Khi những người vợ bước ra ánh sáng
Lâu nay, công chúng chỉ thấy những gương mặt trong Nội các Tổng thống Donald Trump xuất hiện trước ống kính, còn hậu trường gia đình của họ gần như là khoảng trống. Lần đầu tiên, những người vợ của các thành viên Nội các cùng lên tiếng, kể lại đời sống phía sau cánh cửa Tòa Bạch Ốc và vẽ nên bức tranh về một chính quyền vận hành như “một đội ngũ lớn”, gắn kết và cùng chia sẻ một niềm tin: họ ở đó để phục vụ nước Mỹ.

Cheryl Hines, phu nhân Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., nói rằng khi bước vào bên trong bộ máy quyền lực, bà mới thấy rõ các quyết định lớn được bàn bạc, cân nhắc và ban hành nhanh đến thế nào. Theo bà, tinh thần của chính quyền Trump là tập trung vào hành động và kết quả cụ thể, chứ không dừng lại ở những lời tuyên bố hoa mỹ.

Tốc độ, kỷ luật và “tinh thần doanh nhân”
Kathryn Burgum, vợ Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum, mô tả Nội các như một tập thể được dẫn dắt bởi một nhà lãnh đạo mạnh mẽ, dám quyết rất nhanh và không sợ chịu trách nhiệm. Bà cho biết nhịp làm việc hiện nay mà bà chứng kiến là nhanh nhất so với bất kỳ giai đoạn nào trước đây, mang đậm phong cách doanh nhân: rõ mục tiêu, sát tiến độ và đặt lợi ích quốc gia lên trên mọi tính toán cá nhân.

Jennifer Hegseth, phu nhân Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Pete Hegseth, thì nhấn mạnh đến sự tận tâm kín đáo của các thành viên Nội các. Theo bà, chồng mình bước vào chính trường chỉ vì một lý do: lo cho quân đội và đất nước. Mọi quyết định lớn nhỏ, ông đều khởi đầu bằng đức tin và câu hỏi: “Điều này có đúng với lương tâm và trách nhiệm đạo đức hay không?”

Gia đình sống cùng nhịp Tòa Bạch Ốc
Đằng sau mỗi Bộ trưởng là cả một gia đình phải học cách thích nghi với nhịp sống mới. Allison Lutnick kể lại khoảnh khắc biết chồng mình – Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick – được cân nhắc vào Nội các qua… màn hình truyền hình trực tiếp. Từ hôm đó, lịch sinh hoạt trong nhà đảo lộn: bữa tối muộn hơn, những cuộc gọi khẩn lúc nửa đêm xuất hiện thường xuyên, và mọi kế hoạch riêng tư đều phải chừa chỗ cho lịch làm việc của chính quyền. Nhưng với bà, đó đơn giản là cái giá phải trả khi chồng được giao phó một sứ mệnh lớn.

Robin Turner, phu nhân Bộ trưởng Gia cư và Phát triển Đô thị Scott Turner, cho biết gia đình bà chọn cách đối diện áp lực bằng đức tin. Ông Turner thường xuyên mời các thành viên Nội các cùng cầu nguyện trước những quyết định quan trọng. Theo bà, những phút giây lặng lẽ này là “sợi keo” giữ vững tinh thần đoàn kết và nhắc mọi người rằng quyền lực rồi sẽ qua đi, chỉ còn lại trách nhiệm với người dân và với lương tâm mình.

“Đội bóng” cùng chung một mục tiêu
Jeanette Rubio, vợ Ngoại trưởng Marco Rubio, vốn đã quen với đời sống chính trị nhưng vẫn bất ngờ trước mức độ gắn bó của Nội các Trump. Bà kể rằng các thành viên Nội các không làm việc như những “ngôi sao đơn lẻ” mà giống một đội bóng, mỗi người một vị trí nhưng cùng hướng tới một khung thành: phục vụ nước Mỹ và giữ vững vai trò lãnh đạo của quốc gia trên thế giới. Sự hòa hợp ấy, theo bà, phản chiếu phong cách lãnh đạo của ông Trump – người luôn nhấn mạnh tinh thần đồng đội, lòng trung thành và niềm tin chung vào sứ mệnh.

Trên mạng xã hội, không ít người Việt tại hải ngoại bày tỏ sự đồng cảm với những chia sẻ này. Họ nói về “tinh thần đoàn kết một lòng vì người dân”, coi đây là sức mạnh giúp nội các hiện tại “dọn dẹp” những gì bị xem là di sản rối ren của nhiệm kỳ trước. Có người đặt niềm tin rằng một chính quyền đặt Đức Tin và gia đình làm nền tảng đạo đức thì sẽ đủ sức chống lại hỗn loạn và chia rẽ.

Hậu trường lặng lẽ của quyền lực
Những người vợ không tham gia họp nội các, không ký sắc lệnh, cũng không đứng trên bục diễn thuyết, nhưng cuộc sống của họ lại gắn chặt với từng quyết định trong Tòa Bạch Ốc. Họ là người lo cho con cái khi chồng vắng nhà, là nơi để các Bộ trưởng trút bớt áp lực mỗi khi bước ra khỏi phòng họp, là nhân chứng gần gũi nhất của những đêm trắng chuẩn bị phương án cho đất nước.

Qua lời kể của họ, hình ảnh Nội các Trump hiện lên không phải là những gương mặt lạnh lùng trên màn hình truyền hình, mà là một tập thể những con người, với gia đình, niềm tin, nỗi lo và lòng tự hào riêng, đang cố gắng chạy hết tốc lực trên một chặng đường rất ngắn bốn năm – nhưng có thể quyết định tương lai lâu dài của nước Mỹ. Và ở phía sau, lặng lẽ mà bền bỉ, là những người vợ đang góp phần giữ nhịp cho “đội ngũ lớn” ấy không bị vỡ trận trước áp lực thời cuộc.

Tại Trung Quốc, ếch trâu Bắc Mỹ đã trở thành một ngôi sao trên bàn tiệc. Từ các nhà hàng sang trọng đến quán ăn vỉa hè, người ta dễ dàng tìm thấy đủ loại thực đơn hấp dẫn: ếch xào cay, ếch nấu nồi khô hay ếch ngâm ớt.

Con số thống kê thật sự gây choáng ngợp: chỉ riêng thành phố Thượng Hải mỗi ngày tiêu thụ hết 135 tấn, và tính trên toàn lãnh thổ Trung Quốc, con số này lên tới 300.000 tấn mỗi năm. Tuy nhiên, đằng sau sự thịnh vượng của ngành công nghiệp chăn nuôi này là những cái giá phải trả không hề rẻ mà ít thực khách nào nhận ra khi cầm đũa.

Hóa đơn thứ nhất: Gánh nặng lên đại dương và rừng rậm

Sai lầm phổ biến của đa số người tiêu dùng là tin rằng ếch trâu lớn lên nhờ ăn côn trùng tự nhiên và thịt của chúng là sản phẩm "sạch" ít tác động đến môi trường. Thực tế hoàn toàn trái ngược. Ếch trâu trong các trang trại công nghiệp được vỗ béo bằng quy trình thâm canh với tỷ lệ chuyển đổi 1:2 - nghĩa là để có 1 kg thịt ếch thành phẩm, cần tiêu tốn tới 2 kg thức ăn chăn nuôi.

Thành phần chính của loại thức ăn này là bột cá và khô đậu nành. Để có bột cá, ngư dân phải đánh bắt cá cơm từ Peru hoặc tận thu các loại cá nhỏ ven biển Trung Quốc, làm trầm trọng thêm tình trạng cạn kiệt tài nguyên biển do đánh bắt quá mức.

Trong khi đó, đậu nành nhập khẩu từ Brazil hay Mỹ cũng đồng nghĩa với việc gián tiếp ủng hộ quá trình chặt phá rừng và lạm dụng phân bón hóa học tại các quốc gia này. Mỗi miếng thịt ếch trâu, vì thế, đều mang theo một phần gánh nặng sinh thái toàn cầu.

Hóa đơn thứ hai: Cơn khát của những hồ nước ngầm

Khoản chi phí ngầm tiếp theo liên quan trực tiếp đến tài nguyên nước - thứ vốn đang ngày càng khan hiếm. Ếch trâu là loài cực kỳ kén chọn môi trường sống; chúng đòi hỏi nguồn nước phải luân chuyển liên tục 24/24 giờ để tránh dịch bệnh.

Các báo cáo chỉ ra rằng, để sản xuất được 1 tấn ếch trâu, người nuôi phải tiêu tốn từ 250 đến 350 tấn nước. Để tối ưu hóa lợi nhuận và giảm chi phí, nhiều hộ chăn nuôi đã lựa chọn giải pháp khoan giếng trái phép để hút nước ngầm vô tội vạ. Hành động này không chỉ làm suy giảm mực nước ngầm mà còn gây ra những hệ lụy lâu dài cho cấu trúc địa chất và nguồn nước sinh hoạt của cộng đồng.
Hóa đơn thứ ba: Hiểm họa xâm lấn sinh học

Không chỉ tiêu tốn tài nguyên, ếch trâu còn là một mối đe dọa an ninh sinh thái. Với bản tính thích di chuyển và khả năng sinh tồn mạnh mẽ, những con ếch trâu "vượt ngục" khỏi các trang trại đã trở thành cơn ác mộng đối với hệ sinh thái bản địa. Chúng ăn tạp và tiêu diệt các loài ếch địa phương, kỳ giông và các sinh vật nhỏ khác, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng cục bộ.

Hệ quả kinh tế của vấn đề này là rất thực tế. Điển hình như tại khu vực hồ Lugu (Vân Nam), chính quyền địa phương mỗi năm phải chi tới 2 triệu nhân dân tệ (khoảng gần 8 tỷ đồng) cho công tác xử lý sự bùng phát của ếch trâu xâm lấn, nhưng đến nay vẫn chưa thể giải quyết triệt để.

Lời giải nào cho bài toán ếch trâu?

Thực tế là trong chuỗi cung ứng này, lợi nhuận được tư nhân hóa vào túi người nuôi và thương lái, trong khi các chi phí về ô nhiễm nguồn nước, suy giảm tài nguyên và xử lý sinh thái lại được "xã hội hóa", chia đều lên vai cộng đồng.

Các chuyên gia không kêu gọi tẩy chay hoàn toàn ếch trâu, nhưng họ khuyến nghị người tiêu dùng và người chăn nuôi nên cân nhắc đến các lựa chọn bền vững hơn. Các loài ếch bản địa như ếch đốm đen hay ếch đồng (hổ văn oa) có tỷ lệ chuyển đổi thức ăn tốt hơn và ít gây rủi ro sinh thái hơn hẳn.

Dù chúng có kích thước nhỏ hơn và ít thịt hơn so với người họ hàng khổng lồ đến từ Bắc Mỹ, nhưng việc ủng hộ các giống loài bản địa có thể là chìa khóa để cân bằng giữa nhu cầu ẩm thực và bảo vệ môi trường sống của chính chúng ta.

Một “phao cứu sinh” được ký lúc rạng sáng
Giữa lúc Kyiv bị nói là đang cạn dần tiền để vừa vận hành nền kinh tế, vừa chống đỡ chiến tranh, các lãnh đạo Liên minh châu Âu đã chốt một kế hoạch tài trợ nhiều tỷ đô-la cho Ukraine trong hai năm tới. Thỏa thuận đạt được vào rạng sáng thứ Sáu, mang dáng dấp của một chiếc phao cứu sinh: không hào nhoáng, không ồn ào, nhưng đủ để Ukraine không trượt thẳng vào “lỗ đen ngân sách”.

Gói hỗ trợ này được tài trợ bằng cách EU đi vay trên thị trường, thay vì rút trực tiếp từ khối tài sản Nga bị phong tỏa trong lòng châu Âu. Nói cách khác, châu Âu quyết định “mượn tiền để cứu” trước, còn chuyện “đụng đến tiền Nga” vẫn để đó như một con dao hai lưỡi: ai cũng nhìn thấy, nhưng chưa ai dám vung ngay.

90 tỷ euro đến 2027: EU chọn vay, không chọn tịch thu
Theo thông tin công bố, EU đồng ý cho Ukraine vay khoảng 90 tỷ euro (hơn 105 tỷ USD) để tài trợ cho cả kinh tế lẫn quốc phòng đến hết giai đoạn 2026-2027. Điều đáng chú ý là EU đã giằng co suốt nhiều tháng về việc có nên sử dụng khối tài sản Nga bị đóng băng hay không.

Trong nội bộ, câu hỏi không chỉ là “làm hay không làm”, mà là “làm rồi có chịu nổi hậu quả không”: rủi ro pháp lý, tiền lệ quốc tế, nguy cơ trả đũa, và đặc biệt là lo ngại xoay quanh các định chế đang nắm phần lớn tài sản Nga bị phong tỏa tại châu Âu. Vì vậy, thay vì chạm vào khối tài sản nhạy cảm ấy ngay lập tức, EU chọn cách an toàn hơn về thủ tục: đi vay để có tiền chi ngay.

Ở Kyiv, nhiều tiếng nói thở phào, vì ít nhất “thảm họa tài chính” trước mắt được chặn lại. Có chuyên gia kinh tế Ukraine nhận định một phần đáng kể của khoản tiền có thể đủ để bù nhu cầu ngân sách, phần còn lại tạo dư địa mua sắm vũ khí và trang bị quân sự, trong lúc Mỹ đang tạm dừng hỗ trợ tài chính.

Putin lên sóng hơn 4 giờ: không nhượng bộ, không “mặc cả” cốt lõi
Cũng trong ngày EU chốt gói vay, Tổng thống Vladimir Putin xuất hiện ở cuộc họp báo cuối năm kéo dài hơn bốn tiếng – một “vở diễn” quen thuộc của điện Kremlin, được dàn dựng để cho thấy ông ta vẫn kiểm soát mọi thứ, vẫn trả lời, vẫn gần dân, vẫn bình thản.

Nhưng ẩn sau vẻ bình thản ấy là thông điệp lạnh: sẽ không có thỏa hiệp nếu Ukraine và phương Tây không chấp nhận những điều kiện mà Moscow đã nêu. Putin nhắc lại các đòi hỏi cứng rắn, gồm việc Ukraine phải rút khỏi các vùng mà Nga yêu sách, và từ bỏ tham vọng gia nhập NATO. Ông ta thậm chí còn nói Nga có thể cân nhắc tạm giảm các đợt tấn công tầm xa vào đúng ngày bầu cử nếu Ukraine tổ chức bầu cử – một đề nghị nghe như “nhượng bộ”, nhưng lại đặt Kyiv vào thế phải bước vào một chiếc bẫy chính trị giữa thời chiến.

Trong khán phòng, đôi lúc màn hình lớn lóe lên vài tin nhắn châm biếm và bực bội của người xem về đời sống, trách nhiệm chính trị, và cả chuyện “mọi thứ có thật hay chỉ là sân khấu”. Chúng chỉ xuất hiện vài giây rồi biến mất, như một khe hở nhỏ được phép tồn tại để tạo ảo giác rằng vẫn có “tiếng nói khác” – nhưng không bao giờ đủ lâu để thành câu hỏi trực diện.

“Robbery” – Putin gọi kế hoạch động vào tài sản Nga là “cướp bóc”
Điểm đáng chú ý là Putin phản ứng dữ dội với ý tưởng dùng tài sản Nga bị phong tỏa để bơm tiền cho Ukraine. Ông ta gọi đó là “robbery” – cướp bóc – và cảnh báo hậu quả “nghiêm trọng” nếu châu Âu khơi lại kế hoạch này.

Thông điệp của Kremlin khá rõ: EU có thể vay để cứu Ukraine, nhưng nếu dám biến tài sản Nga bị phong tỏa thành “máy rút tiền” cho Kyiv, cuộc đối đầu sẽ bước sang một tầng nấc khác – không chỉ là chiến trường, mà là chiến tranh pháp lý và niềm tin tài chính. Putin còn nhấn mạnh điều đó sẽ làm xói mòn niềm tin vào hệ thống tiền tệ và thị trường châu Âu, như thể ông ta đang đánh thẳng vào nỗi sợ lớn nhất của giới tài phiệt: tiền lệ.

