Ông Trump cho công bố ra loại "thẻ vàng định cư" với mức đầu tư từ 1 triệu USD, coi đây là công cụ vừa hút nhân tài quốc tế, đồng thời cũng tiết lộ ra thêm về loại "thẻ bạch kim" đắt đỏ hơn với mức giá 5 triệu USD. Ông Trump thông báo "thẻ vàng định cư" được mở bán với mức 1 triệu USD cho cá nhân. (Ảnh: Reuters)
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/12 thông báo cho khởi động chương tŕnh "thẻ vàng định cư" (Gold Card) tại Ṭa Bạch Ốc trước đông đảo các chủ nhân tập đoàn kinh doanh, đồng thời công bố ra trang web tiếp nhận hồ sơ đă chính thức được hoạt động, theo AP.
"Con đường trực tiếp đến quốc tịch dành cho những người đủ điều kiện và được xác minh lư lịch. Thật tuyệt vời! Các công ty Mỹ cuối cùng cũng có thể giữ chân những nhân tài quư giá", ông Trump viết trên mạng xă hội.
Theo trang web chính thức của chính phủ, chương tŕnh "Trump Gold Card" hứa hẹn cấp quyền cư trú tại Mỹ "trong thời gian kỷ lục", miễn là người nộp đơn vượt qua kiểm tra lư lịch, đóng 15,000 USD tiền lệ phí xử lư hồ sơ cho Bộ An ninh nội địa (DHS) và hoàn thành khoản đầu tư 1 triệu USD.
Ṭa Bạch Ốc cho biết đây là chương tŕnh mới thay thế thị thực đầu tư EB-5, loại visa được Quốc hội Mỹ thông qua từ năm 1990 nhằm thu hút ḍng vốn từ nước ngoài và cấp quyền lưu trú cho giới đầu tư bỏ khoảng 1 triệu USD vào cơ sở kinh doanh có tối thiểu 10 nhân sự. Trang web chính thức của chương tŕnh bán "thẻ vàng định cư". (Ảnh: Trump Gold Card)
Ông Trump mô tả "thẻ vàng định cư" như công cụ(?) để Mỹ cạnh tranh nhân tài trên toàn cầu và tạo thêm nguồn thu cho ngân sách liên bang. Ban đầu, mức lệ phí được đề xuất là 5 triệu USD cho mỗi thẻ, song chính quyền sau đó hạ xuống c̣n 1 triệu USD cho cá nhân và 2 triệu USD cho công ty kinh doanh nào muốn bảo trợ đón nhân nhân viên.
Trang web chính thức cũng thông báo phiên bản "Trump Platinum Card" sẽ sớm cho ra mắt. Chủ nhân "thẻ bạch kim" này có thể lưu trú tối đa 270 ngày mỗi năm tại Mỹ mà không phải chịu nộp thuế đối với các khoản thu nhập phát sinh bên ngoài nước Mỹ. Gói này có giá 5 triệu USD, theo Guardian cho biết.
Ông Trump cho biết toàn bộ nguồn thu được từ chương tŕnh sẽ được đưa vào "một tài khoản riêng để phục vụ các mục tiêu tích cực cho đất nước"(?), đồng thời khẳng định chương tŕnh sẽ mang về hàng chục tỷ USD(?).
"Thẻ vàng định cư" thực chất chỉ có giá trị tương đương với thẻ xanh, quyền cư trú hợp pháp vĩnh viễn kèm theo cơ hội được nhập tịch, nhưng được ông Trump quảng cáo là "nâng cấp hơn, mạnh hơn và là con đường chắc chắn hơn để trở thành thường trú nhân Mỹ".
Tuy nhiên, ông Trump không đề cập đến tiêu chuẩn tạo việc làm hay hạn ngạch cấp thẻ vốn là những yêu cầu nằm trong chương tŕnh EB-5 trước đây. Thay vào đó, ông nhấn mạnh nhiều công ty phàn nàn rằng họ không thể tuyển dụng sinh viên xuất sắc từ các trường đại học Mỹ do sự rào cản về t́nh trạng cư trú.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết chương tŕnh yêu cầu khoản đóng lệ phí thẩm định 15,000 USD và áp dụng quy tŕnh kiểm tra lư lịch nghiêm ngặt nhằm bảo đảm chỉ có những người đủ tiêu chuẩn mới được xem xét. Một công ty có thể bảo trợ cho nhiều thẻ, nhưng mỗi cá nhân chỉ được cấp một thẻ duy nhất.
Ông Lutnick cũng nhận định nhóm đang sở hữu thẻ xanh hiện nay có mức thu nhập thấp hơn mức trung b́nh của người Mỹ, và Tổng thống Trump muốn cho thay đổi điều này. "Vẫn là h́nh thức thị thực đó, nhưng nay chỉ dành cho những người thật sự xuất sắc và có nhiều tiền", ông này nhấn mạnh.
Chính quyền kỳ vọng sáng kiến này có thể huy động được đến 1,000 tỷ USD để giúp trả công nợ quốc gia.
Trên thế giới, vấn đề thị thực đầu tư không phải điều mới lạ. Nhiều quốc gia như Anh, Tây Ban Nha, Hy Lạp, Malta, Úc, Canada hay Ư đều cho triển khai các loại "visa dịnh cư vàng" để thu hút giới nhà giàu.
Khi các tập đoàn rời đi, thị trường việc làm Trung Quốc lại “lạnh” thêm một nấc
Làn sóng các tập đoàn đa quốc gia rút khỏi Trung Quốc lại dội thêm một cú nặng vào thị trường lao động. Sau câu chuyện Canon đóng cửa nhà máy sản xuất máy in lớn ở Trung Sơn, đến lượt Sony bất ngờ tuyên bố rời cuộc chơi: nhà máy chủ lực của hăng tại Huệ Châu (Quảng Đông) thông báo ngừng hoạt động và chuyển dây chuyền sang Thái Lan. Trên tấm bảng trước cổng là ḍng chữ lạnh băng: “Ngày 14/12/2025, thông báo ngừng sản xuất, giải thể.” Chỉ một câu ngắn, nhưng đủ cắt đứt nhịp sống của hàng chục ngh́n con người. 30.000 lao động mất việc: không chỉ là con số, mà là 30.000 mái nhà chao đảo
Ngày 14/12, thông báo dừng hoạt động lập tức kéo theo hơn 30.000 lao động rơi vào t́nh trạng thất nghiệp. Điều đó không chỉ là chuyện của một nhà máy đóng cửa, mà là nguồn thu nhập của khoảng 30.000 gia đ́nh bị chặn ngang. Với Huệ Châu, đây c̣n là cú rung lắc với cả hệ sinh thái công nghiệp và đời sống dân sinh: một “cỗ máy” lớn tắt đi, những bánh răng nhỏ quanh nó cũng khựng lại, rồi đứng im.
Hiệu ứng domino: một tuyến phố thương mại “tắt đèn” theo nhà máy
Theo các nguồn tin, sự kiện Sony Huệ Châu rút đi không hề đơn lẻ. Khi một lực lượng công nhân khổng lồ bỗng dưng biến mất khỏi nhịp sinh hoạt thường ngày, cả một dải thương mại phụ thuộc vào họ sẽ “tắt đèn”: quán ăn, tiệm tạp hóa, pḥng trọ cho thuê, cửa hàng bán lẻ, dịch vụ vận chuyển – logistics, rồi các nhà máy phụ trợ thượng – hạ nguồn… đều bị ảnh hưởng. Nếu tính cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ liên quan, số việc làm bị mất có thể lên tới 40.000; c̣n trên mạng xă hội có người ước tính theo kiểu “dây chuyền”: không chỉ 30.000 người trong nhà máy thất nghiệp, mà các cửa hàng xung quanh và những nhà máy vệ tinh đóng theo có thể đẩy con số lên tới 300.000. Dù con số nào đúng, điều chắc chắn là: khi nhà máy đóng cửa, cái giá xă hội luôn lớn hơn bảng thống kê.
Người lao động và câu nói chạm vào tim: “bị hất văng khỏi cỗ xe đầu tiên”
Với công nhân và gia đ́nh họ, câu chuyện rốt cuộc co lại thành một thực tế rất đời: mất việc làm, đứt nguồn sống, lựa chọn ngày càng ít. Một nhân viên có nick “Stanley” than thở: “Khi thời cuộc rẽ ngoặt, những người bị hất văng khỏi cỗ xe đầu tiên, luôn là nhóm người im lặng nhất.” Lời than ấy không ồn ào, nhưng giống một tiếng rơi khẽ vào khoảng trống: những người chịu tác động mạnh nhất thường lại ít cơ hội để lên tiếng nhất.
Một thời huy hoàng: “đại bản doanh” từng sản xuất nửa số đầu DVD toàn cầu
Nh́n lại lịch sử, Sony Huệ Châu là doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài đầu tiên của Sony tại miền Nam Trung Quốc, thành lập từ năm 1996, từng có hơn 30.000 nhân viên. Thời kỳ đỉnh cao, một nửa số đầu DVD trên toàn cầu được sản xuất từ đây – một biểu tượng của kỷ nguyên công xưởng, nơi hàng hóa đi ra thế giới bằng tốc độ và quy mô. Về sau, nhà máy tập trung sản xuất điện thoại di động, máy ảnh kỹ thuật số, máy quay kỹ thuật số, đầu đọc quang học, màn h́nh phẳng và linh kiện điện tử thế hệ mới. Đáng chú ư, mảng đầu đọc quang học từng được nói chiếm khoảng 45% thị phần toàn cầu, biến nơi này thành cơ sở sản xuất đầu đọc quang học lớn bậc nhất thế giới. Hào quang của “đại công xưởng” từng rực đến vậy, nên khi cổng nhà máy khép lại, cảm giác hụt hẫng càng lớn.
“Chơi đẹp” khi rời đi: bồi thường N+3, nhiều người nhận hơn 200.000 NDT
Điều khiến nhiều người vừa buồn vừa… luyến tiếc là Sony rút đi trong thế “chơi đẹp”. Khi rời Trung Quốc, công ty chi trả bồi thường theo mức N+3: mỗi năm làm việc được một tháng lương cộng thêm 3 tháng; ví dụ làm 10 năm sẽ nhận 13 tháng lương. Trong khi đó, mức phổ biến theo luật lao động thường là N hoặc N+1. Nhiều công nhân kỳ cựu được cho đă nhận hơn 200.000 NDT tiền trợ cấp thôi việc, khiến không ít người nói rằng họ tiếc một doanh nghiệp “có lương tâm” như vậy rời đi. Nhưng ngay cả khi gói bồi thường dày tay, nó vẫn chỉ là chiếc phao cho vài tháng hoặc một quăng ngắn – c̣n tương lai của một gia đ́nh là câu chuyện dài hơn rất nhiều.
Canon Trung Sơn trước đó: đền bù hào phóng và khoảnh khắc tiễn đưa gây xôn xao
So với Sony Huệ Châu, câu chuyện Canon Trung Sơn trước đó cũng từng làm mạng xă hội xôn xao v́ mức bồi thường rất cao. Theo các tài khoản chia sẻ, tiền đền bù mà nhân viên Canon nhận được thuộc dạng “trong mơ”, thậm chí có lời kể rằng ngay cả nhân viên vệ sinh cũng nhận tới 300.000 NDT; công ty c̣n tặng thêm ĺ x́ Tết, tiền vé về quê và cả thư giới thiệu t́m việc. Có thời điểm, nhiều nhân viên Canon tự phát xếp hàng trước cổng nhà máy tặng hoa cho chủ tịch; rồi hơn 300 người rủ nhau ra tận sân bay tiễn ông Tổng giám đốc Canon khu vực Trung Quốc Ozawa Hideki, khiến chuyến bay phải cất cánh chậm 18 phút. Sự đối lập ấy làm nhiều cư dân mạng chua chát khen: “doanh nghiệp nước ngoài có lương tâm” – trong khi nỗi lo thật sự vẫn là: lương tâm th́ quư, nhưng việc làm mới là thứ nuôi sống từng ngày.
Điều c̣n lại sau cánh cổng: một khoảng trống kinh tế và những ngă rẽ không dễ
Khu nhà máy Sony Huệ Châu giờ được nói là đă vắng bóng người, và dây chuyền sẽ chuyển sang Thái Lan. Khi một nhà máy rời đi, thứ bị lấy đi không chỉ là công việc tại chỗ, mà là nhịp thở của cả một vùng: từ bữa cơm quán nhỏ đến pḥng trọ, từ chuyến xe giao hàng đến xưởng phụ trợ. Những khoản bồi thường có thể làm dịu nỗi đau nhất thời, nhưng không ai bồi thường được cảm giác bơ vơ khi “đèn nhà máy tắt” và cả một đời sống quanh nó tối theo. Và với Trung Quốc, mỗi lần một tập đoàn lớn rút đi lại giống một lời nhắc: cuộc cạnh tranh chuỗi cung ứng đang đổi hướng, c̣n người lao động luôn là nhóm phải chịu tiếng “cạch” đầu tiên khi bánh răng lịch sử chuyển số.
Nguyễn Phúc Thắng giả danh công an để đe dọa, yêu cầu học sinh nộp tiền trái quy định, sau đó chiếm đoạt tiền của bị hại.
Ngày 15/12, Công an xă Hưng Thịnh, tỉnh Đồng Nai thông tin vừa phối hợp với các đơn vị chức năng bắt giữ Nguyễn Phúc Thắng (SN 2001, quê tỉnh Lâm Đồng) về hành vi cưỡng đoạt tài sản và giữ người trái pháp luật.
Nguyễn Phúc Thắng thời điểm bị bắt giữ. Ảnh: CA
Theo điều tra ban đầu, tối 13/12, 2 học sinh gồm: Nguyễn Anh V (SN 2008) và Nguyễn Hoàng Yến N (SN 2009, ngụ xă Hưng Thịnh) lái xe máy chạy trên đường Tây Ḥa 05, ấp Lộc Ḥa.
Khi đến đoạn đường vắng th́ bị một người mặc trang phục Công an Nhân dân, mặc áo khoác bên ngoài, dùng xe máy áp sát, đe dọa 2 học sinh phải đóng phạt số tiền 4,1 triệu đồng, nếu không sẽ lập biên bản tạm giữ xe.
Do hoảng sợ, N đă đưa cho đối tượng 2,2 triệu đồng (gồm tiền mặt và chuyển khoản). Tuy nhiên, đối tượng không đồng ư và tiếp tục yêu cầu đưa thêm tiền.
Không dừng lại ở đó, đối tượng cho V lái xe về nhà, c̣n đối tượng chở N vào một khách sạn trên địa bàn xă Hưng Thịnh để chờ lấy nốt số tiền c̣n lại.
Lợi dụng lúc đối tượng sơ hở khi ra tính tiền pḥng, N đă nhanh trí bỏ chạy và nhờ người dân báo cơ quan công an.
Nhận được tin báo của bị hại, Công an xă Hưng Thịnh đă huy động lực lượng tiến hành truy xét đối tượng. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, ngày 15/12, Công an xă Hưng Thịnh phối hợp với Công an xă Phước An tiến hành bắt giữ Nguyễn Phúc Thắng, thu giữ nhiều tang vật có liên quan.
Công an xă Hưng Thịnh đề nghị, những ai là bị hại của Nguyễn Phúc Thắng hăy đến cơ quan công an tŕnh báo để phục vụ công tác điều tra, xử lư theo quy định của pháp luật.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân, đặc biệt là học sinh, thanh thiếu niên và phụ huynh, cần nâng cao cảnh giác trước các đối tượng giả danh lực lượng chức năng để lừa đảo, cưỡng đoạt tài sản.
Khi lực lượng công an làm nhiệm vụ kiểm tra, xử lư vi phạm luôn thực hiện đúng quy tŕnh, quy định của pháp luật, không thỏa thuận, không nhận tiền tại chỗ trái quy định, không đưa người vi phạm vào nhà nghỉ, khách sạn hay địa điểm riêng tư.
Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc bị đe dọa, cưỡng ép, người dân cần b́nh tĩnh, kiên quyết từ chối, nhanh chóng liên hệ Công an xă Hưng Thịnh hoặc cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, bảo vệ kịp thời..
Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ Donald Trump đă giảm nhẹ trong những tuần gần đây, trong bối cảnh người dân Mỹ ngày càng lo ngại về t́nh h́nh kinh tế.
Đây là kết quả một cuộc thăm ḍ dư luận do NBC News Decision Desk công bố ngày 14/12.
Theo khảo sát, 42% số người được hỏi cho biết "hoàn toàn ủng hộ" hoặc "tương đối ủng hộ" cách Tổng thống Trump điều hành đất nước, giảm 2 điểm phần trăm so với cuộc thăm ḍ được tiến hành từ giữa tháng 8 đến đầu tháng 9. Ngược lại, 58% số người tham gia khảo sát bày tỏ không hài ḷng, trong đó có những ư kiến "tương đối phản đối" hoặc "phản đối mạnh mẽ" đối với hiệu quả công việc của ông Trump.
Cuộc thăm ḍ được thực hiện trong bối cảnh chính trường Mỹ diễn biến phức tạp, khi đảng Dân chủ giành được một số thắng lợi bầu cử địa phương gần đây, trong khi chính quyền Tổng thống Trump đối mặt với nhiều tranh căi, bao gồm vấn đề liên quan đến mối liên hệ của ông với tỷ phú tai tiếng Jeffrey Epstein - người từng bị kết án về tội phạm t́nh dục. Bên cạnh đó, nội bộ đảng Cộng ḥa cũng xuất hiện những bất đồng về ưu tiên chính sách.
Nhiều nghị sĩ Cộng ḥa tại Thượng viện đă kêu gọi Tổng thống Trump có các biện pháp quyết liệt hơn nhằm giải quyết vấn đề "khả năng chi trả", trong bối cảnh giá cả sinh hoạt tăng cao. Tuy nhiên, ông Trump từng bác bỏ khái niệm này, cho rằng đây là chiêu bài chính trị của đảng Dân chủ, dù các cuộc thăm ḍ cho thấy cử tri coi chi phí sinh hoạt là mối quan tâm hàng đầu.
Đảng Dân chủ đă tận dụng vấn đề kinh tế để gia tăng sức ép đối với chính quyền đương nhiệm. Phát biểu ngày 13/12, cựu Phó Tổng thống Kamala Harris và Chủ tịch Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ Ken Martin chỉ trích các chính sách của Nhà Trắng, cho rằng thuế quan của Tổng thống Trump đang làm xói ṃn thu nhập của người lao động và gây khó khăn cho các doanh nghiệp nhỏ.
Kết quả khảo sát cũng cho thấy, khi được hỏi đảng nào được tin cậy hơn trong việc kiểm soát giá cả các mặt hàng thiết yếu, 53% người được hỏi lựa chọn đảng Dân chủ, trong khi 47% tin tưởng đảng Cộng ḥa.
Cuộc thăm ḍ của NBC News được tiến hành từ ngày 20/11 - 8/12, với 20.252 người trưởng thành tham gia, bao gồm cả cử tri đă đăng kư và chưa đăng kư, và có sai số ước tính là ±1,9 điểm phần trăm.
Nh́n chung, kết quả khảo sát cho thấy sự ủng hộ dành cho Tổng thống Trump vẫn ở mức thấp khi ông sắp khép lại năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, trong khi mức độ phản đối có xu hướng gia tăng. Những lo ngại kéo dài về lạm phát, chi phí sinh hoạt và một số quyết định gây tranh căi tiếp tục đặt ra thách thức lớn đối với Nhà Trắng trong thời gian tới.
Dự án chế tạo chuyên cơ hiện đại thay thế phi đội Không lực Một (Air Force One) đă cũ, vốn đă hoạt động hơn ba thập kỷ, đang tiếp tục gặp phải t́nh trạng trễ hẹn kéo dài. Người phát ngôn Không quân Mỹ (US Air Force) vào ngày 14/12 đă xác nhận sẽ bổ sung thêm 15,5 triệu USD vào hợp đồng hiện có với tập đoàn Boeing nhằm trang trải cho các điều chỉnh mới.
H́nh ảnh chuyên cơ Không lực Một. Ảnh: Reuters.
Theo thông báo, chiếc máy bay đầu tiên trong hai chiếc Boeing 747-8 được cải hoán đặc biệt, mang định danh VC-25B, sẽ không thể đi vào hoạt động trước thời điểm giữa năm 2028. Điều này đánh dấu sự tŕ hoăn tiếp theo so với mốc bàn giao dự kiến trước đó là năm 2027.
Phần lớn ngân sách bổ sung được dành cho việc tích hợp năng lực thông tin liên lạc mới vào chiếc VC-25B. Mặc dù Không quân Mỹ không công bố chi tiết nguyên nhân cụ thể dẫn đến việc tiến độ bị kéo dài lần này, nhưng t́nh trạng trễ hẹn đă không c̣n xa lạ với dự án này.
Tập đoàn Boeing đă nhiều lần thông báo chậm tiến độ và gia tăng chi phí so với hợp đồng ban đầu. Hợp đồng này được kư kết từ năm 2018 dưới thời Tổng thống Donald Trump, với mục tiêu ban đầu là bàn giao chiếc chuyên cơ đầu tiên vào cuối năm 2024.
Trước đó, vào tháng 2, một quan chức Mỹ từng lo ngại dự án có thể kéo dài tới năm 2029 hoặc muộn hơn. Tuy nhiên, đến tháng 5, quyền Trợ lư Bộ trưởng Không quân Darlene Costello vẫn khẳng định Boeing đang nỗ lực đạt mục tiêu bàn giao vào năm 2027. Hiện tại, Boeing vẫn chưa đưa ra bất kỳ b́nh luận nào về việc tiếp tục tŕ hoăn bàn giao chuyên cơ mới.
Trong tuyên bố chung vào tháng 5/2025, bà Darlene Costello và trung tướng David Tabor đă nhấn mạnh cam kết của Không quân Mỹ trong việc thay thế đội bay VC-25A đă hơn 35 năm tuổi. Mục tiêu là cung cấp một phương tiện vận tải hàng không đáng tin cậy, có khả năng thông tin và an ninh ngang bằng với Nhà Trắng.
Hai quan chức này cũng cho biết những vướng mắc hiện tại của dự án chủ yếu xuất phát từ việc thay đổi nhà cung cấp nội thất, sự hạn chế về nhân lực, và quá tŕnh hoàn thiện thiết kế phức tạp của hệ thống dây dẫn.
Được biết, nhằm chuẩn bị cho phi đội mới, vào tháng 9, Không quân Mỹ đă bắt đầu cải hoán một chiếc Boeing 747-8 do chính phủ Qatar tặng lại cho Lầu Năm Góc, để bổ sung vào phi đội Không lực Một trong tương lai.
Cung nữ là một trong những ngành dịch vụ nguy hiểm nhất của các triều đại phong kiến cổ đại, đặc biệt trong thời nhà Minh của Trung Quốc.
Vào thời Minh, mức lương của cung nữ không cao, điều kiện làm việc lại không tốt, không có ǵ đảm bảo, thường xuyên phải lo lắng cho tính mạng, thậm chí có thể bị tra tấn đến chết. Có thể nói cung nữ thời kỳ này cực kỳ khổ sở.
Về cơ bản, cung nữ thời Minh đều là những người xinh đẹp nổi bật được lựa chọn từ trong dân chúng. Tuy nhiên, một khi bước vào hoàng cung, họ sẽ mất hoàn toàn tự do, hầu như không có khả năng được ra ngoài.
Ngoài làm việc chân tay trong cung, họ c̣n phải cảnh giác với môi trường xung quanh. Các cung nữ lúc nào cũng có thể bị chủ nhân đối xử vô tâm v́ không vui.
Tử Cấm Thành rất hoành tráng nhưng nơi ở của các cung nữ lại rất sơ sài, thậm chí xuống cấp theo thời gian. Khi cung nữ ốm đau, họ không được điều trị, chỉ có thể tự phục hồi. Các ngự y trong cung không phục vụ họ.
Các cung nữ khi đă già yếu sẽ được gửi tới một nơi cố định. Tại đó, họ sẽ phải tự lao động để nuôi sống bản thân, chờ đến ngày qua đời. Ngay cả sau khi chết, những người này vẫn không thể rời khỏi cung, không được chôn cất. Họ được hỏa táng, tro cốt được rải xuống giếng cạn.
Cho đến thời kỳ Gia Tĩnh, có một phi tần đă quyên góp tiền, mua vài mẫu đất của dân. Những cung nữ không muốn tro cốt bị bỏ xuống giếng cạn th́ được chôn cất ở đây. Có nhiều cung nữ không muốn kiếp sau phải chịu khổ, yêu cầu sau khi chết được chôn nông để sớm hóa kiếp vào một gia đ́nh tốt hơn.
Trong hoàng cung triều Minh có rất nhiều quy tắc và những cung nữ chịu sự kiểm soát chặt chẽ mọi lúc. Ngoài việc phải hoàn thành công việc nặng nhọc hàng ngày, họ c̣n phải học những sách như "Nữ huấn", "Nữ hiếu kinh" do các nữ quan biết chữ truyền dạy.
Hơn nữa, chỉ cần vi phạm một chút quy tắc th́ cung nữ sẽ phải nhận h́nh phạt nghiêm khắc. Họ có thể bị giam cầm, không được ăn uống trong vài ngày, đến khi kiệt sức mới được thả ra. Hoặc cung nữ sẽ phải đi ṿng quanh hậu cung theo kiểu quân đội, vừa đi vừa hát theo tiếng chuông.
C̣n một cách trừng phạt nữa được coi là cực kỳ tàn ác. Cung nữ bị phạt phải quay mặt về phía bắc, đứng không động, cúi lưng, duỗi cả 2 tay, dùng tay bóp chặt 2 chân, chân không được cong. Tư thế đứng này có thể kéo dài 1-2 giờ, hoàn toàn tùy thuộc vào tâm trạng của nữ quan. Hầu như không có cung nữ nào chịu đựng nổi, thường xuyên có người v́ thế mà ngất xỉu, thậm chí nôn mửa đến chết.
Cung nữ thời nhà Minh dù được hoàng đế chú ư cũng không đồng nghĩa với việc họ sẽ bay lên cành cao làm phượng hoàng. Trong thực tế, chất lượng cuộc sống của những phi tần nhà Minh cũng không tốt hơn cung nữ là bao. Hơn nữa, vào thời kỳ đầu và giữa triều Minh, có một chế độ vô cùng tàn bạo và man rợ, đó là bồi táng. Mỗi khi hoàng đế qua đời, các phi tần của ông có khả năng cao bị chôn cùng. Khi Chu Nguyên Chương qua đời, có hơn 40 phi tần đă táng cùng ông. Đến thời Chu Đệ cũng có hơn 30 phi tần bồi táng cùng.
Nh́n chung, những cung nữ thời Minh đều có số phận bi đát. Họ bị mất tự do trong hoàng cung, cuộc sống cực kỳ nhục nhă, ngay cả lúc qua đời cũng khó t́m được một nơi an nghỉ.
Theo như nam nghệ sĩ 64 tuổi lực lưỡng như U40, mà là kết quả của hàng chục năm tự kỷ luật trong ăn uống và luyện tập, nhưng cũng nhờ một nguyên tắc ăn uống người thường khó theo,khiến được phong độ “không tuổi” của nam nghệ sĩ Lưu Đức Hoa không phải điều ngẫu nhiên, đă được công chúng gần như ai cũng biết đến anh như một “cây đại thụ” của làng giải trí Hoa ngữ.
Diễn viên Lưu Đức Hoa
Nhắc đến Lưu Đức Hoa, công chúng gần như ai cũng biết đến anh như một “cây đại thụ” của làng giải trí Hoa ngữ. Từ năm 1983, khi vào vai Dương Quá trong Thần Điêu Đại Hiệp và tạo nên kỷ lục điểm rating, đến những ca khúc kinh điển như Có Thể Hay Không, Vong T́nh Thủy vang lên khắp phố phường, hay loạt tác phẩm điện ảnh để đời như Vô Gian Đạo, tên tuổi của anh luôn gắn liền với những dấu ấn khó phai trên cả sân khấu lẫn màn ảnh.
Ở tuổi lục tuần, Lưu Đức Hoa vẫn giữ được vẻ ngoài phong độ, tinh thần dồi dào và vóc dáng săn chắc khiến nhiều nghệ sĩ trẻ cũng khó sánh kịp. Phía sau trạng thái không tuổi ấy là cả 1 quá tŕnh tự kỷ luật nghiêm khắc kéo dài suốt mấy thập kỷ.
Đạo diễn Vương Tinh từng tiết lộ rằng Lưu Đức Hoa v́ giữ dáng mà gần như không bao giờ ăn cơm trắng. Ông c̣n đùa rằng: “Sống như vậy th́ đâu c̣n giống cuộc sống của người b́nh thường nữa.”
Nhưng chính sự khắt khe trong việc ăn uống và giữ ǵn sức khỏe đă tạo nên 1 tiêu chuẩn cho chế độ dinh dưỡng lành mạnh và điều đáng nể nhất là anh duy tŕ điều đó nhiều năm không hề thay đổi.
Lưu Đức Hoa thời trẻ
Buổi sáng của Lưu Đức Hoa cực kỳ giản dị
Là ngôi sao quốc tế với lịch làm việc dày đặc, Lưu Đức Hoa chủ yếu ăn sáng tại khách sạn trong các chuyến công tác. Anh từng tiết lộ rằng suốt 30 năm nay, mỗi sáng đều duy tŕ thói quen ăn sữa chua và yến mạch.
Sữa chua chứa nhiều protein và lợi khuẩn, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nguy cơ táo bón. Yến mạch giàu carbohydrate chất lượng cao và chất xơ – 2 yếu tố có lợi cho sức khỏe đường ruột và duy tŕ năng lượng. Sự kiên tŕ với bữa sáng lành mạnh giúp cơ thể anh chậm lăo hóa và duy tŕ sự dẻo dai.
Lưu Đức Hoa
Bữa trưa của anh ưu tiên ngũ cốc, kết hợp ức gà luộc, rau xanh và phô mai tươi không đường.
Nguyên tắc nấu nướng được anh tuân thủ là “ít dầu, ít muối”. Ức gà được chần qua nước sôi rồi rưới chút gia vị đơn giản, vừa giữ được độ mềm tự nhiên vừa hạn chế chất béo. Sự kết hợp giữa ngũ cốc, thịt trắng và rau giúp anh nạp đủ protein, vitamin, khoáng chất nhưng vẫn kiểm soát tốt lượng calo đưa vào cơ thể.
Bữa tối: Ngũ cốc và rau củ – thanh đạm nhưng đầy đủ
Thực đơn bữa tối của anh gần giống bữa trưa, vẫn lấy ngũ cốc nguyên hạt và rau củ làm chủ đạo. Dù món ăn có thể lên tới 3–4 món, nhưng lượng mỗi món đều khá ít. Cơm buổi tối không phải gạo trắng thông thường mà là gạo lứt và các loại ngũ cốc thô được hấp chung.
Một bữa ăn của Lưu Đức Hoa
Những loại thực phẩm này ít năng lượng nhưng tạo cảm giác no lâu. Nhiều người nhận xét rằng thỉnh thoảng ăn th́ tốt, giúp giảm dầu mỡ, nhưng nếu ăn mỗi ngày như vậy th́ thực sự là thử thách.
