Trên chuyến tàu điện ngầm đông nghịt, một cô gái trẻ mặc váy ngắn bước lên mà chẳng c̣n chỗ ngồi.
Một chàng trai nhanh nhảu nói:
– Cô có thể ngồi lên đùi tôi.
Cô gái ngần ngại:
– Tôi sợ làm găy cái tẩu thuốc lá trong túi quần của anh.
Chàng trai chưa kịp đáp th́ một ông lăo khoảng 70 tuổi chen vào:
– Cô cứ ngồi lên đùi tôi đi. Tôi bỏ thuốc lá từ 10 năm nay rồi… giờ tôi chuyển sang hút thuốc LÀO!
Cả toa tàu bật cười, c̣n cô gái th́ đỏ mặt… không biết nên ngồi hay nên chạy!
Từ năm 2026 – năm Bính Ngọ, vận tŕnh của nhiều con giáp có sự “chuyển ḿnh” mạnh mẽ. Đặc biệt, 3 con giáp dưới đây được xem là thoát hạn – đổi vận, những khó khăn tài chính trước đây dần khép lại, mở ra thời kỳ sung túc và ổn định hơn.
Nếu biết nắm bắt cơ hội, họ có thể bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới, chấm dứt chuỗi ngày vất vả về tiền bạc.
1. Tuổi Th́n – Thời tới cản không nổi, tài vận bật sáng
Tuổi Th́n bước vào 2026 với khí thế mạnh mẽ. Đây được xem là giai đoạn “đổi vận” rơ nhất trong 12 con giáp.
Lư do tuổi Th́n chấm dứt thời kỳ túng thiếu
Năm Bính Ngọ mang năng lượng Hỏa – Thổ ḥa hợp, hỗ trợ Th́n (Thổ) phát triển.
Cơ hội nghề nghiệp mở rộng, có thể đổi việc hoặc thăng chức.
Người làm ăn kinh doanh gặp nhiều mối lớn, dễ sinh lời.
Điều đặc biệt trong vận tŕnh 2026
Tài chính không c̣n lên xuống thất thường như trước.
Nợ nần dễ trả, ḍng tiền trở nên ổn định.
Công việc có quư nhân nâng đỡ, làm ǵ cũng thuận.
Tuổi Th́n từ năm 2026 trở đi được dự đoán “bước qua vùng tối”, tự mở ra thời kỳ thịnh vượng dài hạn.
2. Tuổi Hợi – Tài khí hồi phục, xoay chuyển cục diện
Tuổi Hợi vốn hiền ḥa nhưng thường gặp vận tài chính trắc trở trong vài năm trở lại đây. Tuy nhiên, từ 2026, số mệnh của họ bắt đầu sang trang mới.
Vận đổi như thế nào?
Tài vận đi lên từng tháng, tiền vào ổn định và đều đặn.
Người làm việc công ăn lương nhận được cơ hội tăng lương, cải thiện thu nhập.
Người kinh doanh gặp thời, ít rủi ro hơn trước.
Điều khiến tuổi Hợi thoát khỏi cảnh chật vật
Hợi thuộc Thủy, gặp năm Ngọ (Hỏa) tạo thế tương sinh trung ḥa, kích hoạt may mắn.
Nhiều cơ hội đầu tư nhỏ nhưng sinh lời nhanh.
Gia đạo yên ổn hơn, tinh thần sáng → đưa ra quyết định tài chính chính xác.
Từ 2026, tuổi Hợi có thể coi là “cắt hạn”, không c̣n bị cuốn vào ṿng xoáy tiền nong thiếu trước hụt sau.
3. Tuổi Măo – Vận tŕnh lật ngược thế cờ, từ thiếu hụt thành dư dả
Nếu trước đây họ phải chịu nhiều áp lực tài chính, th́ từ 2026, cục diện hoàn toàn đảo chiều.
Điểm sáng trong tài vận của tuổi Măo
Được quư nhân hỗ trợ trong công việc.
Có cơ hội phát triển nghề tay trái, tăng thu nhập gấp đôi.
Đầu tư dễ sinh lời, tránh được thua lỗ lớn.
V́ sao Măo thoát cảnh nghèo?
Bính Ngọ mang năng lượng Hỏa bùng nổ, kích hoạt sự sáng tạo và nhanh nhạy của Măo.
Các kế hoạch dang dở trước đây được giải quyết trọn vẹn.
Tài chính ngày càng tích lũy, không bị thất thoát “vô h́nh” như trước.
Năm 2026 trở đi, tuổi Măo bước vào chu kỳ phát triển bền vững, là thời điểm lấy lại những ǵ đă mất.
Ba con giáp Th́n – Hợi – Măo chính là bộ ba “đổi vận – đổi thời” từ năm 2026. Không chỉ thoát cảnh túng thiếu, họ c̣n xây dựng được nền tài chính ổn định, vững vàng hơn.
Từ nghèo thành đủ
Từ chật vật thành sung túc
Từ lo lắng thành an tâm
Nếu biết tận dụng thời vận mới, sự bản lĩnh và nỗ lực của họ sẽ đưa cuộc sống sang một trang rực rỡ hơn.
* Thông tin chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm!
Theo kế hoạch, đường hầm Bột Hải có tổng chiều dài khoảng hơn 122 km, nối hai thành phố ven biển là Đại Liên (tỉnh Liêu Ninh) và Yên Đài (tỉnh Sơn Đông). Công tŕnh bao gồm hai đường hầm song song dành cho tàu cao tốc, cho phép tàu chạy với vận tốc trên 240 km/giờ. Nhờ đó, thời gian di chuyển giữa hai thành phố sẽ được rút ngắn đáng kể từ khoảng 6 - 8 giờ hiện nay xuống chỉ c̣n khoảng 40 phút, tức tiết kiệm được khoảng 90% thời gian di chuyển.
Trong tổng chiều dài dự án, gần 90 km sẽ được xây dựng dưới đáy biển. Riêng đoạn hầm ngầm này đă dài hơn tổng chiều dài của đường hầm Manche nối Anh – Pháp và đường hầm Seikan của Nhật Bản cộng lại. Quy mô của dự Bột Hải được đánh giá là đẩy kỹ thuật xây dựng đường hầm lên một tầm cao mới.
Chi phí đầu tư cho công tŕnh cũng phản ánh mức độ tham vọng. Tổng vốn dự kiến vào khoảng 220 tỷ nhân dân tệ (khoảng 31 tỷ USD). Thời gian thi công được ước tính kéo dài từ 10 - 15 năm, ngay cả khi sử dụng các công nghệ khoan hầm hiện đại và hệ thống bơm bê tông áp suất cao. Trước đó, đường hầm Manche cũng mất khoảng 6 năm để hoàn thành.
Yếu tố an toàn được đặt lên hàng đầu trong thiết kế. Đường hầm Bột Hải dự kiến được trang bị hệ thống thông gió tiên tiến, lớp chống thấm đặc biệt, các cảm biến giám sát kết cấu theo thời gian thực và nhiều lối thoát hiểm khẩn cấp. Điều này đặc biệt quan trọng do khu vực eo biển Bột Hải nằm giữa hai bán đảo có nhiều hoạt động địa chấn.
Động lực kinh tế phía sau dự án cũng rất rơ ràng. Đại Liên hiện là trung tâm tài chính, vận tải biển và logistics quan trọng của Đông Á. Trong khi đó, Yên Đài đă phát triển mạnh sang các lĩnh vực hóa dầu, ô tô, điện tử, dược phẩm và công nghệ cao. Việc rút ngắn mạnh thời gian đi lại được kỳ vọng sẽ thúc đẩy liên kết kinh tế, chuỗi cung ứng và ḍng vốn trong toàn khu vực phía Bắc Trung Quốc.
Dù vậy, dự án cũng vấp phải lo ngại từ các tổ chức môi trường, đặc biệt liên quan đến hệ sinh thái biển tại eo Bột Hải. Các nhà quy hoạch cho biết đang cân nhắc thiết lập các khu bảo tồn thiên nhiên để giảm thiểu tác động sinh thái.
Nếu được triển khai đúng tiến độ, đường hầm Bột Hải không chỉ là biểu tượng mới cho tham vọng hạ tầng của Trung Quốc, mà c̣n có thể thiết lập chuẩn mực mới cho các siêu dự án giao thông trong tương lai.
Trong bối cảnh thế giới liên tiếp đối mặt với bất ổn địa chính trị, biến đổi khí hậu và bước ngoặt công nghệ, những dự đoán được cho là của Baba Vanga về năm 2026 bất ngờ được cộng đồng mạng và truyền thông quốc tế nhắc lại.
Trong bối cảnh thế giới liên tiếp đối mặt với bất ổn địa chính trị, biến đổi khí hậu và bước ngoặt công nghệ, những dự đoán được cho là của Baba Vanga về năm 2026 bất ngờ được cộng đồng mạng và truyền thông quốc tế nhắc lại. Nhiều người đặt câu hỏi: liệu đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên hay là cách con người diễn giải nỗi bất an trước tương lai?
Baba Vanga là ai và v́ sao luôn gây tranh căi?
Baba Vanga, tên đầy đủ là Vangeliya Pandeva Gushterova (1911–1996), là một phụ nữ Bulgaria bị mù từ nhỏ. Trong nhiều thập kỷ, bà thường được truyền thông phương Tây gọi bằng những danh xưng như “nhà tiên tri mù vùng Balkan”. Sau khi qua đời, tên tuổi của Baba Vanga gắn liền với hàng loạt dự đoán về các sự kiện toàn cầu, từ thiên tai, dịch bệnh cho tới xung đột địa chính trị.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lịch sử đều chỉ ra một điểm then chốt: Baba Vanga không để lại bất kỳ bản ghi chép chính thức nào. Không có sách, nhật kư hay tài liệu gốc được xác nhận là do bà trực tiếp viết hoặc phát biểu. Phần lớn những “lời tiên tri” được lan truyền hiện nay đều xuất hiện sau khi sự kiện đă xảy ra, thông qua truyền miệng hoặc các bài tổng hợp trên Internet.