Một chuyến bay tới Miami: kênh hậu trường của “đàm phán hòa bình”
Trong lúc EU khóa sổ khoản vay và Putin giữ giọng không nhượng bộ, một chi tiết khác cho thấy các kênh thương lượng vẫn chạy dưới mặt bàn: đặc phái viên kinh tế cấp cao của Nga, Kirill Dmitriev, được cho là sẽ đến Miami để nghe báo cáo về kết quả các cuộc thảo luận hòa bình giữa Mỹ, Ukraine và châu Âu vừa diễn ra tại Berlin.

Chuyến đi ấy nói lên một nghịch lý của thời đại: trên truyền hình, các nhà lãnh đạo nói như đinh đóng cột; còn phía sau, cánh cửa đàm phán vẫn luôn hé – không phải vì lòng tốt, mà vì ai cũng hiểu chiến tranh càng dài, cái giá càng khủng khiếp.

Kết cục gần: châu Âu giữ Ukraine đứng vững, nhưng cuộc chiến chưa có “điểm rơi”
Khoản vay 90 tỷ euro giúp Ukraine đứng vững thêm một đoạn đường, ít nhất để không bị hụt hơi vì thiếu tiền ngay giữa cuộc chiến. Nhưng nó không làm thay đổi điều cốt lõi mà Putin vừa nhắc lại trước ống kính: Nga vẫn muốn kết thúc cuộc chiến theo điều kiện của Nga.

Và như vậy, trong khi châu Âu chọn giải pháp “vay để cứu”, thì câu hỏi lớn vẫn treo lơ lửng: cuộc chiến này sẽ được khép lại bằng một thỏa thuận thật sự, hay chỉ bằng một giai đoạn tạm ngưng để rồi mở ra vòng đối đầu mới?

“ TRUMP NGỦ GỤC TRONG LÚC BÀN CHUYỆN ĐẠI SỰ QUỐC GIA ! ĐẬP TAN LÝ LẼ BÊNH VỰC CỦA MỘT TAY CUỒNG TRUMP ! ”


Người ta có thể tha thứ cho một công nhân lỡ ngủ gật trên dây chuyền vì kiệt sức.

Người ta có thể thông cảm cho một tài xế đường dài dừng xe bên lề để chợp mắt vì quá tải.

Nhưng với một tổng thống – kẻ nắm trong tay sinh mệnh chính trị, kinh tế và an ninh của cả một quốc gia – thì “ ngủ gật ” không còn là chuyện sinh hoạt cá nhân.

Đó là một biểu hiện chính trị. Và trong trường hợp này, là một biểu hiện xấu.

Khi hình ảnh Donald Trump bị cho là ngủ gục trong lúc họp nội các – nơi bàn chuyện ngân sách, chiến tranh, đối ngoại, sinh kế của hàng ba trăm triệu dân – được tung ra , phản ứng của công luận lẽ ra phải là một câu hỏi lạnh người :

- “ Ông ta còn đủ tỉnh táo để điều hành nước Mỹ hay không?”

Thế nhưng, thay vì đối diện câu hỏi đó, một đội quân cuồng tín đã lập tức tràn ra, hò hét, che chắn, bóp méo, và bào chữa đến mức trơ trẽn.


https://www.youtube.com/watch?v=DDRVnPK9uQY


Một tay cuồng Trump gào lên :

- “ Có ngủ gật chút thì sao? Con người mà !”

Xin thưa :

Đúng, tổng thống cũng là con người – nhưng là con người giữ một trọng trách không giống bất kỳ con người nào khác. Ông có thể ngủ gật ở quán cà phê. Ông có thể ngủ gật trong phòng khách nhà ông. Nhưng Ông không được phép ngủ trong lúc làm việc cho dân , bằng tiền thuế của dân, ở vị trí quyền lực nhất trên thế giới.

Lúc đó, ông không còn là “ con người bình thường ” để đòi thông cảm – ông là công bộc. Và công bộc ngủ gật thì là thất trách là vô trách nhiệm.

Tay khác lại gằn giọng :

- “ Họp dài quá, ai mà không mệt !”“

Xin hỏi ngược lại :

- Dân làm ca ba trong hãng xưởng có được phép mệt như vậy không ?

Lính gác biên phòng có được phép nói :

- “ Tôi mệt nên tôi ngủ” không ?

- Phi công chở 300 sinh mạng có quyền nói “ai mà không mệt” trước khi cất cánh không ?
“
Bác sĩ đang mổ nói :

- Tôi buồn ngủ quá cho tôi nhắm mắt một chút rồi tôi mở mắt ra mổ tiếp nhé !

Nếu mọi ngành nghề sống còn đều không được quyền “ “mệt để ngủ ”, thì tại sao tổng thống – người quyết định vận mệnh quốc gia – “ lại được ưu ái như một đứa trẻ cần được dỗ dành ?

Một kẻ khác nghiến răng :

- “Toàn là truyền thông thù địch bôi nhọ !”





Lý lẽ này cũ đến mức mốc meo. Truyền thông có thể bôi nhọ một lời nói, một ý định, một câu phát biểu.

Nhưng truyền thông không thể tự vẽ ra đôi mắt lim dim, cái đầu gật gù, và cả một tư thế buông xuôi giữa phiên họp quốc gia. Hình ảnh không phải là xã luận. Hình ảnh là bằng chứng. Và khi bằng chứng đã nằm sờ sờ đó mà vẫn cố bẻ cong sự thật , thì không còn là tranh luận – đó là cố tình lừa đảo !


https://www.youtube.com/watch?v=Fr9w8MnipyM



Nguy hiểm nhất không phải là một khoảnh khắc ngủ gật. Nguy hiểm nhất là sự trượt dốc của chuẩn mực chính trị.

Khi người ta chấp nhận chuyện tổng thống ngủ trong lúc họp như một “chuyện nhỏ”, thì ngày mai họ sẽ chấp nhận chuyện gì nữa ?

- Ngủ trong lúc nghe báo cáo quân sự ?

- Ngủ trong lúc nhận tin chiến tranh ?

- Ngủ trong lúc quyết định vận mệnh đồng minh ?

Dân chủ không sụp đổ trong một đêm. Nó rệu rã từng chút một , bằng những lần “bênh thôi cho qua đi”.

Một tay cuồng Trump gào lớn :

- “ Mấy ông ghét Trump nên soi mói !”

Không . Đây không phải là soi mói.

- Đây là trách nhiệm công dân. Người dân đóng thuế có quyền đòi hỏi tổng thống phải tỉnh táo.

Báo chí có quyền đòi hỏi tổng thống phải nghiêm túc.

Quốc hội có quyền đòi hỏi tổng thống phải làm việc đúng tư cách.

Đó không phải là thù ghét. Đó là kiểm soát quyền lực – nền móng của dân chủ.





* * *

Lời hứa “bùng nổ việc làm tay chân” và cú trượt của thực tế
Trong chiến dịch 2024, Donald Trump nói thẳng như đóng đinh: nếu trở lại Nhà Trắng, nước Mỹ sẽ có “một cơn bùng nổ sản xuất”, kéo theo “hàng triệu, hàng triệu việc làm cho giới lao động tay chân”. Nghe rất Mỹ: tiếng búa, tiếng máy, những ca đêm sáng đèn, lương đủ nuôi một gia đình mà không phải cúi mặt xin ai.
Nhưng khi năm đầu nhiệm kỳ đi gần hết, cái người ta nhìn thấy lại là một bức tranh trái khoáy: những ngành gắn với mồ hôi và cơ bắp không nở ra như khẩu hiệu, mà co lại như chiếc áo gặp nước nóng.

Bản tin việc làm: nơi cần sức người nhất lại bớt người
Báo cáo việc làm mới nhất cho thấy thị trường lao động vẫn “chạy”, nhưng chạy không đều. Tổng việc làm phi nông nghiệp vẫn tăng, song các mảng thường được gọi là “blue-collar” lại sụt giảm hoặc ì ạch.
Vận tải và kho bãi – mạch máu của thương mại – giảm khoảng 17.700 việc làm chỉ trong tháng 11. Sản xuất chế tạo giảm thêm khoảng 5.000. Trong khi đó, xây dựng là điểm sáng hiếm hoi: tăng khoảng 28.000 việc làm.
Những con số nghe khô, nhưng phía sau là nhịp sống của từng khu phố: bãi đậu xe nhà máy thưa dần, giờ tăng ca mất, tiền làm thêm biến mất, rồi quán ăn gần xưởng cũng vắng theo.

Thuế quan: “bảo vệ sản xuất” nhưng lại làm xưởng máy hụt hơi
Lý thuyết của thuế quan là dựng hàng rào để kéo nhà máy về Mỹ. Nhưng trong thực tế, nhiều nhà máy Mỹ vẫn phải sống bằng nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu. Khi thuế đánh lên những thứ đó, giá đầu vào nhích lên từng nấc.
Và trong kinh tế, có một phản xạ rất “lạnh”: chi phí tăng thì doanh nghiệp cắt thứ dễ cắt nhất trước. Lao động – đặc biệt lao động phổ thông – thường là khoản bị động dao đầu tiên.

Chưa kể, “đưa nhà máy về” không phải chuyện hô khẩu hiệu xong là xưởng mọc lên qua đêm. Nó cần nhiều năm, cần vốn rẻ, cần niềm tin ổn định. Mà điều thị trường ghét nhất lại chính là sự bất định: hôm nay thuế thế này, mai thuế thế khác; hôm nay dọa, mai hoãn; hôm nay áp, mai thương lượng.

Nghịch lý cay: y tế tuyển ầm ầm, còn việc làm cơ bắp lại hụt hơi
Trong khi những ngành “tay chân” chật vật, một khu vực khác lại tuyển đều như nước chảy: y tế và trợ giúp xã hội tăng khoảng 64.000 việc làm trong tháng 11. Dân số già đi, nhu cầu chăm sóc tăng lên – đây là cơn sóng chắc và dài.
Nhưng điều đó cũng làm lộ ra một nỗi buồn của lời hứa “blue-collar boom”: nước Mỹ vẫn tạo việc làm, nhưng không chắc tạo đúng loại việc làm mà người ta đã được hứa – những công việc dựng nên tầng lớp trung lưu cũ.

“Ủng hộ” không chỉ là thích hay ghét: mà là mức độ tin đến đâu
Chính trị cũng có một thước đo rất tàn nhẫn: không chỉ ai “approve”, mà bao nhiêu người “strongly approve” – tức là ủng hộ bằng kiểu sẵn sàng đứng chắn trước mũi tên dư luận.
Các khảo sát gần đây cho thấy lớp ủng hộ “mạnh” của Trump đang không còn dày như lúc đầu năm. Có khảo sát ghi nhận tỷ lệ “strongly approve” giảm dần theo các mốc trong năm 2025, từ quanh 30% hồi đầu năm xuống khoảng giữa 20% vào cuối năm.
Khi “lõi nhiệt” mỏng đi, quyền lực chính trị cũng đổi trạng thái: đồng minh bắt đầu tính đường lui, kẻ cơ hội bắt đầu ngó cơ hội, và những người cùng đảng bỗng bớt sợ “giận dữ của phe nhà”.

Cuối cùng vẫn là bữa cơm: cộng đồng cảm thấy gì?
Người ta có thể tranh luận bất tận về thuế quan, về đường cong kinh tế, về “tầm nhìn dài hạn”. Nhưng với một gia đình công nhân, mọi thứ quy về rất nhanh: tháng này có đủ tiền nhà không, bảo hiểm có tăng không, ca làm có bị cắt không, và nếu mất việc thì “ở gần nhà” còn chỗ nào để xin không.
Vì thế, câu chuyện không chỉ nằm trên biểu đồ. Nó nằm trong cảm giác của thị trấn: khi việc làm quanh mình không nở ra, lời hứa “boom” tự nhiên nghe giống… tiếng vang trong nhà kho trống.

Từ hậu bán thế kỷ thứ 20 cho đến nay, tuổi thọ của con người đã có phần tăng vọt, trung bình bây giờ là trên 80 tuổi. Với tuổi thọ gia tăng, các thứ bệnh như 3 Cao (Cao Mỡ, Cao Máu, Cao Đường loại 2), bệnh Suy Thận Mãn Tính, bệnh Tim Mạch, bệnh Xốp Xương và các bệnh Ung Thư cũng trên đà tăng theo.

Y học tiến bộ đã đem đến các loại thuốc rất công hiệu giúp cho bệnh nhân được sống lâu hơn như loại statin dành cho cao mỡ, thuốc chống angiotensin cho cao máu, thuốc Metformin cho cao đường loại 2, v..v.. Tuy nhiên, các chứngcăn bệnh 3 Cao về lâu về dài vẫn gây ra suy thận mãn tính khiến cho một số lớn bệnh nhân phải cần đến phương pháp giải phẫu ghép thận hay cho lọc máu (dialysis) để có thể sống còn. Bất kể việc điều trị tinh vi và cẩn thận từ các bác sĩ chuyên khoa về thận cao đến đâu, nhiều bệnh nhân vẫn bị bệnh mạch vành tim sau khi đã lọc máu hay ghép thận vài năm mà nguyên nhân vẫn chưa được biết rõ. Trong khi đó, các bà sau tuổi tắt kinh bắt đầu mất dần sinh tố calcium trong người dẩn đến chứng bị xốp xương.

Dùng hoóc môn estrogen có thể làm chậm sự lão hóa ấy nhưng có thể gia tăng nguy cơ bị ung thư vú. Quý bà được bác sĩ khuyên nên uống thêm calcium và sinh tố D để làm chậm sự tiến triển của chứng bị loãng xương. Nhưng nếu uống nhiều calcium lại là một con dao hai lưỡi: ngoài việc gây ra sạn thận, quá nhiều calcium trong người sẽ khiến cho thành mạch máu bị đóng vôi gây ra bệnh tim mạch và tăng mức tử vong, trước đây tưởng chỉ thấy ở giới đàn ông uống calcium, nhưng gần đây cho thấy phụ nữ cũng có bị như vậy.

May thay, trong những năm gần đây các cuộc khảo cứu cho thấy có một loại sinh tố K, gọi là K2, có thể giúp phòng ngừa và chữa việc calcium đi lộn chỗ, đóng trên thành mạch máu gây ra tắc nghẽn, thay vì đóng lên xương giúp cho xương bớt bị loãng.

Sinh Tố K2 là gì? Có nguồn gốc từ đâu?
Từ lâu, chúng ta đã biết sinh tố K đóng một vai trò quan trọng trong việc cho cầm máu và giúp đông máu. Thật ra có hai loại sinh tố K: sinh tố K1 (Phylloquinone) chiếm 90% thành phần, là loại cần thiết cho máu được đông lại, có nhiều trong các loại rau xanh như rau dền; 10% còn lại là sinh tố K2 (Menaquinone) đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển calcium từ máu đến đúng mục tiêu ở xương và răng thay vì cho phân phối bừa bãi khắp nơi gây ra các chứng bệnh được đề cập trong phần dẫn đầu của bài viết này.

Sinh tố K2 cho tổng hợp lại từ vi trùng trong ruột nhưng đa số sẽ đến từ thịt, sữa, lòng đỏ trứng gà, bơ và phó mát. Vì sinh tố K dễ bị hòa tan trong mỡ, sữa và phó mát bị lấy mất mỡ sẽ không còn sinh tố K2 nữa. Hai thực phẩm có nhiều sinh tố K2 nhiều nhất là gan bò và món đậu nành lên men của người Nhật gọi là Natto. Sinh tố K2 có side chain isoprenoid từ MK-4 (chuỗi ngắn) đến MK-14 (chuỗi dài). Chuỗi trung bình MK-7 là loại thông dụng nhất vì dễ được hấp thụ qua đường ruột.