Ngoài chế độ ăn uống đầy tính kỷ luật, Lưu Đức Hoa c̣n duy tŕ thói quen tập luyện sau bữa tối suốt nhiều năm liền. Mỗi ngày, anh dành ít nhất 30 phút trong pḥng gym để vận động, giúp đốt cháy năng lượng dư thừa, tăng cường sức bền và duy tŕ độ dẻo dai. Nhờ vậy, dù lịch tŕnh làm việc căng thẳng, cơ thể anh vẫn luôn trong trạng thái linh hoạt và khỏe mạnh.
Kiên tŕ luyện tập
Với nhiều người, chế độ ăn nhạt nhẽo cùng việc tập luyện đều đặn mỗi ngày quả thực giống như một h́nh thức “tự hành xác”. Nhưng Lưu Đức Hoa lại chọn gắn bó với nó như 1 phần tất yếu của cuộc sống. Chính kiểu kỷ luật ấy đă giúp anh giữ được thân h́nh chắc khỏe và tinh thần tràn đầy năng lượng, khiến người ta khó tin rằng anh đă bước qua tuổi 60.
Là nghệ sĩ nổi tiếng với cả tài năng lẫn nhân cách, Lưu Đức Hoa 1 lần nữa chứng minh cho câu nói: “Muốn tỏa sáng trước công chúng, phải chấp nhận nỗ lực phía sau ánh đèn.” Sự tự giác và kiên tŕ suốt nhiều năm trời đă trở thành dấu ấn làm nên h́nh ảnh một “nam thần không tuổi” trong ḷng bao thế hệ khán giả.
Không chỉ là ngôi sao, anh c̣n là minh chứng sống cho việc kỷ luật bản thân chính là 1 trong những con đường ngắn nhất để giữ ǵn sức khỏe, phong độ và tuổi xuân.
Trung Quốc đă triển khai các hệ thống AI và siêu máy tính trên quỹ đạo, tạo áp lực lớn lên Mỹ. Đáp lại, Washington huy động các 'ông lớn' công nghệ bước vào cuộc đua chưa từng có.
Nỗ lực đưa AI vào quỹ đạo là một nước cờ chiến lược với những hậu quả sâu rộng đối với an ninh quốc gia và vị thế thống trị kinh tế. Ảnh: Shutterstock.
Cuộc đua toàn cầu triển khai các trung tâm dữ liệu ngoài không gian nhằm phục vụ phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) đă chính thức khởi động, trong đó Trung Quốc đang nắm lợi thế sớm.
“Xét về hiệu năng cao nhất của điện toán không gian cũng như mức độ hoàn chỉnh của khung công nghệ, chúng tôi đang đi đầu”, nhà khoa học máy tính Han Yinhe, làm việc tại Bắc Kinh, khẳng định.
Han là nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Máy tính (ICT) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đồng thời tham gia một sáng kiến lớn nhằm phát triển “siêu máy tính ngoài không gian” thực thụ trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Hệ thống này dự kiến tích hợp 10.000 thẻ tính toán hiệu năng cao, theo SCMP.
Tuy nhiên, Mỹ đang tăng tốc mạnh mẽ để bắt kịp, với nguồn vốn dồi dào hơn và năng lực phóng vượt trội. Nhiều tỷ phú công nghệ tại Thung lũng Silicon, trong đó có Elon Musk và CEO Google Sundar Pichai, đă bắt tay vạch kế hoạch đưa hạ tầng AI lên không gian.
Trung Quốc đi trước, Mỹ toàn lực bám đuổi
Hôm 8/12, tỷ phú Elon Musk viết trên mạng xă hội rằng ông h́nh dung việc phóng mỗi năm tới một triệu tấn vệ tinh, với mục tiêu triển khai 100 gigawatt năng lực tính toán AI trên quỹ đạo mỗi năm.
Tháng trước, ông cũng xác nhận SpaceX dự định xây dựng các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo bằng cách mở rộng thế hệ vệ tinh Starlink V3.
Chỉ vài ngày trước đó, ông Pichai thông báo Google có kế hoạch phóng các trung tâm dữ liệu ngoài không gian sớm nhất vào năm 2027.
“Chúng tôi sẽ gửi những giá máy rất nhỏ lên vệ tinh, thử nghiệm và sau đó mở rộng quy mô”, ông nói. Tập đoàn công nghệ này đă công bố sáng kiến mang tên Project Suncatcher hồi tháng 11.
Việc đưa AI lên quỹ đạo được xem là một nước cờ chiến lược với hệ lụy sâu rộng đối với an ninh quốc gia, ưu thế kinh tế và tương lai kết nối toàn cầu như 6G.
Các trung tâm dữ liệu ngoài không gian có lợi thế về nguồn năng lượng mặt trời gần như vô hạn, khả năng tản nhiệt tự nhiên và xử lư dữ liệu gần như tức thời, qua đó giảm phụ thuộc vào hạ tầng mặt đất và băng thông truyền tải.
Quốc gia giành chiến thắng trong cuộc đua xây dựng hạ tầng AI ngoài không gian có khả năng mở rộng, ổn định và mạnh mẽ sẽ nắm lợi thế quyết định trong kỷ nguyên điện toán tiếp theo, tương tự vai tṛ của Mỹ với internet hay của Trung Quốc với 5G.
Tại Mỹ, start-up Starcloud đă sớm bước vào cuộc chơi khi phóng vệ tinh Starcloud-1 hồi đầu tháng 11. Đây là vệ tinh đầu tiên mang theo chip đồ họa Nvidia H100 - một trong những bộ xử lư AI mạnh nhất hiện nay - lên quỹ đạo.
Elon Musk với SpaceX và nhiều công ty công nghệ bắt đầu nhập cuộc phóng siêu máy tính lên quỹ đạo. Ảnh: Reuters.
Với 80 GB bộ nhớ đồ họa và hiệu năng vượt trội so với bất kỳ máy tính không gian nào trước đây, con chip này sẽ phục vụ thử nghiệm trên quỹ đạo các tác vụ phân tích ảnh quan sát Trái Đất và mô h́nh ngôn ngữ lớn.
Dù được xem là dấu mốc mở màn cho cuộc đua AI ngoài không gian, đây không phải là nỗ lực đầu tiên. Ngay từ năm 2022, Zhongke Tiansuan - công ty hàng không vũ trụ có trụ sở tại Bắc Kinh, tách ra từ ICT - đă phóng một máy tính không gian sử dụng chip hiệu năng cao do Trung Quốc tự phát triển. Hệ thống này đến nay đă vận hành ổn định trên quỹ đạo hơn 1.000 ngày.
Năm ngoái, nhóm nghiên cứu tiếp tục phóng phiên bản nâng cấp, đạt được suy luận AI trực tiếp trên quỹ đạo, sớm hơn Starcloud. Những bước đi này giúp Trung Quốc tích lũy dữ liệu vận hành dài hạn và kinh nghiệm kỹ thuật.
“Trung Quốc đă đi trước về tốc độ triển khai kỹ thuật và thương mại hóa”, ông Zhao Hongjie, Phó Chủ tịch Guoxing Aerospace - công ty phát triển vệ tinh AI có trụ sở tại Thành Đô - nhận định trong cuộc phỏng vấn với báo Khoa học và Công nghệ (cơ quan nhà nước) hồi tháng trước.
Tháng 5 vừa qua, Guoxing Aerospace phối hợp với Pḥng thí nghiệm Chiết Giang đă phóng cụm 12 vệ tinh, h́nh thành cḥm sao điện toán quỹ đạo đầu tiên trên thế giới. Hệ thống này sở hữu tổng năng lực tính toán 5 peta phép toán mỗi giây và tích hợp mô h́nh AI ngoài không gian với 8 tỷ tham số.
Đến tháng 9, cḥm sao này đă chứng minh khả năng ứng dụng thương mại khi xử lư dữ liệu cho lĩnh vực giao thông ngay trên quỹ đạo. Trong một thử nghiệm tại quận Pazhou (Quảng Châu), hệ thống chỉ mất ba phút để hoàn tất suy luận và truyền kết quả, rút ngắn đáng kể thời gian phản hồi và tiết kiệm hơn 90% băng thông truyền về mặt đất.
Cuối tháng 11, chính quyền thành phố Bắc Kinh cũng công bố kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu không gian tập trung quy mô lớn trên quỹ đạo b́nh minh - hoàng hôn, ở độ cao 700-800 km so với Trái Đất. Dự án do một liên minh đổi mới dẫn dắt, đặt mục tiêu hệ thống có công suất vượt 1 gigawatt.
Theo đơn vị phát triển, việc triển khai sẽ diễn ra qua ba giai đoạn, hướng tới hoàn tất một trung tâm dữ liệu ngoài không gian quy mô megawatt vào năm 2035.
Ư tưởng táo bạo
Trong bối cảnh AI ngày càng “khát” năng lực tính toán, ư tưởng về các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo đang nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ, nhờ khả năng tận dụng nguồn năng lượng mặt trời vô hạn và tản nhiệt trực tiếp vào không gian, qua đó giảm đáng kể nhu cầu năng lượng.
Trước đây, vệ tinh thu thập dữ liệu trong không gian rồi phải truyền về Trái Đất để xử lư. Ngược lại, các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo cho phép phân tích độ trễ thấp, gần như theo thời gian thực và vận hành tự động, đặc biệt quan trọng trong các t́nh huống như giám sát thiên tai hay trinh sát quân sự.
Trung Quốc và Mỹ đang chạy đua để trở thành quốc gia đầu tiên phóng các trung tâm không gian trí tuệ nhân tạo lên quỹ đạo. Ảnh: Shutterstock.
Tuy vậy, theo ông Han, việc đưa các hệ thống tính toán hiệu năng cao lên không gian phức tạp hơn nhiều so với chỉ “đưa chip lên quỹ đạo”. Các con chip hiện nay phải đối mặt với bức xạ năng lượng cao, dao động nhiệt cực đoan và rung chấn mạnh khi phóng tên lửa - những yếu tố đe dọa nghiêm trọng đến độ ổn định.
Ông cho biết từ năm 2019, một số viện nghiên cứu trong nước, bao gồm ICT, đă khởi động các dự án nhằm t́m cách triển khai chip AI ngoài không gian nhưng vẫn bảo đảm độ tin cậy.
Hăng thông tấn Tân Hoa Xă ngày 5/12 đưa tin nhóm Tiansuan đă khắc phục được các lỗi do bức xạ gây ra, như sai số tính toán và sập hệ thống trên chip công nghiệp, đồng thời thử nghiệm công nghệ làm mát ṿng chất lỏng trên quỹ đạo để tản nhiệt cho các chip có mật độ nhiệt cao.
Không tiếp cận được những con chip tiên tiến nhất của Mỹ, Trung Quốc đang theo đuổi hướng đi khác bằng cách tối ưu kiến trúc hệ thống và tích hợp nhiều chip nội địa trên cùng một vệ tinh.
“Đây là đổi mới mang tính hệ thống, không đơn thuần là gia tăng số lượng phần cứng”, ông Han nhấn mạnh.
Giới chuyên gia cho rằng, dù chi phí hiện nay c̣n cao, việc mở rộng các trung tâm dữ liệu ngoài không gian sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp không gian thương mại hoàn thiện công nghệ và từng bước giảm giá thành.
“Về lâu dài, đây sẽ là một lĩnh vực kinh doanh sinh lời,” ông Han nhận định, đồng thời cho rằng cuộc đua AI ngoài không gian mới chỉ bắt đầu, nhưng sẽ sớm trở thành một trong những mặt trận cạnh tranh công nghệ khốc liệt nhất thế giới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo, cuộc xung đột đang diễn ra giữa Nga và Ukraine có thể leo thang thành Thế chiến III, trong bối cảnh cả hai bên đều không chịu nhượng bộ.
Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump cho biết riêng trong tháng trước đă có khoảng 25.000 người, chủ yếu là binh lính, thiệt mạng trong cuộc xung đột, đồng thời bày tỏ sự bất b́nh sâu sắc trước t́nh trạng đổ máu kéo dài. Nhấn mạnh mong muốn chấm dứt ngay các hành động thù địch, ông Trump nói: “Tôi muốn việc giết chóc dừng lại. Bởi v́ 25.000 binh lính đă tử trận chỉ trong tháng trước. Tôi thực sự muốn điều đó chấm dứt. Và chúng tôi đang làm việc rất tích cực”.
Theo nhà lănh đạo Mỹ: “Những chuyện như thế này cuối cùng có thể dẫn tới chiến tranh thế giới. Tôi đă nói điều đó cách đây vài ngày. Nếu mọi người cứ tiếp tục chơi những tṛ như thế này th́ chúng ta sẽ kết thúc bằng Thế chiến thứ ba – điều mà chúng ta hoàn toàn không muốn thấy".
Trong bối cảnh cả Nga và Ukraine đều không có dấu hiệu lùi bước, Tổng thống Trump đang ngày càng tỏ ra bất lực. Trước đó, Thư kư báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng cho biết Tổng thống “cực kỳ thất vọng” với cả Moscow lẫn Kiev trước tiến triển chậm chạp trong việc đạt được một thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời ông cũng không muốn tham gia vào “những cuộc họp chỉ để họp”.
Theo bà Leavitt, ông Trump “mệt mỏi với những cuộc gặp không mang lại kết quả” và mong muốn hành động cụ thể thay v́ lời nói, trong bối cảnh Mỹ đóng vai tṛ trung gian chính nhằm chấm dứt cuộc xung đột đă kéo dài gần 4 năm.
“Tổng thống cực kỳ thất vọng với cả hai phía trong cuộc xung đột này. Ông ấy chán ngán những cuộc họp chỉ mang tính h́nh thức. Ông ấy không muốn nói thêm nữa. Ông ấy muốn hành động. Ông ấy muốn cuộc xung đột này kết thúc", bà Leavitt nói.
Bà cũng xác nhận chính quyền Mỹ vẫn đang tích cực tham gia các nỗ lực ḥa b́nh, với việc Tổng thống thảo luận cùng các nhà lănh đạo châu Âu hôm 10/12, trong khi Đặc phái viên Steve Witkoff và đội ngũ của ông tiếp tục các cuộc trao đổi trực tiếp với cả hai bên “ngay tại thời điểm này”.
Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẵn sàng hỗ trợ cho Ukraine như một phần của thỏa thuận an ninh nhằm chấm dứt xung đột với Nga. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ thất vọng trước việc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chưa sẵn sàng kư thông qua kế hoạch ḥa b́nh do Mỹ đề xuất, qua đó gia tăng sức ép lên giới chức Kiev - những người đă phản đối một đề xuất trước đó của Washington v́ cho rằng có các điều khoản quá nhân nhượng với Moscow.
Những phát biểu của ông Trump được đưa ra sau khi ông Zelensky đề cập khả năng để người dân Ukraine bỏ phiếu về việc có nhượng lại vùng Donbass cho Nga hay không. Điện Kremlin từ lâu đă yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các vùng lănh thổ phía Đông, bao gồm một số khu vực thuộc Donetsk và Luhansk – những nơi quân đội Nga vẫn chưa kiểm soát hoàn toàn sau gần 4 năm xung đột.
Trong khi đó, dưới thời Tổng thống Trump, Mỹ đă cắt giảm đáng kể viện trợ quân sự trực tiếp cho Ukraine, thay vào đó ưu tiên cơ chế cho phép các đồng minh NATO mua vũ khí của Washington để cung cấp cho Kiev.
“Ở đâu cũng vậy, khi bạn hiểu và nắm rơ luật, bạn sẽ an tâm sống hơn rất nhiều.”
Câu nói tưởng chừng đơn giản ấy lại là ch́a khóa cho rất nhiều người nhập cư đang sống trong tâm trạng phập phồng v́ ba chữ ICE – Cơ quan Di trú và Hải quan Hoa Kỳ.
Tuần trước, Sandy ngồi cà phê với một người bạn làm hơn 15 năm trong ngành luật di trú. Nghe bạn kể mới giật ḿnh: rất nhiều người nhập cư – từ diện tị nạn, bảo lănh, tới leo rào, quá hạn visa – đang “sợ ICE” nhiều hơn mức cần thiết.