Dẫu vậy, mỗi khi thế giới bước vào giai đoạn biến động, những dự đoán gắn với Baba Vanga lại được “đào lại” và thu hút sự chú ư lớn.
Những dự đoán thường được nhắc tới cho năm 2026
Theo một số bài tổng hợp trên truyền thông quốc tế, Baba Vanga được cho là đă đưa ra nhiều cảnh báo liên quan đến năm 2026. Dù không thể kiểm chứng, các nội dung này vẫn được lan truyền rộng răi.
Thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu gia tăng
Một trong những dự đoán gây chú ư nhất là việc năm 2026 sẽ chứng kiến các hiện tượng thiên tai nghiêm trọng như động đất lớn, núi lửa phun trào và thời tiết cực đoan trên diện rộng. Một số bài viết thậm chí nêu con số 7–8% diện tích đất liền toàn cầu có thể chịu tác động, dù không đưa ra nguồn dẫn cụ thể.
Điều đáng nói là những nội dung này lại trùng hợp với cảnh báo khoa học hiện nay về biến đổi khí hậu, nước biển dâng và thời tiết bất thường. Nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể chỉ là sự “gán ghép hậu kỳ”, phản ánh mối lo chung của nhân loại hơn là một lời tiên tri siêu nhiên.
Trí tuệ nhân tạo vượt khỏi tầm kiểm soát?
Một dự đoán khác được nhắc đến nhiều là việc trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đạt đến ngưỡng ảnh hưởng sâu rộng, thậm chí chi phối các quyết định quan trọng của con người vào năm 2026. Một số diễn giải cho rằng Baba Vanga đă cảnh báo về thời điểm máy móc vượt con người trong nhiều lĩnh vực then chốt.
Dù không có trích dẫn nguyên bản, nội dung này lại trùng với các tranh luận toàn cầu hiện nay về đạo đức AI, nguy cơ mất việc làm và sự phụ thuộc ngày càng lớn của xă hội vào công nghệ.
Biến động kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu
Bên cạnh thiên tai và công nghệ, những dự đoán gắn với Baba Vanga c̣n đề cập đến bất ổn kinh tế toàn cầu. Một số bài viết cho rằng năm 2026 có thể chứng kiến khủng hoảng tài chính, khiến giá vàng và hàng hóa biến động mạnh, thậm chí đảo ngược vai tṛ “tài sản trú ẩn an toàn”.
Tuy nhiên, các phân tích kinh tế hiện đại cho thấy những biến động này hoàn toàn có thể được giải thích bằng chu kỳ kinh tế, xung đột địa chính trị và chính sách tiền tệ, thay v́ xuất phát từ một lời tiên tri cụ thể.
Sự dịch chuyển quyền lực sang châu Á
Một dự đoán khác được lan truyền là trật tự quyền lực toàn cầu sẽ tiếp tục dịch chuyển về châu Á, với vai tṛ ngày càng lớn của các nền kinh tế trong khu vực. Nhận định này phù hợp với nhiều báo cáo quốc tế về xu hướng thế giới đa cực, nhưng không có bằng chứng cho thấy đây là phát ngôn trực tiếp của Baba Vanga.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố ư định tiếp tục hỗ trợ Ukraine vượt qua mùa đông và cung cấp nguồn tài chính cho quá tŕnh phục hồi, đặc biệt thông qua việc sử dụng các tài sản của Nga đang bị đóng băng.
“Chúng tôi sẽ làm mọi điều mà t́nh h́nh và một nền ḥa b́nh công bằng đ̣i hỏi. Điều này có nghĩa là, trước hết, phải bảo đảm Ukraine có thể sống sót qua mùa đông này và cung cấp cho Ukraine tất cả những ǵ cần thiết để tiếp tục phục hồi”, ông Merz phát biểu tại lễ bế mạc Diễn đàn Doanh nghiệp Đức - Ukraine tổ chức tại Berlin vào thứ Hai, cùng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Theo ông Merz, Đức đă hỗ trợ cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine với tổng giá trị 36 tỷ euro và sẽ tiếp tục phân bổ thêm 36 tỷ euro cho mục đích này vào năm 2026.
“Khoảng 170 triệu euro đă được cấp để bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trước các cuộc tấn công của Nga. Chúng tôi cũng sẽ bảo đảm nguồn cung năng lượng cho các trường mẫu giáo, trường học, bệnh viện và các công tŕnh hạ tầng khác”, Thủ tướng Đức nhấn mạnh.
Ông Merz cũng thông báo Đức sẽ phối hợp với các đối tác châu Âu và nhóm G7 “mở ra những triển vọng tài chính lớn hơn cho Ukraine”.
“Chúng tôi đang xem xét thêm các mô h́nh tài trợ khác. Tôi rất vui v́ chúng ta có thể phong tỏa các tài sản bị đóng băng của Nga để hỗ trợ Ukraine ít nhất trong hai năm tới. Và tôi muốn nhấn mạnh rằng chúng tôi không làm điều này để kéo dài chiến tranh - ngược lại, chúng tôi làm điều này để chấm dứt cuộc chiến càng sớm càng tốt. Bởi điều đó gửi một thông điệp rơ ràng tới Moscow rằng việc tiếp tục cuộc chiến này là vô ích”, ông Merz nói.
Vào ngày 19/12 tới đây, giới thiên văn học đang nín thở chờ đón một sự kiện đặc biệt khi vật thể liên sao mang tên 3I/ATLAS chính thức đạt điểm cận địa.
Được các nhà khoa học ví như một món "quà Giáng sinh sớm", đây là vật thể thứ ba từ bên ngoài hệ Mặt Trời được phát hiện xâm nhập vào không gian của chúng ta, sau hai vật thể liên sao nổi tiếng là 1I/ 'Oumuamua và 2I/Borisov.
Vật thể liên sao 3I/ATLAS (phóng to bên phải) sắp tiến gần Trái đất)
Sự xuất hiện của 3I/ATLAS đă gây ra một làn sóng tranh luận sôi nổi trong cộng đồng khoa học do những đặc điểm vận hành cực kỳ bí ẩn. Vật thể này không chỉ di chuyển và thay đổi lộ tŕnh theo những cách kỳ quái mà c̣n có những cú đổi hướng được đánh giá là thiếu tự nhiên. Bên cạnh đó, việc 3I/ATLAS giải phóng khí, bụi và các mảnh vỡ theo phương thức khác thường đă khiến việc phân loại nó trở thành một thách thức lớn.
Chính những dấu hiệu bất thường này đă làm nảy sinh nhiều giả thuyết táo bạo. Trong khi đa số các chuyên gia tin rằng đây là một sao chổi "ngoại lai" với những đặc tính khác biệt so với sao chổi nội hệ, th́ một số khác lại đưa ra lập luận chấn động: đây có thể là một tàu do thám của người ngoài hành tinh. Giáo sư Avi Loeb từ Đại học Harvard, một trong những tên tuổi lừng lẫy trong ngành vật lư thiên văn, là người ủng hộ mạnh mẽ cho giả thuyết về nguồn gốc nhân tạo này.
Tuy nhiên, vào tháng 11 vừa qua, sau khi tổng hợp dữ liệu từ 8 tàu vũ trụ quan sát ở nhiều góc độ khác nhau, NASA đă chính thức đưa ra kết luận 3I/ATLAS là một sao chổi. Phó Giám đốc NASA Amit Kshatriya nhấn mạnh rằng nguồn gốc ngoài hệ Mặt Trời chính là yếu tố tạo nên giá trị khoa học to lớn và sức hấp dẫn đặc biệt cho vật thể này.
Dù mang danh là khách ghé thăm "cận địa", nhưng người dân trên Trái Đất hoàn toàn có thể yên tâm về vấn đề an toàn. Tại điểm gần nhất, 3I/ATLAS vẫn cách chúng ta khoảng 270 triệu km. Để dễ h́nh dung, khoảng cách này xa gấp nhiều lần so với khoảng cách trung b́nh 384.000 km giữa Trái Đất và Mặt Trăng.
Tương tự như những vật thể liên sao trước đây, sau khi hoàn thành hành tŕnh đi ngang qua, 3I/ATLAS sẽ tiếp tục lao vào khoảng không gian vô tận, để lại sau lưng những câu hỏi c̣n dang dở cho nhân loại.
Ṭa nhà gạch đỏ và chiếc mái ṿm đồng xanh rêu
Bên cạnh đường ray của ga tàu Copenhagen, ngay giữa trái tim thủ đô Đan Mạch, có một ṭa nhà gạch đỏ với mặt tiền trang trí cầu kỳ và chiếc mái ṿm bọc đồng đang dần ngả xanh theo năm tháng. Năm 1912, nơi ấy mở cửa với tên gọi Ṭa nhà Bưu điện Trung tâm — một biểu tượng của thời hoàng kim khi thư tín và điện tín chạy khắp đất nước, nối người Đan Mạch với nhau bằng những ḍng chữ.
Hơn một thế kỷ sau, ṭa nhà ấy đă thành khách sạn sang trọng. Và nó lặng lẽ nh́n xuống một thành phố — đúng hơn là một quốc gia — nơi bưu điện chuẩn bị không c̣n… phát thư nữa.
Lá thư cuối cùng: một dấu chấm hết dài 400 năm
Bưu chính quốc doanh PostNord sẽ giao lá thư cuối cùng vào thứ Ba, khép lại một hành tŕnh kéo dài khoảng 400 năm, khi kỷ nguyên số khiến thư giấy không c̣n được xem là thiết yếu hay kinh tế. Đan Mạch v́ thế trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới đưa ra lựa chọn dứt khoát: ngừng phát thư truyền thống.
Câu chuyện này không lạ với phương Tây: càng ngày chúng ta càng sống bằng tin nhắn, cuộc gọi video, bằng những chiếc meme bay qua màn h́nh. Nhưng tốc độ “rơi tự do” ở Đan Mạch vẫn khiến người ta giật ḿnh: lượng thư năm 2024 giảm hơn 90% so với năm 2000. Ngay cả ở Mỹ, bưu điện cũng ghi nhận khối lượng thư năm 2024 giảm 50% so với năm 2006.