Trong các xứ kỹ nghệ, lượng sinh tố K2 từ thực phẩm chế biến ngày càng bị giảm thiểu bắt đầu từ thập niên 1950 và cho đến nay hầu như 100% người Mỹ không ăn đủ sinh tố K2 (mức tối thiểu là khoảng 32 mcg mỗi ngày). Những người Nhật có ăn đều đều món natto là nhóm dân duy nhất không thiếu K2 và họ sống thọ hơn, mạnh khỏe hơn với ít chứng bệnh về lão suy hơn người Âu Mỹ.
Tác dụng của sinh tố K2


Trên xương, sinh tố K2 gây tác động đến chất osteocalcin từ tế bào tạo ra xương osteoblast giúp điều động calcium kết nối với khoáng hydroxyapatite khiến cho xương thêm chắc và cứng, ngừa được chứng bị loãng xương ở tuổi già. Trong mạch máu, sinh tố K2 có tác dụng vào chất đạm trên thành mạch máu Matrix GLA Protein (MGP), chống lại sự kết tụ của chất vôi trong mạch máu gây bệnh xơ cứng làm nghẽn sự tuần hoàn máu, đồng thời chống lại kết tụ calcium trong các mô mềm. Chúng ta có thể ví sinh tố K2 như cảnh sát lưu thông, giúp vận chuyển calcium trong máu đến đúng chỗ ở xương và răng thay vì đi lạc vào thành mạch máu và các mô mềm. Nhờ vậy mà răng và nướu răng cũng sẽ tốt hơn với sinh tố K2 này.


Bệnh nhân bị suy thận mãn tính uống sinh tố K2 bổ sung mỗi ngày dần dần được giảm cả bệnh suy thận lẫn bệnh tim mạch có lẽ do sự tuần hoàn máu đến thận đã có phần tốt hơn. Tác động của MGP khiến cho máu lưu thông đến da tốt cũng sẽ giúp giảm các biến chứng ngoài da của người mắc bệnh thận. Bệnh nhân về tim mạch khi dùng sinh tố K2 sau hai năm thì số lượng calcium đóng trong thành mạch máu cũng bị thuyên giảm đáng kể. Ngoài ra, sinh tố K2 còn có thể giúp chống viêm, chống kháng insulin, và, mặc dù chưa có kết quả lâm sàng, trên lý thuyết có thể giúp ngừa và chữa tiểu đường loại 2.


Gần đây nhất, sinh tố K2 cũng cho thấy khả năng chống bệnh ung thư, nhất là ung thư gan, một chứng bệnh không hiếm trên người già gốc Việt. Sinh tố K2 trên lý thuyết có tiềm năng kết hợp với hệ vi sinh vật ở ruột giúp ngăn ngừa các bệnh thoái hóa não bộ như Parkinson và Alzheimer's nữa.

Cách thuận tiện nhất ở Mỹ để bảo đảm có đủ sinh tố K2 mỗi ngày là uống một viên từ 50mcg (micrograms) đến 100mcg Vitamin K2 MK-7 mỗi ngày, được bán trên thị trường mà không cần đến toa bác sĩ.

Sinh tố K2 cùng với sinh tố D3 là hai chất phụ gia không thể thiếu để bảo đảm sức khỏe cho tuổi già. Nên bắt đầu uống từ tuổi 50 trở lên (tuổi trung bình của phụ nữ tắt kinh). Các bệnh nhân bị loãng xương, bị bệnh tim mạch hay suy thận mãn tính nên uống sinh tố K2 ít nhất là 100 mcg mỗi ngày để trị bệnh thay vì chỉ ngừa bệnh. Sinh tố K2 không làm giảm ảnh hưởng của thuốc chống đông máu trên các cụ đang có bệnh tim hay bị nghẽn mạch máu não. Trong những năm sắp tới, chúng ta sẽ nắm biết nhiều hơn về các lợi ích khác của sinh tố K2 trong tuổi già.

B/s Phạm Hiếu Liêm

Từ thành phố “3 giây cuối là lao” đến những hàng xe thẳng tắp
Tôi sinh ra, lớn lên, rồi già đi một nửa đời người trên cái mảnh đất Hà Thành này. Từng chứng kiến đủ mọi kiểu đi đứng giao thông bát nháo, nhưng phải đến dạo này tôi mới được thấy một cảnh tượng kỳ diệu: cả biển xe máy, ô tô xếp hàng ngay ngắn sau vạch dừng, thẳng tắp như đội hình duyệt binh.
Mà xin thú thực, chính tôi cũng từng là một phần của cái đám hỗn loạn ấy. Dân Hà Nội có một “đặc sản” rất riêng: bệnh sốt ruột. Đèn đỏ 60 giây đứng được, nhưng cứ còn 3 giây là cả đoàn chồm lên như cùng đau bụng đòi đi… giải quyết. Phía sau kiểu gì cũng có vài ông bấm còi inh ỏi, như đánh tín hiệu: “Kìa anh em, 3 giây rồi, lao lên thôi!”.
Đội mũ bảo hiểm ư? Có làm sao đâu nếu đội tử tế. Nhưng nhiều anh vẫn thích đầu trần, thêm cái mũ lưỡi trai, lòi cái dây chuyền “nanh hổ” ra cho đủ combo Tom Cruise. Đến lúc gặp 141 thì mặt đang khệnh thành mặt xin xỏ trong 0,3 giây, nhìn vừa thương vừa buồn cười.
Đường tắc đến lòi kèn, làn đi chiều ngược lại chỉ còn một vệt nhỏ, vậy mà vẫn có người phi sang chiếm luôn, vừa lấn vừa giả bộ ngơ ngác: “Ơ sao lại tắc nhỉ?”. Trong khi chính mình là cái nút thắt khiến ô tô đối diện mắc kẹt, cả núi xe phía sau bị khóa cứng. Nếu ánh mắt phát ra tiếng chửi được thì chắc không đủ tai để mà nghe.

Một đêm Đà Nẵng và cú “bóc phốt nội bộ” nhớ đời
Mười năm trước, tôi vào Đà Nẵng nghỉ mát cùng công ty – cả lũ đều dân Bắc chính hiệu. Tiệc xong, nửa đêm anh em túa đi “ăn đêm”, kẻ thì đóng gạch, người thì thật sự đói. Tôi chở thằng Bách trên chiếc xe máy thuê, chạy giữa thành phố biển yên ắng. Đèn đỏ vẫn bật, và điều làm tôi ngạc nhiên là… 1 giờ sáng rồi mà dân Đà Nẵng vẫn dừng đèn đỏ đàng hoàng.
Trong đầu tôi lẩm bẩm: “Như Hà Nội là bố mày vượt từ kiếp nào rồi”. Nhưng tự ái Hà Thành không cho phép tôi làm trò lố, thế là vẫn ngoan ngoãn dừng lại. Tôi bảo Bách: “Dân Đà Nẵng kỷ luật phết nhỉ”. Nó gằn giọng: “Chưa chắc, chờ xem đã…”.
Đi qua chín rồi mười cái ngã tư, người ta vẫn kiên trì dừng đủ đèn. Thằng Bách càng lúc càng sốt ruột, chờ một kẻ vượt đèn đỏ để chứng minh “ở đâu chả thế”. Đến ngã tư thứ mười ba, cuối cùng cũng có một xe máy vọt thẳng, lao lên như chỗ không người. Bách reo lên đầy hả hê, tôi cũng thấy lòng tự trọng Hà Thành được vuốt ve: “Đấy, có khác gì mình đâu!”.
Cho đến khi nó rú lên: “Ơ đ… mẹ, hoá ra thằng Khánh mình!”. Thêm vài giây im lặng, rồi hai thằng cùng cười như điên giữa đêm Đà Nẵng. Cả thành phố giữ luật, còn người phá luật duy nhất lại là đồng nghiệp từ Hà Nội vào. Câu chuyện có thật, thề danh dự cho đứa nào bảo điêu.

Camera AI và chân lý: “Vật chất quyết định ý thức”
Nói đi cũng phải nói lại, tôi từng đi kiểu ba bớp như vậy, chen lên, lách làn, vượt ẩu chẳng kém ai. Nhưng từ ngày camera AI phạt nguội triển khai dày đặc, cảnh tượng đã khác hẳn: biển xe xếp hàng thẳng tắp, không còn mấy cú “dí đít đèn đỏ, chờ 3 giây cuối để lao”.
Lý luận nghe rất Mác – Lê: “Vật chất quyết định ý thức”. Khi cái lỗi bắt đầu ăn thẳng vào… ví tiền, ý thức lập tức sáng bừng. Hôm qua còn hùng hổ: “Đèn đỏ mà không ai, tội gì không vượt”, hôm nay đã tự giác rà phanh: “Thôi, một tấm ảnh phạt nguội bằng cả tháng tiền xăng”.
Chính tác giả vụ kể chuyện cũng phải thốt lên: cảm ơn Đảng, cảm ơn Nhà nước, cảm ơn cái camera AI đã buộc dân Hà Nội chúng ta biết xếp hàng. Hoá ra đôi khi, để dạy người ta văn minh, không phải mở lớp học đạo đức, mà là đặt đúng cái máy chụp ảnh ở đúng chỗ.

Mạng xã hội “tự bóc phốt”: cười xong thì ngẫm
Dưới những bức ảnh hàng xe thẳng tắp, dân mạng thi nhau bình luận, nào đọc cũng vừa buồn cười vừa… thấy mình trong đó. Người thì bảo: “Dân Hà Nội giờ xếp hàng ngang thẳng hơn, chứ hàng dọc vẫn còn í ẹ lắm”. Kẻ khác kêu than: “Đường thì tắc vãi, đi sau đi trước đua nhau bóp còi. Còi chứ có phải… đâu mà bóp lắm thế”. Có người tố giác luôn đồng hương: “Cứ nhìn ai vượt đèn đỏ, lấn làn, bóp còi điên dại là biết dân từ Thanh Hoá đổ ra”. Lại có người chua chát: “HN ngày thường cũng có gần chục triệu dân ngoại tỉnh, chuyện gì xấu là đổ hết cho dân Hà Nội”.
Cả hội bạn của tác giả cũng bị điểm danh: Khánh, Bách, Phong, Long, Hòa, Hiệp, Thái, Tuấn, Hưng… được “réo tên” vì thành tích đi ăn đêm kèm đóng gạch. Người đọc lướt qua cười ha hả, nhưng nếu để ý kỹ thì thấy: mạng xã hội đang tự soi mình, tự nhận mình láo, nóng, tùy tiện trên đường, rồi tự gật gù trước việc bị camera “dí”.
Đấy, không cần diễn văn giáo dục, không cần khẩu hiệu “văn minh đô thị”. Chỉ cần kể mấy chuyện xấu của chính mình, cười sặc một trận, biết đâu từ mai ra đường, mỗi người tự kiềm chế bớt một tiếng còi, bớt một cú lách, một lần vượt 3 giây cuối. Hóa ra, sửa văn hoá giao thông ở Hà Nội có khi bắt đầu từ một cú phạt nguội… và một bài “bóc phốt” vui vẻ như thế này.

Tran Chi Hieu FROM HANOI

Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giảm nhẹ trong những tuần gần đây, trong bối cảnh người dân Mỹ ngày càng lo ngại về tình hình kinh tế.

Đây là kết quả một cuộc thăm dò dư luận do NBC News Decision Desk công bố ngày 14/12.

Theo khảo sát, 42% số người được hỏi cho biết "hoàn toàn ủng hộ" hoặc "tương đối ủng hộ" cách Tổng thống Trump điều hành đất nước, giảm 2 điểm phần trăm so với cuộc thăm dò được tiến hành từ giữa tháng 8 đến đầu tháng 9. Ngược lại, 58% số người tham gia khảo sát bày tỏ không hài lòng, trong đó có những ý kiến "tương đối phản đối" hoặc "phản đối mạnh mẽ" đối với hiệu quả công việc của ông Trump.

Cuộc thăm dò được thực hiện trong bối cảnh chính trường Mỹ diễn biến phức tạp, khi đảng Dân chủ giành được một số thắng lợi bầu cử địa phương gần đây, trong khi chính quyền Tổng thống Trump đối mặt với nhiều tranh cãi, bao gồm vấn đề liên quan đến mối liên hệ của ông với tỷ phú tai tiếng Jeffrey Epstein - người từng bị kết án về tội phạm tình dục. Bên cạnh đó, nội bộ đảng Cộng hòa cũng xuất hiện những bất đồng về ưu tiên chính sách.

Nhiều nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện đã kêu gọi Tổng thống Trump có các biện pháp quyết liệt hơn nhằm giải quyết vấn đề "khả năng chi trả", trong bối cảnh giá cả sinh hoạt tăng cao. Tuy nhiên, ông Trump từng bác bỏ khái niệm này, cho rằng đây là chiêu bài chính trị của đảng Dân chủ, dù các cuộc thăm dò cho thấy cử tri coi chi phí sinh hoạt là mối quan tâm hàng đầu.

Đảng Dân chủ đã tận dụng vấn đề kinh tế để gia tăng sức ép đối với chính quyền đương nhiệm. Phát biểu ngày 13/12, cựu Phó Tổng thống Kamala Harris và Chủ tịch Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ Ken Martin chỉ trích các chính sách của Nhà Trắng, cho rằng thuế quan của Tổng thống Trump đang làm xói mòn thu nhập của người lao động và gây khó khăn cho các doanh nghiệp nhỏ.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy, khi được hỏi đảng nào được tin cậy hơn trong việc kiểm soát giá cả các mặt hàng thiết yếu, 53% người được hỏi lựa chọn đảng Dân chủ, trong khi 47% tin tưởng đảng Cộng hòa.

Cuộc thăm dò của NBC News được tiến hành từ ngày 20/11 - 8/12, với 20.252 người trưởng thành tham gia, bao gồm cả cử tri đã đăng ký và chưa đăng ký, và có sai số ước tính là ±1,9 điểm phần trăm.

Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy sự ủng hộ dành cho Tổng thống Trump vẫn ở mức thấp khi ông sắp khép lại năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, trong khi mức độ phản đối có xu hướng gia tăng. Những lo ngại kéo dài về lạm phát, chi phí sinh hoạt và một số quyết định gây tranh cãi tiếp tục đặt ra thách thức lớn đối với Nhà Trắng trong thời gian tới.

VietBF@sưu tập

Kẻ xả súng ở bãi biển Bondi được xác định là một thanh niên 24 tuổi, tên Naveed Akram, gốc Pakistan, hiện sống tại Sydney, Úc

Naveed Akram, một trong những kẻ bị cáo buộc nổ súng.

Một trong những tay súng nổ súng vào đám đông đang ăn mừng lễ Hanukkah tại bãi biển Bondi đã được xác định danh tính là Naveed Akram.

Bằng lái xe được tìm thấy tại hiện trường có ghi địa chỉ của tên này là Bonnyrigg, ở phía Tây Nam Sydney, nơi mà cảnh sát đã cho tiến hành cuộc đột kích vào tối hôm Chủ nhật., theo giờ địa phương. Các báo cáo chưa được xác nhận cho thấy tên Akram này vốn đến từ Lahore, Pakistan.

Nghi phạm 24 tuổi này đã bị cảnh sát bắn chết. Một tên nghi phạm khác hiện vẫn đang bị giam giữ, trong khi giới chức trách vẫn còn tiếp tục truy tìm trong bối cảnh có thông tin về khả năng có thêm một thủ phạm thứ ba.

Các bài đăng trên mạng xã hội từ một trung tâm Hồi giáo ở Úc cho thấy Akram đã hoàn tất chương trình học tôn giáo vào năm 2022, làm dấy lên những câu hỏi về khả năng bị cực đoan hóa và các mạng lưới cực đoan đang hoạt động ở Pakistan. Adam Ismail, người đứng đầu Viện Hồi giáo Al-Murad, nơi mà Akram theo học, đã từ chối bình luận khi được báo The Telegraph liên lạc.

Vụ tấn công đang được cho điều tra như một vụ khủng bố và là một trong những hành động bạo lực chống Do Thái gây ra chết người nhiều nhất trong lịch sử nước Úc.