Điều đáng sợ nhất, thật ra không phải ICE.
Điều đáng sợ nhất là… chúng ta không biết ḿnh có những quyền ǵ, không hiểu ḿnh được phép làm ǵ, nói ǵ, từ chối điều ǵ khi bị giữ lại. Khi không hiểu luật, ICE dễ bị biến thành “con ngáo ộp” trong tay chính trị gia, trong lời đồn thổi của mạng xă hội, và trong nỗi hoảng loạn của những người yếu thế.
Bị ICE giữ không có nghĩa “ngày mai về nước”
Một trong những hiểu lầm lớn nhất: cứ nghe ICE là nghĩ ngay tới trục xuất.
Trong thực tế, phần lớn trường hợp ICE giữ người chỉ để kiểm tra hồ sơ. Lư do có thể rất “khô”: thiếu giấy tờ, hồ sơ đang chờ, có lệnh trục xuất cũ, hay một vi phạm cần xác minh.
Đây là quy tŕnh kiểm tra b́nh thường của hệ thống. Nếu ḿnh hợp tác, cung cấp đúng – đủ thông tin, có luật sư đi cùng, câu chuyện nhiều khi dừng lại ở đó.
Quan trọng là phải hiểu: “đang bị giữ” chỉ là một bước trong cả một chuỗi dài. Từ giữ – xét bond – ra ṭa di trú – kháng cáo – mở lại hồ sơ – xin tị nạn/bảo vệ… Rất nhiều người tưởng như hết hy vọng nhưng sau cùng vẫn t́m được cửa ở lại hợp pháp.
Ngay cả khi bị giữ, bạn vẫn có quyền
Luật Mỹ chặt, nhưng cũng rất rơ ràng. Dù bạn đến từ đâu, dù bạn là thường trú nhân, có hồ sơ đang chờ hay đang bị ICE giữ, bạn vẫn có những quyền tối thiểu:
– Quyền giữ im lặng khi không chắc ḿnh nên nói ǵ.
– Quyền gọi cho gia đ́nh và luật sư.
– Quyền xin tị nạn hoặc các h́nh thức bảo vệ khác nếu có lư do chính đáng.
– Quyền không kư bất kỳ giấy tờ nào ḿnh không hiểu.
Rất nhiều người đă tự “đóng cửa” tương lai của ḿnh chỉ v́ kư trong trạng thái hoảng loạn, không hiểu tiếng Anh, không được giải thích, chỉ thấy nhân viên hối, ḿnh run, rồi… kư. Đến khi gặp luật sư th́ mọi chuyện đă đi quá xa.
B́nh tĩnh để sống c̣n: đừng kư, đừng khai bừa, đừng chống cự
Trong trung tâm ICE, sự b́nh tĩnh đôi khi là phao cứu sinh cuối cùng của bạn.
Có ba điều tối kỵ:
– Không chống cự hay la hét, v́ mọi hành động quá khích đều có thể bị coi là chống người thi hành công vụ.
– Không khai sai, không bịa thêm, không “chỉnh sửa lư lịch” tại chỗ. Một lời khai sai có thể phá sạch niềm tin của ṭa đối với bạn sau này.
– Không kư giấy tờ mà bạn không hiểu, không có luật sư giải thích.
Một hành động v́ hoảng sợ có thể khiến t́nh h́nh từ khó thành… bít cửa. C̣n nếu giữ được ḷng b́nh tĩnh, bạn vẫn c̣n thời gian để luật sư và gia đ́nh can thiệp.
Gia đ́nh bên ngoài: phải biết làm ǵ trong 24 giờ đầu
Người bị giữ bên trong hoảng loạn một, gia đ́nh bên ngoài rối mười. Nhưng nếu biết cần làm ǵ, bạn có thể biến ḿnh từ người đứng ngoài cuộc, thành chỗ dựa pháp lư cho người thân.
Những việc cần làm ngay:
– Lấy cho được A-number (số đăng kư người nước ngoài) của người bị giữ.
– Xác định trung tâm ICE đang giam giữ họ ở đâu.
– Liên lạc với luật sư di trú có kinh nghiệm, đừng chờ “xem sao đă”.
– Thu thập giấy tờ ràng buộc: chứng cứ về gia đ́nh, con cái, việc làm, đóng thuế, tham gia cộng đồng… Những thứ ấy không chỉ là giấy tờ, đó là bằng chứng cho thấy người đó có gốc rễ thật sự ở nước Mỹ.
Những ai dễ được thả hơn thường là người không có tiền án, ở Mỹ lâu, có gia đ́nh, có địa chỉ cư trú rơ ràng và có luật sư đứng ra tŕnh bày. Những người có lệnh trục xuất cũ, từng vượt biên nhiều lần, hay có tội nghiêm trọng sẽ khó hơn – nhưng “khó” không có nghĩa là “hết cửa”.
ICE, luật và… những câu chuyện người Việt kể với nhau
Dưới bài chia sẻ của Sandy, cộng đồng người Việt phản ứng đủ giọng.
Có người như Vivian kể lại trải nghiệm hơn 30 năm trước ở Nebraska: đi làm part-time ở nhà hàng, bị ICE kiểm tra, theo xe lên jail nhưng không bị c̣ng tay v́ là di dân hợp pháp, trả lời thẳng thắn, ICE gọi INS xác minh rồi chở về nhà t́m giấy tờ. Không bị phân biệt đối xử, không bị nhục mạ, chỉ đơn giản là làm đúng quy tŕnh. Với chị, “ICE có ǵ phải sợ nếu ḿnh là di dân hợp pháp.”
Ngược lại, có người như Lang nhớ lại cảnh nhiều người không có tiếng Anh, không tiền, cô thân cô thế, không biết bắt đầu từ đâu. Khi ICE ập tới, “nói th́ dễ nhưng khi gặp chuyện rồi mới hiểu.” Cảm giác bất lực ấy là thật, và nó càng nặng nề hơn với những người không hiểu quyền của ḿnh.
Có người chua chát hơn, như Son, nhắc rằng trong bối cảnh chính trị bây giờ, khi “đám MAGA” tràn ngập diễn đàn, bạn nói tới luật với họ cũng chỉ nhận về một tràng chửi. Những câu chuyện di trú bị kéo vào cuộc chiến phe phái: bên này dùng ICE để hù dọa, bên kia dùng ICE để chứng minh “cứng rắn với di dân”.
Giữa những tiếng căi vă tả – hữu, có những ư kiến rất thẳng: “ICE là nỗi ám ảnh của những kẻ di trú gian lận và phi pháp.” “Có quốc gia nào trên thế giới cho ai muốn vào th́ vào, đă vào rồi vẫn tiếp tục phạm pháp mà không bị trục xuất?”
Nh́n ở góc độ luật pháp, không thể phủ nhận: nước Mỹ là quốc gia có chủ quyền, và di trú gian lận, phạm pháp rồi kêu oan là chuyện khó lọt tai. Nhưng cũng không thể phủ nhận: giữa di trú hợp pháp, lậu, quá hạn, xin tị nạn, hồ sơ lỗi thời, kết hôn giả, giấy tờ sai… là cả một rừng luật, nơi người yếu thế rất dễ bị tổn thương, rất dễ bị lợi dụng. Và trong rừng luật đó, ICE vừa là công cụ thi hành luật, vừa là biểu tượng mà chính trị sử dụng để hù dọa hoặc kích động.
Luật Mỹ “chặt nhưng công bằng”: hiểu luật để giữ cơ hội cho ḿnh
Một câu nói của người bạn luật sư khiến Sandy nhớ măi:
“Luật Mỹ chặt, nhưng rất công bằng. Ai hiểu quyền của ḿnh, người đó giữ được cơ hội ở lại.”
Công bằng không có nghĩa ai cũng được ở lại. Công bằng là: nếu bạn có lư do chính đáng, có hồ sơ, có ràng buộc, có luật sư, có tiếng nói, bạn có cơ hội được ṭa lắng nghe. Công bằng là: nếu bạn bị bắt oan, bạn có cơ chế để khiếu nại. Công bằng là: nếu bạn đă lầm lỡ, luật vẫn cho bạn những nấc thang để gỡ dần, miễn là bạn không tự đá đổ chúng bằng sợ hăi và thiếu hiểu biết.
Sandy chia sẻ lại những điều cô đọng này với một mong muốn rất giản dị: để những ai đang sống ở Mỹ – bất kể là người Việt, Latin, Somali hay bất kỳ cộng đồng nào – bớt xem ICE như con quái vật trong bóng tối, và bắt đầu xem luật như một thứ ḿnh buộc phải hiểu để tự vệ.
Nếu bạn nghĩ bài viết này có thể giúp ai đó bớt sợ, bớt hoảng loạn, biết phải làm ǵ khi chẳng may rơi vào t́nh huống khó khăn, hăy chuyển tiếp cho họ. Đôi khi, chỉ một bài viết, một mẩu thông tin đúng lúc, cũng đủ để giữ được một gia đ́nh ở lại bên nhau.
Ngày 10/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa kiện đài BBC của Anh, yêu cầu khoản tiền bồi thường lên tới 1 tỷ USD, sau khi đài này lên tiếng xin lỗi v́ đă biên tập bài phát biểu gây hiểu lầm rằng ông đă thúc đẩy 'hành động bạo lực' trước cuộc tấn công vào Đồi Capitol năm 2021.
Trụ sở hăng BBC tại London, Anh. Ảnh: AFP/TTXVN
Các luật sư của ông Trump đă gửi thư và đặt hạn chót cho đài BBC đến ngày 14/11 phải rút lại toàn bộ bộ phim tài liệu có chứa phần biên tập gây hiểu lầm, đồng thời xin lỗi và "bồi thường thỏa đáng" cho tổng thống "về những thiệt hại đă gây ra". Thông báo nêu rơ nếu BBC không tuân thủ, "Tổng thống Trump sẽ không c̣n lựa chọn nào khác ngoài việc thực thi các quyền hợp pháp và công bằng của ḿnh... bao gồm cả việc đệ đơn kiện đ̣i bồi thường thiệt hại không dưới 1 tỷ USD.
Tổng Giám đốc Tim Davie và Giám đốc điều hành BBC News Deborah Turness đă từ chức vào ngày 9/11 trước làn sóng phản đối dữ dội ngày càng tăng. Trong một bức thư gửi các nghị sĩ, Chủ tịch BBC Samir Shah cho biết đài thừa nhận rằng đă biên tập bài phát biểu của ông Trump trong bộ phim tài liệu trên, đồng thời cam kết cải cách hoạt động giám sát của đài. Theo BBC, họ sẽ "xem xét" bức thư từ đội ngũ pháp lư của ông Trump.
Bộ phim tài liệu trên nói về sự kiện ngày 6/1/2021, khi những người ủng hộ ông Trump gây bạo loạn tại Đồi Capitol (Mỹ) nhằm lật ngược phán quyết xác nhận ông thất bại trước ứng cử viên của đảng Dân chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020. Theo các luật sư của ông Trump, bản biên tập của BBC đă tạo ra ấn tượng "sai lệch" về những ǵ ông phát biểu trong bài phát biểu bên ngoài Nhà Trắng và khiến “Tổng thống Trump chịu tổn hại nặng nề về tài chính và danh tiếng".
Trong phản ứng của ḿnh, phát biểu với báo giới, người phát ngôn của Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh: "BBC phải hành động nhanh chóng để duy tŕ niềm tin và nhanh chóng khắc phục sai sót". Quan chức này cho biết thêm rằng Chính phủ Anh đang chuẩn bị xem xét lại điều lệ của đài BBC, trong đó nêu rơ cơ chế quản trị và tài trợ của tập đoàn. Điều lệ hiện tại sẽ hết hạn vào năm 2027.
BBC hiện đang gặp khó khăn về tài chính, đă cắt giảm hàng trăm việc làm. Đầu năm nay, BBC đă xin lỗi v́ "những sai sót nghiêm trọng" trong quá tŕnh thực hiện một bộ phim tài liệu khác về xung đột tại Gaza, mà cơ quan giám sát truyền thông của Anh cho là "gây hiểu lầm nghiêm trọng".
Tờ The Times of India đưa tin, Nostradamus - nhà chiêm tinh và thầy thuốc người Pháp sống vào thế kỷ 16 - đă đưa ra một số dự đoán gây chấn động về tương lai. Một số dự đoán của ông đă khiến cả thế giới kinh ngạc. Ông cũng nổi tiếng với cuốn sách Les Prophetis (Những lời tiên tri) được xuất bản năm 1555. Đối với những người chưa biết, cuốn sách tiên tri của ông có 942 khổ thơ viết về các sự kiện toàn cầu.
Chỉ c̣n vài ngày nữa là hết năm 2025 và thế giới sẽ sớm bước sang năm 2026 - một năm mới với những hy vọng và quyết tâm mới. Hăy cùng The Times of India t́m hiểu xem Nostradamus - người cũng nổi tiếng với biệt danh "Nhà tiên tri tai họa" trên mạng xă hội - đă dự đoán ǵ về năm 2025, điều ǵ đă trở thành sự thật và điều ǵ th́ không.
Kết thúc một cuộc chiến tranh kéo dài trên toàn lục địa
“Qua cuộc chiến tranh dài, toàn bộ quân đội kiệt sức đến nỗi họ không t́m được tiền để trả lương cho binh lính; thay v́ vàng hay bạc, họ sẽ có da thuộc, đồng thau kiểu Pháp và biểu tượng trăng lưỡi liềm”, Nostradamus viết.
Đây là một đoạn văn khá mơ hồ, nhưng nhiều nghiên cứu cho rằng dự đoán này đề cập đến cuộc xung đột Nga - Ukraine đang diễn ra v́ “đồng thau kiểu Pháp” ám chỉ Pháp và “biểu tượng trăng lưỡi liềm” ám chỉ Thổ Nhĩ Kỳ. V́ vậy, năm 2025 có thể dẫn đến sự suy yếu hoặc kết thúc của một cuộc chiến kéo dài v́ cả hai bên đều cạn kiệt nguồn lực.
Nhưng xung đột vẫn tiếp diễn bất chấp những nỗ lực toàn cầu nhằm mang lại ḥa b́nh.
Một “đại dịch mới” ở châu Âu
Nostradamus viết: “Khi những người từ các vùng đất châu Âu / Thấy nước Anh thiết lập ngai vàng của ḿnh phía sau / Hai bên sườn, sẽ có những cuộc chiến tranh tàn khốc. Đại dịch cổ xưa sẽ c̣n tồi tệ hơn cả kẻ thù.”
Theo đó, nước Anh có thể sẽ vướng vào xung đột nội bộ hoặc bên ngoài. Những câu thơ cũng đề cập đến việc một bệnh dịch cổ xưa hoặc “cổ đại” có thể tái sinh gây ra thiệt hại lớn hơn.
The Times of India nhận định rằng cách viết khá mơ hồ và chưa có điều ǵ tương tự xảy ra.
Thảm họa thiên nhiên ở Brazil
“Vườn của thế giới gần thành phố mới, Trên con đường của những ngọn núi rỗng: Nó sẽ bị chiếm đoạt và nhấn ch́m xuống Bồn tắm, Bị buộc phải uống nước nhiễm lưu huỳnh.”
Các nhà nghiên cứu giải thích “vườn của thế giới” là rừng mưa Amazon ở Brazil và thành phố có thể phải hứng chịu thảm họa núi lửa hoặc lũ lụt.
Nhưng trên thực tế, lũ lụt thảm họa ở Brazil đă xảy ra từ hồi tháng 5/2024, không phải năm 2025.
Ngày tận thế
“Từ vũ trụ, một quả cầu lửa sẽ nổi lên” là một dự đoán khác của Nostradamus khiến mọi người trên toàn thế giới ṭ ṃ.