Không c̣n thùng thư: kư ức bị tháo xuống khỏi vỉa hè
Từ tháng 6, PostNord đă bắt đầu tháo dỡ 1.500 thùng thư rải khắp Đan Mạch. Đến ngày 10/12, khi các thùng thư được bán gây quỹ từ thiện, đă có hàng trăm ngh́n người t́m mua như mua một mảnh hoài niệm. Mỗi thùng có giá 2.000 hoặc 1.500 krone Đan Mạch, tùy mức độ cũ mới.
Từ nay, thay v́ bỏ thư vào thùng, người dân sẽ phải mang thư đến các quầy/kiosk trong cửa hàng; từ đó, thư sẽ được công ty tư nhân DAO chuyển phát cả trong và ngoài nước. PostNord vẫn tiếp tục mảng bưu kiện — bởi thương mại điện tử vẫn đang ph́nh to, kéo theo những chuyến xe chở hàng thay cho túi thư giấy ngày xưa.
Đan Mạch “siêu số hóa” và cái giá của sự tiện lợi
Đan Mạch thuộc nhóm quốc gia số hóa hàng đầu: khu vực công dùng nhiều cổng dịch vụ trực tuyến, thư từ hành chính vật lư v́ thế cũng ít dần. Theo phía PostNord, “gần như mọi người Đan Mạch đều ‘hoàn toàn số’”, đa số thông tin giờ đi thẳng vào “hộp thư điện tử”, c̣n thị trường bưu kiện đă vượt xa thư truyền thống.
Nhưng mọi bước tiến đều có vùng bóng tối. Các tổ chức vận động cho người cao tuổi lo ngại một bộ phận sẽ bị bỏ lại phía sau — nhất là những người không quen công nghệ. Ngay cả dịch vụ DAO nhận lấy thư tại nhà cũng vẫn “đ̣i hỏi phải số hóa”, v́ khâu thanh toán lại chỉ thực hiện qua h́nh thức điện tử.
Thư tay không chết hẳn: nó đổi “địa vị”
Một giáo sư nghiên cứu về mạng lưới tri thức thời cận đại nhận xét: thư tay rồi sẽ “đổi địa vị” — trở thành nơi dành cho những điều thân mật, riêng tư hơn so với tin nhắn số vốn nhanh, tiện, nhưng dễ trôi tuột. Những mạng lưới tri thức từng đi qua thư tín hàng thế kỷ nay không biến mất, mà chuyển lên online, lan rộng hơn — đồng thời kéo theo cả tốc độ lan truyền tin giả.
Thư cũng từng thay đổi h́nh hài nhiều lần: từ giấy cói, bảng sáp, giấy, da vellum thời Trung cổ… rồi đến màn h́nh. Thời thế kỷ 17, người ta c̣n học cách viết thư theo “nghi thức”: thư ngoại giao khác thư gia đ́nh, thư an ủi khác thư chúc mừng. Hôm nay, sự khác biệt ấy được thay bằng emoji, GIF, màu chữ, nhịp gơ nhanh-chậm — những cách con người tự bù vào cái lạnh của màn h́nh.
Một nỗi hoài cổ rất Đan Mạch: giải thích “thùng thư” cho trẻ con
Sự ra đi của thư tay đă kịp thổi lên một làn hoài niệm. Có người đăng ảnh thùng thư và nói đại ư: “Nh́n kỹ đi… vài năm nữa tôi sẽ phải giải thích cho một đứa trẻ 5 tuổi rằng thùng thư ngày xưa là ǵ.”
Và thế là, giữa Copenhagen hiện đại, ṭa nhà bưu điện gạch đỏ với mái ṿm đồng xanh rêu vẫn đứng đó — như một trang sách cũ được đóng lại. Không phải v́ con người hết muốn nói với nhau, mà v́ chúng ta đang nói bằng một “kênh” khác. Nhưng đôi khi, người ta vẫn nhớ cảm giác dán tem, viết tay, và thả một bí mật nhỏ vào khe thùng thư — để nó đi chậm, đi xa, và đến nơi bằng mùi giấy.
Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết một trận động đất có độ lớn 7,0 đă xảy ra lúc 20h41 GMT ngày 6/12 (3h41 giờ Hà Nội rạng sáng 7/12) tại bang Alaska, làm rung chuyển nhiều khu vực từ thủ phủ Juneau của bang đến các vùng lân cận thuộc Canada.
Theo USGS, tâm chấn nằm cách vùng Yakutat của Alaska khoảng 96 km về phía Đông Bắc, ở độ sâu 10 km. Truyền thông địa phương cho hay rung chấn cũng được cảm nhận tại lănh thổ Yukon của Canada.
Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada tại Whitehorse cho biết đă nhận hai cuộc gọi khẩn cấp 911 liên quan đến trận động đất. “Rung chấn chắc chắn đă được cảm nhận. Nhiều người trên mạng xă hội cho biết họ cảm thấy rung lắc”, Trung sĩ Calista MacLeod cho biết, đồng thời nói rằng không có báo cáo thiệt hại hay thương vong.
USGS cho hay khu vực Yakutat, với dân số khoảng 662 người, chỉ cách tâm chấn khoảng 91 km. Trận động đất cũng có thể cảm nhận được tại Juneau, nằm cách tâm chấn khoảng 370 km, và cách Whitehorse khoảng 250 km.
Trung tâm Cảnh báo Sóng thần Quốc gia Mỹ khẳng định không có nguy cơ sóng thần sau trận động đất mạnh này. Nhiều dư chấn nhỏ đă xảy ra sau đó.
Hiện chưa ghi nhận thương vong hay thiệt hại tài sản.
Một ông bố đang loay hoay làm việc ở công ty th́ nhận được điện thoại của con trai, giọng hốt hoảng:
– Bố ơi! Mẹ bị ngă!
Ông bố cuống quưt:
– Mẹ có sao không? Nói nhanh lên!
Con trai run rẩy:
– Mẹ đang nằm ở bệnh viện. Bác sĩ nói mẹ bị dập mu… ǵ đó, mà trong đó dính đầy cát, chắc phải thèo bớt phần dính cát…
Ông bố nghe xong, mặt tái mét, thở dài than:
– Vậy th́ chết cha mày rồi con ơi!!!
Con trai ngạc nhiên:
– Ơ, mẹ bị thương chứ có phải bố đâu mà chết?
Ông bố buồn rầu:
– Mày th́ biết ǵ…
Vội vàng bỏ hết công việc, ông chạy thẳng đến bệnh viện. Bác sĩ b́nh thản nói:
– Vợ anh ngă, bị dập mu bàn chân thôi. Tôi đă bóc phần mô dính cát và khâu lại rồi.
Ông bố nghe xong mới thở phào… nhưng vẫn đỏ mặt v́ cú hiểu nhầm “chí mạng”!
Ngày vợ ḿnh quyết định học lái xe, ḿnh biết ngay: đây không phải khóa học, mà là đợt diễn tập pḥng chống thiên tai cấp gia đ́nh.
Buổi đầu tiên, vợ bước lên xe với thần thái như nữ hiệp nhập giang hồ. Tay trái nắm vô lăng, tay phải cầm điện thoại tra “đạp ga là cái nào”. Ḿnh ngồi ghế phụ, thắt dây an toàn hai ṿng, tay ôm di ảnh… của chính ḿnh trong tương lai gần.
- Anh ơi, sao xe không chạy?
- Em chưa nổ máy.
- À… thế mà em đạp phanh măi nó cứ đứng im, em tưởng xe hờn.
Nổ máy xong, vợ ḿnh đạp ga nhẹ như vuốt mèo. Chiếc xe gầm lên như con trâu bị chích điện. Ḿnh hét:
- Nhè nhẹ thôi!
Vợ đáp tỉnh bơ:
- Em có đạp đâu, xe tự chạy đấy chứ.
Ra khỏi băi tập, vợ lái theo phong cách thiền định: nh́n thẳng, không nh́n gương chiếu hậu, không quan tâm thế sự. Gặp ổ gà th́ xe né, gặp người th́… người né. Ḿnh run như cầy sấy, mồ hôi chảy thành sông, nghĩ bụng: Đây là lần đầu tiên trong đời ḿnh tin vào số phận.
Đến đoạn rẽ trái, vợ ḿnh bật xi-nhan phải. Ḿnh hỏi:
- Em rẽ trái sao bật bên kia?
- À, em đánh lạc hướng địch.
Gặp đèn đỏ, vợ ḿnh phanh gấp. Ḿnh lao về phía trước, suưt đập mặt vào bàn thờ. Vợ quay sang hỏi ân cần:
- Anh ổn không?
- Ổn… nếu anh là bao cát.
Ngày thứ ba, vợ ḿnh tiến bộ rơ rệt. Biết phân biệt ga - phanh - côn. Chỉ c̣n nhầm một chút lúc cần phanh th́ đạp ga, lúc cần ga th́… cầu nguyện.
Mấy tay hàng xóm quanh nhà ḿnh thường hay tụ tập cờ tướng, chè chát chém gió, căi nhau như mổ ḅ. Ấy thế mà từ hôm thấy vợ ḿnh học lái xe th́ sống chậm hẳn. Trẻ con không dám ra đường. Chó mèo nghe tiếng xe là tự giác cúp đuôi chui gầm giường. Bác bảo vệ đầu ngơ nh́n thấy xe vợ ḿnh là đứng nghiêm chào, miệng lẩm bẩm: Hôm nay ta c̣n sống sao?!
Kết luận sau một tuần:
Vợ ḿnh lái xe không nhanh, không ẩu, chỉ hơi… khó lường.
C̣n ḿnh th́ học được một điều sâu sắc: Hôn nhân bền vững là khi chồng ngồi ghế phụ mà vẫn c̣n sống để lập biên bản hiện trường này.