Hình ảnh từ hiện trường cho thấy có hai người đàn ông mặc đồ đen bắn súng trường về phía bãi biển từ một cây cầu bắc qua bãi đậu xe gần đó vào khoảng 6 giờ 40 phút chiều Chủ nhật. Cảnh sát đã duy trì sự hiện diện dày đặc tại hiện trường, với các đội thám tử di chuyển ra vào dưới sự bảo vệ khi xe cứu thương chạy đến.

Ủy viên cảnh sát bang New South Wales, ông Mal Lanyon, kêu gọi mọi người bình tĩnh, nói rằng các giới chức thẩm quyền đang tiến hành điều tra theo nhiều hướng khác nhau.

Giới chức ở Israel cho biết họ đang xem xét trách nhiệm về vụ tấn công trong bối cảnh lo ngại rằng nó có thể do một quốc gia nước ngoài hoặc các tổ chức phiến quân dàn dựng. Vụ xả súng xảy ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Úc và Iran, sau một loạt các vụ tấn công bị nghi ngờ do Iran chỉ đạo nhằm vào các mục tiêu Do Thái ở nước này.

Các nhân viên y tế và dịch vụ cấp cứu đang điều trị cho những người bị thương giữa tình trạng hỗn loạn sau vụ xả súng hàng loạt tại bãi biển Bondi.



Các giới chức Úc chưa công khai xác nhận bất cứ sự can thiệp nào từ nước ngoài. Tuy nhiên, các giới chức Israel đã coi Iran là nghi phạm chính nếu có sự tham gia của một quốc gia, đồng thời cũng đang xem xét các mối liên hệ có thể có với các nhóm khủng bố bao gồm Hezbollah, Hamas và Lashkar-e-Taiba có trụ sở tại Pakistan, theo nguồn tin của giới truyền thông ở Israel.

Sơ đồ vụ xả súng thảm sát bải biển Bondi, Úc

Một giớin chức an ninh cao cấp của Israel nói với tờ Israel Hayom rằng "trong những tháng gần đây, Iran đã tăng cường hoạt động nhằm dàn dựng các cuộc tấn công chống lại các mục tiêu của Israel và người Do Thái trên khắp thế giới", đồng thời cho biết thêm các nhà điều tra tin rằng "hướng đi và cơ sở hạ tầng" của vụ tấn công bãi biển Bondi có nhiều khả năng bắt nguồn từ Tehran.

Hai nghi phạm được nhìn thấy trên một cây cầu nhìn ra bãi biển Bondi.

Tổng thống Israel Isaac Herzog lên án vụ xả súng là một "cuộc tấn công man rợ nhằm vào người Do Thái".
"Ngay lúc này, các anh chị em của chúng ta ở Sydney đã bị những kẻ khủng bố tấn công tàn bạo", ông nói. "Chúng tôi vô cùng bàng hoàng và đau buồn".

Trong khi đó, một số người ủng hộ chế độ Iran đã ăn mừng vụ tấn công trên mạng xã hội. Một bài đăng ca ngợi Akram là "thành viên siêng năng nhất của thế hệ những năm 2000 cho đến nay".

Truyền thông chính phủ Iran đưa tin về vụ xả súng với các ngôn từ miệt thị, và hãng thông tấn Tasnim mô tả các nạn nhân với những từ ngữ tương tự như những từ ngữ được sử dụng trong các cuộc xung đột gần đây giữa Israel và Iran.

Vào tháng trước, Úc chính thức liệt kê Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào danh sách các tổ chức khủng bố. Thủ tướng Anthony Albanese đã trục xuất đại sứ Iran vào tháng 8 và đình chỉ hoạt động của đại sứ quán Úc tại Tehran, cáo buộc Cộng hòa Hồi giáo đang tuyển mộ bọn tội phạm để thực hiện các cuộc tấn công chống Do Thái trên lãnh thổ Úc.

Ông Mike Burgess, người đứng đầu cơ quan tình báo Úc, hồi tháng 8 cho biết Iran đã "châm ngòi và thổi bùng ngọn lửa bài Do Thái ở Úc".

Theo như nam nghệ sĩ 64 tuổi lực lưỡng như U40, mà là kết quả của hàng chục năm tự kỷ luật trong ăn uống và luyện tập, nhưng cũng nhờ một nguyên tắc ăn uống người thường khó theo,khiến được phong độ “không tuổi” của nam nghệ sĩ Lưu Đức Hoa không phải điều ngẫu nhiên, đã được công chúng gần như ai cũng biết đến anh như một “cây đại thụ” của làng giải trí Hoa ngữ.

Diễn viên Lưu Đức Hoa

Nhắc đến Lưu Đức Hoa, công chúng gần như ai cũng biết đến anh như một “cây đại thụ” của làng giải trí Hoa ngữ. Từ năm 1983, khi vào vai Dương Quá trong Thần Điêu Đại Hiệp và tạo nên kỷ lục điểm rating, đến những ca khúc kinh điển như Có Thể Hay Không, Vong Tình Thủy vang lên khắp phố phường, hay loạt tác phẩm điện ảnh để đời như Vô Gian Đạo, tên tuổi của anh luôn gắn liền với những dấu ấn khó phai trên cả sân khấu lẫn màn ảnh.

Ở tuổi lục tuần, Lưu Đức Hoa vẫn giữ được vẻ ngoài phong độ, tinh thần dồi dào và vóc dáng săn chắc khiến nhiều nghệ sĩ trẻ cũng khó sánh kịp. Phía sau trạng thái không tuổi ấy là cả 1 quá trình tự kỷ luật nghiêm khắc kéo dài suốt mấy thập kỷ.

Đạo diễn Vương Tinh từng tiết lộ rằng Lưu Đức Hoa vì giữ dáng mà gần như không bao giờ ăn cơm trắng. Ông còn đùa rằng: “Sống như vậy thì đâu còn giống cuộc sống của người bình thường nữa.”

Nhưng chính sự khắt khe trong việc ăn uống và giữ gìn sức khỏe đã tạo nên 1 tiêu chuẩn cho chế độ dinh dưỡng lành mạnh và điều đáng nể nhất là anh duy trì điều đó nhiều năm không hề thay đổi.

Buổi sáng của Lưu Đức Hoa cực kỳ giản dị

Là ngôi sao quốc tế với lịch làm việc dày đặc, Lưu Đức Hoa chủ yếu ăn sáng tại khách sạn trong các chuyến công tác. Anh từng tiết lộ rằng suốt 30 năm nay, mỗi sáng đều duy trì thói quen ăn sữa chua và yến mạch.

Sữa chua chứa nhiều protein và lợi khuẩn, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nguy cơ táo bón. Yến mạch giàu carbohydrate chất lượng cao và chất xơ – 2 yếu tố có lợi cho sức khỏe đường ruột và duy trì năng lượng. Sự kiên trì với bữa sáng lành mạnh giúp cơ thể anh chậm lão hóa và duy trì sự dẻo dai.

Bữa trưa của anh ưu tiên ngũ cốc, kết hợp ức gà luộc, rau xanh và phô mai tươi không đường.

Nguyên tắc nấu nướng được anh tuân thủ là “ít dầu, ít muối”. Ức gà được chần qua nước sôi rồi rưới chút gia vị đơn giản, vừa giữ được độ mềm tự nhiên vừa hạn chế chất béo. Sự kết hợp giữa ngũ cốc, thịt trắng và rau giúp anh nạp đủ protein, vitamin, khoáng chất nhưng vẫn kiểm soát tốt lượng calo đưa vào cơ thể.

Bữa tối: Ngũ cốc và rau củ – thanh đạm nhưng đầy đủ

Thực đơn bữa tối của anh gần giống bữa trưa, vẫn lấy ngũ cốc nguyên hạt và rau củ làm chủ đạo. Dù món ăn có thể lên tới 3–4 món, nhưng lượng mỗi món đều khá ít. Cơm buổi tối không phải gạo trắng thông thường mà là gạo lứt và các loại ngũ cốc thô được hấp chung.

Những loại thực phẩm này ít năng lượng nhưng tạo cảm giác no lâu. Nhiều người nhận xét rằng thỉnh thoảng ăn thì tốt, giúp giảm dầu mỡ, nhưng nếu ăn mỗi ngày như vậy thì thực sự là thử thách.

Ngoài chế độ ăn uống đầy tính kỷ luật, Lưu Đức Hoa còn duy trì thói quen tập luyện sau bữa tối suốt nhiều năm liền. Mỗi ngày, anh dành ít nhất 30 phút trong phòng gym để vận động, giúp đốt cháy năng lượng dư thừa, tăng cường sức bền và duy trì độ dẻo dai. Nhờ vậy, dù lịch trình làm việc căng thẳng, cơ thể anh vẫn luôn trong trạng thái linh hoạt và khỏe mạnh.

Với nhiều người, chế độ ăn nhạt nhẽo cùng việc tập luyện đều đặn mỗi ngày quả thực giống như một hình thức “tự hành xác”. Nhưng Lưu Đức Hoa lại chọn gắn bó với nó như 1 phần tất yếu của cuộc sống. Chính kiểu kỷ luật ấy đã giúp anh giữ được thân hình chắc khỏe và tinh thần tràn đầy năng lượng, khiến người ta khó tin rằng anh đã bước qua tuổi 60.

Là nghệ sĩ nổi tiếng với cả tài năng lẫn nhân cách, Lưu Đức Hoa 1 lần nữa chứng minh cho câu nói: “Muốn tỏa sáng trước công chúng, phải chấp nhận nỗ lực phía sau ánh đèn.” Sự tự giác và kiên trì suốt nhiều năm trời đã trở thành dấu ấn làm nên hình ảnh một “nam thần không tuổi” trong lòng bao thế hệ khán giả.

Không chỉ là ngôi sao, anh còn là minh chứng sống cho việc kỷ luật bản thân chính là 1 trong những con đường ngắn nhất để giữ gìn sức khỏe, phong độ và tuổi xuân.

Thượng Viện tối nay, ngày 9/11 đã tiến hành bỏ phiếu với tỷ lệ 60/40 nhằm chấm dứt chiến thuật filibuster (câu giờ) của phe Dân Chủ, vốn là một bước then chốt hướng tới việc cho mở cửa lại chính phủ.

Thượng Viện sau đó đã cho tạm hoãn phiên họp cho đến 11 giờ sáng hôm sau, ngày thứ Hai, 10 tháng 11, khi cơ quan này sẽ tiếp tục xem xét dự luật nhằm tái mở cửa lại chính phủ.

Trong khi đó, Trưởng khối Dân Chủ tại Hạ Viện ông Jeffries thông báo cho các dân biểu thành viên rằng các cuộc bỏ phiếu dự kiến sẽ xảy ra vào cuối tuần này. Các dân biểu sẽ được thông báo trước 36 giờ trước khi tiến hành bỏ phiếu, nhằm giúp họ sắp xếp lịch trình di chuyển trong bối cảnh có nhiều chuyến bay đã bị hoãn hoặc hủy bỏ do chính phủ đóng cửa.

Bấtcứỳ một nghị sĩ nào cũng có thể yêu cầu cho trì hoãn việc xem xét thỏa thuận này thêm vài ngày, và Hạ Viện cũng sẽ phải cho triệu tập lại toàn bộ các dân biểu để cho thông qua thỏa thuận đã đạt được tại Thượng Viện trước khi văn kiện này được gửi lên bàn Tổng thống Donald Trump để ký cho ban hành thành luật.

Trước đó, một nhóm gồm có 8 Thượng nghị sĩ Dân chủ ôn hòa đã đạt được thỏa thuận với giới lãnh đạo Cộng hòa tại Thượng viện và Tòa Bạch Ốc nhằm mở cửa lại chính phủ, đổi lại là một cuộc bỏ phiếu trong tương lai về việc cho gia hạn các khoản trợ cấp mở rộng của chương trình Affordable Care (Chăm sóc Sức khỏe Giá cả phải chăng, hay thường được gọi là Obamacare).

Thỏa thuận này đã đến trong bối cảnh phần còn lại của Đảng Dân Chủ đã công khai chỉ trích gay gắt sự thỏa thuận này.

Bảng thông báo tạm ngưng thăm viếng tòa nhà Quốc Hội do tình trạng chính phủ đóng cửa. (Ảnh: Andrew Caballero-Reynolds/AFP via Getty Images)

Thỏa thuận này sẽ dẫn đến sự chấm dứt đợt chính phủ bị đóng cửa dài nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, bao gồm một biện pháp tạm thời nhằm gia hạn ngân sách hoạt động của chính phủ đến tháng Giêng 2026, và được gắn liền với một gói ngân sách lớn hơn cho hoạt động của một số cơ quan trọng yếu.

Thỏa thuận này không bao gồm bất cứ sự cam kết nào từ phía Đảng Cộng Hòa về việc cho gia hạn các khoản trợ cấp y tế vốn là tâm điểm của cuộc tranh cãi ngân sách. Tuy nhiên, các thượng nghị sĩ Dân Chủ tham gia đàm phán tin rằng giới Cộng hòa ở Hạ Viện và Thượng Viện sẽ tiếp tục thương lượng để đạt được một thỏa hiệp trong những tuần sắp tới.

Nguồn tin của CNN cho biết, Ít nhất có 8 thượng nghị sĩ Dân Chủ đã đồng ý bỏ phiếu thuận cho thỏa thuận này, vốn được dàn xếp tối hôm Chủ nhật ngày 9/11 giữa 3 cựu Thống đốc: Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (New Hampshire), Angus King (Maine) và Maggie Hassan (New Hampshire) cùng với Trưởng khối đa số Thượng Viện, ông John Thune, và Tòa Bạch Ốc.

Một trong số các nghị sĩ Dân Chủ trong nhóm thỏa thuận là ông Tim Kaine (Virginia), người đại diện cho hàng ngàn nhân viên liên bang tại tiểu bang này. Ông Kaine cho biết ông ủng hộ sự cam kết của phía Cộng Hòa về một cuộc bỏ phiếu trong tương lai có liên quan đến các khoản trợ cấp y tế.

"Giới lập pháp đều biết rằng cử tri của họ mong đợi họ sẽ bỏ phiếu thuận, và nếu họ không làm như vậy, rất có thể họ sẽ bị cho thay thế trong kỳ bầu cử sắp tới bởi vì giới cử tri sẽ sẵn sàng làm điều đó", ông Kaine nói, nhắm đến các thượng nghị sĩ Cộng Hòa có thể phản đối việc cho gia hạn trợ cấp, vẫn theo tin của CNN.

Hãng tin này có viết, điều quan trọng đối với ông Kaine là Đảng Dân Chủ cũng đã đạt được một thỏa thuận với Tòa Bạch Ốc về việc hủy bỏ các quyết định sa thải hàng loạt nhân viên liên bang trong thời gian chính phủ đóng cửa, cũng như bảo đảm rằng điều đó sẽ không được tái diễn cho đến hết năm tài khóa 2026. Thỏa thuận cũng bảo đảm rằng tất cả nhân viên liên bang sẽ được trả lương cho khoảng thời gian chính phủ bị đóng cửa.

Theo Fox News, Chủ tịch Ủy Ban Chuẩn Chi Thượng Viện, bà Susan Collins, (Cộng Hòa–Maine) là người dẫn đầu nỗ lực đạt được thỏa thuận lưỡng đảng này, tuy nhiên 3 thành viên thuộc khối Dân Chủ gồm các thượng nghị sĩ Angus King (độc lập–Maine), Jeanne Shaheen (Dân Chủ–New Hampshire) và Maggie Hassan (Dân Chủ–New Hampshire) mới là những người đóng vai trò then chốt trong việc tìm ra hướng đi tiếp theo.

Các thượng nghị sĩ Dân Chủ tham gia thỏa thuận gồm có: Angus King (Maine), John Fetterman (Pennsylvania), Catherine Cortez Masto (Nevada), Jeanne Shaheen (New Hampshire), Maggie Hassan (New Hampshire), Jacky Rosen (New Mexico), Tim Kaine (Virginia), và Dick Durbin (Illinois).