Mặc dù không phải là dự đoán trực tiếp của Nostradamus về "ngày tận thế", nhưng theo cách diễn đạt hiện đại, thế giới có thể kết thúc vào cuối năm 2025 v́ “quả cầu lửa vũ trụ”. Các nhà sử học nhấn mạnh tính mơ hồ và con người thường t́m kiếm các quy luật sau khi các sự kiện xảy ra.
Tuy nhiên, các cơ quan như Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đang theo dơi sát sao các vật thể gần Trái đất (NEO), và cho đến nay vẫn không có nguy cơ nào về việc một tiểu hành tinh sẽ va chạm với Trái đất vào năm 2025.
“Từ vũ trụ, một quả cầu lửa sẽ nổi lên” là một dự đoán khác của Nostradamus khiến mọi người trên toàn thế giới ṭ ṃ. Nguồn: The Times of India
Một lời tiên tri nổi tiếng có lẽ đă trở thành sự thật
“Qua cái chết của một vị giáo hoàng rất già… một người La Mă ở độ tuổi tốt sẽ được bầu chọn. Về ông ta, người ta sẽ nói rằng ông ta làm suy yếu ṭa giám mục của ḿnh, nhưng ông ta sẽ tại vị lâu dài và hoạt động tích cực”, Nostradamus viết.
Các nhà nghiên cứu cho rằng những câu này đề cập đến sự qua đời của một vị Giáo hoàng lớn tuổi (có thể là Giáo hoàng Francis) - một lời tiên tri mà họ cho rằng đă trở thành sự thật.
Một lời tiên tri liên quan khác thường được gán cho Nostradamus có nội dung: “Trong cuộc bách hại cuối cùng của Giáo hội La Mă, sẽ có Phê-rô người La Mă ngồi đó, người sẽ chăn dắt đàn chiên của ḿnh giữa nhiều gian khổ; và khi những điều này hoàn thành, thành phố bảy ngọn đồi sẽ bị phá hủy, và Đấng Phán Xét đáng sợ sẽ phán xét người dân của Ngài. Kết thúc.”
Rome c̣n được biết đến với tên gọi “Thành phố Bảy Ngọn Đồi”. Câu thơ này gắn liền với ư tưởng cho rằng sẽ có một vị Giáo hoàng cuối cùng lănh đạo Giáo hội trong thời kỳ hỗn loạn.
Cuối cùng, theo The Times of India, điều quan trọng cần lưu ư là những dự đoán này chỉ là những cách diễn giải hiện đại về các bài thơ tứ tuyệt của Nostradamus và không được chính tác giả ghi rơ niên đại. Ngoài ra, không có sự đồng thuận nào trong giới học giả cho rằng Nostradamus nói rơ ràng những sự kiện này sẽ xảy ra vào năm 2025; tất cả phụ thuộc vào việc kết nối các câu thơ và những đoạn văn mơ hồ của ông với các sự kiện hiện tại.
Trong những bức tranh cổ vẽ chân dung của Chu Nguyên Chương, có một tấm rất đặc biệt.
Trí tuệ nhân tạo (AI) hiện tại rất tiên tiến và thông minh, có thể chuyển ảnh vẽ thành ảnh chân dung người thực nhờ nhận diện cấu trúc của khuôn mặt, từ đó vẽ ra những phần c̣n thiếu, giúp gương mặt hoàn thiện hơn, vẫn đảm bảo thông tin chính xác ở mức cao.
Không chỉ chuyên gia, mà người b́nh thường cũng có thể làm việc việc phục dụng tranh ảnh v́ AI hiện nay đă quá phổ biến. Chỉ cần cung cấp một tấm ảnh, công nghệ có thể vẽ ra chân dung vô cùng rơ ràng và hợp lư.
Cũng nhờ vậy mà những bức ảnh chân dung các vị hoàng đế thời phong kiến Trung Quốc đă ra đời một cách sống động nhờ tranh cổ truyền lại.
Là một trong những thiên cổ nhất đế của lịch sử Trung Quốc, Chu Nguyên Chương, vị thiên tử khai quốc của nhà Minh đă để lại rất nhiều ấn tượng trong ḷng hậu thế. Đương nhiên, cũng có không ít người ṭ ṃ về dung nhan thực sự của ông.
Trong những bức tranh cổ vẽ chân dung của Chu Nguyên Chương, có một tấm rất đặc biệt. Vị Hoàng đế khai quốc của nhà Minh hiện lên với gương mặt h́nh "đế giày", dài và trông rất tàn ác. Các chuyên gia sử học Trung Quốc từng có một thời gian tranh căi v́ chưa t́m đủ bằng chứng để giải đáp liệu đây có phải là gương mặt thật của Chu Nguyên Chương hay không.
AI vẽ lại gương mặt Chu Nguyên Chương từ bức tranh có gương mặt h́nh "đế giày"
Nguyên nhân của cuộc tranh luận xuất phát từ việc Chu Nguyên Chương c̣n có một số tranh vẽ chân dung khác. Theo đó, vị Hoàng đế hiện lên trông rất phong độ và đầy đặn. Nhờ Ai vẽ lại, hậu thế càng trầm trồ hơn trước dung mạo tuổi trung niên đầy khí chất mạnh mẽ của Chu Nguyên Chương. Nhiều người không tin và thậm chí phủ nhận về bức tranh vẽ Hoàng đế với gương mặt h́nh "đế giày" kia.
Ở những bức tranh này, Chu Nguyên Chương đă ở tuổi già, trông ông mập mạp phúc hậu, chứ không gầy ốm và hung tàn như trên.
Một số chuyên gia nhận định, tranh vẽ Chu Nguyên Chương mặt "đế giày" có thể là một sự nhầm lẫn nào đó, hoặc được vẽ trong giai đoạn Hoàng đế đang lâm bệnh nặng. Hơn nữa, theo thống kê sử liệu, chỉ có đúng 1 bức duy nhất vẽ Chu Nguyên Chương với gương mặt "đế giày", c̣n lại đều khắc họa ông với dung nhan khá đầy đặn và hiền lành hơn.
Mặt dù biết Chu Nguyên Chương tàn ác và nghiêm khắc, cai trị thiên hạ bằng luật lệ bị đánh giá là "máu lạnh", những đặc điểm này rất phù hợp với bức tranh vẽ Hoàng đế mặt dài và hung dữ, nhưng hậu thế vẫn không thể chấp nhận được.
Các chuyên gia đến nay vẫn chưa thể đưa ra câu trả lời xác đáng v́ thời xưa chưa có máy ảnh hay loại công cụ có thể ghi lại h́nh dạng thật sự của người và vật. Thậm chí những bức tranh vẽ chân dung các Hoàng đế được lưu truyền đến nay cũng chưa chắc khắc họa chính xác.
Do đó, việc tranh căi về dung nhan thật sự của Chu Nguyên Chương, mặt "đế giày" hay "phúc hậu", là chuyện không cần thiết.
Chuyên gia khuyến cáo, trí tuệ nhân tạo có thể giúp một bức tranh vẽ trở nên sống động và chân thực hơn, nhưng nó không đại diện cho thực tế. Phục dựng chân dung Chu Nguyên Chương nói riêng và các Hoàng đế khác nói chung, là việc làm giúp hậu thế có cái nh́n độc đáo hơn về các nhân vật trong lịch sử, nhưng không v́ thế mà đưa ra bất kỳ một khẳng định nào.
85.000 visa bị xóa trong im lặng
Chỉ trong ṿng chưa đầy một năm, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đă thu hồi 85.000 visa thuộc mọi loại, trong đó có hơn 8.000 visa du học. Con số này cao gấp đôi năm trước, và không phải ngẫu nhiên: nó nằm trong một chiến dịch siết di trú toàn diện của chính quyền Trump nhiệm kỳ hai – vừa đánh vào người đang sống trong nước Mỹ, vừa dựng thêm nhiều lớp rào với những ai muốn bước chân vào.
Giới chức Bộ Ngoại giao giải thích rằng các tội như lái xe khi say xỉn, hành hung, trộm cắp chiếm gần một nửa số trường hợp. Nửa c̣n lại, họ nói đến chuyện visa quá hạn, “hỗ trợ khủng bố” hay những lư do mơ hồ khác. Đáng lo là việc thu hồi visa ngày càng gắn với quan điểm chính trị và hoạt động xă hội: sinh viên tham gia phản đối chiến tranh Gaza, bị cáo buộc “bài Do Thái” hay “ủng hộ khủng bố”, một số người bị xóa visa chỉ v́ bị cho là đă “ăn mừng” vụ ám sát một nhân vật bảo thủ.
Từ chỗ visa là tấm giấy cho phép nhập cảnh, giờ nó giống một sợi dây mong manh: bất cứ thay đổi nào trong hồ sơ, một ḍng trạng thái trên mạng, một cuộc biểu t́nh cũng có thể trở thành lư do để cắt đứt. “Rà soát liên tục” 55 triệu người mang visa Mỹ
Tháng Tám, một viên chức Bộ Ngoại giao tiết lộ kế hoạch nghe qua đă thấy lạnh gáy: toàn bộ hơn 55 triệu người đang giữ visa Mỹ sẽ bị đưa vào diện “continuous vetting” – rà soát liên tục. Từ hồ sơ cảnh sát, dữ liệu di trú cho đến dấu vết trên mạng xă hội, tất cả đều có thể được lật lại bất kỳ lúc nào.
“Chúng tôi sẽ thu hồi visa bất cứ khi nào có dấu hiệu không c̣n đủ điều kiện,” viên chức này nói. Những “dấu hiệu” ấy bao gồm ở quá hạn, có dính líu h́nh sự, bị xem là đe dọa an ninh công cộng, liên quan khủng bố hoặc hỗ trợ các tổ chức khủng bố. Nghe qua rất hợp lư, nhưng ranh giới giữa “an ninh” và “trấn áp” đôi khi chỉ là một ḍng cảm tính trên bàn làm việc của nhân viên xét duyệt.
Song song với việc thu hồi, Bộ Ngoại giao cũng nới rộng cửa để từ chối visa ngay từ đầu. Một bức điện ngoại giao mới đây cho phép các Ṭa lănh sự từ chối H-1B đối với những người làm trong lĩnh vực kiểm duyệt nội dung, fact-check, với lư do xem họ như mối đe dọa đến “tự do ngôn luận của người Mỹ”. Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio đă tuyên bố sẽ hạn chế visa với những người nước ngoài “kiểm duyệt” công dân Hoa Kỳ.
Sinh viên bị soi tư tưởng, mạng xă hội thành hồ sơ công an
Sinh viên quốc tế – vốn dĩ từng là “con cưng” của các trường đại học Mỹ – giờ cũng bị kéo vào ṿng siết. Một chỉ thị gửi tới các Ṭa lănh sự yêu cầu phải kiểm tra kỹ “thái độ thù địch với công dân, văn hóa, chính phủ, thể chế hay các nguyên tắc lập quốc của Hoa Kỳ” trước khi cấp visa du học.
Để làm được điều đó, sinh viên bị yêu cầu mở công khai các trang mạng xă hội, cho phép giới chức soi từng h́nh ảnh, từng bài chia sẻ. Trong điện văn, người ta c̣n ghi rơ: việc hạn chế quyền truy cập hoặc che giấu tài khoản có thể bị hiểu là cố ư “né tránh” kiểm tra. Một cái like, một biểu tượng giận dữ, một câu nói lỡ lời về chiến tranh Gaza hay chính sách Mỹ, bỗng có thể biến thành “bằng chứng” không đủ tư cách đến học.
Khi bị chất vấn, Rubio mạnh mẽ bảo vệ những biện pháp này, cho rằng đó là cách để lọc những người “thù ghét nước Mỹ” khỏi hệ thống visa sinh viên. Nhưng với nhiều người, đây là một cuộc thẩm vấn tư tưởng kiểu mới, nơi quyền tự do bày tỏ – từng được xem là linh hồn của Hiến pháp – bị treo lơ lửng trên đầu bởi nguy cơ mất visa.
Tị nạn bị đóng băng, danh sách cấm bay dài thêm
Không chỉ visa du lịch hay du học, cánh cửa tị nạn – vốn đă hẹp – nay gần như đóng sập. Chương tŕnh định cư người tị nạn bị ngưng trệ, và chính quyền tuyên bố sẽ rà soát lại toàn bộ những người từng được nhận dưới thời Biden. Những gia đ́nh tưởng như đă an cư sau năm tháng, năm năm hay cả một thập kỷ, giờ lại thấp thỏm trước nguy cơ bị kéo trở về nơi họ từng trốn chạy.
Đầu năm nay, Mỹ hạn chế đi lại từ 19 quốc gia. Sau vụ hai vệ binh quốc gia bị bắn ở Washington, DC, nghi phạm là một công dân Afghan, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem đề nghị nâng danh sách lên 30–32 nước. Mỗi lần xảy ra một vụ việc, một cái tên quốc gia mới lại có thể được thêm vào danh sách đen, c̣n những người vô danh mang hộ chiếu nước đó lại hứng đủ hậu quả.
“Nhà tù gia đ́nh” ở Dilley – địa ngục màu be giữa Texas
Ở phía Nam, nơi ranh giới Mỹ – Mexico kéo dài dọc sa mạc, một bức tranh khác hiện ra. Tại South Texas Family Residential Center ở Dilley – cơ sở được mô tả là “khu cư trú cho gia đ́nh” chứ không phải nhà tù – khoảng 160 gia đ́nh đang bị giam giữ, phần lớn là những người vượt biên hoặc bị bắt trong nội địa trong các đợt truy quét.
Trên giấy tờ, Dilley có thư viện, pḥng gym, lớp học, khu nhà màu be sáng sủa. Nhưng trong các bản tường tŕnh gửi ṭa án, h́nh ảnh hiện lên khác hẳn: thức ăn mốc, có giun khiến trẻ em đau bụng; nước máy có mùi hôi, uống vào đau họng, phải cố dành tiền mua nước chai; những bóng đèn chói chang bật suốt đêm khiến người lớn lẫn trẻ con ngủ không yên.
“Đây là nhà tù – một địa ngục sống. Tất cả bọn trẻ đang khổ sở, các bà mẹ khóc v́ con ḿnh,” một phụ nữ 29 tuổi bị giam cùng đứa con 5 tuổi viết trong lời khai. Nhiều người kể con họ sút cân v́ không ăn nổi đồ ăn, tâm lư thay đổi, ít nói, hay khóc, sợ hăi mỗi lần có gia đ́nh bị trục xuất.
Khát nước, thiếu xà pḥng và 1.000 đô để… tự trục xuất
Những chi tiết nhỏ trong lời kể khiến người đọc lạnh người. Có người cho biết trong pḥng ăn chỉ có sữa và nước trái cây, không có nước lọc; khi phàn nàn, họ được bảo: “Không thích th́ ra căn-tin mua.” Xà pḥng dạng bơm cấp phát không đủ để tắm rửa và gội đầu, ai muốn sạch hơn phải mua thêm.
Một số bà mẹ kể bị dọa tách con nếu không trả lời câu hỏi của nhân viên. Trong một buổi “hướng dẫn”, nhiều người sững sờ khi phát hiện chủ đề duy nhất là… cách kư giấy tự nguyện về nước. ICE đang triển khai chương tŕnh “tự trục xuất” với khoản hỗ trợ 1.000 đô, hứa sẽ trả khi người đó đă về đến quê nhà. Một phụ nữ nhớ lại lời viên chức nói: “Cô phải kư đơn này, nếu không sẽ chẳng bao giờ được vào Mỹ nữa.”
Trước ṭa, ICE khẳng định họ đang cải thiện điều kiện, lắp máy lọc nước Brita, thay bóng đèn “ánh sáng dịu”. Báo cáo kết luận rằng cơ quan này đă xây dựng được “nền tảng trách nhiệm và minh bạch” trong việc chăm sóc người vị thành niên. Các luật sư phản bác: những lời khai của hơn 100 gia đ́nh trong suốt nhiều tháng cho thấy một thực tế hoàn toàn khác. Sự chênh lệch giữa giấy tờ và đời sống, giữa báo cáo và tiếng khóc trong những pḥng giam, ngày càng lớn.