Ṭa án nhân dân tỉnh Hưng Yên vừa tuyên án đối với 110 bị cáo trong vụ án "Đánh bạc" và "Tổ chức đánh bạc" gây rúng động trên địa bàn. “Tuấn chợ Gốc” – kẻ cầm đầu đường dây lô đề ngh́n tỷ ở địa bàn Thái B́nh (cũ) bị tuyên phạt 6 năm tù.
Ngày 18/12, sau nhiều ngày xét xử, Ṭa án nhân dân tỉnh Hưng Yên đă tuyên án đối với 110 bị cáo trong vụ án "Đánh bạc" và "Tổ chức đánh bạc", quy định tại các Điều 321, Điều 322 Bộ luật H́nh sự, trong đó có "Tuấn chợ Gốc" - SN 1970, phường Trần Hưng Đạo, Hưng Yên, kẻ cầm đầu đường dây.
Đây là vụ án gây rúng động dư luận địa phương bởi số tiền lớn mà các đối tượng phạm tội đă giao dịch. Thời điểm vụ án được triệt phá vào tháng 3/2025, cơ quan điều tra cho biết, theo thống kê, sau 6 năm hoạt động, số tiền giao dịch của đường dây này có thể lên tới khoảng 10.000 tỷ đồng.
Công an cho biết, tính riêng trong năm 2024, số lượng tiền các đối tượng sử dụng để đánh bạc và tổ chức đánh bạc trong đường dây này là trên 2.500 tỷ đồng. Quá tŕnh triệt phá, nhà chức trách đă thu giữ nhiều tiền mặt, phong tỏa, kê biên nhiều tài sản, bất động sản trị giá trên 700 tỷ đồng.
Bùi Quốc Tuấn - tức "Tuấn chợ Gốc" bị Ṭa án nhân dân tỉnh Hưng Yên tuyên phạt 6 năm tù về tội "Tổ chức đánh bạc". Ảnh: Công an Hưng Yên
Theo cơ quan truy tố, Bùi Quốc Tuấn - tức "Tuấn chợ Gốc" là người cầm đầu đường dây lô đề ngh́n tỷ. Tuấn đă xây dựng nhiều đầu mối ở các địa bàn trong tỉnh để giao dịch mua, bán số lô, số đề. Các đối tượng liên hệ giao dịch qua tài khoản Zalo.
Từ đầu năm 2022, “Tuấn chợ Gốc” giao cho Bùi Thế Trung (SN 1992, trú Hoàng Mai, TP.Hà Nội, con trai Tuấn) thay ḿnh nhận bảng số lô, số đề của các đầu mối thư kư cấp dưới trong đường dây.
Bùi Thế Trung đă lập ra các tài khoản Zalo 'ảo' đăng kư bằng sim rác và định kỳ hằng tháng thay đổi tài khoản Zalo.
Hàng ngày, đối tượng Trung lập nhóm Zalo riêng có thành viên gồm 2 tài khoản của Trung và tài khoản Zalo của đầu mối thư kư cấp dưới để nhận bảng số lô, số đề họ chuyển.
Sau khi chốt thắng thua vào buổi tối, Trung sẽ xóa các nhóm Zalo đó và ngày hôm sau lập nhóm Zalo mới. Các đối tượng quy định thanh toán bằng việc chuyển khoản, nhiều tài khoản ngân hàng được chúng sử dụng để giao dịch thanh toán tiền lô, đề.
Cơ quan truy tố cáo buộc, 2 bố con “Tuấn chợ Gốc” đă tổ chức cho một số đối tượng khác đánh bạc dưới h́nh thức mua, bán số lô, số đề với số tiền trên 196 tỷ đồng.
Trở lại diễn biến phiên ṭa, sau nghị án, căn cứ vào chứng cứ, tài liệu cũng như diễn biến xét xử tại phiên ṭa, Hội đồng xét xử sơ thẩm quyết định, tuyên “Tuấn chợ Gốc”, Bùi Thế Trung phạm tội “Tổ chức đánh bạc”.
Về h́nh phạt, “Tuấn chợ Gốc” bị tuyên 6 năm tù; Bùi Thế Trung lĩnh án 5 năm 6 tháng tù.
Trong vụ án, có 42 bị cáo bị tuyên phạt từ 6 tháng tù đến 3 năm 6 tháng tù về tội “Đánh bạc”, “Tổ chức đánh bạc”; 38 bị cáo bị tuyên phạt từ 6 tháng tù đến 2 năm 6 tháng tù nhưng cho hưởng án treo; có bị cáo bị phạt cải tạo không giam giữ, cũng có bị cáo bị phạt tiền về tội “Đánh bạc”….
Ẩn sâu trong ḷng núi thiêng Kailash, nơi chưa từng có dấu chân chinh phục, là dấu tích rùng rợn của Vương quốc Cổ Cách, một nền văn minh hưng thịnh rồi biến mất bí ẩn chỉ sau một đêm. Những đường hầm, căn hầm quân sự và đống hài cốt không đầu được phát hiện đă khiến giới khảo cổ đặt lại câu hỏi: Điều ǵ thực sự đă xảy ra dưới ngọn núi linh thiêng nhất Tây Tạng?
Tây Tạng là nơi có lịch sử văn hóa lâu đời. Tại đây có núi Kailash được mệnh danh là thánh địa Phật giáo nổi tiếng và ngọn núi thiêng trong khu vực. Có rất nhiều người đến đây để tham quan nhưng chưa từng có ai leo lên nên ngọn núi này được khoác lên ḿnh một lớp bí ẩn.
Ngọn núi Kailash có h́nh kim tự tháp này có bốn mặt riêng biệt và không giống bất kỳ ngọn núi nào khác. Đỉnh núi phủ tuyết trắng vĩnh cửu càng làm tăng thêm vẻ huyền bí cho danh tiếng của nó. Ảnh Cát Khánh
Trước đây, một nhà thám hiểm đă t́nh cờ chụp được bức ảnh về ngọn núi. Đỉnh núi màu vàng trong bức ảnh khiến nơi đây trở nên rất bí ẩn. Thời gian trôi qua, một truyền thuyết dần dần được lan truyền. Tương truyền, giữa ngọn núi này có một cung điện vàng thuộc về triều đại ngàn năm tuổi mà chỉ những người bạc mệnh mới có thể nh́n thấy được.
Các chuyên gia khi nghe thấy lời đồn đại này th́ muốn đích thân đến kiểm chứng. Những người này không ngờ rằng thứ ở bên trong thực sự khiến họ bị sốc!
Khi đoàn thám hiểm đến chân núi, họ không nh́n thấy những đỉnh núi vàng như trong truyền thuyết. Sau này, các chuyên gia đă phát hiện thứ tạo ra ánh sáng màu vàng đấy là ánh mặt trời lúc hoàng hôn.
Để khám phá bên trong ngọn núi có ǵ, nhóm thám hiểm đă đi vào bên trong và bất ngờ t́m thấy một đường hầm dẫn vào không gian bí mật. Sau khi nghiên cứu, họ nhận thấy kiến trúc này trông giống một căn cứ quân sự pḥng thủ. Họ thậm chí c̣n phát hiện ra một số căn hầm và vũ khí được cất giấu bên trong.
Sau khi t́m kiếm dữ liệu lịch sử, nhóm thám hiểm biết được rằng nơi đây đă từng có một quốc gia đă tồn tại. Quốc gia này có tên là Tượng Hùng. Tuy nhiên, sau khi nghiên cứu văn bản, các chuyên gia nhận thấy rằng sự tồn tại của địa điểm này không khớp với thời gian tồn tại của tộc người cổ xưa.
Cuối cùng, họ phát hiện ra rằng chủ nhân thực sự của di chỉ cổ đại này là một quốc gia bí ẩn - Vương quốc Cổ Cách. Theo ghi chép, quốc gia này có tổng cộng 16 vị vua, từng rất hưng thịnh nhưng đột nhiên biến mất trong một đêm. Có rất ít ghi chép về đất nước này trong sử liệu. Tuy nhiên, điều đặc biệt là có tài liệu viết rằng vị vua sáng lập ra Cổ Cách là hoàng tử của Tượng Hùng.
Hóa ra vị vua trước đây của nước Tượng Hùng có ba người con trai. Ông v́ lo các con tranh giành quyền lực nên đă chia lănh thổ thành ba phần, một phần là Cổ Cách sau này. Nhưng sau cái chết của vị vua già, ba người con trai không ḥa thuận, xung đột nổ ra, những người con này ráo riết chuẩn bị vũ khí cho thao trường.
Khi đoàn thám hiểm đi xa hơn, họ phát hiện ra một hang động bí ẩn bốc ra mùi lạ giống đồ ôi thiu. Sau khi tiến vào hang, họ phát hiện ra rằng có rất nhiều vật phẩm ở đây. Hang không hẹp như bên ngoài mà khá rộng, các pḥng thông nhau được phân bổ bên trong.
Tiếp đó, thứ khiến những người có mặt sợ chết khiếp đó là một đống xương lớn. Vương quốc Cổ Cách đă biến mất hàng ngh́n năm, tuổi đời của những bộ hài cốt này cũng không hề kém cạnh. Tuy nhiên nh́n từ bên ngoài có thể thấy chúng vẫn chưa bị biến chất hoàn toàn. Một điểm nữa là xương ở đây không có đầu lâu.
Lư do khiến những bộ xương này được bảo quản lâu đến như vậy là do không khí khô nóng trong hang. Khi điều tra môi trường xung quanh, các chuyên gia nhận thấy rằng có một con sông gần hang động, thế nhưng không khí trong này vẫn rất khô ráo.
Lư do là bởi hang động này cao hơn so với mặt đất và có gió Tây Bắc thổi quanh năm, lượng mưa ít, cửa hang quay về hướng Tây. Nhờ đó, ánh sáng mặt trời chiếu thẳng vào hang nên giữ được không khí khô ráo.
Lầu Năm Góc đă xác nhận trong một tuyên bố rằng hai binh sĩ Mỹ và một thông dịch viên người Mỹ đă thiệt mạng trong một chiến dịch chống khủng bố ở miền trung Syria hôm thứ Bảy.