Mặc dù cả hai bên vẫn còn đang bế tắc trong vấn đề cho gia hạn các khoản trợ cấp về Obamacare sẽ sắp hết hạn, Ủy Ban Chuẩn Chi đã tiến hành thông qua một gói dự luật chi tiêu mà phía Cộng Hòa hi vọng sẽ cho khởi động lại tiến trình cấp ngân sách và dẫn đến việc chấm dứt đợt chính phủ đóng cửa kéo dài 40 ngày, dài nhất trong lịch sử Mỹ.

Theo Fox News, tám thượng nghị sĩ Dân chủ đã "vượt qua lằn ranh đảng phái" để thực hiện bước đầu tiên trong nỗ lực của Đảng Cộng Hòa nhằm chấm dứt tình trạng chính phủ đóng cửa. Nhiều người trong số các dân cử đã tách ra khỏi Trưởng khối thiểu số Thượng Viện, ông Chuck Schumer (DC–New York) là những người đã tham gia các cuộc thương lượng lưỡng đảng trong vài tuần qua.

"Câu hỏi đặt ra là: Việc chính phủ đóng cửa có giúp đạt được mục tiêu cần thiết là gia hạn các khoản tín thuế hay không? Chúng tôi nhận định là không", thượng nghị sĩ Angus King lý luận. "Nó sẽ không mang lại kết quả đó. Và bằng chứng là phải mất đi gần 7 tuần nỗ lực thật vô ích để đạt được điều này".
Ông Schumer và khối Dân Chủ tại Thượng Viện từ lâu vẫn nhất quyết cho rằng, chỉ đồng ý bỏ phiếu cho mở cửa lại chính phủ nếu đổi lại là có một thỏa thuận vững chắc về việc gia hạn các khoản trợ cấp Obamacare sắp bị hết hạn vào cuối năm nay.

Nhưng giải pháp được đưa ra trong vài ngày qua hoàn toàn không bao gồm điều đó. Mặc dù trong văn bản của nghị quyết tạm thời (Continuing Resolution–CR), bản được cập nhật, có một số nhượng bộ như việc cho hủy bỏ một phần các vụ sa thải nhân viên đang nghỉ việc tạm thời do chính quyền Trump thực hiện và bảo đảm trả lương bù cho họ, nhưng không thấy có chiến thắng chắc chắn nào về vấn đề Obamacare.

Vẫn theo Fox News, điều đó có nghĩa là khối Dân Chủ tại Thượng Viện trên thực tế đã phải nhượng bộ mà không thu được nhiều kết quả cho nỗ lực giải quyến vấn đề gút mắc về y tế của mình, ngoại trừ việc được Trưởng khối đa số Thượng Viện, ông John Thune, hứa sẽ cho tổ chức một cuộc bỏ phiếu về các khoản trợ cấp, điều này đã được ghi rõ trong bản CR cập nhật.

Ông Schumer đã chỉ trích mạnh mẽ thỏa hiệp này và cáo buộc rằng khi Đảng Cộng Hòa bác bỏ đề xuất đối trọng của Đảng Dân Chủ, vốn sẽ cho phép gia hạn các khoản trợ cấp sắp hết hạn thêm một năm, "Họ đã cho thấy rằng họ vẫn chống lại mọi nỗ lực nhằm cải cách về y tế".

Trung Quốc đã triển khai các hệ thống AI và siêu máy tính trên quỹ đạo, tạo áp lực lớn lên Mỹ. Đáp lại, Washington huy động các 'ông lớn' công nghệ bước vào cuộc đua chưa từng có.


Nỗ lực đưa AI vào quỹ đạo là một nước cờ chiến lược với những hậu quả sâu rộng đối với an ninh quốc gia và vị thế thống trị kinh tế. Ảnh: Shutterstock.

Cuộc đua toàn cầu triển khai các trung tâm dữ liệu ngoài không gian nhằm phục vụ phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) đã chính thức khởi động, trong đó Trung Quốc đang nắm lợi thế sớm.

“Xét về hiệu năng cao nhất của điện toán không gian cũng như mức độ hoàn chỉnh của khung công nghệ, chúng tôi đang đi đầu”, nhà khoa học máy tính Han Yinhe, làm việc tại Bắc Kinh, khẳng định.

Han là nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Máy tính (ICT) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đồng thời tham gia một sáng kiến lớn nhằm phát triển “siêu máy tính ngoài không gian” thực thụ trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Hệ thống này dự kiến tích hợp 10.000 thẻ tính toán hiệu năng cao, theo SCMP.

Tuy nhiên, Mỹ đang tăng tốc mạnh mẽ để bắt kịp, với nguồn vốn dồi dào hơn và năng lực phóng vượt trội. Nhiều tỷ phú công nghệ tại Thung lũng Silicon, trong đó có Elon Musk và CEO Google Sundar Pichai, đã bắt tay vạch kế hoạch đưa hạ tầng AI lên không gian.

Trung Quốc đi trước, Mỹ toàn lực bám đuổi

Hôm 8/12, tỷ phú Elon Musk viết trên mạng xã hội rằng ông hình dung việc phóng mỗi năm tới một triệu tấn vệ tinh, với mục tiêu triển khai 100 gigawatt năng lực tính toán AI trên quỹ đạo mỗi năm.

Tháng trước, ông cũng xác nhận SpaceX dự định xây dựng các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo bằng cách mở rộng thế hệ vệ tinh Starlink V3.

Chỉ vài ngày trước đó, ông Pichai thông báo Google có kế hoạch phóng các trung tâm dữ liệu ngoài không gian sớm nhất vào năm 2027.

“Chúng tôi sẽ gửi những giá máy rất nhỏ lên vệ tinh, thử nghiệm và sau đó mở rộng quy mô”, ông nói. Tập đoàn công nghệ này đã công bố sáng kiến mang tên Project Suncatcher hồi tháng 11.

Việc đưa AI lên quỹ đạo được xem là một nước cờ chiến lược với hệ lụy sâu rộng đối với an ninh quốc gia, ưu thế kinh tế và tương lai kết nối toàn cầu như 6G.

Các trung tâm dữ liệu ngoài không gian có lợi thế về nguồn năng lượng mặt trời gần như vô hạn, khả năng tản nhiệt tự nhiên và xử lý dữ liệu gần như tức thời, qua đó giảm phụ thuộc vào hạ tầng mặt đất và băng thông truyền tải.

Quốc gia giành chiến thắng trong cuộc đua xây dựng hạ tầng AI ngoài không gian có khả năng mở rộng, ổn định và mạnh mẽ sẽ nắm lợi thế quyết định trong kỷ nguyên điện toán tiếp theo, tương tự vai trò của Mỹ với internet hay của Trung Quốc với 5G.

Tại Mỹ, start-up Starcloud đã sớm bước vào cuộc chơi khi phóng vệ tinh Starcloud-1 hồi đầu tháng 11. Đây là vệ tinh đầu tiên mang theo chip đồ họa Nvidia H100 - một trong những bộ xử lý AI mạnh nhất hiện nay - lên quỹ đạo.


Elon Musk với SpaceX và nhiều công ty công nghệ bắt đầu nhập cuộc phóng siêu máy tính lên quỹ đạo. Ảnh: Reuters.

Với 80 GB bộ nhớ đồ họa và hiệu năng vượt trội so với bất kỳ máy tính không gian nào trước đây, con chip này sẽ phục vụ thử nghiệm trên quỹ đạo các tác vụ phân tích ảnh quan sát Trái Đất và mô hình ngôn ngữ lớn.

Dù được xem là dấu mốc mở màn cho cuộc đua AI ngoài không gian, đây không phải là nỗ lực đầu tiên. Ngay từ năm 2022, Zhongke Tiansuan - công ty hàng không vũ trụ có trụ sở tại Bắc Kinh, tách ra từ ICT - đã phóng một máy tính không gian sử dụng chip hiệu năng cao do Trung Quốc tự phát triển. Hệ thống này đến nay đã vận hành ổn định trên quỹ đạo hơn 1.000 ngày.

Năm ngoái, nhóm nghiên cứu tiếp tục phóng phiên bản nâng cấp, đạt được suy luận AI trực tiếp trên quỹ đạo, sớm hơn Starcloud. Những bước đi này giúp Trung Quốc tích lũy dữ liệu vận hành dài hạn và kinh nghiệm kỹ thuật.

“Trung Quốc đã đi trước về tốc độ triển khai kỹ thuật và thương mại hóa”, ông Zhao Hongjie, Phó Chủ tịch Guoxing Aerospace - công ty phát triển vệ tinh AI có trụ sở tại Thành Đô - nhận định trong cuộc phỏng vấn với báo Khoa học và Công nghệ (cơ quan nhà nước) hồi tháng trước.

Tháng 5 vừa qua, Guoxing Aerospace phối hợp với Phòng thí nghiệm Chiết Giang đã phóng cụm 12 vệ tinh, hình thành chòm sao điện toán quỹ đạo đầu tiên trên thế giới. Hệ thống này sở hữu tổng năng lực tính toán 5 peta phép toán mỗi giây và tích hợp mô hình AI ngoài không gian với 8 tỷ tham số.

Đến tháng 9, chòm sao này đã chứng minh khả năng ứng dụng thương mại khi xử lý dữ liệu cho lĩnh vực giao thông ngay trên quỹ đạo. Trong một thử nghiệm tại quận Pazhou (Quảng Châu), hệ thống chỉ mất ba phút để hoàn tất suy luận và truyền kết quả, rút ngắn đáng kể thời gian phản hồi và tiết kiệm hơn 90% băng thông truyền về mặt đất.

Cuối tháng 11, chính quyền thành phố Bắc Kinh cũng công bố kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu không gian tập trung quy mô lớn trên quỹ đạo bình minh - hoàng hôn, ở độ cao 700-800 km so với Trái Đất. Dự án do một liên minh đổi mới dẫn dắt, đặt mục tiêu hệ thống có công suất vượt 1 gigawatt.

Theo đơn vị phát triển, việc triển khai sẽ diễn ra qua ba giai đoạn, hướng tới hoàn tất một trung tâm dữ liệu ngoài không gian quy mô megawatt vào năm 2035.

Ý tưởng táo bạo

Trong bối cảnh AI ngày càng “khát” năng lực tính toán, ý tưởng về các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo đang nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ, nhờ khả năng tận dụng nguồn năng lượng mặt trời vô hạn và tản nhiệt trực tiếp vào không gian, qua đó giảm đáng kể nhu cầu năng lượng.

Trước đây, vệ tinh thu thập dữ liệu trong không gian rồi phải truyền về Trái Đất để xử lý. Ngược lại, các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo cho phép phân tích độ trễ thấp, gần như theo thời gian thực và vận hành tự động, đặc biệt quan trọng trong các tình huống như giám sát thiên tai hay trinh sát quân sự.


Trung Quốc và Mỹ đang chạy đua để trở thành quốc gia đầu tiên phóng các trung tâm không gian trí tuệ nhân tạo lên quỹ đạo. Ảnh: Shutterstock.

Tuy vậy, theo ông Han, việc đưa các hệ thống tính toán hiệu năng cao lên không gian phức tạp hơn nhiều so với chỉ “đưa chip lên quỹ đạo”. Các con chip hiện nay phải đối mặt với bức xạ năng lượng cao, dao động nhiệt cực đoan và rung chấn mạnh khi phóng tên lửa - những yếu tố đe dọa nghiêm trọng đến độ ổn định.

Ông cho biết từ năm 2019, một số viện nghiên cứu trong nước, bao gồm ICT, đã khởi động các dự án nhằm tìm cách triển khai chip AI ngoài không gian nhưng vẫn bảo đảm độ tin cậy.

Hãng thông tấn Tân Hoa Xã ngày 5/12 đưa tin nhóm Tiansuan đã khắc phục được các lỗi do bức xạ gây ra, như sai số tính toán và sập hệ thống trên chip công nghiệp, đồng thời thử nghiệm công nghệ làm mát vòng chất lỏng trên quỹ đạo để tản nhiệt cho các chip có mật độ nhiệt cao.

Không tiếp cận được những con chip tiên tiến nhất của Mỹ, Trung Quốc đang theo đuổi hướng đi khác bằng cách tối ưu kiến trúc hệ thống và tích hợp nhiều chip nội địa trên cùng một vệ tinh.

“Đây là đổi mới mang tính hệ thống, không đơn thuần là gia tăng số lượng phần cứng”, ông Han nhấn mạnh.

Giới chuyên gia cho rằng, dù chi phí hiện nay còn cao, việc mở rộng các trung tâm dữ liệu ngoài không gian sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp không gian thương mại hoàn thiện công nghệ và từng bước giảm giá thành.

“Về lâu dài, đây sẽ là một lĩnh vực kinh doanh sinh lời,” ông Han nhận định, đồng thời cho rằng cuộc đua AI ngoài không gian mới chỉ bắt đầu, nhưng sẽ sớm trở thành một trong những mặt trận cạnh tranh công nghệ khốc liệt nhất thế giới.

Thủ Tướng Friedrich Merz của Đức có nói: "Chúng tôi không cần người Mỹ cứu nền dân chủ của Âu Châu".

Nói như vậy, xem như ông Merz muốn cười vào mặt ông Trump, cười vào sự lố bịch của vị tổng thống thứ 47 của nước Mỹ.

Người Âu Châu có câu: "Hãy lo quét sạch cổng nhà mình trước khi nhìn sang cổng nhà hàng xóm". Chẳng rõ ông Trump có biết câu ngạn ngữ này của người Âu Châu hay không, dẫu sao ông ta cũng nên lấy cái đà trong mắt mình ra trước khi lo lấy hạt bụi trong mắt người Âu Châu. Một khi không phải là người chính trực thì ông Trump không có tư cách nào để dạy dỗ kẻ khác. Ủy Ban Nobel Hòa Bình sẽ không phải là những người chính trực nếu họ muốn trao giải thưởng cao quý này cho một kẻ không chính trực như Donald Trump.


Làm sao có thể là con người chính trực được khi mà ông Trump chỉ muốn Ukraine mau mau nhượng đất cho Nga để đổi lấy hòa bình. Nếu thực sự quan tâm đến nền dân chủ thì tốt nhất ông Trump nên bảo thẳng ông Putin rằng: "Ông đã ngồi trên đầu dân Nga hơn 25 năm rồi. Ông nên ra đi để trả lại nền dân chủ cho nước Nga". Nhưng, làm sao mà ông dám nói ra điều đó với Putin khi đã chấp nhận cúi đầu trước tên độc tài khét tiếng của nước Nga.

Mà thôi, nếu Tổng Thống Trump không dám lên giọng dạy dỗ Putin về nền dân chủ thì trước mắt ông ta nên nhìn lại chính nước Mỹ của mình: Gần một năm qua, ông ta đã làm gì khiến cho hàng triệu người Mỹ đi xuống đường trong những cuộc biểu tình "Không Vua" ("NO KING") nhằm phản đối các chính sách đối nội, đối ngoại của ông ta. Chiến thắng vang dội của phe Dân Chủ trong các cuộc bầu cử vào ngày 4 tháng Mười Một vừa qua chưa đủ làm cho Trump được sáng mắt hay sao?

Theo Moscow, các chính sách của Tổng Thống Trump đã làm giảm nguy cơ xảy ra Thế Chiến Thứ 3, còn Tổng Thống Trump luôn nói rằng nếu ông không là tổng thống thì thế chiến có thể đã xảy ra. Rõ là Moscow có ý nói nịnh hót ông Trump, kẻ chỉ thích nghe những lời nịnh bợ chứ không thích nghe những lời nói thẳng thắn nếu những lời đó không bùi tai với ông.

