, nổi loạn hoặc nổi dậy chống chính phủ. Tổng thống Mỹ sẽ cần ra lệnh giải tán người gây rối hoặc nổi dậy để thực hiện các quyền theo luật này.


Người biểu tình đối đầu với đặc vụ ICE ở Minneapolis, bang Minnesota, Mỹ ngày 15/1. Ảnh: AFP

Ông Trump trước đó cũng cảm ơn một thẩm phán vì đã ngăn đề xuất chặn hoạt động của ICE tại bang Minnesota. Lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh ICE sẽ tiếp tục "loại bỏ những tên tội phạm bạo lực và ác độc nhất, nhiều kẻ trong số đó là sát nhân" khỏi Minnesota.

Biểu tình bùng phát tại thành phố Minneapolis, cũng như nhiều khu vực ở bang Minnesota và một số nơi trên nước Mỹ, sau khi đặc vụ Jonathan Ross của ICE nổ súng bắn chết nữ tài xế Renee Nicole Good hôm 7/1.

Thông tin sơ bộ cho thấy xe của Good chặn ngang đường, sau đó bắt đầu di chuyển khi một đặc vụ ICE tiếp cận. Ross khi đó đứng phía trước chiếc xe và bắn ba phát vào Good ở cự ly gần, khiến cô thiệt mạng.

Một người đàn ông ở Minneapolis ngày 14/1 bị đặc vụ ICE bắn vào chân trong cuộc giằng co, vết thương không nguy hiểm tới tính mạng và nạn nhân đã được đưa tới bệnh viện.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết sự việc xảy ra khi "một người nhập cư bất hợp pháp từ Venezuela" chống lại đặc vụ ICE sau khi họ chặn xe để kiểm tra.

"Trong lúc người này và nhân viên hành pháp vật lộn dưới đất, hai người khác cầm xẻng xúc tuyết và cán chổi từ một căn nhà lao ra tấn công người thi hành công vụ. Đặc vụ đã nổ súng tự vệ để bảo vệ tính mạng của mình, khiến người đàn ông gốc Venezuela bị thương ở chân", cơ quan này cho hay.

Nhiều người đã tập trung tại hiện trường để biểu tình, một số ném pháo hoa vào các sĩ quan. Giới chức địa phương kêu gọi người dân bình tĩnh, cũng như yêu cầu ICE rút lực lượng khỏi thành phố Minneapolis và bang Minnesota.

ICE bắt đầu chiến dịch truy quét người nhập cư tại Minnesota vào tháng 12/2025, ban đầu điều khoảng 100 đặc vụ tới đây và sau đó tăng lực lượng lên 2.000 người.

Các lãnh đạo địa phương và tổ chức bảo vệ người nhập cư chỉ trích hoạt động này, cho rằng các đặc vụ chặn người trên đường phố dựa vào ngoại hình và giọng nói. Nhiều vụ chặn xe đã dẫn đến các vụ bắt bớ bạo lực nhắm vào cả người nhập cư lẫn công dân Mỹ.

Hai bang Minnesota và Illinois ngày 12/1 khởi kiện chính quyền Tổng thống Trump, yêu cầu cấm nhân viên liên bang đe dọa dùng vũ lực với người không thuộc diện bị bắt, buộc các đặc vụ đeo thẻ nhận dạng, sử dụng camera gắn trên người và không bịt kín khuôn mặt.

VietBF@sưu tập

Một đợt thu hồi sản phẩm quy mô lớn vừa được mở rộng, nâng tổng số tủ lạnh mini mang thương hiệu Frigidaire bị thu hồi tại Mỹ lên khoảng 964.000 chiếc sau nhiều báo cáo liên quan đến cháy nổ. Công ty Curtis International (Canada) trước đó đã thu hồi khoảng 634.000 tủ lạnh mini vào năm ngoái; lần này tiếp tục thu hồi thêm khoảng 330.000 chiếc thuộc một mẫu khác. Theo thông báo của Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Hoa Kỳ (CPSC), một số linh kiện điện có thể chập mạch, làm bốc cháy phần nhựa của sản phẩm, gây nguy cơ hỏa hoạn và bỏng cho người sử dụng.
Đợt thu hồi mới liên quan đến mẫu EFMIS121, bán độc quyền tại Target, ghi nhận 6 báo cáo cháy gây thiệt hại tài sản. Đợt thu hồi năm ngoái liên quan các mẫu EFMIS129, EFMIS137, EFMIS149, EFMIS175, khi đó có 26 sự cố quá nhiệt/chảy nhựa/bốc cháy và 2 trường hợp bị ảnh hưởng do hít khói. Người dùng được khuyến cáo ngừng sử dụng ngay, vào trang của Curtis International để làm thủ tục hoàn tiền; một số trường hợp cần cắt dây điện, viết chữ “recall” bằng bút lông không phai lên cửa tủ, rồi chụp ảnh gửi cho hãng. Các sản phẩm bị thu hồi được ghi nhận sản xuất trong giai đoạn 01/2020–12/2023; mẫu EFMIS121 bán tại Target khoảng 30 USD, còn các mẫu năm ngoái từng được bán qua Walmart/Amazon khoảng 36–40 USD.