“Hôm nay tại Palmyra, Syria, hai binh sĩ thuộc Lục quân Hoa Kỳ và một thông dịch viên dân sự người Mỹ đă thiệt mạng và ba người khác bị thương”, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo trên Twitter.
“Vụ tấn công xảy ra khi các binh sĩ đang tiến hành một cuộc gặp gỡ với lănh đạo cấp cao. Nhiệm vụ của họ là hỗ trợ các hoạt động chống ISIS/chống khủng bố đang diễn ra trong khu vực”, tuyên bố tiếp tục. Ông Parnell nói thêm rằng danh tính của các binh sĩ, cũng như thông tin nhận dạng về đơn vị của họ, đang được giữ kín trong 24 giờ trong khi gia đ́nh được thông báo.
"Tên man rợ gây ra vụ tấn công này đă bị lực lượng đồng minh tiêu diệt", Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết trong một bài đăng của ḿnh.
“Hăy nhớ rằng, nếu các ngươi nhắm mục tiêu vào người Mỹ — ở bất cứ đâu trên thế giới — các ngươi sẽ phải sống phần đời ngắn ngủi, đầy lo lắng c̣n lại của ḿnh với nỗi sợ hăi rằng Hoa Kỳ sẽ truy lùng, t́m ra và giết chết các ngươi một cách không thương tiếc.”
Theo hăng thông tấn nhà nước SANA của Syria, hai thành viên lực lượng an ninh quốc gia cũng bị thương trong vụ tấn công. Tính đến thời điểm đưa tin này, chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm và danh tính của tay súng vẫn chưa được công bố.
Today in Palmyra, Syria, two United States Army soldiers and one civilian U.S. interpreter were killed, and three were wounded.
The attack occurred as the soldiers were conducting a key leader engagement. Their mission was in support of on-going counter-ISIS / counter-terrorism…
Mặc dù Tổng thống Trump trước đây đă kêu gọi rút quân hoàn toàn khỏi Syria, lực lượng Mỹ vẫn hiện diện trong khu vực để hỗ trợ chính phủ Syria đang gặp khó khăn sau khi chính phủ của Bashar al-Assad bị lật đổ năm ngoái. Tính đến tháng 6 năm nay, số lượng binh sĩ Mỹ tại nước này ước tính khoảng 1.500 người, trong khi Fox News đưa tin rằng con số này có thể giảm xuống c̣n vài trăm người trong năm nay.
Trong vài tháng qua , Mỹ đă tiến hành nhiều chiến dịch chống lại các phần tử khủng bố ISIS và các nhóm liên quan khác trong nước, thường phối hợp với lực lượng an ninh Syria.
Mặc dù ISIS không kiểm soát phần lớn lănh thổ ở Syria vào năm 2025, nhóm này vẫn hoạt động từ vùng sa mạc hẻo lánh của Syria và đă thực hiện nhiều cuộc tấn công nhằm vào chính phủ Syria và các mục tiêu dân sự. Một báo cáo gần đây của Liên Hợp Quốc ước tính lực lượng của nhóm này có từ 5.000 đến 7.000 thành viên trên khắp Iraq và Syria.
Palmyra — một thành phố cổ của La Mă — từ lâu đă dễ bị tổn thương trước các hoạt động của ISIS do vị trí địa lư của nó dọc theo sa mạc Syria.
Năm 2016, ISIS gây chấn động thế giới khi tái chiếm thành phố sau nhiều tháng bị liên quân oanh tạc. Sau khi tái chiếm, các phần tử khủng bố đă tiến hành các vụ thảm sát và phá hủy nhiều hiện vật cổ.
Quân đội Mỹ từ lâu đă duy tŕ sự hiện diện ở nhiều khu vực khác nhau của Syria và đă từng chịu thương vong trong quá khứ.
Ngày 16 tháng 1 năm 2019, một kẻ đánh bom tự sát do ISIS nhận trách nhiệm đă kích nổ áo khoác chứa chất nổ bên ngoài một nhà hàng nổi tiếng ở Manbij, miền bắc Syria, nhắm mục tiêu vào một đội tuần tra quân sự của Mỹ trong một cuộc giao tranh thường lệ. Vụ tấn công đă giết chết bốn người Mỹ — hai quân nhân, một nhân viên dân sự của Bộ Quốc pḥng và một nhà thầu — cùng với một số người dân địa phương và các chiến binh đồng minh, đánh dấu sự cố gây thương vong lớn nhất đối với lực lượng Mỹ tại Syria kể từ khi họ bắt đầu triển khai vào năm 2015.
Tin mừng từ London: Phác đồ điều trị được giảm bớt
Trong một thông điệp hiếm hoi và đầy cảm xúc phát trên truyền h́nh Anh, Vua Charles III – năm nay 77 tuổi – đă tự ḿnh báo tin vui: cơ thể ông đáp ứng tốt với phác đồ điều trị ung thư và từ đầu năm mới, việc điều trị có thể được giảm bớt, chuyển sang giai đoạn mang tính pḥng ngừa.
Nhà vua gọi đây là “một phước lành cá nhân”, đồng thời nhấn mạnh ông là ví dụ sống động cho sức mạnh của ba yếu tố: chẩn đoán sớm, can thiệp kịp thời và tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ. Văn pḥng Hoàng gia cũng cho biết các bác sĩ “rất hài ḷng” với tiến triển hiện tại và từ nay việc chăm sóc sẽ được điều chỉnh để vừa bảo vệ sức khỏe, vừa cho phép ông tiếp tục một lịch làm việc năng động.
Vua Charles lần đầu công khai ḿnh mắc ung thư vào Tháng Hai 2024, sau một ca tiểu phẫu tuyến tiền liệt. Hoàng gia chỉ nói rơ bệnh không phải ung thư tuyến tiền liệt, nhưng không tiết lộ cụ thể loại ung thư mà ông đang điều trị ngoại trú.
“Phát hiện sớm cứu mạng người” – nhà vua kêu gọi đi tầm soát
Trong đoạn video được ghi h́nh tại Clarence House cuối Tháng Mười Một, Vua Charles không chỉ nói về bản thân. Ông kể lại cảm giác choáng váng khi nghe tin chẩn đoán, thừa nhận với bất kỳ ai, hai chữ “ung thư” đều có thể là một cú sốc “áp đảo mọi thứ”. Nhưng từ chính trải nghiệm của ḿnh, ông lặp đi lặp lại một thông điệp:
“Chẩn đoán sớm đơn giản là cứu mạng người.”
Nhà vua nói, quá nhiều người tŕ hoăn không đi tầm soát v́ sợ hăi, xấu hổ, hoặc tưởng tượng ra những điều tồi tệ. Nhưng khi cuối cùng chấp nhận lời mời tầm soát, “đa số đều mừng v́ đă đi”. Ông kêu gọi người dân Anh hăy sử dụng các chương tŕnh tầm soát ung thư quốc gia, từ vú, đại tràng đến cổ tử cung, nhấn mạnh đây không phải là thủ tục phiền hà, mà là “món quà thời gian” dành cho bác sĩ và cho chính bệnh nhân.
Vua Charles đặc biệt giới thiệu công cụ Screening Checker – hệ thống trực tuyến giúp người dân kiểm tra ḿnh đă đến tuổi và đủ điều kiện tham gia các chương tŕnh tầm soát nào, giải thích rơ quy tŕnh, tháo gỡ bớt nỗi sợ mơ hồ quanh hai chữ “khám và soi”.
Từ ngai vàng đến pḥng hóa trị: Một “cộng đồng chăm sóc” vô h́nh
Tự nhận ḿnh cũng là một bệnh nhân như bao người khác, Vua Charles nói ông “vô cùng xúc động” trước cái mà ông gọi là “cộng đồng chăm sóc” bao quanh mỗi người mắc ung thư: từ bác sĩ, y tá, nhà nghiên cứu, nhân viên tổ chức từ thiện đến gia đ́nh, bạn bè âm thầm nâng đỡ phía sau.
Không chỉ gửi lời tri ân đến đội ngũ y tế, ông dành những lời cảm ơn chân thành cho các tổ chức thiện nguyện, những người gây quỹ, tư vấn tâm lư, đồng hành với bệnh nhân và thân nhân từng ngày. Theo nhà vua, chính họ là người biến những hành lang bệnh viện lạnh lẽo thành nơi vẫn c̣n chỗ cho niềm tin và ḷng nhân ái.
Ung thư cũng trở thành trục chính trong các hoạt động công chúng của ông trong năm qua. Chuyến xuất hiện chính thức đầu tiên sau khi công bố bệnh t́nh là thăm Trung tâm Ung thư Macmillan tại Bệnh viện University College London. Tại đây, ông gặp gỡ từng bệnh nhân, lắng nghe câu chuyện của họ, như để nói rằng: “Ta cũng đang ở trong trận chiến này cùng các bạn.”
Hiện Vua Charles là tân bảo trợ của Cancer Research UK, đồng thời đă làm bảo trợ cho Macmillan Cancer Support gần ba thập niên – một sự liên tục cho thấy đây không phải là “vai diễn tạm thời”, mà là cam kết dài hơi của một nguyên thủ từng nhiều năm gắn bó với lĩnh vực y tế – từ thiện.
Chọn im lặng về loại ung thư – để nói thay cho… tất cả
Điều nhiều người ṭ ṃ nhất – ông mắc ung thư ǵ? – lại chính là điều Hoàng gia nhất quyết giữ kín. Phát ngôn viên của nhà vua giải thích: theo khuyến nghị của các chuyên gia ung bướu, nếu Vua Charles công khai loại ung thư cụ thể, mọi sự chú ư sẽ dồn vào căn bệnh đó, vô t́nh “bỏ quên” những bệnh nhân khác.
V́ vậy, trong quyết tâm “đứng cùng toàn bộ cộng đồng ung thư”, ông chọn cách không nói về bệnh riêng của ḿnh, mà nói thay cho tất cả: bất kể là ung thư vú, phổi, máu, tuyến tiền liệt hay bất kỳ dạng nào khác. Ung thư không phân biệt địa vị, giai cấp, và chính việc một vị vua lên tiếng đă góp phần nhắc lại điều ấy một cách mạnh mẽ.