Rõ ràng Tổng Thống Trump đã sai lầm lớn khi xen quá sâu vào nội bộ của Âu Châu, chưa nói việc đòi Ukraine phải nhượng đất cho Nga đã là sự xúc phạm nặng nề với Âu Châu. Ông ta cần hiểu rằng Ukraine cũng chính là Âu Châu. Trump nói với giọng kẻ cả: "Âu Châu đang đi theo một số hướng xấu. Chúng tôi muốn giữ cho Âu Châu vẫn là Âu Châu". Tốt nhất là thay vì đi xía vào chuyện Âu Châu, ông Trump nên nỗ lực giữ cho nước Mỹ vẫn là nước Mỹ dân chủ tự do với đầy đủ pháp quyền do Hiến Pháp đề ra. Nghĩa là ông ta nên cho điều chỉnh lại các chính sách sai lầm của mình vốn đã và đang làm nước Mỹ bị rối tung lên khi cho rằng "có kẻ thù nội bộ" ("ennemy within"), trong đó có chính sách về người nhập cư.

Vào lúc này, nếu chưa thể làm điều gì tốt đẹp để giữ cho nước Mỹ vẫn là nước Mỹ thì Tổng Thống Trump ít ra cũng đừng nên xía vào chuyện của nước khác. Mới đây, cuộc xung đột biên giới giữa Thái Lan và Cambodia lại bùng lên, bất chấp trước đó ông Trump khoe khoang rằng nhờ có ông mà hai nước Thái Lan–Cambodia không còn bắn giết nhau. Lần này, Thủ tướng Thái Lan nói thẳng rằng, nước ông không cần sự trung gian hòa giải của người khác, cũng không muốn kẻ khác đem chuyện thuế quan hay thương mại ra để gây áp lực. Nói như vậy, rõ là ông Thủ tướng Thái có ý bảo ông Trump đừng nên xía vào cuộc xung đột giữa Thái Lan–Cambodia như lần trước, mà hãy để cho người Thái và người Cambodia tự giải quyết với nhau.

Lần này, nếu Tổng Thống Trump vẫn còn muốn xía vào chuyện giữa Thái Lan– Cambodia rồi lên giọng kể công thì Thái Lan nên tặng cho ông Trump một cái chổi và bảo ông ta, "lo mà quét sạch cổng nhà mình trước đi"!

Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố Lê Trung Khoa, kêu gọi ông này “đầu thú để được hưởng chính sách khoan hồng”.

Cáo trạng truy tố ông Lê Trung Khoa được ban hành ngày 8/12, chỉ vài ngày sau khi Bộ Công an ra quyết định truy nã ông hôm 5/12 với cáo buộc "làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam".

Quyết định truy tố cũng được đưa ra sau chỉ chưa đầy một tháng kể khi Bộ Công an khởi tố ông hôm 17/11.

Ông Lê Trung Khoa, 54 tuổi, quê Thanh Hóa, là chủ bút trang thoibao, hiện sinh sống tại Đức, có cả quốc tịch Việt Nam lẫn quốc tịch Đức, theo xác nhận của ông với BBC News Tiếng Việt.



Trong một động thái gọi là mở rộng điều tra vụ án liên quan đến ông Lê Trung Khoa, vào tối 6/12, Bộ Công an đã khởi tố, bắt giam ông Phạm Quang Thiện – cựu Giám đốc Trung tâm Công nghệ và Truyền thông đa phương tiện thuộc Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
Ông Thiện cũng bị cáo buộc tội "làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam".

Động thái của các cơ quan công quyền Việt Nam diễn ra trong bối cảnh hệ thống chính trị của quốc gia này đang chuẩn bị cho Đại hội Đảng lần thứ 14, dự kiến sẽ diễn ra từ 19-25/1/2026.

Các cơ quan công quyền của Việt Nam trong thời gian qua, vào tháng 11, cũng đã khởi tố và phát lệnh truy nã hai nhân vật khác là ông Nguyễn Văn Đài và bà Đặng Thị Huệ (còn gọi là Huệ Như) – hai nhà bất đồng chính kiến hiện đang tị nạn tại Đức.

Khi Giám đốc điều hành (CEO) Jim Farley của Ford Motor cùng nhóm kỹ sư của mình tháo rời chiếc Tesla Model 3 đầu tiên trong phòng thí nghiệm ở Detroit, ông không ngờ rằng trải nghiệm đó sẽ làm thay đổi cách ông nhìn về tương lai của Ford.

Không chỉ là một bài học kỹ thuật, đó là khoảnh khắc “thức tỉnh” khi Farley nhận ra rằng Tesla và các hãng xe điện Trung Quốc đã tiến xa đến mức khiến Ford, một biểu tượng hơn trăm năm của ngành ô tô Mỹ, đứng trước nguy cơ bị bỏ lại phía sau.

"Tôi không kỳ vọng cao khi tháo rời chiếc Tesla Model 3 đầu tiên và các xe điện Trung Quốc khác. Thế nhưng những gì chúng tôi tìm thấy thật gây sốc," Farley nói với người dẫn chương trình Monica Langley của chương trình “Office Hours: Business Edition”.

Trải nghiệm gây sốc

CEO Farley kể lại trong chương trình “Office Hours: Business Edition” rằng ông “thực sự bị sốc” khi nhóm của mình tháo rời chiếc Model 3 và sau đó là những chiếc xe điện đến từ Trung Quốc. Sự khác biệt cốt lõi không nằm ở động cơ hay thiết kế nội thất hào nhoáng, mà ở sự đơn giản và hiệu quả của kỹ thuật.

Một ví dụ đơn giản như chiếc Mustang Mach-E của Ford có lượng dây điện dài hơn Tesla Model 3 tới 1,6 km, khiến xe nặng hơn, tiêu tốn năng lượng hơn và đòi hỏi bộ pin lớn hơn, tức là đắt đỏ hơn.

Sự dư thừa này không chỉ là một vấn đề nhỏ. Mỗi mét dây điện thừa đều cộng thêm trọng lượng, tăng chi phí vật liệu, làm phức tạp hóa quá trình lắp ráp và cuối cùng, đòi hỏi một bộ pin lớn hơn, đắt tiền hơn để đạt được phạm vi hoạt động tương đương. Trong cuộc chiến EV, nơi hiệu suất pin và chi phí là tối quan trọng, Ford đang bắt đầu với một gánh nặng.

CEO Ford bị sốc khi tháo rời xe điện Trung Quốc và Tesla- Ảnh 2.

Những phát hiện đó buộc Farley phải đối diện với thực tế rằng Ford đang vận hành một cấu trúc cũ kỹ trong khi các đối thủ đã bước sang kỷ nguyên “xe điện thông minh”, nơi kỹ thuật cơ khí chỉ là một phần, còn phần mềm, hiệu suất và chi phí mới là vũ khí tối thượng.

Việc học hỏi từ các đối thủ bằng cách mổ xẻ xe của họ là thông lệ trong ngành, nhưng việc một CEO công khai thừa nhận sự thua kém về mặt kỹ thuật cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

Trên thực tế, CEO Farley không đơn độc trong cách tiếp cận này. Cũng như cách các kỹ sư Trung Quốc từng mua và tháo rời Tesla Model Y để học hỏi, chính Ford giờ đây đang phải học từ Tesla và từ chính Trung Quốc, nơi ngành xe điện phát triển với tốc độ và quy mô mà Detroit không còn theo kịp.

Cú sốc thứ hai đến từ các mẫu xe Trung Quốc, những chiếc xe Farley mô tả là "vượt trội hơn hẳn" và đang "hoàn toàn thống trị" bối cảnh EV toàn cầu. Sự vượt trội này không chỉ giới hạn ở công nghệ mà còn nằm ở chiến lược giá. Trong khi người tiêu dùng Mỹ vẫn phải đối mặt với các mẫu EV cao cấp, đắt đỏ, các hãng xe Trung Quốc đã thành công trong việc tạo ra các mẫu xe điện công nghệ cao, giá cả phải chăng, đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường đại chúng.

Sự chênh lệch này được phản ánh rõ rệt qua số liệu: xe điện chiếm khoảng 50% doanh số bán xe mới ở Trung Quốc, so với chỉ khoảng 10% ở Mỹ. Với sự hỗ trợ của chính phủ và chuỗi cung ứng pin mạnh mẽ, các nhà sản xuất Trung Quốc đang nhanh chóng mở rộng thị phần sang châu Âu và các thị trường khác, đặt ra một mối đe dọa "hiện hữu" mà Farley đã nhiều lần cảnh báo.

Các hãng Trung Quốc như BYD, Nio, hoặc gần đây là Xiaomi, đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường nhờ công nghệ pin tiên tiến, phần mềm vượt trội và giá bán thấp hơn nhiều so với các mẫu xe phương Tây.

Thậm chí chính bản thân CEO Farley cũng thừa nhận ông đã lái thử một chiếc sedan điện của Xiaomi suốt sáu tháng và “không muốn trả lại.” Đó không chỉ là lời khen, mà còn là sự thừa nhận rằng cuộc cách mạng xe điện Trung Quốc đang định nghĩa lại tiêu chuẩn toàn cầu.

“Chúng tôi không thể quay lưng với xe điện, không chỉ vì nước Mỹ, mà vì nếu muốn là một công ty toàn cầu, tôi không thể để lĩnh vực này rơi vào tay người Trung Quốc,” CEO Farley nói.

Thay đổi để tồn tại

Để đáp lại "cú sốc tỉnh ngộ" này, CEO Jim Farley đã thực hiện những bước đi mạnh mẽ và đầy đau đớn.

Từ năm 2022, CEO Farley quyết định tách riêng bộ phận xe điện của Ford thành đơn vị Model E. Dù mảng này đã thua lỗ hơn 5 tỷ USD trong năm 2024 và dự kiến còn tiếp tục “chảy máu” trong năm tới, ông vẫn khẳng định đây là con đường duy nhất để Ford tồn tại trong kỷ nguyên xe điện.

“Tôi biết nó sẽ tàn khốc về mặt kinh doanh” CEO Farley thừa nhận, nhưng cũng cho rằng điều quan trọng là bộ phận xe điện của Ford sẽ chịu trách nhiệm với các nhà đầu tư.

Với Farley, điều quan trọng không chỉ là tạo ra xe điện, mà là thay đổi DNA của Ford, từ một hãng xe truyền thống sang một nhà sản xuất “phần mềm trên bánh xe.” Chính vì vậy, ông khuyến khích đội ngũ “đối mặt với những vấn đề khó nhất càng sớm càng tốt, và đôi khi là công khai, vì chỉ có thế mới tiến nhanh được.”

Việc tái cấu trúc này đã dẫn đến một sự thay đổi chiến lược lớn: chuyển từ các mẫu xe điện đắt tiền, nhiều lợi nhuận, sang tập trung vào phân khúc giá cả phải chăng để đối đầu trực diện với Trung Quốc.

Tại Mỹ, thị trường xe điện đang bước vào giai đoạn chững lại. Người tiêu dùng dần thận trọng hơn với các mẫu xe điện giá cao, trong khi chính sách hỗ trợ thuế của chính phủ đang thu hẹp. CEO Farley thừa nhận: “Thị trường EV Mỹ khác hoàn toàn với những gì chúng tôi từng nghĩ. Người mua muốn những chiếc xe điện rẻ hơn, không phải những mẫu 70.000 hay 80.000 USD.”

Để thích ứng, Ford đang chuẩn bị một bước ngoặt khác: ra mắt dây chuyền sản xuất EV hoàn toàn mới, với mục tiêu tạo ra những mẫu xe điện có giá dưới 30.000 USD. Mẫu đầu tiên là một chiếc bán tải điện cỡ trung dự kiến sẽ ra mắt vào năm 2027.

Đây là nỗ lực để Ford giành lại vị thế trong cuộc đua mà họ đã nhận ra mình đang bị dẫn trước, đặt cược vào khả năng cắt giảm chi phí triệt để để duy trì vai trò là một công ty ô tô toàn cầu.

Câu chuyện của Jim Farley không chỉ là câu chuyện về một hãng xe phải học lại cách làm xe. Đó là câu chuyện của một nền công nghiệp Mỹ đang phải nhìn lại chính mình, nơi di sản trăm năm cơ khí giờ phải đối đầu với tốc độ và phần mềm của thế kỷ 21.

Khoảnh khắc ông Farley cầm trên tay những bó dây điện thừa thãi từ chiếc Mach-E và so sánh chúng với sự gọn gàng của Tesla Model 3 hay các mẫu xe Trung Quốc chính là biểu tượng cho khoảng cách công nghệ giữa hai thế giới. Và cũng từ khoảnh khắc ấy, Ford đã hiểu rằng để không bị biến thành kẻ thất bại như Nokia thì họ phải “tái sinh” một lần nữa.

*Nguồn: Fortune, BI

Hơn nửa tháng trước phiên tòa xử vụ bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu chủ tịch tập đoàn Tiến Bộ Quốc Tế (AIC), vi phạm quy định đấu thầu tại Sài Gòn, hai bị can trong vụ này được xác nhận về Việt Nam sau khi bị truy nã.

Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 13 tháng Mười Một, ngoài bà Nhàn, năm bị can bị truy nã còn lại là các thuộc cấp và giới chức. Trong số đó, bị can Lê Phương Nga, cựu chánh văn phòng Sở Giáo Dục và Đào Tạo ở Sài Gòn, được ghi nhận đã về Việt Nam, ra trình diện.

Bà Nga được cho tại ngoại, bị cấm đi khỏi nơi cư trú.

Bản tin không cho biết bà Nga trốn truy nã ở nước nào trước khi về Việt Nam.

Cũng bị truy nã trong vụ án nêu trên, bị can Trương Sĩ Hiệp, giám đốc công ty Thiết Bị Phú Bình, về Việt Nam và bị bắt tạm giam vào ngày 24 tháng Chín.

Phiên xử khiếm diện bà Nhàn cùng các bị cáo khác dự kiến mở hôm 9 tháng Mười Hai tại Tòa Án TP.HCM.

Cáo trạng vụ án cho hay, trong các năm 2012-2017, để trúng thầu tại Sài Gòn, bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn đã ủy quyền cho cấp dưới sử dụng pháp nhân của các công ty trong hệ sinh thái AIC làm “quân xanh,” thông đồng với nhóm công ty thẩm định giá, công ty tư vấn và thành viên các đơn vị là chủ đầu tư.

Báo cáo tài chính của tập đoàn AIC được chỉnh sửa, nâng khống các tiêu chí bắt buộc để trúng thầu.

Đây là lần thứ sáu bà Nhàn bị truy tố khiếm diện, với cáo buộc “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.”



Bà Nhàn, người được báo Bild của Đức ghi nhận là đã đến nước này vào mùa Hè năm 2023, bị các tòa án ở Việt Nam kết án khiếm diện tổng cộng 30 năm tù trong năm vụ án trước đó.

Bà Nhàn bị Bộ Công An Việt Nam phát lệnh truy nã quốc tế, cũng như kêu gọi “về đầu thú để hưởng khoan hồng” nhiều lần nhưng bất thành.

Hồi đầu tháng Hai, báo Bild, có trụ sở ở Berlin, cho hay bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn đang được chính phủ Đức bảo vệ nghiêm ngặt, phòng ngừa có thể bị mật vụ Việt Nam bắt cóc đưa về nước.

Nhà cầm quyền Việt Nam tìm cách truy bắt bà Nhàn về nước để xử tội hối lộ hàng loạt quan chức của chế độ nhưng bất thành. Bà Nhàn bị truy nã suốt từ năm 2022 đến nay nhưng chưa bắt được.

Việc bà Nhàn bị cáo buộc tội hối lộ cho quan chức để trúng thầu mua sắm thiết bị y tế hay xây dựng từ Bắc chí Nam có vẻ chỉ là bề nổi.

Bà còn bị coi là kẻ trung gian nắm giữ nhiều bí mật về mua sắm vũ khí từ nước ngoài của Việt Nam, đặc biệt từ Israel gồm cả hỏa tiễn phòng không, máy bay không người lái, thậm chí cả vệ tinh gián điệp cũng của Israel chế tạo.

Theo báo Bild, bà Nhàn, năm nay 56 tuổi, trốn khỏi Việt Nam hồi đầu năm 2022 khi nghe tin mình có thể bị bắt.