Khi sai lầm tuổi trẻ bị phạt… suốt đời
Luật di trú Mỹ được sửa đổi lần cuối vào năm 1996, với những điều khoản ngày càng khắc nghiệt. Một lỗi lầm thời thanh niên – một vụ ẩu đả, một lần ăn cắp vặt, một tội danh nhỏ mà nhiều người bản xứ chỉ bị phạt treo – có thể trở thành án chung thân di trú cho người nhập cư: lệnh trục xuất vĩnh viễn, không tính đến hàng chục năm sống lương thiện, đi làm đóng thuế, nuôi con, phục vụ cộng đồng.
Trong bối cảnh ấy, các chiến dịch rà soát liên tục, xóa visa hàng loạt, bắt giam gia đ́nh tại những nơi như Dilley, hay bong bóng chính trị quanh chiến tranh Gaza và chống khủng bố, khiến những người mang thẻ xanh, visa du học, H-1B… luôn sống trong cảm giác ḿnh là “khách trú ngụ có điều kiện”. Một quyết định trong im lặng ở Washington có thể đổi trắng thay đen cả cuộc đời.
Ai được quyền mắc sai lầm, và đến bao giờ th́ hết án?
Những người bảo vệ chính sách di trú hiện nay thường nói một câu rất đơn giản: “Không phạm pháp th́ chẳng ai đụng đến.” Nhưng thực tế phức tạp hơn thế nhiều. Hàng ngàn gia đ́nh tị nạn rời quê hương sau chiến tranh, bị sang chấn, rơi vào bạo lực, nghèo đói, thiếu hỗ trợ tâm lư, để rồi con cái họ phạm tội khi c̣n rất trẻ. Họ đă thụ án, đă sửa chữa, đă xây dựng cuộc đời mới – nhưng luật không hề thừa nhận khả năng con người thay đổi.
Vụ xóa 85.000 visa, những đợt truy quét sinh viên biểu t́nh, các “nhà tù gia đ́nh” như Dilley, những chuyến bay trục xuất với tay chân bị cùm… tất cả ghép lại thành một bức tranh đáng suy nghĩ: di trú không c̣n chỉ là câu chuyện giấy tờ xuất nhập cảnh, mà là phép thử cho cách một xă hội đối xử với những người yếu thế nhất trên lănh thổ của ḿnh.
Và câu hỏi cuối cùng vẫn treo đó, không chỉ với người Mỹ mà cả với cộng đồng người Việt đang sống xa xứ: trong một thế giới luôn miệng nói về tự do và cơ hội, ai là người thực sự có quyền được sai, được sửa và được bắt đầu lại?
" VÁN BÀI LẬT NGỬA " : TẬP CẬN B̀NH ĐANG " DẮT MŨI " TRUMP ?
Hạ tuần Tháng Mười Một, sau cuộc gọi với Tập , Trump đă lập tức yêu cầu :
- Thủ Tướng Nhật Sanae Takaichi hạ giọng về vấn đề Đài Loan.
Đây chỉ là một trong những ví dụ nhỏ cho thấy Trump dường như “ dưới cơ ” trong cuộc đấu trí mà Tập Cận B́nh đang dẫn dắt…
ẢO GIÁC CHIẾN THẮNG
Tháng Mười, Tổng Thống Trump gặp Tập Cận B́nh bên lề hội nghị APEC tại Nam Hàn. Theo Trump, cuộc gặp với Tập, lần đầu tiên kể từ khi ông nhậm chức nhiệm kỳ hai, là một “thành công lớn,” đạt điểm “12” trên thang điểm 10.
Trên thực tế, đó lại là một thất bại.
Trump gặp Tập ngày 30 Tháng Mười, 2025, tại Nam Hàn. (H́nh minh họa: Andrew Caballero-Reynolds/AFP via Getty Images)
Tập đưa ra một số cam kết với Mỹ nhưng những “thành quả” này đă đạt được với cái giá là loạt nhượng bộ đáng kể của Mỹ về kiểm soát xuất cảng, thương mại và đóng tàu.
Ngay cả với những ǵ được xem là nhượng bộ của Bắc Kinh, thị trường Trung Quốc hiện cũng đă khó tiếp cận hơn đối với các nhà sản xuất Mỹ so với chỉ mười tháng trước.
Nói cách khác, Mỹ đang ở vị thế cạnh tranh kém hơn so với Trung Quốc so với thời điểm trước ngày 20 Tháng Giêng.
Toàn cảnh , Trung Quốc không chỉ không bị “dập tơi tả”
bởi chiến thuật “chơi chiêu khó lường” của Trump mà Washington thực tế đang dần đánh mất lợi thế.
Tập Cận B́nh, với sự kiên nhẫn và toan tính kỹ lưỡng, đă tận dụng triệt để những điểm yếu trong cách tiếp cận “ giao dịch ngắn hạn ” của Trump để giành lấy những nhượng bộ chiến lược quan trọng mà không phải trả cái giá tương xứng.
Một trong những bằng chứng rơ nhất cho thấy sự thất thế của Trump nằm ngay trong những ǵ ông coi là thắng lợi lớn nhất :
- Các thỏa thuận nông sản.
Trump luôn tự hào về khả năng đàm phán , nhưng Tập Cận B́nh dường như đă nắm bắt được tâm lư khao khát một “ chiến thắng trên mặt báo” của tổng thống Mỹ để giăng ra cái bẫy tinh vi hơn.
Sau cuộc gặp tại Nam Hàn, phía Mỹ tuyên bố :
Trung Quốc đồng ư mua 12 triệu tấn đậu nành vào cuối năm và cam kết mua 25 triệu tấn mỗi năm trong ba năm tới.
Trump ngay lập tức ca ngợi đây là tin vui cho nông dân trong nước, và khi lên máy bay trở về Mỹ, ông hoan hỉ cảm ơn Tập.
Tuy nhiên, con số 25 triệu tấn thực chất là một bước lùi.
Dữ liệu cho thấy mức cam kết này vẫn thấp hơn 1.8 triệu tấn so với lượng đậu nành thực tế mà Trung Quốc mua của Mỹ vào năm 2024.
Bắc Kinh thậm chí thật ra chưa đưa ra tuyên bố chính thức xác nhận các con số cụ thể, giữ cho họ một không gian mập mờ để tùy cơ ứng biến.
Để đổi lấy cam kết Trung Quốc về việc kiểm soát Fentanyl và mua nông sản , Trump đồng ư giảm 10% trong 30% thuế quan mới áp đặt lên hàng hóa Trung Quốc.
Giới phân tích chỉ ra rằng :
- Đây là một sự trao đổi không cân xứng (“The Art of Letting Trump Claim a Win, While Walking Away Stronger”/The New York Times).
Tập Cận B́nh c̣n giành được một thắng lợi lớn :
Mỹ tạm dừng thu phí cảng đối với tàu Trung Quốc.
Về mặt tư duy chiến lược, Tập đă khiến Trump tŕ hoăn những nỗ lực nhằm phục hồi ngành đóng tàu của Mỹ.
Nếu lĩnh vực nông nghiệp cho thấy sự thua thiệt th́ lĩnh vực công nghệ và tài nguyên chiến lược lại cho thấy thất bại của Trump trong việc bảo vệ an ninh quốc gia dài hạn.
Ngay trước khi gặp Trump, Tập Cận B́nh đă tung ra đ̣n “phủ đầu” bằng cách áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mở rộng đối với chuỗi cung ứng đất hiếm.
Lo ngại về việc ngành công nghiệp Mỹ bị tê liệt, Trump buộc phải nhượng bộ . Mỹ đồng ư hoăn thực hiện một quy tắc mới vốn được thiết kế để liệt kê thêm hàng loạt công ty Trung Quốc vào danh sách đen cấm mua công nghệ nhạy cảm của Mỹ.
Đổi lại , Trung Quốc chỉ đơn giản là đồng ư tạm hoăn các hạn chế xuất khẩu đất hiếm trong một năm (“What Trump Gets Wrong About China”/Foreign Affairs).
Đây là một ví dụ điển h́nh của việc Trung Quốc tạo ra một cuộc khủng hoảng (hạn chế đất hiếm) và sau đó dùng việc giải quyết khủng hoảng đó để đổi lấy nhượng bộ từ Mỹ (hoăn danh sách đen công nghệ).
Kết quả , Trung Quốc bảo toàn được quyền tiếp cận công nghệ Mỹ cho các công ty của ḿnh, trong khi Mỹ vẫn phụ thuộc vào đất hiếm Trung Quốc. Nói cách khác, Bắc Kinh biết cách đẩy Mỹ vào chân tường và biết chắc Mỹ phải lùi bước.
Nghiêm trọng hơn , chính quyền Trump đă có những hành động nới lỏng kiểm soát xuất cảng đối với các loại chip bán dẫn tiên tiến .
Washington đă đảo ngược quyết định cấm bán chip H20 của Nvidia cho Trung Quốc.
Thậm chí có thông tin rằng Trump đă cân nhắc thảo luận việc bán các chip Blackwell hiện đại nhất của Nvidia cho Trung Quốc trước khi các cố vấn can ngăn.
Việc sẵn sàng mang công nghệ lơi – yếu tố then chốt trong cuộc đua AI và quân sự – ra làm vật phẩm trao đổi thương mại cho thấy Trump đă bị cuốn vào tư duy “con buôn” ngắn hạn, phớt lờ các cảnh báo an ninh quốc gia.
Thành phố tắc thở trong khói bụi, c̣i xe và những quyết định ngắn hơi
Tôi đến Hà Nội khi c̣n rất trẻ, cái tuổi dễ yêu cũng dễ ghét, chưa kịp hiểu đă vội phán xét. Hơn ba mươi năm trôi qua, tôi lớn lên, va đập, làm việc, mưu sinh và già đi cùng thành phố này. Hà Nội với tôi không chỉ c̣n là tên một Thủ đô, mà là mùi gió từ bờ hồ thổi sang, là tiếng c̣i xe dồn dập mỗi buổi sáng, là cảm giác mệt mỏi dâng lên khi đứng kẹt cứng giữa ngă tư trong một chiều mưa dở dang. Nói yêu Hà Nội bây giờ khó hơn trước nhiều, v́ yêu mà không dám nói thật th́ là yêu giả, mà nói thật ra th́ đau.
Hà Nội hôm nay đang rất mệt. Tắc đường không c̣n là “giờ cao điểm” mà là trạng thái thường trực. Có những ngày tôi mất gần hai tiếng chỉ để đi vài cây số; đường phố như bị ai đó bó chặt, c̣n xe cộ th́ ph́nh ra, tràn lên mọi khoảng trống. Tiếng c̣i xe không c̣n là tín hiệu giao thông, mà là một thứ âm thanh bức bối đè lên thần kinh người ta từ sáng tới tối. Hà Nội tắc không chỉ v́ xe, mà v́ những bản quy hoạch chắp vá, những toan tính phát triển nhanh hơn khả năng chịu đựng của hạ tầng, v́ quá nhiều quyết định nhiệm kỳ mà quá ít tầm nh́n dài hạn cho một thành phố sẽ phải sống thêm hàng chục, hàng trăm năm nữa.
Đến mùa mưa, nỗi mệt mỏi ấy lại lộ rơ. Ngày xưa, mưa Hà Nội là cái cớ để ngồi nép dưới hiên, nhâm nhi chén trà nóng, nh́n phố ướt mà ḷng chùng xuống. Bây giờ, mưa đồng nghĩa với nỗi lo. Chỉ cần một cơn mưa to hơn chút, nhiều con phố lập tức hóa sông. Nước đục, hôi, trộn rác, bùn và cả sự bất lực của hệ thống thoát nước đă quá tải từ lâu. Người đi đường lội b́ bơm qua ḍng nước ấy như lội qua chính sự chật chội và lộn xộn của đô thị nơi ḿnh đang sống. Câu hỏi “v́ sao ngập” đă trở nên thừa thăi, người ta chỉ c̣n băn khoăn “đến bao giờ mới hết ngập”.
Hà Nội cũng đang nhếch nhác dần lên theo một cách rất buồn. Tôi không nói đến vài góc phố cũ kỹ, vài mảng tường rêu – những thứ làm nên vẻ phong trần rất riêng. Tôi nói đến những bức tường bong tróc mà chẳng ai buồn sửa, những hàng chữ quảng cáo chắp vá, những vỉa hè sáng là quán cà phê, trưa thành chỗ để xe, tối biến luôn thành bếp than nướng vỉa hè. Không gian cho người đi bộ bị co lại từng chút, cây xanh bị cưa tỉa đến thở cũng khó, hồ ao bị lấp dần để đổi lấy thêm vài ṭa nhà “cao cấp”. Thành phố dường như quá bận để đẹp, quá nóng vội để kịp lớn, quên mất một điều giản dị: một đô thị không sống bằng số tầng nhà, mà bằng sự dễ chịu mỗi khi người ta hít một hơi thật sâu.
Không khí th́ ngày càng nặng. Mùa đông, sương mù trộn với khói bụi khiến bầu trời xám xịt, thấp lè tè như áp vào mái nhà. Khẩu trang không c̣n là thứ chống lạnh, mà là lá chắn để người ta bớt sợ hít phải bụi mịn. Một thành phố mà người dân phải dè chừng từng nhịp thở, đó là dấu hiệu của một căn bệnh đă đến mức nghiêm trọng.
Hà Nội giữ người ở lại bằng kư ức và những con người vẫn sống chậm
Nếu Hà Nội chỉ có tắc đường, ngập nước, bụi bặm và nhếch nhác, có lẽ tôi đă rời đi từ lâu, như không ít người đă chọn. Hà Nội không giữ chân người bằng sự tiện nghi hay phồn hoa hoàn hảo. Hà Nội giữ bằng kư ức, bằng những khoảnh khắc nhỏ nhoi mà mỗi lần nghĩ lại, ḷng lại chùng xuống.
Tôi vẫn nhớ những buổi sáng đi ngang hồ Gươm, sương mỏng phủ mặt nước, vài cụ già tập thái cực quyền chậm răi như thể thế giới bên ngoài vẫn chưa kịp vội. Nhớ những quán cà phê cũ kỹ, ghế thấp, bàn nhỏ, nơi người ta ngồi hàng giờ mà chỉ nói với nhau vài chuyện vu vơ. Nhớ mùi hoa sữa vừa thơm vừa gắt tràn vào hẻm nhỏ, mùi cốm xanh đầu mùa, tiếng rao đêm mảnh như sợi chỉ len qua từng khung cửa sổ. Trong những khoảnh khắc ấy, Hà Nội bỗng trở nên riêng biệt đến mức người ta chỉ muốn giữ lại cho riêng ḿnh.
Hà Nội c̣n giữ tôi bằng những con người mà tôi gọi là “Hà Nội cũ”. Họ ít dần đi, nhưng cái cách họ sống vẫn để lại một thứ dư âm bền bỉ. Họ nói năng nhỏ nhẹ, đi đứng chừng mực, không xin lỗi cho xong, không cảm ơn cho có. Họ không ồn ào bộc lộ t́nh cảm, nhưng giữ chữ tín, giữ sự tử tế như một thói quen. Cái “tính Hà Nội” ấy không phải ai cũng dễ cảm, lại càng không dễ bắt chước. Dù giờ đây Hà Nội đă là nơi hội tụ đủ mọi vùng miền, gốc gác, cái gốc văn hóa ấy vẫn là thứ nên được ǵn giữ, không phải để tự hào một cách sáo rỗng, mà để nhắc nhau rằng thành phố này từng có một chuẩn mực sống thanh lịch hơn, mềm mại hơn.
Đừng để những người đi qua Hà Nội chỉ nhớ đến vài tiếng quát tháo oang oang nơi quán ăn, những va chạm giao thông kết thúc bằng câu “mày có biết bố tao là ai không”, hay cái kiểu “khôn lỏi” tận thu mọi thứ có thể thu. Một, hai ông kễnh rởm đời không đại diện cho cả thành phố, nhưng nếu cả xă hội im lặng, lâu dần người ta sẽ lầm tưởng đó là “tính Hà Nội” mới, và đó mới là điều đáng sợ.