Sự cởi mở của Charles được các chuyên gia y tế tại Anh đánh giá rất cao, nhất là khi đặt cạnh việc Công nương Catherine, Princess of Wales, cũng đă công khai hành tŕnh điều trị ung thư của ḿnh. Với nhiều người, việc Hoàng gia – biểu tượng của quyền uy, sự hoàn hảo – chấp nhận xuất hiện trong h́nh ảnh mong manh, nhiều lo âu như mọi bệnh nhân khác, là một thông điệp nhân bản hiếm thấy.
Tiếp tục “đời sống đầy đủ và năng động” – sức mạnh của một tinh thần lạc quan
Dù có thời gian tạm lùi khỏi một số hoạt động công chúng sau chẩn đoán, Vua Charles vẫn duy tŕ đầy đủ các nhiệm vụ quốc gia, kư giấy tờ, tiếp khách, họp chính phủ, rồi dần trở lại lịch công du và sự kiện dày đặc. Văn pḥng của ông cho biết, chính việc “tiếp tục một cuộc sống đầy đủ và năng động” trong khuôn khổ khuyến nghị của bác sĩ đă giúp ông giữ được tinh thần tích cực – yếu tố mà nhiều gia đ́nh có người thân mắc ung thư đều hiểu rơ giá trị.
Không ai biết chính xác ông c̣n phải điều trị trong bao lâu – đó là chuyện giữa bệnh nhân và bác sĩ. Nhưng qua lời ông kể, có thể thấy rơ một điều: ung thư không chỉ là cuộc chiến với các tế bào ác tính, mà c̣n là cuộc chiến giữ lấy hy vọng.
Một nhà vua ngồi trước ống kính truyền h́nh, thừa nhận nỗi sợ, nhấn mạnh phép màu của phát hiện sớm, kêu gọi mọi người đi tầm soát, gửi lời cảm ơn đến bác sĩ, y tá, nhà từ thiện – h́nh ảnh ấy nói lên nhiều điều hơn mọi bài diễn văn hoa mỹ về “trách nhiệm công dân” hay “đạo đức xă hội”.
Trong thời đại mà ung thư đă chạm đến hầu như mọi gia đ́nh, có lẽ điều quan trọng nhất mà Vua Charles III đang làm không chỉ là trị bệnh cho chính ḿnh, mà là biến hành tŕnh ung thư của ông thành nguồn động lực và lời nhắc nhở cho hàng triệu người khác: đi khám sớm, đừng trốn chạy, và đừng bao giờ đánh mất hy vọng.
Lạm phát tiêu dùng nhích lên – tưởng vui mà chưa vui
Tháng 11 vừa rồi, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Trung Quốc tăng 0,7% so với cùng kỳ năm trước – mức cao nhất trong gần 2 năm. Con số này cao hơn hẳn mức 0,2% của tháng 10 và đúng với dự báo của giới phân tích. Lạm phát lơi (không tính thực phẩm và năng lượng) giữ nguyên đà tăng 1,2%, cho thấy nhu cầu trong một số nhóm dịch vụ, hàng hóa vẫn c̣n đó.
Phía sau con số 0,7% là những mảng màu rất khác nhau: giá thực phẩm lần đầu tiên quay đầu tăng 0,2% (sau khi giảm 2,9% vào tháng 10), trong khi giá năng lượng lại giảm mạnh 3,4%, kéo bớt đà tăng chung. Các biện pháp kích cầu tiêu dùng của Bắc Kinh cũng để lại dấu vết rơ rệt: giá đồ gia dụng tăng tới 4,9%, quần áo tăng khoảng 2%.
Một chi tiết gây chú ư mạnh: giá trang sức vàng tăng tới 58,4% so với cùng kỳ. Khi người dân đổ xô mua vàng, đó không chỉ là chuyện sở thích trang sức, mà c̣n là tín hiệu họ đang t́m nơi trú ẩn an toàn cho tài sản trong bối cảnh tương lai kinh tế mù mờ. Vàng lên giá, niềm tin vào các kênh đầu tư khác xuống thấp.
Tính theo tháng, CPI lại giảm 0,1% so với tháng 10, trái với kỳ vọng tăng 0,2%. Sau kỳ nghỉ dài tháng 10, giá khách sạn, vé máy bay, dịch vụ du lịch và vận tải hạ nhiệt, cho thấy sức tiêu dùng không đủ mạnh để kéo giá lên đều tay.
PPI âm năm thứ tư: tín hiệu đỏ từ phía nhà máy
Trong khi giá tiêu dùng nhúc nhích đi lên, chỉ số giá sản xuất (PPI) lại tiếp tục lao dốc. Tháng 11, PPI giảm 2,2% so với cùng kỳ – sâu hơn dự báo và nối dài chuỗi giảm phát sang năm thứ tư liên tiếp. Một phần do nền so sánh năm ngoái cao, nhưng quan trọng hơn, nó phản ánh nhu cầu sản xuất và hoạt động công nghiệp vẫn ́ ạch.
Những ngành chịu giảm giá mạnh nhất là khai thác – chế biến than đá (giảm 11,8%) và khai thác dầu khí (giảm trên 10%). Khi giá xuất xưởng giảm kéo dài, doanh nghiệp bị kẹt trong ṿng xoáy “bán rẻ để xoay ṿng”, lợi nhuận mỏng đi, động lực đầu tư mới cũng teo dần. Đó chính là “bóng ma giảm phát” mà giới kinh tế cảnh báo có thể c̣n đeo bám Trung Quốc sang cả năm 2026.
CPI dương mà PPI âm, bức tranh ấy nói lên một điều: giá ở khâu bán lẻ được giữ tương đối ổn bằng chính sách hỗ trợ và khuyến măi, nhưng ở phía nhà máy, áp lực giảm giá đang đè nặng. Nếu xu hướng này kéo dài, nó có thể bóp nghẹt biên lợi nhuận, làm yếu dần trụ cột công nghiệp – thứ từng là động cơ chính cho tăng trưởng Trung Quốc suốt nhiều thập niên.
Nhà đất lao dốc, việc làm yếu – ví tiền hộ gia đ́nh ngày càng mỏng
Lạm phát thấp nghe qua tưởng là điều tốt cho người tiêu dùng, nhưng trong bối cảnh Trung Quốc hiện nay, nó phản ánh một câu chuyện khác: người dân không dám và không muốn chi tiêu.
Thị trường bất động sản – từng là “máy in tiền” của các địa phương – đă rơi vào suy thoái kéo dài nhiều năm. Giá nhà giảm, dự án dở dang, niềm tin vào tài sản lớn nhất đời người bị lung lay, khiến hộ gia đ́nh thắt chặt chi tiêu. Thị trường lao động, nhất là với giới trẻ, vẫn yếu, thất nghiệp và việc làm bấp bênh làm tâm lư pḥng thủ càng dày thêm.
Khi người dân dè dặt tiêu, doanh nghiệp không dám mở rộng đầu tư, giá xuất xưởng buộc phải hạ xuống, ṿng xoay giảm phát càng dễ h́nh thành. Đó là lư do nhiều chuyên gia kêu gọi Bắc Kinh phải tung thêm các gói kích cầu đủ lớn, đánh thẳng vào nhu cầu nội địa, thay v́ chỉ “nhỏ giọt” hỗ trợ từng mảng.
Xuất khẩu và thặng dư 1.000 tỷ USD: phao cứu sinh tạm thời
Dù nội địa gặp khó, kinh tế Trung Quốc vẫn được dự báo đạt mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% trong năm nay. Cỗ máy giúp đạt con số đó không phải tiêu dùng trong nước, mà chính là xuất khẩu.
Trong 11 tháng đầu năm, Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại hơn 1.000 tỷ USD, vượt cả kỷ lục của năm trước. Các nhà máy đẩy mạnh giao hàng sang những thị trường ngoài Mỹ – từ châu Âu, Đông Nam Á tới châu Phi – để bù lại môi trường thương mại toàn cầu ngày càng nhiều rào cản và thuế quan.
Nói cách khác, tăng trưởng đang dựa rất nhiều vào việc “bán rẻ cho thế giới”, trong khi sức mua trong nước gần như dẫm chân tại chỗ. Xuất khẩu trở thành phao cứu sinh, nhưng đó cũng là một rủi ro: khi kinh tế toàn cầu chậm lại hoặc hàng Trung Quốc bị các nước dựng thêm rào cản, phao này hoàn toàn có thể x́ hơi nhanh chóng.
Bắc Kinh giữa ngă ba đường: kích cầu mạnh tay hay tiếp tục “nhỏ giọt”?
Từ đầu năm, giới chức Trung Quốc đă nhiều lần nhấn mạnh hai ưu tiên: thúc đẩy nhu cầu nội địa và tái cân bằng nguồn cung. Năm 2026 được xác định là giai đoạn phải chuyển trọng tâm nhiều hơn vào thị trường trong nước, giảm bớt lệ thuộc vào xuất khẩu thuần túy.
Tuy vậy, các tín hiệu từ giới hoạch định chính sách cho thấy Bắc Kinh vẫn rất thận trọng. Nhiều nhà phân tích nhận định chính phủ ủng hộ nới lỏng, nhưng không muốn tung ra những gói kích thích quy mô cực lớn như giai đoạn khủng hoảng trước đây. Thay vào đó là các biện pháp có chọn lọc: hỗ trợ bất động sản “vừa phải”, kích việc làm “đủ dùng”, mở van tín dụng “có kiểm soát”.
Câu hỏi là: kiểu nới lỏng “nhỏ giọt” đó có đủ sức kéo tâm lư người tiêu dùng ra khỏi trạng thái pḥng thủ, đủ mạnh để đảo chiều giảm phát ở khối sản xuất hay không – hay chỉ khiến Trung Quốc tiếp tục trôi đi trong trạng thái “nửa nóng, nửa lạnh”: CPI th́ nhích lên, PPI cứ măi đỏ lửa âm?