Từ mùa Hè 2023, bà Nhàn được cho là sống tại một căn nhà bí mật ở nước Đức sau khi đã lần lượt chạy qua Nhật, tới nước Anh rồi mới sang Đức.

Đế chế làm đẹp phình to từ nỗi ám ảnh da trắng, hết mụn

Không phải tự nhiên cái tên Mailisa xuất hiện dày đặc trên Facebook, TikTok, YouTube suốt nhiều năm. Hệ thống này quảng bá mình là “thẩm mỹ viện 5 sao”, “chuẩn châu Âu”, “cứu tinh làn da” với hàng loạt clip da mụn nặng thành da “trắng bật tông” chỉ sau vài liệu trình.

Theo các thông tin công khai, Mailisa xây dựng một hệ thống từ 15–17 chi nhánh trên khắp cả nước, từ TP.HCM, Hà Nội, Cần Thơ, Đắk Lắk, Nha Trang, Đà Nẵng cho tới các tỉnh Tây Nguyên, thậm chí gần đây còn mở chi nhánh thứ 17 ở Bảo Lộc.

Con số mà họ tự hào đưa ra: phục vụ hơn 16 triệu lượt khách hàng, với các gói từ chăm sóc da, phun xăm, trị mụn, trị nám cho tới phẫu thuật thẩm mỹ.


Song song dịch vụ thẩm mỹ, Mailisa còn đẩy mạnh mảng bán mỹ phẩm: từ kem trị mụn, trị nám, serum, dưỡng trắng… với hóa đơn có thể lên tới hơn 10–15 triệu đồng cho một lần tư vấn.

Đó chính là “công thức hốt bạc”: vừa làm dịch vụ thẩm mỹ, vừa bán mỹ phẩm đi kèm, đánh đúng tâm lý khao khát đẹp nhanh – rẻ – không cần hiểu sâu về thành phần, nguồn gốc.

Trong mắt nhiều người tiêu dùng, đây là một “đế chế” đúng nghĩa: thương hiệu phủ khắp, quảng cáo tràn lan, KOL – hoa hậu – ca sĩ – hot TikToker xuất hiện dày đặc, tạo cảm giác “uy tín mặc định” chỉ vì… quá nổi tiếng.

Hồ sơ vi phạm đã có từ lâu nhưng vẫn lớn mạnh

Điều đáng nói là Mailisa không phải đến hôm nay mới bị “sờ gáy”. Hồ sơ vi phạm đã xuất hiện từ nhiều năm trước.

Tháng 1/2023, Thanh tra Sở Y tế TP.HCM từng xử phạt Công ty TNHH Mailisa (địa chỉ 86–88–92 Huỳnh Văn Bánh) 160 triệu đồng và đình chỉ hoạt động 18 tháng đối với lĩnh vực chăm sóc da vì hành nghề khám chữa bệnh không phép.

Ngoài ra, thương hiệu này cũng từng bị nhắc tên vì quảng cáo vượt quá phạm vi được cấp phép, quảng cáo dịch vụ – hiệu quả điều trị như… thần dược, dễ khiến khách hiểu nhầm.
Tức là, các dấu hiệu bất thường không hề mới. Vậy mà sau xử phạt, hệ thống vẫn ung dung:

Tiếp tục mở thêm chi nhánh mới

Vẫn quảng cáo rầm rộ

Vẫn được nhiều KOL, người nổi tiếng tham dự khai trương, cắt băng, PR không ngớt

Trong khi đó, quản lý nhà nước chỉ dừng ở vài quyết định xử phạt hành chính, mức tiền “muỗi đốt inox” so với doanh thu mỗi ngày. Đây là lý do khiến dư luận đặt câu hỏi: phải chăng có sự nương tay, thậm chí bao che?

Biệt phủ 4.000m², dàn siêu xe trăm tỷ – mặt trái của “giấc mơ làm đẹp”

Khi Bộ Công an ập vào khám xét biệt phủ của vợ chồng Mailisa ở TP.HCM, nhiều người mới “choáng” trước quy mô tài sản: biệt phủ khoảng 4.000m², gỗ quý, hồ cá Koi, sân vườn lộng lẫy, cùng dàn siêu xe từ Lamborghini, Ferrari, Bentley, Porsche đến những SUV hạng nặng và mô-tô phân khối lớn trị giá cả trăm tỷ đồng.

Theo chính lời bà chủ, 16 trong số 17 chi nhánh là những tòa nhà nguy nga, lộng lẫy và đều thuộc sở hữu vợ chồng Mai – Khánh.
Một “đế chế làm đẹp” xây trên:

Cơn khát đẹp nhanh – trắng bật tông – hết mụn trong vài buổi

Sự tin tưởng gần như tuyệt đối vào hình ảnh doanh nhân giàu có – hào phóng làm từ thiện

Chiêu thức marketing đánh vào cảm xúc: “chị Mai thương khách”, “giảm giá đặc biệt cho sinh viên, mẹ bỉm”…

Chính vì thế, khi các clip khám xét, hình ảnh biệt phủ bị phong tỏa, hàng trăm thùng tài liệu được công an khiêng lên xe tải xuất hiện, cảm giác sốc – phản bội trong một bộ phận khách hàng là điều dễ hiểu.

Cú đột kích 13/11: Đế chế Mailisa chính thức vào “tầm ngắm”

Sáng 13/11/2025, Bộ Công an phối hợp Công an nhiều địa phương đồng loạt xuất hiện tại hàng loạt cơ sở Mailisa: TP.HCM, Hà Nội, Cần Thơ, Đắk Lắk, Nha Trang, Đà Nẵng,

Tại chi nhánh Huỳnh Văn Bánh (TP.HCM), lực lượng cảnh sát kinh tế, cảnh sát cơ động phong tỏa tòa nhà, tạm ngưng hoạt động, làm việc suốt nhiều giờ, thu giữ và niêm phong các thùng tài liệu. Tại Hà Nội và các tỉnh, cảnh sát cũng thu thêm nhiều tài liệu liên quan, đóng thùng đưa lên xe tải.

Nguồn tin cho biết, Bộ Công an đang mở rộng điều tra hoạt động kinh doanh mỹ phẩm và các hoạt động tài chính khác của hệ thống Mailisa.


Cùng lúc, trên mạng xã hội dày đặc lời tố từ phía khách hàng: sản phẩm bị cho là kém chất lượng, giá vốn chỉ vài chục ngàn nhưng bán cả triệu; liệu trình da liễu “bác sĩ online” nhưng hậu quả là mỏng da, kích ứng, lệ thuộc.

Trong các group bóc phốt, người ta gọi Mailisa là “đế chế lừa đảo”, kèm câu hỏi đầy phẫn nộ:

“Tung hoành bao nhiêu năm nay, tại sao đến giờ mới bị sờ gáy?”

Cần nhấn mạnh: cho đến hiện tại, đó là cách gọi và cảm xúc của một bộ phận dư luận, chưa phải kết luận pháp lý. Nhưng cảm xúc ấy có gốc rễ từ thực tế: cảnh báo đã có từ lâu, xử phạt đã từng xảy ra, vậy mà hệ thống vẫn tiếp tục phình to, tiếp tục bán giấc mơ làm đẹp cho hàng triệu người.

Sự bao che, cấp phép tràn lan và một nhà nước không bảo vệ nổi người tiêu dùng

Mailisa không phải cá nhân bán kem trộn online. Đây là một hệ thống doanh nghiệp lớn, chi nhánh toàn quốc, khai trương ở vị trí đắc địa, treo biển “thẩm mỹ viện” công khai, được cấp phép, được kiểm tra định kỳ.

Muốn tồn tại và phát triển suốt nhiều năm:

Phải có giấy phép cơ sở

Phải qua tay Sở Y tế, Sở Công thương, Quản lý thị trường, Thuế, Phòng cháy chữa cháy…

Phải chịu sự kiểm tra của đủ loại đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành

Thế nhưng kết quả là gì?

Hồ sơ xử phạt đã có từ 2023, nhưng sau đó vẫn khai trương thêm chi nhánh mới, tiếp tục hoạt động rầm rộ.
Hệ thống vẫn quảng cáo “chuẩn 5 sao”, vẫn bán mỹ phẩm tiền triệu cho hàng triệu khách hàng.

Dư luận có quyền đặt câu hỏi:

Ai đã ký các giấy phép này?

Các đoàn kiểm tra đã nhìn thấy gì, đã bỏ qua những gì?

Có hay không chuyện “phong bì”, “bảo kê mềm”, “làm ngơ” để các sai phạm kéo dài?

Ngay cả khi chưa có chứng cứ công khai về việc “nhận tiền đút lót”, chỉ riêng việc một hệ thống bị xử phạt nặng mà vẫn ung dung mở rộng, vẫn được cấp phép khai trương nơi khác, đã là một lời tố cáo không lời về sự yếu kém – thậm chí đồng lõa – của bộ máy quản lý.

Từ Thùy Tiên, Quang Vinh vlog, Ngân 98, Đoàn Di Băng… đến Mailisa: KOL và nền công nghiệp lừa niềm tin

Trước Mailisa, mạng xã hội đã chật kín các vụ rùm beng:

Người đẹp, hoa hậu PR thực phẩm chức năng, kem bôi “thần thánh” nhưng bị bóc là hàng trôi nổi, công dụng phóng đại

Vlogger, hot YouTuber, hot girl PR dịch vụ làm đẹp, spa, thẩm mỹ viện sau đó khách tố biến chứng, tiền mất tật mang

Nhiều gương mặt nổi tiếng như hoa hậu, ca sĩ, hot TikToker, vợ chồng đại gia… liên tục bị cộng đồng mạng gọi tên vì quảng cáo sản phẩm đầy tranh cãi, giấy tờ mập mờ, lời hứa hẹn phi lý

Những cái tên như Thùy Tiên, Quang Vinh vlog, Ngân 98, Đoàn Di Băng và chồng, vợ chồng Mailisa… đã ít nhiều xuất hiện trong các tranh cãi ấy – ở mức độ này hay mức độ khác – thông qua các chiến dịch quảng cáo, livestream, tham dự sự kiện khai trương, PR gián tiếp hoặc trực tiếp cho các “giấc mơ làm đẹp”. (Mỗi trường hợp có hoàn cảnh và mức độ khác nhau, không thể gom chung một giỏ, nhưng điểm chung là: họ dùng uy tín cá nhân để bán một thứ mà chất lượng, nguồn gốc, mức độ an toàn không phải lúc nào cũng rõ ràng.)

Khi đế chế Mailisa bị khám xét, tâm lý người dân là:

“Không biết còn bao nhiêu sản phẩm, bao nhiêu spa, bao nhiêu ‘đại gia làm đẹp’ khác đang chờ ngày bị bóc?”

Người tiêu dùng: nạn nhân của tham nhũng và ảo tưởng “đẹp nhanh, giá sốc”

Không thể chỉ đổ hết lỗi cho người tiêu dùng “ham rẻ, thiếu hiểu biết”. Trong một thị trường:

Hàng loạt cơ sở được treo biển thẩm mỹ viện, có giấy phép, có giấy kiểm định

Người nổi tiếng, MC, hoa hậu, hot TikToker đồng loạt PR

Cơ quan quản lý xuất hiện chủ yếu… lúc cắt băng khai trương

thì người dân khó mà phân biệt đâu là thật – đâu là “kem trộn đóng mác ngoại”, đâu là bác sĩ thật – đâu là “bác sĩ online”.

Tuy vậy, vụ Mailisa cũng là hồi chuông cảnh tỉnh cho chính khách hàng:

Đừng tin tuyệt đối vào quảng cáo, vào “review KOL”

Hãy nghi ngờ những lời hứa kiểu: trắng bật 2–3 tông sau vài buổi, trị nám – trị mụn triệt để, không tái phát

Hãy đọc kỹ thành phần, giấy tờ, tìm hiểu bác sĩ – cơ sở có được cấp phép đúng phạm vi hay không

Và quan trọng hơn, hãy đặt câu hỏi mỗi khi thấy một đế chế xa hoa phô trương trên nỗi khổ của những người tự ti về ngoại hình

Liệu còn bao nhiêu “Mailisa thứ hai, thứ ba” đang chờ ngày nổ?

Vụ khám xét hệ thống Mailisa cho thấy: khi người dân đã mất niềm tin, họ không còn nhìn đây là “sự cố cá nhân”, mà là bề nổi của tảng băng tham nhũng, bao che, cấp phép tràn lan, quản lý lỏng lẻo.

Hôm nay là Mailisa. Ngày mai có thể là một “đế chế” mỹ phẩm khác, một chuỗi nha khoa, phòng khám đa khoa, phòng xét nghiệm, công ty đa cấp tài chính, app đầu tư ảo… Nếu:

Cán bộ tiếp tục coi giấy phép là “mỏ vàng”

Thanh tra – kiểm tra chỉ là “dịp ghé thăm lấy phong bì”

Quản lý thị trường chỉ đánh vài vụ nhỏ cho có thành tích

thì người chịu thiệt vẫn là hàng triệu người dân – những người tin rằng họ đang mua dịch vụ hợp pháp, an toàn, được nhà nước bảo vệ.

Dù kết cuộc pháp lý của vụ Mailisa ra sao, câu hỏi lớn vẫn còn nguyên:

“Đế chế này đã tung hoành bao nhiêu năm nay, vậy hệ thống quản lý, thanh tra, cấp phép của nhà nước đang làm gì? Và sẽ còn bao nhiêu ‘Mailisa’ nữa chờ đến lượt bị khui?”

Đó mới là nỗi lo thật sự, vượt qua một scandal, vượt qua một thương hiệu, để chạm tới gốc rễ: một hệ thống vừa yếu kém, vừa tham nhũng, bỏ rơi người tiêu dùng trên thị trường đầy bẫy lừa mang tên ‘làm đẹp’.

Theo như trong số các email mới đây đã được tiết lộ, lại có tin nhắn của Jeffrey Epstein — tội phạm ấu dâm đã tự sát trong tù khi khẳng định Tổng thống Donald Trump “biết về những cô gái ấy” — dường như ám chỉ câu chuyện Donald Trump từng khoe rằng ông trục xuất Epstein khỏi câu lạc bộ Mar-a-Lago vì chiêu dụ các cô gái trẻ làm việc ở đó, sau khi ủy ban Giám sát Hạ viện mới đây đã công bố thêm 20.000 trang tài liệu mà ủy ban do Đảng Cộng hòa lãnh đạo nhận từ di sản của Jeffrey Epstein.

Ủy ban Giám sát Hạ viện hôm thứ Tư đã công bố thêm 20.000 trang tài liệu mà ủy ban do Đảng Cộng hòa lãnh đạo nhận từ di sản của Jeffrey Epstein — tội phạm ấu dâm đã tự sát trong tù, để lại vô số nghi vấn xoay quanh những nhân vật quyền lực từng quen biết ông ta.

Trong số các email được tiết lộ, có tin nhắn Epstein khẳng định Tổng thống Donald Trump “biết về những cô gái ấy” — dường như ám chỉ câu chuyện Trump từng khoe rằng ông trục xuất Epstein khỏi câu lạc bộ Mar-a-Lago vì chiêu dụ các cô gái trẻ làm việc ở đó. Epstein còn viết rằng: “Tôi biết Donald dơ bẩn đến mức nào”, trong một email năm 2018 gửi tới một cựu cố vấn pháp lý Tòa Bạch Ốc dưới thời Barack Obama. Các email cũng cho thấy Epstein bàn về trạng thái tâm thần của Trump trong năm 2018.

Thư ký báo chí Karoline Leavitt chỉ trích các email này, cho rằng chúng “không chứng minh được điều gì”. Trump cáo buộc đảng Dân chủ lôi Epstein ra để “đánh lạc hướng” dư luận khỏi cách họ xử lý tình trạng chính phủ đóng cửa.

Phóng viên CNN đã rà soát hàng nghìn tài liệu. Dưới đây là các điểm đáng chú ý:

Một số nội dung trong email

Theo Kaitlin Collins (CNN)

CNN đã xem xét một số email trong đó Jeffrey Epstein nhắc đến Tổng thống Donald Trump.