Fast food vào mùa “đọ ví”: giá ăn ngoài tăng, chuỗi lớn tung menu rẻ để giữ khách
Cuộc đua giữ khách của các chuỗi thức ăn nhanh đang nóng lên khi chi phí ăn uống được ghi nhận cao hơn 4,1% so với cùng kỳ năm trước (theo báo cáo CPI). Trước áp lực “thắt lưng buộc bụng”, các hãng đồng loạt tung gói giá trị, kéo giá xuống mức dễ chịu hơn để níu khách quay lại.
Wendy’s giới thiệu Biggie Deals với điểm khởi đầu từ 4 USD: gói $4 Biggie Bites cho phép chọn 2 món từ danh sách như Crispy Chicken Sandwich, Jr. Cheeseburger, Jr. Bacon Cheeseburger, 4-piece Nuggets, hoặc Jr. Fry, rồi ghép thêm một phần Nuggets/Jr. Fry hoặc nước ngọt nhỏ. Thêm 2 USD, khách có thể nâng lựa chọn sandwich (kèm Nuggets, Jr. Fry và nước). Gói cao hơn $8 Biggie Bundle cho phép chọn hai sandwich kèm Jr. Fry và nước nhỏ.
Taco Bell cũng “tham chiến” với Luxe Value Menu, gồm 10 món giá 3 USD hoặc thấp hơn, dự kiến áp dụng từ 22/1. McDonald’s đưa ra các gói Extra Value Meals có thời hạn, như $5 Sausage McMuffin with Egg Meal và 2 Snack Wraps Meal giá $8. Các chuyên gia nhận định đây là phản ứng trực tiếp trước cảm giác “mất giá trị” của khách hàng sau nhiều năm giá tăng, và khi “ông lớn” ra chiêu, các hãng khác buộc phải xoay theo, tạo hiệu ứng kéo giá xuống. Muốn săn deal tốt hơn, nhiều người chọn tải app, tham gia rewards, hoặc theo dõi mạng xã hội của thương hiệu để bắt khuyến mãi nhanh.

Thu hồi chocolate: nghi nhiễm salmonella, khuyến cáo bỏ ngay một lô “Mint Leaf”
Công ty chocolate Spring & Mulberry (Raleigh, North Carolina) tự nguyện thu hồi một lô thanh chocolate bạc hà do nguy cơ nhiễm salmonella. Đợt thu hồi áp dụng cho lot No. 025255 của sản phẩm 2.1-ounce Mint Leaf Date Sweetened Chocolate Bars. Doanh nghiệp cho biết chưa ghi nhận ca bệnh hay tác dụng bất lợi nào, và rủi ro được phát hiện sau kiểm nghiệm định kỳ bởi phòng lab bên thứ ba. Sản phẩm nhận diện bằng hộp màu xanh teal, tên hãng Spring & Mulberry và vị “Mint Leaf”; mã lô nằm ở mặt sau bao bì và lớp “inner flow wrap”. Khách đã mua được khuyến cáo vứt bỏ, sau đó liên hệ email kèm ảnh mã lô để xin hoàn tiền.