Kinh tế số 2 thế giới, những vết nứt và sức ép lan tỏa
Với vị thế là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và là “công xưởng toàn cầu”, mọi thay đổi trong nội bộ Trung Quốc đều có sức lan tỏa ra khắp nơi. Lạm phát thấp và PPI âm có thể khiến hàng Trung Quốc tiếp tục rẻ, hút người mua, nhưng cũng đồng nghĩa với việc làn sóng “bán phá giá” và dư thừa công suất sẽ c̣n đè nặng lên các nước khác – trong đó có Việt Nam.
Thặng dư thương mại 1.000 tỷ USD nghe rất hào nhoáng, nhưng phía sau là những chiếc ví hộ gia đ́nh vẫn mỏng, những ṭa chung cư dở dang, những nhà máy phải giảm giá để giành đơn hàng. Giữa lạm phát tiêu dùng nhích lên một chút và giảm phát sản xuất kéo dài, kinh tế Trung Quốc đang đi trên một sợi dây rất mỏng: chỉ cần gió đổi chiều, cú trượt chân có thể gây chấn động không chỉ trong nước, mà cả với phần c̣n lại của thế giới.
Nghị sĩ đảng Cộng ḥa Thomas Massie, đại diện cho bang Kentucky, đă đệ tŕnh một dự luật kêu gọi Hoa Kỳ rút khỏi NATO, cho rằng tổ chức này không c̣n phù hợp với lợi ích an ninh của Mỹ.
"NATO là tàn tích của Chiến tranh Lạnh" - nghị sĩ Thomas Massie của đảng Cộng ḥa viết trên mạng xă hội X hôm 9/12. "Chúng ta nên rút khỏi NATO và sử dụng số tiền đó để bảo vệ đất nước ḿnh, chứ không phải các nước xă hội chủ nghĩa" - ông viết, ám chỉ đến các khoản chi tiêu của Mỹ trong liên minh quân sự này.
Vị nghị sĩ này cho biết thêm rằng ông đă đệ tŕnh một dự luật nhằm rút Mỹ khỏi NATO.
“NATO được lập ra để đối phó Liên Xô, quốc gia đă sụp đổ hơn 30 năm trước. Kể từ đó, sự tham gia của Mỹ đă khiến người nộp thuế tốn hàng ngh́n tỷ USD và tiếp tục đẩy Mỹ vào nguy cơ dính líu đến các cuộc chiến tranh nước ngoài" - ông nói.
"Hiến pháp của chúng ta không cho phép ràng buộc với nước ngoài một cách lâu dài - điều mà các vị Tổ phụ sáng lập đă cảnh báo rơ ràng. Nước Mỹ không nên trở thành chiếc chăn an ninh của cả thế giới - nhất là khi các quốc gia giàu có từ chối tự chi trả cho quốc pḥng của họ.”
Dự luật NATO:
– Yêu cầu Tổng thống chính thức thông báo cho NATO về việc Mỹrút khỏi tổ chức theo Điều 13 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương.
– Kết luận rằng mục đích Chiến tranh Lạnh ban đầu của NATO không c̣n phù hợp với lợi ích an ninh quốc gia hiện nay của Mỹ.
– Khẳng định rằng các thành viên châu Âu của NATO có đủ năng lực kinh tế và quân sự để tự đảm bảo quốc pḥng.
– Ngăn việc sử dụng tiền thuế của người dân Mỹ cho các ngân sách chung của NATO, bao gồm ngân sách dân sự, ngân sách quân sự và Chương tŕnh Đầu tư An ninh.
Hiện vẫn chưa rơ khi nào Hạ viện Mỹ sẽ xem xét dự luật này. Trước khi được xem xét, văn kiện này cần phải được các ủy ban liên quan của Hạ viện thông qua.
Thượng nghị sĩ Mike Lee (Cộng ḥa–Utah) đă giới thiệu dự luật tương tự, S.2174, tại Thượng viện Mỹ hồi cuối tháng 6/2025.
Ông Massie, một người thuộc đảng Cộng ḥa, trước đây đă phản đối sự can thiệp của Mỹ vào công việc nội bộ của các nước khác và việc Washington sử dụng vũ lực. Đặc biệt, ông chỉ trích các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở của Iran ngày 22/6 là vi phạm Hiến pháp Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đă chỉ trích mạnh mẽ ông Massie về những phát ngôn này. Ông cũng tuyên bố sẽ ủng hộ đối thủ của ông Massie trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng ḥa.
Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) được thành lập năm 1949. Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương được kư kết tại Washington, D.C. vào ngày 4/4/1949 bởi các bộ trưởng ngoại giao của 12 quốc gia: Bỉ, Canada, Đan Mạch, Pháp, Iceland, Ư, Luxembourg, Hà Lan, Na Uy, Bồ Đào Nha, Vương quốc Anh và Mỹ.
NATO đă trải qua 10 đợt mở rộng, bao gồm 3 đợt trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh (1952, 1955 và 1982) và 7 đợt sau khi chiến tranh kết thúc (1999, 2004, 2009, 2017, 2020, 2023 và 2024). Hiện nay, NATO bao gồm 32 quốc gia thành viên.
Theo nhóm nghiên cứu quốc tế, các hố này nằm tại khu vực Durrington Walls henge, cách Stonehenge không xa. Mỗi hố có đường kính gần 10 mét và sâu khoảng 5 mét.
Chúng tạo thành một ṿng tṛn rộng hơn 2 km, bao quanh khu vực có diện tích hơn 2,5 km². Các nhà khoa học khẳng định đây không phải hiện tượng tự nhiên mà là công tŕnh được đào đồng loạt trong một thời gian ngắn.
Giáo sư Vince Gaffney, Đại học Bradford, cho biết: “Những hố này không đơn thuần được đào rồi bỏ mặc, mà là một phần của cảnh quan mang tính biểu tượng, phản ánh sự phức tạp và tinh vi của xă hội thời kỳ Đồ đá mới.”
Bằng chứng khoa học khẳng định công tŕnh nhân tạo
Để xác định niên đại và nguồn gốc, nhóm nghiên cứu đă sử dụng nhiều phương pháp hiện đại như khoan thăm ḍ, phân tích trầm tích, địa hóa học, đo phát quang kích thích quang học và phân tích ADN môi trường. Kết quả cho thấy các hố có cùng đặc điểm địa hóa và được tạo ra gần như đồng thời.
Tiến sĩ Tim Kinnaird, Đại học St Andrews, nhấn mạnh: “Thời điểm đồng bộ này chỉ có thể đạt được nhờ một hành động tập thể có tổ chức.”
Các lớp đất sét mịn trong hố cho thấy chúng đă được lấp dần theo thời gian, nhưng ban đầu có thể đóng vai tṛ như ranh giới thiêng liêng cho các hoạt động nghi lễ tại Durrington Walls.
Các nhà khoa học đánh giá đây là cấu trúc lớn nhất từng được phát hiện ở Anh thuộc loại h́nh này. Việc bố trí các hố theo ṿng tṛn gần như hoàn hảo trên diện tích rộng là minh chứng cho kỹ năng và nỗ lực phi thường của cộng đồng thời kỳ Đồ đá mới.
Khám phá này giúp làm sáng tỏ thêm mối liên hệ giữa Durrington Walls và Stonehenge, cho thấy khu vực này từng là trung tâm nghi lễ quy mô lớn, phản ánh đời sống tinh thần phong phú của cư dân cổ đại.
Có những món ăn ở Việt Nam mà chỉ cần nghe tên thôi đă đủ khiến nhiều người e sợ, chứ chưa nói đến chuyện ăn thử. Chúng "ngọ nguậy", "động đậy", thậm chí nh́n qua c̣n tưởng như sinh ra là để thử thách ḷng can đảm. Thế nhưng, nghịch lư ở chỗ: chính những đặc sản khiến người ta sợ nhất lại là thứ làm dân sành ăn nghiện nhất. Ẩm thực Việt vẫn tồn tại những món "thách thức thị giác" nhưng khiến bất kỳ ai đủ dũng khí nếm thử đều phải thốt lên: "đáng sợ thật, nhưng ngon không tưởng". Và dưới đây là 4 cái tên tiêu biểu nhất.
Rươi - đặc sản mùa lạnh mà dân sành ăn không bỏ qua
Nếu chỉ mới nghe mô tả "con rươi ngọ nguậy như tơ đỏ", có lẽ nhiều người đă hét lên đ̣i bỏ chạy. Nhưng rươi lại là món quà đặc biệt của mùa thu đông miền Bắc. Khi được chế biến đúng cách, rươi trở nên thơm phức, béo ngậy, đặc biệt nhất là món chả rươi trứ danh.
Nỗi sợ ban đầu thường tan biến ngay khi mùi hành và th́ là quyện cùng vị béo đặc trưng lan ra từ chiếc chả nóng hổi. Từ h́nh hài có chút "đáng sợ", rươi hóa thành món ăn tinh tế khiến người ta phải công nhận: đúng là đặc sản sinh ra để thử một lần trong đời.
Đuông dừa - "đặc sản ngọ nguậy" khiến ai cũng vừa sợ vừa ṭ ṃ
Nhắc đến đuông dừa, h́nh ảnh đầu tiên hiện lên chắc chắn là con ấu trùng trắng, béo mũm mĩm, mềm như sữa và lúc nào cũng động đậy. Chỉ cần nh́n là đủ lạnh sống lưng. Nhưng với người dân miền Tây, đây lại là món ngon bổ dưỡng, nổi tiếng nhất với kiểu ăn… sống.
Những ai can đảm thử miếng đầu tiên thường bất ngờ v́ vị béo ngậy tan ngay trong miệng, không hề đáng sợ như tưởng tượng. Ngoài ăn sống, đuông c̣n được đem chiên bơ, nướng muối ớt - hương thơm bốc lên khiến ngay cả người từng sợ hăi cũng muốn thử lại.
Sâu chít - "nhân sâm biết ḅ" của vùng Tây Bắc
Được săn lùng vào mùa đông giá rét, sâu chít nh́n ngoài th́ chẳng khác nào những con sâu vàng nhỏ xíu, thân mềm và lúc nào cũng nhúc nhích. Vậy mà người dân gọi nó bằng cái tên sang trọng: "nhân sâm Tây Bắc".