Trong một email đề ngày 2/4/2011 gửi cho Ghislaine Maxwell, Epstein viết:
“Cô phải hiểu rằng con chó chưa sủa ấy chính là Trump… [REDACTED] đã dành hàng giờ ở nhà tôi với ông ta… ông ta chưa từng được nhắc đến lần nào. Cảnh sát trưởng, v.v… Tôi chắc 75%.”
Các thành viên Cộng hòa của Ủy ban Giám sát xác định người bị che tên là Virginia Giuffre, một trong những nạn nhân nổi tiếng nhất của Epstein, đã tự sát hồi tháng 4. Họ cáo buộc phe Dân chủ che tên cô vì cô chưa từng cáo buộc Trump làm điều gì sai trái.

Trong đợt công bố lần này còn có loạt email giữa Epstein và nhà báo Michael Wolff, bao gồm email gửi tháng 1/2019 khi Trump đang trong nhiệm kỳ đầu.

Epstein viết cho Wolff nhằm phản bác tuyên bố của Trump rằng ông từng yêu cầu Epstein rời Mar-a-Lago:

“Trump nói ông ta yêu cầu tôi từ chức thành viên,” Epstein viết. “Tôi chưa bao giờ là thành viên. Dĩ nhiên ông ta biết chuyện các cô gái, vì ông ta từng yêu cầu Ghislaine dừng lại.”
Tòa Bạch Ốc khẳng định Trump cấm Epstein vào Mar-a-Lago vì “hành vi đáng sợ”, còn Trump nói Epstein “cướp” nhân viên nữ trẻ tại spa Mar-a-Lago. Maxwell, trong cuộc phỏng vấn với Phó Tổng chưởng lý Todd Blanche hồi đầu năm, phủ nhận việc tuyển mộ tại Mar-a-Lago.

Trump và Epstein từng giao du từ lâu, song tổng thống phủ nhận mọi hành vi sai trái.

Epstein gọi Trump là “gần như điên loạn” trong email năm 2018

Theo Marshall Cohen (CNN)

Một trong những tài liệu được công bố cho thấy Epstein gọi Tổng thống Donald Trump “gần như điên loạn” trong email trao đổi với cựu Bộ trưởng Tài chính Larry Summers vào ngày 22/12/2018.

Không rõ điều gì đã dẫn đến cuộc trao đổi này.
Các email cho thấy Epstein được cập nhật việc Trump bán máy bay riêng

Theo Marshall Cohen (CNN)

Trong loạt email năm 2011, ai đó thông báo cho Epstein về việc Trump đang tìm người mua chiếc Boeing 727:

Tháng 4/2011: “Tôi nghe nói Trump đã tìm được người mua chiếc B272, nhưng chưa nhận được tiền.”

Tháng 5/2011: “Chiếc B727 của Trump đã bán được 2,7 triệu USD.”

Epstein gọi Trump “điên thật sự” trong email tháng 1/2017

Theo Em Steck (CNN)

Ngày 28/1/2017, một tuần sau khi Trump ký sắc lệnh cấm nhập cảnh công dân nhiều quốc gia Hồi giáo, Epstein viết cho một phóng viên New York Times:

“Điều đó giúp ông ta được xem là giữ lời hứa.”
“Nhưng Donald điên thật sự, tôi đã nói với anh rồi.”

Epstein bàn về chiến dịch 2016 của Trump với Soon-Yi Previn

Theo Marshall Cohen (CNN)

Epstein gửi cho Previn bài báo về việc cựu Giám đốc CIA James Woolsey tham gia chiến dịch Trump năm 2016. Previn trả lời:

“Woody nói chuyện đó chẳng có ý nghĩa gì.”

Không rõ vì sao Epstein gửi bà thông tin này.

Epstein và Maxwell phối hợp đối phó vụ kiện năm 2015

Theo Em Steck (CNN)

Các email tháng 1/2015 tiết lộ cách Epstein và Maxwell chuẩn bị phản hồi dư luận khi Virginia Giuffre đệ đơn kiện cáo buộc họ lạm dụng tình dục.

Epstein viết:

“Phản hồi ban đầu: quá nhiều câu hỏi chưa được trả lời… Tôi đang viết để bác bỏ những cáo buộc hoàn toàn sai trái…”

Maxwell đáp:

“Tôi phải tạo khoảng cách với anh trong tuyên bố, và cần khẳng định rằng tôi không hề hay biết về việc massage với Andrew diễn ra trong nhà mình… Tôi cần toàn bộ bản thảo hoàn chỉnh.”
Epstein bàn về trạng thái tâm thần của Trump với luật sư và cựu quan chức Tòa Bạch Ốc

Theo Andrew Kaczynski (CNN)

Tháng 3/2018, Epstein gửi cho Kathryn Ruemmler bài viết “Trump sắp suy sụp tâm thần đến mức nào?”. Ruemmler đáp:

“Không tạo được chút niềm tin nào.”

Epstein trả lời:

“Nhưng — chính xác.”

Trong năm 2017, Ruemmler viết rằng: “Trump thật ngu ngốc.” Epstein chỉ đáp: “Biết mà.”

Cuối năm 2018, Epstein cảnh báo:

“Đối xử với Trump như trùm mafia là sai… thắt dây thòng lọng quá chậm sẽ tạo ra hệ quả tồi tệ… Gambino không phải tổng tư lệnh.”

Epstein còn gửi email này cho luật sư Reid Weingarten, người đáp lại rằng Trump “bắt đầu cư xử thất thường”. Epstein trả lời: “Gần như điên loạn.”

Epstein nghi Trump “mất trí sớm”

Trong email đầu tháng 1/2018 với một phóng viên New York Times, Epstein hỏi:

“Không nghi ngờ gì, tuyên bố của Donald thật ngớ ngẩn… mất trí sớm sao?”

Epstein gửi email cho Hoàng tử Andrew: “Anh ổn chứ?”

Theo Kara Scannell (CNN)

Tháng 3/2011, khi bê bối Epstein nổ ra tại Anh, Epstein viết cho “The Duke” (Hoàng tử Andrew):

“Anh ổn chứ? Những câu chuyện đó hoàn toàn hoang đường.”

Tháng trước, Vua Charles đã tước tước vị của Andrew và buộc ông rời nơi ở hoàng gia.

Epstein năm 2018: “Tôi biết Donald dơ bẩn đến mức nào”

Theo Marshall Cohen (CNN)

Ngày 23/8/2018, sau khi Michael Cohen nhận tội, Epstein viết cho Ruemmler:

“Cô thấy đó, tôi biết Donald dơ bẩn đến mức nào… Những người kinh doanh New York không hiểu chuyện gì xảy ra khi ‘người sửa sai’ của họ quay lưng.”
Epstein trao đổi với Steve Bannon về Andrew và Trump

Theo Em Steck (CNN)

Tháng 6/2019, sau khi Trump thăm Anh và gặp Andrew, Epstein email cho Bannon:

“Andrew và Trump hôm nay… buồn cười thật.”

“Hãy nhớ rằng người tố Andrew xuất thân từ Mar-a-Lago.”

Bannon đáp:

“Không thể tin không ai xem anh là mối dây liên kết.”

Epstein nói ông “từng đưa bạn gái trẻ của mình cho Trump” vào những năm 1990 — Trump phủ nhận

Theo Aaron Blake (CNN)

Trong email cuối năm 2015, Epstein nói với một phóng viên New York Times rằng ông có thể tung ra:

“hình ảnh Donald và các cô gái mặc bikini trong bếp nhà tôi.”

Ông còn viết:

“Bạn gái 20 tuổi của tôi năm 1993… sau hai năm tôi đã ‘đưa cho Donald’.”

Trump gọi các tài liệu này là “trò lừa bịp” và tiếp tục phủ nhận mọi cáo buộc.

.


Tin Tức ngày 13 tháng 11 năm 2025






























.

Mỹ chính thức ra chỉ thị siết cấp visa: Người mắc bệnh mãn tính hoặc thu nhập thấp có thể bị từ chối.
Ngày 10/11, Bộ Ngoại giao Mỹ ban hành chỉ thị mới quy định những người xin visa nếu mắc các bệnh lý như ung thư, tiểu đường, béo phì hoặc không đủ khả năng tài chính để tự lo cuộc sống có thể bị từ chối cấp visa.


Chỉ thị mới của Bộ Ngoại giao chặn con đường nhập cư Mỹ của số lượng lớn người nước ngoài muốn có thẻ xanh Mỹ. Ảnh: Reuters.
Chỉ thị siết visa của Bộ Ngoại giao Mỹ
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, ông Tommy Pigott, ngày 11/11 cho biết: “Chính quyền của Tổng thống Trump luôn đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu. Việc thực thi chính sách này nhằm đảm bảo hệ thống nhập cư của chúng ta không trở thành gánh nặng cho người đóng thuế”.

Theo một quan chức am hiểu về chỉ thị, quy định mới này chỉ áp dụng cho visa định cư, không áp dụng đối với visa du lịch B-2.

Các hãng tin CBS News và Fox News trước đó đưa tin rằng Bộ Ngoại giao đã gửi chỉ thị này đến tất cả các đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ trên thế giới, yêu cầu thẩm tra kỹ lưỡng hồ sơ xin visa. Nếu người nộp đơn mắc các bệnh như ung thư, bệnh tim mạch, tiểu đường, béo phì hoặc rối loạn tâm thần và không có khả năng tự chi trả chi phí y tế, họ có thể không được cấp visa.

Chỉ thị mới yêu cầu các viên chức lãnh sự phải kiểm tra các tài liệu ngân hàng và tài chính, bằng chứng về tài sản, tài khoản vãng lai, tài khoản tiết kiệm, tài khoản chứng khoán, quỹ tín thác và tài khoản hưu trí của người nộp đơn khi người nộp đơn cố gắng chứng minh tình hình tài chính của mình rằng họ sẽ không trở thành gánh nặng xã hội.

Hãng AP phân tích rằng chỉ thị này cho thấy chính quyền Trump đang siết chặt tiêu chuẩn “gánh nặng công cộng” trong luật di trú — tức là nếu một người nước ngoài có khả năng phụ thuộc vào các khoản trợ cấp tiền mặt hoặc thực phẩm của chính phủ Mỹ, họ có thể bị từ chối nhập cảnh hoặc cấp quyền cư trú lâu dài.

Mặc dù luật liên bang vốn đã yêu cầu người xin thẻ xanh phải chứng minh không trở thành gánh nặng xã hội, nhưng chỉ thị mới mở rộng đáng kể phạm vi áp dụng.

Một bài phân tích của AP chỉ ra rằng chỉ thị mới yêu cầu xem xét toàn diện tình hình tài chính của người nộp đơn để chứng minh rằng họ sẽ không phụ thuộc vào các phúc lợi công cộng của chính phủ sau khi nhập cảnh vào Mỹ. Điều này làm sáng tỏ cách chính quyền Trump diễn giải khái niệm "gánh nặng xã hội" trong luật di trú.

"Gánh nặng xã hội" trong luật di trú đề cập đến tình huống mà công dân nước ngoài có thể bị từ chối nhập cảnh hoặc thường trú nếu họ bị coi là phụ thuộc vào các nguồn lực của chính phủ Mỹ, chẳng hạn như tiền mặt hoặc hỗ trợ thực phẩm.

Luật liên bang hiện đã yêu cầu người nộp đơn xin thường trú hoặc tư cách pháp lý phải chứng minh rằng họ sẽ không trở thành gánh nặng xã hội, nhưng chỉ thị của chính quyền Trump còn mở rộng phạm vi này hơn nữa.


Nhiều người nước ngoài tan vỡ giấc mơ đoàn tụ thân nhân ở Mỹ. Ảnh: Technews.
Những ý kiến chỉ trích
Bà Julia Gelatt, Phó Giám đốc Viện Chính sách Di trú ((Migration Policy Institute), phát biểu với hãng thông tấn AP rằng chỉ thị mới sẽ thu hẹp đáng kể các kênh nhập cư, làm giảm việc cấp thị thực nhập cư và có khả năng tác động không cân xứng đến các nhóm như người cao tuổi và người có thu nhập thấp.

Hơn nữa, các viên chức xét duyệt thị thực, vốn không phải là chuyên gia y tế, có thể bị thiên vị hoặc mắc sai lầm khi xác định liệu người nộp đơn có mắc bệnh mãn tính hay không.

Mặc dù những hướng dẫn này chủ yếu ảnh hưởng đến những người ở ngoài Mỹ hoặc đang xin gia hạn thị thực, một số chuyên gia cảnh báo rằng chính sách này cũng có thể ảnh hưởng đến các thành viên gia đình của những người đã cư trú tại Mỹ, bao gồm cả những người hy vọng được thăm thân hoặc đoàn tụ với gia đình.

Adriana Cadena, giám đốc điều hành của tổ chức Bảo vệ Gia đình Nhập cư (Protecting Immigrant Families), cho biết chính sách này "cực kỳ rủi ro" và có tác động tiêu cực đến các gia đình nhập cư hợp pháp.

"Phạm vi áp dụng và sự thiếu minh bạch của chính sách này gây ra sự nhầm lẫn và bất ổn, ngăn cản những người nhập cư hợp pháp đủ điều kiện và công dân Mỹ có gia đình nhập cư tìm kiếm sự hỗ trợ và chăm sóc mà họ được hưởng", bà Cadena nói.

Luật sư di trú Steven Heller lưu ý rằng các viên chức lãnh sự có quyền tự do đáng kể trong việc diễn giải các hướng dẫn. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng hướng dẫn này phản ánh sự thay đổi trong chiến lược truyền tải thông điệp, chuyển từ phương pháp đánh giá có xu hướng thiên vị ứng viên sang phương pháp chủ động tìm kiếm lý do từ chối từ nhiều hoàn cảnh khác nhau.

Ông Heller nhấn mạnh: "Cốt lõi của hướng dẫn mới này là 'truyền tải thông điệp'. Giờ đây, họ được phép sử dụng nguyên tắc 'xem xét toàn diện' như một vũ khí để từ chối, thay vì là lá chắn bảo vệ ứng viên".

Tác động đối với người Trung Quốc xin nhập cư
Theo giới truyền thông, những người nộp đơn định cư EB (visa định cư theo diện việc làm hoặc đầu tư) và IR (visa định cư cho người thân trực hệ của công dân Mỹ) chịu ảnh hưởng nặng nhất.

Trung Quốc hiện nằm trong nhóm có số lượng hồ sơ định cư lớn và tồn đọng cao, đặc biệt là visa EB-5 (đầu tư), EB-2 (tay nghề cao) và IR (đoàn tụ gia đình).

Chỉ thị mới yêu cầu kiểm tra tài chính và sức khỏe nghiêm ngặt hơn, khiến thời gian xét duyệt kéo dài, đặc biệt với những người cao tuổi hoặc mắc bệnh mãn tính. Một số trường hợp trước đây có thể “lọt qua” nhờ bảo lãnh tài chính từ thân nhân, nay sẽ bị từ chối vì không chứng minh được khả năng tự lực.

Dù chỉ thị không áp dụng với visa du học (F-1) hay B-2 (du lịch), nhưng việc siết tiêu chuẩn “public charge” (gánh nặng công cộng) sẽ khiến các viên chức lãnh sự thận trọng hơn khi xét các hồ sơ có yếu tố tài chính mờ nhạt. Nhiều du học sinh Trung Quốc sống nhờ trợ cấp từ gia đình có thể bị yêu cầu chứng minh rõ nguồn tiền hợp pháp và ổn định.

Chính quyền Trump vốn coi việc “chặn nhập cư trở thành gánh nặng” là phần trong chính sách bảo hộ lao động và y tế Mỹ. Với Trung Quốc – nơi dân số già hóa nhanh, tỉ lệ bệnh mãn tính cao, chỉ thị này được hiểu là một rào cản mềm nhằm hạn chế nhập cư dài hạn từ quốc gia đông dân này.

VietBF@ sưu tập