Beyond Meat rẽ hướng sang đồ uống: tung Beyond Immerse để “bắt sóng” cơn sốt protein
Beyond Meat lần đầu bước ra khỏi “thịt thực vật” khi giới thiệu Beyond Immerse, một loại đồ uống protein – sản phẩm phi-thịt đầu tiên trong lịch sử 17 năm của hãng. Đồ uống này dùng protein từ đậu Hà Lan, có hai phiên bản: 10g protein/60 calories hoặc 20g protein/100 calories, kèm 7g chất xơ, vitamin C và chất điện giải; có 3 hương vị, bán giới hạn trên trang direct-to-consumer mới của hãng là Beyond Test Kitchen để “thử phản ứng thị trường”.
Động thái này đến trong bối cảnh doanh số thịt thực vật chững lại: trong 9 tháng đầu 2025, doanh thu Beyond Meat giảm gần 20%, còn cổ phiếu từng rớt dưới 1 USD khi nhà đầu tư lo ngại kế hoạch tài chính. Trong khi đó, nhu cầu đồ ăn/đồ uống “chức năng” giàu protein lại tăng mạnh; một báo cáo thị trường cho thấy gần một nửa người Mỹ đang chủ động tăng lượng protein nạp vào. Starbucks, Dunkin’ đã thử đồ uống protein; thậm chí Pop-Tarts cũng tung phiên bản protein. Beyond Meat kỳ vọng đồ uống “nhẹ”, hợp dùng sau tập luyện sẽ mở đường cho hãng “broadening the Beyond” – mở rộng đúng như cái tên của họ.

Phố Wall “ăn nên làm ra”: Goldman, Morgan tăng mạnh lợi nhuận quý IV
Làn sóng thị trường hưng phấn và các thương vụ sôi động đã giúp hai ông lớn ngân hàng đầu tư ghi nhận lợi nhuận quý IV tăng hai chữ số. Goldman Sachs báo lãi ròng 4,62 tỷ USD (tương đương 14,01 USD/cổ phiếu), tăng 12% so với cùng kỳ. Morgan Stanley báo lãi 4,4 tỷ USD (2,68 USD/cổ phiếu), so với 3,71 tỷ USD (2,22 USD/cổ phiếu) một năm trước. Mảng phí tư vấn/đầu tư tăng mạnh (Goldman tăng 25%, Morgan tăng 22%), và “backlog” phí – tín hiệu các thương vụ còn đang chờ hoàn tất – cũng tăng đáng kể. Bức tranh chung là một Phố Wall được thúc đẩy bởi kỳ vọng nới lỏng quy định, cùng cơn sốt AI; nhưng vẫn tồn tại căng thẳng liên quan đến vấn đề độc lập của Fed và ý tưởng áp trần lãi suất thẻ tín dụng 10%. Đáng chú ý, Goldman còn đồng ý bán danh mục Apple Card cho JPMorgan, cho thấy họ muốn rút nhanh khỏi “thử nghiệm ngân hàng tiêu dùng”.

EU–Mercosur: hiệp định thương mại 25 năm sắp ký, “cows for cars” và những cái giá chính trị
Một hiệp định thương mại tự do được đàm phán suốt hơn 1/4 thế kỷ giữa Liên minh châu Âu và khối Nam Mỹ Mercosur (Brazil, Argentina, Paraguay, Uruguay) được kỳ vọng ký chính thức vào thứ Bảy tại Paraguay, trong bối cảnh địa chính trị đổi khác và các nền kinh tế muốn đa dạng “bến đỗ”. Nếu thành hiện thực, đây sẽ là một trong những vùng thương mại lớn nhất, liên quan hơn 700 triệu dân, nhưng vẫn phải chờ Nghị viện châu Âu phê chuẩn.
Thỏa thuận hứa hẹn gỡ/bớt thuế cho hàng loạt mặt hàng, từ nông sản Nam Mỹ tới ô tô, máy móc, dược phẩm của châu Âu. Argentina kỳ vọng giảm gánh thuế ngay, tiết kiệm hàng chục triệu USD mỗi năm nhờ thay đổi thuế suất liên quan hạn ngạch thịt chất lượng cao. Brazil dự báo nông sản xuất sang EU có thể tăng mạnh, mang về hàng tỷ USD. Tuy nhiên, phản đối cũng dữ dội: nông dân châu Âu lo “làn sóng” hàng rẻ tràn vào, buộc EU phải bổ sung điều khoản môi trường/phúc lợi động vật và áp hạn ngạch với thịt, đường. Một số quốc gia như Pháp, Ba Lan phản đối trong nội bộ; EU còn phải tính tới các gói hỗ trợ lớn để xoa dịu. Nhiều người gọi đây là thương vụ “cows for cars” – đổi bò lấy xe – vì các hãng xe châu Âu sẽ hưởng lợi khi thuế ô tô/linh kiện giảm, trong lúc cạnh tranh với hàng Trung Quốc và thuế Mỹ vẫn gay gắt.