Sâu chít thường được ngâm rượu - một thứ rượu có màu vàng óng, thơm nhẹ và được xem là bổ dưỡng cho sức khỏe. Những người gan dạ hơn có thể thử sâu chít rang gịn, thứ mà mới nghe đă rùng ḿnh nhưng ăn rồi lại ngạc nhiên v́ độ bùi và thơm cực kỳ lạ miệng.
Tằm sắn - món ăn dân dă khiến nhiều người vừa run vừa mê
Tằm sắn không "đáng sợ" bằng đuông dừa, nhưng h́nh dáng tṛn tṛn, trắng đục của chúng vẫn đủ để nhiều người… né vội. Vậy mà khi lên chảo với lá lốt hoặc rang gịn, tằm sắn lại có vị béo, bùi, thơm nức, khiến những ai từng thử đều công nhận: ngon bất ngờ.
Ở nhiều vùng miền, tằm sắn được xem như món ăn quen thuộc, giàu dinh dưỡng. C̣n với du khách hay người thành phố, đây lại là thử thách đầu tiên để bước vào thế giới ẩm thực "ngọ nguậy" đầy thú vị.
Nhiều người thường nghĩ ung thư phải đi kèm ho kéo dài, sụt cân hay mệt mỏi bất thường, nhưng ít ai biết rằng những cơn đau âm ỉ hoặc dấu hiệu lạ ở cánh tay cũng có thể là “tín hiệu cầu cứu” của cơ thể.
Điều này thực ra rất dễ hiểu: không ai vừa tỉnh dậy buổi sáng, thấy cánh tay hơi đau, hơi tê hay da hơi đỏ mà lập tức nghĩ ngay đến ung thư.
Vấn đề nằm ở chỗ đôi khi những thay đổi nhỏ nhặt tưởng như vô hại ấy lại chính là tín hiệu cảnh báo sớm của cơ thể. Nhiều người bỏ qua chúng cho đến khi các triệu chứng nghiêm trọng hơn xuất hiện ở những bộ phận khác.
Tại nhiều cơ sở điều trị ung thư, bác sĩ từng gặp không ít bệnh nhân bắt đầu chỉ với một mảng da đổi màu hoặc một cục nhỏ ở cánh tay. Họ không xem đó là việc lớn. Có người cho rằng ḿnh chỉ mỏi cơ; người khác lại nghĩ đó là vết côn trùng cắn rồi bôi thuốc, mong rằng vài hôm sẽ khỏi.
Nhưng nếu t́nh trạng kéo dài hoặc ngày càng nặng hơn, đó là lúc cần đặc biệt cảnh giác. Nghiên cứu cho thấy một số loại ung thư – điển h́nh là ung thư vú, u lympho và ung thư phổi – hoàn toàn có thể “bộc lộ” dấu hiệu sớm qua những thay đổi trên cánh tay.
1. Da đổi màu bất thường hoặc xuất hiện vết loét khó lành
Nếu da tự nhiên chuyển đỏ, tím hoặc xuất hiện vùng da nứt, đóng vảy, rỉ dịch mà không rơ nguyên nhân, bạn không nên xem nhẹ. Đặc biệt, nếu vết loét không do va chạm nhưng liên tục tái phát, thậm chí có mùi, đó có thể không phải là viêm da thông thường.
Trong y học, t́nh trạng này được gọi là “di căn da” hoặc “loét ác tính” – khi tế bào ung thư lan ra bề mặt. Một số bệnh ung thư như ung thư vú, phổi hay dạ dày đều có thể gây ra biểu hiện này ở giai đoạn tiến triển.
Nhiều bệnh nhân c̣n gặp vết loét tái đi tái lại ở mặt trong cánh tay hoặc vùng gần nách. Với những trường hợp như vậy, tầm soát ung thư là điều vô cùng quan trọng.
Nếu da tự nhiên chuyển đỏ, tím hoặc xuất hiện vùng da nứt, đóng vảy, rỉ dịch mà không rơ nguyên nhân, bạn không nên xem nhẹ.
2. Xuất hiện khối u hoặc hạch bạch huyết sưng ở cánh tay
Hạch bạch huyết sưng ở vùng cánh tay – đặc biệt là nách – thường bị nhầm lẫn với viêm nhiễm nhẹ. Trong khi đó, nách là nơi tập trung nhiều hạch quan trọng, là “trạm gác” của hệ miễn dịch. Khi có bệnh lư ở vú, đặc biệt là ung thư, đây là vùng đầu tiên bị ảnh hưởng.
Số liệu cho thấy khoảng 80% bệnh nhân ung thư vú có di căn hạch nách ở thời điểm phát hiện bệnh. Không ít người từng thấy khối u nhỏ dưới nách, không đỏ, không đau nên chủ quan, để rồi khi đi khám th́ bệnh đă bước sang giai đoạn muộn. Đây chính là “sự im lặng nguy hiểm” khiến ung thư khó phát hiện kịp thời.
3. Đau hoặc tê kéo dài ở cánh tay
Nhiều người khi bị đau hoặc tê cánh tay thường lập tức nghĩ đến các vấn đề như thoái hóa đốt sống cổ, viêm vai hay đau cơ do tuổi tác. Tuy nhiên, nếu cảm giác này kéo dài hơn hai đến ba tuần, không liên quan đến vận động, tăng nặng về đêm, hoặc kèm theo nóng – sưng tại chỗ, th́ rất có thể không chỉ đơn giản là viêm hay mỏi cơ.
Các nghiên cứu cho thấy hơn 30% bệnh nhân ung thư phổi ở giai đoạn đầu gặp t́nh trạng chèn ép dây thần kinh cánh tay, đặc biệt là khi có khối u nằm ở đỉnh phổi (khối u Pancoast). Triệu chứng sớm của dạng khối u này chính là đau lan lên vai và xuống cánh tay, kèm tê buốt kéo dài.
T́nh trạng này thường bị nhầm với viêm quanh khớp vai, khiến bệnh chỉ được phát hiện khi khối u đă chèn ép mạnh lên đám rối thần kinh hoặc xâm lấn mô xương, lúc đó việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
4. Cánh tay yếu đột ngột, giảm sức cầm nắm
Một dấu hiệu khác thường bị xem nhẹ là đột nhiên yếu một bên tay. Không phải kiểu mệt sau khi mang nặng, mà là khi tay bỗng mất lực, khó nâng lên, khó cầm đũa hay đánh răng dù không hề gắng sức. Những triệu chứng như vậy thường liên quan đến dây thần kinh.
Một số khối u thần kinh, khối u trong ống sống hoặc bệnh lư ác tính về máu như đa u tủy có thể gây loăng xương, chèn ép dây thần kinh cột sống và dẫn đến yếu chi. Trong nhiều trường hợp, khi ung thư đă di căn vào cột sống hoặc vùng đám rối thần kinh cánh tay, biểu hiện ban đầu lại chính là yếu tay — và rất dễ bị nhầm với thiếu canxi hoặc ngủ sai tư thế.
Tất nhiên, không phải cứ đau, tê hay yếu tay là ung thư; nói như vậy là phiến diện. Nhưng phần lớn các bệnh ung thư giai đoạn sớm không gây triệu chứng rầm rộ. Chúng bắt đầu bằng những bất thường mơ hồ, âm ỉ, tích tụ theo thời gian.
Nhiều dạng ung thư tiến triển chậm, rất dễ bị đánh đồng với bệnh lư nhẹ lúc ban đầu. Chẳng hạn, u lympho Hodgkin thường chỉ biểu hiện bằng một nốt nhỏ không đau ở nách — dễ bị nhầm với hạch viêm. Nhưng nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời, tỉ lệ sống sau 5 năm có thể vượt 90%.
Số liệu gần đây từ Trung tâm Ung thư Quốc gia cho thấy xu hướng đáng lo ngại: ung thư đang trẻ hóa. Riêng năm 2024, ghi nhận khoảng 4,8 triệu ca ung thư mới, trong đó người từ 20–40 tuổi chiếm hơn 17%. Nhiều bệnh nhân trong số này từng cảm thấy “khó chịu nhẹ ở cánh tay” trước đó nhưng không ai để ư, đến khi phát hiện th́ bệnh đă tiến triển.
Y học cũng ghi nhận một hiện tượng gọi là “mệt mỏi liên quan đến ung thư”: tế bào ung thư không trực tiếp phá hủy cơ quan mà gây mệt mỏi kéo dài do kích hoạt miễn dịch hoặc giải phóng các chất gây viêm. Ở cánh tay, điều này có thể biểu hiện bằng cảm giác đau âm ỉ, yếu, khó nâng tay nhưng không rơ nguyên nhân.
Đặc biệt ở bệnh nhân ung thư vú, phổi hoặc dạ dày, nhiều người từng than phiền về sự “khó chịu mơ hồ” này suốt vài tháng trước khi được chẩn đoán. Nếu t́nh trạng này xuất hiện dai dẳng mà không lư do cụ thể, đó là tín hiệu cần thận trọng.
Dù vậy, không nên hoảng sợ; đa phần các vấn đề ở cánh tay là lành tính, như viêm cơ, viêm dây thần kinh ngoại biên hoặc co cơ do thời tiết. Nhưng nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn và có xu hướng nặng dần, bạn nên đi khám. Đặc biệt nếu kèm theo những biểu hiện toàn thân như sụt cân, chán ăn, sốt nhẹ kéo dài, việc thăm khám sớm tại cơ sở uy tín là rất cần thiết.
Ngày nay, y học đă tiến bộ, ung thư không c̣n đồng nghĩa với “hết hy vọng”. Rất nhiều bệnh ung thư có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm. Chỉ cần nhận ra từ những dấu hiệu nhỏ hằng ngày, kết quả điều trị có thể thay đổi hoàn toàn — và đôi khi, những tín hiệu “lạ” từ cánh tay chính là lời cảnh báo sớm mà cơ thể đang gửi đến bạn.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. V́ một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hăy ghé thăm chúng tôi, hăy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