Yêu Hà Nội lúc này là phải dám nói thật và dám thay đổi
Yêu Hà Nội bây giờ không thể chỉ là hoài niệm. Yêu là phải nghĩ cách cứu, không phải bằng vài câu khẩu hiệu treo trên phố, mà bằng những thay đổi nhỏ nhưng thật. Trước hết, Hà Nội cần đủ dũng cảm để nh́n lại cách ḿnh đă lớn lên suốt mấy chục năm qua. Không thể phát triển bằng mọi giá, không thể tiếp tục nhồi thêm chung cư vào những khu đă quá tải, không thể di dời một nhà máy ô nhiễm rồi lập tức dựng lên đó một dự án “cao cấp” với mật độ dân cư gấp ba, gấp bốn lần.
Thành phố cần trả lại không gian cho cây xanh, mặt nước, và người đi bộ. Một đô thị đáng sống là nơi người ta muốn đi bộ, muốn ra đường dạo chơi, chứ không phải nơi mà vài trăm mét cũng phải leo lên xe cho đỡ… ngột ngạt. Giao thông chỉ có hy vọng cải thiện khi coi phương tiện công cộng là xương sống: tàu điện phải thuận tiện, xe buưt phải đúng giờ, vỉa hè phải thuộc về người đi bộ, chứ không phải của những băi gửi xe và các quán chiếm dụng. Đừng quá vội trách người dân “ích kỷ không chịu bỏ xe riêng”, khi lựa chọn thay thế của họ c̣n quá ít và quá bất tiện.
Chuyện ngập lụt cũng vậy. Không thể măi loay hoay vá víu bằng vài dự án chống ngập, vài cái cống to hơn. Hà Nội xưa sống cùng nước: ao hồ, sông ng̣i là một phần hệ thống hô hấp của thành phố. Lấp hồ, bức tử sông, bê tông hóa mọi khoảng trống, rồi lại kêu trời v́ nước không có chỗ thoát, đó là một sai lầm từ gốc.
Nhưng không thể đổ hết cho chính quyền. Sự nhếch nhác, bừa băi của Hà Nội c̣n nằm trong chính mỗi người dân. Mỗi chiếc xe dựng lên vỉa hè, mỗi túi rác bỏ xuống ḷng đường, mỗi lần ta nghĩ “ḿnh xả một tí cũng chẳng sao”, là một viên gạch ném thêm vào bức tranh xấu xí chung. Cứu Hà Nội không thể chỉ trông chờ “nhà nước phải thế này, thành phố phải thế kia”, mà là việc ai cũng phải góp một tay, từ việc nhỏ nhất.
Một Hà Nội sống vừa phải – có lẽ đó là điều tử tế nhất
Cuối cùng, có lẽ Hà Nội cần trở về với một triết lư giản dị: sống vừa phải. Vừa phải trong xây dựng, đừng cái ǵ cũng vươn lên, phá vỡ mọi giới hạn chiều cao. Vừa phải trong tiêu dùng và tham vọng, đừng cố biến Thủ đô thành “siêu đô thị” ôm đồm mọi chức năng, trong khi nhiều thành phố khác hoàn toàn có thể chia sẻ gánh nặng phát triển kinh tế. Thủ đô, ở nhiều nơi trên thế giới, là nơi giữ hồn văn hóa, là nơi người ta đến để hít thở không khí của lịch sử, chứ không chỉ để kẹt xe và hít bụi.
Tôi vẫn nặng ḷng với Hà Nội, dẫu mỗi ngày ra đường vẫn bực, vẫn mệt, vẫn xót. V́ có những nơi, dù đầy vấn nạn, vẫn là nhà. Với nhà, người ta không bỏ mặc. Người ta sửa sang, chịu đựng, góp ư, tranh căi, rồi lại hy vọng. Hy vọng rằng một ngày nào đó, Hà Nội sẽ bớt gấp gáp, bớt mỏi mệt, bầu trời sẽ cao hơn, đường phố sẽ bớt tiếng c̣i, cây xanh sẽ được để yên mà lớn, và những người như tôi – đă dành cả tuổi trẻ và nửa đời người cho thành phố này – sẽ lại có thể nói một câu rất cũ mà không thấy ngượng:
“Tôi yêu Hà Nội.”
Tác giả: H.T Dũng (chỉnh sửa Gibbs VIETBF)
Khi luật sư bảo “có quyền kiện”, c̣n dân th́ trôi theo ḍng lũ
Sau trận xả lũ giữa tháng trước của thủy điện Sông Ba Hạ, cả vùng Phú Yên ngập ch́m trong nước đục. Người th́ chạy không kịp, kẻ mất trắng nhà cửa, trâu ḅ, lúa má. Nhiều người vừa thoát chết đă phải ngủ màn trời chiếu đất, chưa kịp hoàn hồn th́ trên báo lại xuất hiện câu nói lạnh như thép: “Muốn kiện thủy điện, người dân phải chứng minh thiệt hại.”
Luật sư Hà Hải, phó chủ nhiệm Đoàn Luật Sư TP.HCM, khẳng định rằng nếu có căn cứ cho thấy chủ đập, nhà máy thủy điện là nguyên nhân gây thiệt hại th́ người dân Phú Yên, Đồng Nai… có quyền yêu cầu bồi thường cả vật chất lẫn tinh thần theo Bộ Luật Dân Sự. Thậm chí, người dân c̣n có thể đề nghị Viện Kiểm Sát tham gia đại diện khởi kiện. Trên giấy, mọi thứ có vẻ rất “đúng quy tŕnh”: có luật, có quyền, có cơ quan “bảo vệ pháp luật”. Nhưng bên dưới những ḍng chữ đẹp đẽ ấy là tiếng thở dài rất thật: “Đă có tập đoàn mafia bảo kê phía sau rồi, kiện bằng niềm tin.” Gánh nặng “chứng minh thiệt hại” đặt lên vai người vừa chạy lũ
Luật sư Nguyễn Thị Kim Vinh, một cựu thẩm phán, hướng dẫn rất chi tiết: muốn kiện th́ dân phải chụp ảnh, quay video hiện trường; phải có biên bản kiểm kê tài sản, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu; phải nhờ hội đồng định giá của nhà nước hoặc tổ chức thẩm định độc lập xác định giá trị thiệt hại. Nói tóm lại, người dân phải tự biến ḿnh thành… điều tra viên, định giá viên và thư kư ṭa án, ngay sau khi vừa bơi trong nước lũ để cứu thân, cứu con.
Nhưng thực tế th́ sao? Nhiều người đă chua chát b́nh luận: “Tôi nói cúp điện, điện thoại hết pin, đồ đạc trôi hết th́ lấy ǵ mà chụp?” Khi nước ập vào lúc nửa đêm, tràn qua mái nhà, người ta chỉ c̣n một bản năng duy nhất là ôm con, d́u cha mẹ già chạy. Ai c̣n đủ b́nh tĩnh đứng giữa ḍng lũ mà giơ điện thoại lên quay clip “làm bằng chứng pháp lư”? Nhà trôi, trâu ḅ trôi, tivi, tủ lạnh trôi ra sông, rồi được sóng đánh dạt ra biển – lúc đó ai sẽ “trích lục” từng con gà, con vịt, từng mét vuông rau màu để nộp lên ṭa?
Thế nên dân mới mỉa: “Chắc tới lúc chết cũng phải ngồi dậy chứng minh tại sao chết chứ người sống không được nói”, hay “thiệt hại rơ như ban ngày mà c̣n bắt chứng minh”. Khi công lư được định nghĩa bằng những bộ hồ sơ mà người nghèo không bao giờ đủ sức chuẩn bị, th́ câu “con kiến kiện củ khoai” bỗng dưng trở thành giáo tŕnh pháp lư vỡ ḷng của cả một vùng lũ. Con kiến, củ khoai và niềm tin đă cạn
Không phải ngẫu nhiên mà bên dưới tin “dân có thể kiện thủy điện” là cả một rừng b́nh luận chua chát. Người th́ cười khẩy: “Kiện á? Kiện củ khoai nha. Tôi thách cả VN kiện được đấy.” Người th́ buông câu gọn lỏn: “Ở Việt Nam mà đi kiện hả trời, khó hơn lên trời.” Có người c̣n nói thẳng: “Dân màn trời chiếu đất không thấy hay sao mà c̣n kêu chứng minh thiệt hại.”
Trong mắt nhiều người, câu chuyện kiện tụng này chỉ là màn kịch quen thuộc: trên báo, các vị chức sắc, luật sư nói đầy đủ quy tŕnh, điều khoản, nghị quyết; dưới ruộng, người dân đứng nh́n rơm rạ, hoa màu, trâu ḅ trôi lềnh bềnh, không biết lấy ǵ làm “bằng chứng”. Thậm chí có người c̣n châm biếm: “Ngày xưa đi lính cách mạng không có người làm chứng c̣n không được công nhận có công, huống chi là dân đen đi kiện thủy điện.”
Khi niềm tin đă ṃn, câu “kiện tới đời con đời cháu” không c̣n là lời đùa nữa, mà là cảm giác có thật: công lư một chiều, ai có tiền, có thế, có “bảo kê chống lưng” th́ thắng; ai chỉ có đôi bàn tay trắng sau lũ th́… ráng chịu. Khi thủy điện xả lũ, ai chịu trách nhiệm ngoài… ông trời?
Người ta vẫn lập luận: nếu không xả kịp, vỡ đập th́ “không c̣n dân sống sót để mà kiện”. Lập luận đó nghe qua thấy hợp lư, nhưng lại che đi câu hỏi cốt lơi: tại sao quy tŕnh vận hành hồ chứa, quy tŕnh cảnh báo dân, quy hoạch hạ du… cứ mỗi mùa mưa lại là một màn đánh cược sinh mạng dân nghèo?
Nếu thủy điện được xây, điện được bán, lợi nhuận được chia, th́ trách nhiệm khi xả lũ bất ngờ, khi cảnh báo muộn, khi dân “không kịp chạy thoát thân” phải thuộc về ai? Tại sao câu trả lời luôn bị đẩy dần từ doanh nghiệp, từ cơ quan quản lư về phía… người dân, với câu thần chú duy nhất: “phải chứng minh thiệt hại”? Công lư, nếu chỉ đứng trên bờ cao nh́n xuống, ghi chép vài ḍng “thủy điện xả lũ đúng quy tŕnh”, rồi quay lưng đi, th́ với người vùng lũ, nó chẳng khác nào một trận lũ thứ hai, lũ vô h́nh tràn vào niềm tin, vào ḷng tự trọng. Nếu kiện chỉ c̣n trên miệng, th́ luật pháp cũng chỉ c̣n trên giấy
Về mặt lư thuyết, việc luật sư nhắc đến quyền kiện thủy điện là một tín hiệu tích cực: ít ra pháp luật cũng thừa nhận người dân không phải là kẻ chịu trận vĩnh viễn. Nhưng nếu gánh nặng chứng minh được đặt quá cao, nếu hệ thống điều tra – định giá – xét xử không minh bạch, nếu người dân không có hỗ trợ pháp lư thật sự, th́ quyền đó sẽ chết non ngay từ ngưỡng cửa ṭa án.
Một nhà nước muốn được gọi là “của dân, do dân, v́ dân” th́ không thể bỏ mặc những bà con đă “oằn ḿnh trong lũ, mất nhà, mất người, mất tài sản” rồi quay lại bắt họ tự bơi giữa mê cung thủ tục. Nếu thật sự tôn trọng sinh mạng và tài sản của người dân, chính quyền phải chủ động điều tra, thu thập chứng cứ, tổ chức định giá, đứng về phía nạn nhân để buộc thủy điện chịu trách nhiệm – chứ không phải đứng trên bục nói “dân có quyền kiện”, rồi bỏ mặc họ… “chứng minh bằng niềm tin”.
Bởi v́, nếu cuối cùng tất cả chỉ dừng lại ở mấy ḍng “hướng dẫn pháp lư” trên mặt báo, th́ trận lũ ở Phú Yên sẽ không chỉ cuốn đi nhà cửa, ruộng vườn, mà c̣n cuốn theo cả niềm tin mong manh c̣n sót lại của người dân vào hai chữ… công lư.
Ngày 3 tháng 12, tại Ṭa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump kư một sắc lệnh gây chấn động giới môi trường và ngành công nghiệp xe hơi: chính thức xóa bỏ toàn bộ tiêu chuẩn nhiên liệu do chính quyền Joe Biden ban hành trước đây. Ông Trump gọi những quy chuẩn đó là “vô lư, nặng nề và gây ra vô số vấn đề”, khẳng định chúng đă đẩy giá xe lên quá cao, bóp nghẹt sức mua của người dân và trói tay ngành sản xuất ô tô Hoa Kỳ trong một chiếc áo quá chật mang tên “chuyển đổi xanh”. XÓA BỎ TIÊU CHUẨN NHIÊN LIỆU THỜI BIDEN
Trong bài phát biểu tại lễ kư, Tổng thống Trump mô tả sắc lệnh mới như một bước ngoặt lịch sử, nhằm trực diện vào chi phí sinh hoạt vốn đang đè nặng lên các gia đ́nh Mỹ. Theo ước tính của chính quyền, việc gỡ bỏ các tiêu chuẩn nhiên liệu nghiêm ngặt sẽ giúp giảm áp lực tăng giá khoảng 1.000 đô la trên mỗi chiếc xe và tổng cộng tiết kiệm cho người tiêu dùng đến 109 tỉ đô la trong những năm tới.
Đối với ông Trump, đây không chỉ là chuyện kỹ thuật về khí thải hay mức tiêu hao nhiên liệu, mà là câu chuyện “cơm áo gạo tiền” của tầng lớp trung lưu và lao động. Ông cho rằng dưới thời Biden, những tiêu chuẩn bị đẩy lên mức phi thực tế – như mục tiêu tới 62 miles per gallon – đă vô t́nh biến chiếc xe hơi thành món hàng xa xỉ, khi giá bán tăng hơn 25% so với trước. “Không thể bắt người Mỹ phải trả thêm hàng ngàn đô la chỉ để theo đuổi một giấc mơ xanh trên giấy,” ông nói.
GIÁ XE, VIỆC LÀM VÀ “CHIẾN THẮNG CỦA SỰ HỢP LƯ”
Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy, người đứng bên cạnh Tổng thống trong buổi lễ, nhấn mạnh rằng doanh nghiệp đă phải chi những khoản tiền khổng lồ để chạy theo các mục tiêu mà ông gọi là “bất khả thi” của chính quyền tiền nhiệm. Theo ông, rất nhiều dây chuyền, nhà máy đă phải điều chỉnh, nâng cấp theo chuẩn mới, trong khi nhu cầu thực tế của người dân lại không hề theo kịp lộ tŕnh chính sách.
Các lănh đạo từ Ford, General Motors, Stellantis cũng có mặt và không giấu sự nhẹ nhơm. Họ gọi quyết định của Tổng thống Trump là “chiến thắng của sự hợp lư và khả năng chi trả”, bởi nó cho phép các hăng xe quay trở lại với những mẫu xe mà người Mỹ thực sự muốn sở hữu: đa dạng, mạnh mẽ, phù hợp túi tiền, thay v́ bị buộc phải dồn hết nguồn lực vào những ḍng xe đạt chuẩn nhiên liệu tối đa nhưng giá thành đội lên ngất ngưởng.
Tổng thống Trump tuyên bố sản xuất ô tô nội địa đă tăng 10% trong năm nay, coi đây là bằng chứng cho thấy ngành xe hơi đang được “đưa trở lại quê nhà”. Việc nới lỏng khung tiêu chuẩn, theo ông, sẽ giúp mở đường cho cả những ḍng xe nhỏ, linh hoạt vốn phổ biến ở châu Âu và châu Á, mở rộng thêm lựa chọn cho người tiêu dùng Mỹ trên mọi phân khúc.
CUỘC CHIẾN VỚI XE ĐIỆN VÀ GIẤC MƠ “XANH”
Không chỉ nhắm vào tiêu chuẩn nhiên liệu, sắc lệnh mới của ông Trump c̣n là đ̣n công khai thách thức chiến lược thúc đẩy xe điện từng được xem là di sản lớn của thời Biden. Tổng thống chỉ trích gay gắt các kế hoạch chuyển đổi ồ ạt sang xe điện, cũng như nỗ lực của California và nhiều tiểu bang muốn cấm xe chạy xăng trong tương lai. Trong cách nh́n của ông, đó là những yêu cầu “phi thực tế, đi ngược lại đời sống của đa số người dân” khi cơ sở hạ tầng sạc chưa hoàn thiện, giá xe điện c̣n rất cao và nhiều vùng nông thôn, vùng xa chưa thể thích nghi.
Từ góc độ chính trị, đây là một thông điệp rơ ràng gửi đến các cử tri cảm thấy ḿnh bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua “xanh hóa” nền kinh tế. Ông Trump lựa chọn đứng về phía các nhà máy, công nhân và những người đang phải vay nợ dài hạn để mua một chiếc xe. Ông khẳng định, bảo vệ môi trường là mục tiêu đáng tôn trọng, nhưng không thể đánh đổi bằng việc hy sinh việc làm, thu nhập và quyền tiếp cận phương tiện đi lại của hàng chục triệu người.
ĐẢO NGƯỢC DI SẢN BIDEN VÀ “GREEN NEW SCAM”
Sắc lệnh xóa bỏ tiêu chuẩn nhiên liệu được xem là mắt xích tiếp theo trong chuỗi quyết định đảo ngược di sản Biden mà ông Trump đă theo đuổi ngay từ những tháng đầu trở lại Nhà Trắng. Trước đó, ông đă hủy bỏ lệnh cấm xe chạy xăng của California, kư nhiều văn bản nhằm “giải phóng năng lượng Hoa Kỳ”, gỡ bớt các rào cản đối với khai thác dầu khí, than đá và các nguồn năng lượng truyền thống.
Theo Tổng thống Trump, mục tiêu tối hậu là giảm gánh nặng quy định lên doanh nghiệp, tăng sản xuất trong nước và kéo giảm mức lạm phát mà ông gọi là “tồi tệ nhất trong lịch sử” – di sản mà ông cho rằng ḿnh phải kế thừa. Trong mắt những người ủng hộ, ông đang “mở trói” cho nền kinh tế, trả lại quyền lựa chọn cho người tiêu dùng. Trong mắt các nhà hoạt động môi trường, đây là bước lùi nguy hiểm trước cuộc khủng hoảng khí hậu toàn cầu.
Khép lại buổi lễ, ông Trump tung ra một câu nói như mũi tên nhắm thẳng vào toàn bộ chương tŕnh nghị sự xanh: “Hôm nay chúng ta tiến thêm một bước để tiêu diệt cái gọi là green new scam.” Với ông, những khẩu hiệu xanh nếu không gắn với túi tiền và đời sống thật của người dân Mỹ th́ chỉ là một “tṛ lừa” được đóng gói bằng ngôn ngữ hoa mỹ.
Cuộc tranh luận quanh sắc lệnh này chắc chắn sẽ c̣n kéo dài: một bên coi đây là chiến thắng của lư trí kinh tế và khả năng chi trả, bên kia lo ngại cái giá môi trường mà thế hệ tương lai phải gánh chịu. Nhưng có một điều rơ ràng: khi Trump lựa chọn đứng trên chiến tuyến chống lại các tiêu chuẩn nhiên liệu “thời Biden”, ông đă biến chiếc xe hơi – vật dụng quen thuộc của mỗi gia đ́nh – thành biểu tượng mới cho cuộc chiến lớn hơn giữa “xanh” và “túi tiền” trong chính trường Hoa Kỳ.
Mỹ chính thức ra chỉ thị siết cấp visa: Người mắc bệnh măn tính hoặc thu nhập thấp có thể bị từ chối.
Ngày 10/11, Bộ Ngoại giao Mỹ ban hành chỉ thị mới quy định những người xin visa nếu mắc các bệnh lư như ung thư, tiểu đường, béo ph́ hoặc không đủ khả năng tài chính để tự lo cuộc sống có thể bị từ chối cấp visa.
Chỉ thị mới của Bộ Ngoại giao chặn con đường nhập cư Mỹ của số lượng lớn người nước ngoài muốn có thẻ xanh Mỹ. Ảnh: Reuters.
Chỉ thị siết visa của Bộ Ngoại giao Mỹ
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, ông Tommy Pigott, ngày 11/11 cho biết: “Chính quyền của Tổng thống Trump luôn đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu. Việc thực thi chính sách này nhằm đảm bảo hệ thống nhập cư của chúng ta không trở thành gánh nặng cho người đóng thuế”.
Theo một quan chức am hiểu về chỉ thị, quy định mới này chỉ áp dụng cho visa định cư, không áp dụng đối với visa du lịch B-2.
Các hăng tin CBS News và Fox News trước đó đưa tin rằng Bộ Ngoại giao đă gửi chỉ thị này đến tất cả các đại sứ quán và lănh sự quán Mỹ trên thế giới, yêu cầu thẩm tra kỹ lưỡng hồ sơ xin visa. Nếu người nộp đơn mắc các bệnh như ung thư, bệnh tim mạch, tiểu đường, béo ph́ hoặc rối loạn tâm thần và không có khả năng tự chi trả chi phí y tế, họ có thể không được cấp visa.
Chỉ thị mới yêu cầu các viên chức lănh sự phải kiểm tra các tài liệu ngân hàng và tài chính, bằng chứng về tài sản, tài khoản văng lai, tài khoản tiết kiệm, tài khoản chứng khoán, quỹ tín thác và tài khoản hưu trí của người nộp đơn khi người nộp đơn cố gắng chứng minh t́nh h́nh tài chính của ḿnh rằng họ sẽ không trở thành gánh nặng xă hội.
Hăng AP phân tích rằng chỉ thị này cho thấy chính quyền Trump đang siết chặt tiêu chuẩn “gánh nặng công cộng” trong luật di trú — tức là nếu một người nước ngoài có khả năng phụ thuộc vào các khoản trợ cấp tiền mặt hoặc thực phẩm của chính phủ Mỹ, họ có thể bị từ chối nhập cảnh hoặc cấp quyền cư trú lâu dài.
Mặc dù luật liên bang vốn đă yêu cầu người xin thẻ xanh phải chứng minh không trở thành gánh nặng xă hội, nhưng chỉ thị mới mở rộng đáng kể phạm vi áp dụng.
Một bài phân tích của AP chỉ ra rằng chỉ thị mới yêu cầu xem xét toàn diện t́nh h́nh tài chính của người nộp đơn để chứng minh rằng họ sẽ không phụ thuộc vào các phúc lợi công cộng của chính phủ sau khi nhập cảnh vào Mỹ. Điều này làm sáng tỏ cách chính quyền Trump diễn giải khái niệm "gánh nặng xă hội" trong luật di trú.
"Gánh nặng xă hội" trong luật di trú đề cập đến t́nh huống mà công dân nước ngoài có thể bị từ chối nhập cảnh hoặc thường trú nếu họ bị coi là phụ thuộc vào các nguồn lực của chính phủ Mỹ, chẳng hạn như tiền mặt hoặc hỗ trợ thực phẩm.
Luật liên bang hiện đă yêu cầu người nộp đơn xin thường trú hoặc tư cách pháp lư phải chứng minh rằng họ sẽ không trở thành gánh nặng xă hội, nhưng chỉ thị của chính quyền Trump c̣n mở rộng phạm vi này hơn nữa.
Nhiều người nước ngoài tan vỡ giấc mơ đoàn tụ thân nhân ở Mỹ. Ảnh: Technews.
Những ư kiến chỉ trích
Bà Julia Gelatt, Phó Giám đốc Viện Chính sách Di trú ((Migration Policy Institute), phát biểu với hăng thông tấn AP rằng chỉ thị mới sẽ thu hẹp đáng kể các kênh nhập cư, làm giảm việc cấp thị thực nhập cư và có khả năng tác động không cân xứng đến các nhóm như người cao tuổi và người có thu nhập thấp.
Hơn nữa, các viên chức xét duyệt thị thực, vốn không phải là chuyên gia y tế, có thể bị thiên vị hoặc mắc sai lầm khi xác định liệu người nộp đơn có mắc bệnh măn tính hay không.
Mặc dù những hướng dẫn này chủ yếu ảnh hưởng đến những người ở ngoài Mỹ hoặc đang xin gia hạn thị thực, một số chuyên gia cảnh báo rằng chính sách này cũng có thể ảnh hưởng đến các thành viên gia đ́nh của những người đă cư trú tại Mỹ, bao gồm cả những người hy vọng được thăm thân hoặc đoàn tụ với gia đ́nh.
Adriana Cadena, giám đốc điều hành của tổ chức Bảo vệ Gia đ́nh Nhập cư (Protecting Immigrant Families), cho biết chính sách này "cực kỳ rủi ro" và có tác động tiêu cực đến các gia đ́nh nhập cư hợp pháp.
"Phạm vi áp dụng và sự thiếu minh bạch của chính sách này gây ra sự nhầm lẫn và bất ổn, ngăn cản những người nhập cư hợp pháp đủ điều kiện và công dân Mỹ có gia đ́nh nhập cư t́m kiếm sự hỗ trợ và chăm sóc mà họ được hưởng", bà Cadena nói.
Luật sư di trú Steven Heller lưu ư rằng các viên chức lănh sự có quyền tự do đáng kể trong việc diễn giải các hướng dẫn. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng hướng dẫn này phản ánh sự thay đổi trong chiến lược truyền tải thông điệp, chuyển từ phương pháp đánh giá có xu hướng thiên vị ứng viên sang phương pháp chủ động t́m kiếm lư do từ chối từ nhiều hoàn cảnh khác nhau.
Ông Heller nhấn mạnh: "Cốt lơi của hướng dẫn mới này là 'truyền tải thông điệp'. Giờ đây, họ được phép sử dụng nguyên tắc 'xem xét toàn diện' như một vũ khí để từ chối, thay v́ là lá chắn bảo vệ ứng viên".
Tác động đối với người Trung Quốc xin nhập cư
Theo giới truyền thông, những người nộp đơn định cư EB (visa định cư theo diện việc làm hoặc đầu tư) và IR (visa định cư cho người thân trực hệ của công dân Mỹ) chịu ảnh hưởng nặng nhất.
Trung Quốc hiện nằm trong nhóm có số lượng hồ sơ định cư lớn và tồn đọng cao, đặc biệt là visa EB-5 (đầu tư), EB-2 (tay nghề cao) và IR (đoàn tụ gia đ́nh).
Chỉ thị mới yêu cầu kiểm tra tài chính và sức khỏe nghiêm ngặt hơn, khiến thời gian xét duyệt kéo dài, đặc biệt với những người cao tuổi hoặc mắc bệnh măn tính. Một số trường hợp trước đây có thể “lọt qua” nhờ bảo lănh tài chính từ thân nhân, nay sẽ bị từ chối v́ không chứng minh được khả năng tự lực.
Dù chỉ thị không áp dụng với visa du học (F-1) hay B-2 (du lịch), nhưng việc siết tiêu chuẩn “public charge” (gánh nặng công cộng) sẽ khiến các viên chức lănh sự thận trọng hơn khi xét các hồ sơ có yếu tố tài chính mờ nhạt. Nhiều du học sinh Trung Quốc sống nhờ trợ cấp từ gia đ́nh có thể bị yêu cầu chứng minh rơ nguồn tiền hợp pháp và ổn định.
Chính quyền Trump vốn coi việc “chặn nhập cư trở thành gánh nặng” là phần trong chính sách bảo hộ lao động và y tế Mỹ. Với Trung Quốc – nơi dân số già hóa nhanh, tỉ lệ bệnh măn tính cao, chỉ thị này được hiểu là một rào cản mềm nhằm hạn chế nhập cư dài hạn từ quốc gia đông dân này.
Đă 3 tháng trôi qua nhưng chị Thu Trang (phường Đại Mỗ, Hà Nội) vẫn chưa thôi ám ảnh khi bị chồng khi đó kéo ra hành lang chung cư và hành hung.
Chia sẻ với Tri Thức - Znews, chị Thu Trang (29 tuổi) kể sự việc nảy sinh vào tối 28/7. Hôm đó bận công việc, 19h chị mới về nhà và bị chồng (tên T.) quát mắng do không về sớm nấu cơm khi có bố mẹ chồng xuống chơi.
Đến tối, chị chủ động vào pḥng xin lỗi chồng, không hề có ư định to tiếng. Tuy nhiên, người chồng to tiếng, kéo chị ra hành lang và hành hung trước sự chứng kiến của hàng xóm.
Chị Thu Trang bị chồng (hiện đă ly hôn) hành hung cách đây hơn 3 tháng. (Ảnh cắt từ video)
Theo h́nh ảnh từ camera giám sát của chung cư vào khoảng 21h54 cùng ngày, chồng chị Trang quật ngă rồi đánh vào nhiều vùng trên cơ thể vợ. Người này không dừng tay ngay cả khi chị choáng váng và nằm gục dưới đất.
"Ban đầu, hàng xóm nh́n ra là những người đă lớn tuổi nên không dám can. Sau đó, cư dân mới nhắn nhau trong nhóm và ra giúp tôi", chị Trang nhớ lại.
Sau vụ việc, chị Trang bị chấn thương nặng. Qua thăm khám, bác sĩ chẩn đoán chị bị thủng màng nhĩ, chấn động năo và chấn thương phần mềm nhiều nơi.
Theo hồ sơ bệnh án, chị Trang nhập viện điều trị nội trú từ ngày 30/7 và ra viện vào ngày 4/8. "Trong suốt thời gian tôi nằm viện, chồng và nhà chồng không một ai đến thăm dù viện cách nhà chỉ 2 km", chị nói.
Ngay sau khi bị hành hung, chị Trang đă gọi điện tŕnh báo và tới Công an phường Đại Mỗ để làm đơn tŕnh báo, lập biên bản.
Trả lời Tri Thức - Znews vào chiều 11/11, đại diện Công an phường Đại Mỗ xác nhận về vụ việc. "Chúng tôi đă cho chị Trang đi khám giám định pháp y và đang trong quá tŕnh xử lư", người tiếp nhận vụ việc của chị Trang nói.
Ngày 5/11, chị Trang đă thực hiện giám định tại Trung tâm Pháp y Hà Nội. "Tuy nhiên, sau hơn 3 tháng, những vết thương của tôi đă lành, chỉ c̣n bên tai trái chưa hồi phục", chị nói.
Chị Thu Trang cho biết đă ly hôn với chồng từ tháng 10 sau những mâu thuẫn không thể hàn gắn. Chị Trang và anh T. đều từng đổ vỡ trong hôn nhân và có con riêng. Cả hai sống chung từ năm 2023 và chính thức kết hôn vào tháng 3/2024 và có một con chung.
Trước vụ hành hung ở hành lang chung cư, trước đây chị Trang từng không ít lần bị chồng đánh. "Từ khi con 3 tháng tuổi, tôi đă phải đi làm lại sớm. Sau ly hôn, tôi là người nuôi dưỡng con chung", chị cho biết.
Người mẹ hai con nói rằng đă phải chịu ấm ức, những lời thách thức từ phía nhà chồng suốt những tháng qua. "Tôi chỉ mong pháp luật nghiêm minh, công bằng và kẻ vi phạm sẽ phải nhận án phạt thích đáng", chị nói
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. V́ một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hăy ghé thăm chúng tôi, hăy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
