"Dù là phi công bay 30 năm nhưng tôi rất hồi hộp. Tôi được điều khiển máy bay thương mại đầu tiên hạ cánh xuống Long Thành - công trình mang tính biểu tượng của đất nước. Thách thức lớn nhất không nằm ở thao tác điều khiển máy bay mà ở sự ăn khớp của cả hệ thống, kết nối tất cả các khâu để vận hành nhịp nhàng là bài toán khó nhất" - cơ trưởng Trần Tuấn Hưng chia sẻ sau khi cầm lái chiếc Boeing 787-9 Dreamliner tới Long Thành, tỉnh Đồng Nai, chiều 15/12.

Phi công: "Tôi rất hồi hộp"
Chuyến bay đặc biệt mang số hiệu VN5001 được thực hiện bằng "siêu máy bay" Boeing 787-9 Dreamliner, cất cánh từ sân bay Tân Sơn Nhất - TPHCM lúc 15h20 và hạ cánh xuống sân bay Long Thành lúc 16h. Tổ lái có 2 người, trong đó lái chính là phi công cơ trưởng Trần Tuấn Hưng - Phó Đội trưởng Đội bay Boeing 787 của Vietnam Airlines.

Chia sẻ với PV Tiền Phong, cơ trưởng Trần Tuấn Hưng cho biết, trong 30 năm gắn bó với bầu trời và có hơn 22.000 giờ bay, ông Hưng đã thực hiện nhiều chuyến bay chuyên cơ phục vụ nguyên thủ quốc gia, kinh qua những chuyến bay giải cứu căng thẳng trong đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, chuyến bay tới Long Thành cảm xúc rất khác.

"Tôi nhận nhiệm vụ cầm lái chuyến bay tới Long Thành cách đây 1 tuần, tôi rất vui. Công tác chuẩn bị được triển khai kỹ càng, tôi đã họp bàn với các bộ phận, rà soát chi tiết các phương án. Tổ lái phải tập luyện bay SIM (buồng lái giả định) tại Tân Sơn Nhất, nghiên cứu tài liệu, phương thức bay mới, các tình huống có thể xảy ra tại một sân bay hoàn toàn mới" - cơ trưởng Trần Tuấn Hưng cho hay.Theo cơ trưởng Trần Tuấn Hưng, đây là chuyến bay kỹ thuật, khởi hành từ Tân Sơn Nhất. Nếu tính thời gian thực hiện đầy đủ quy trình theo kịch bản là 40 phút, nhưng thời gian bay thực tế chỉ khoảng 25 phút. Máy bay không chở khách thương mại, trên khoang có hơn 20 người, bao gồm phi hành đoàn, cơ quan giám sát hàng không, nhân viên kỹ thuật, kiểm soát viên không lưu...

"Mục tiêu của chuyến bay không phải là tốc độ hay độ cao, mà là sự chính xác và đồng bộ", vị cơ trưởng nói và cho biết đường băng, đường lăn, hệ thống kỹ thuật, quy trình phối hợp giữa các đơn vị… tất cả đều phải vận hành trơn tru, đảm bảo an toàn tuyệt đối như khai thác những chuyến bay thương mại bình thường.

“Khi máy bay giảm độ cao để chuẩn bị hạ cánh xuống Long Thành, không khí trong buồng lái cũng lặng hơn. Tôi nhận được huấn lệnh từ đài chỉ huy không lưu. Nghe lời chào mừng tới sân bay Long Thành lần đầu tiên, tôi cảm thấy rất vui; tiếp đó là những câu thoại quen thuộc, ngắn gọn và chuyên nghiệp, giống như các chuyến bay thường lệ khác.Dù là phi công bay 30 năm nhưng tôi rất hồi hộp. Tôi được điều khiển chuyến bay đầu tiên hạ cánh xuống Long Thành - công trình mang tính biểu tượng của đất nước”, cơ trưởng Trần Tuấn Hưng chia sẻ và nói thêm "thách thức lớn nhất không nằm ở thao tác điều khiển máy bay mà ở sự ăn khớp của cả hệ thống, kết nối tất cả các khâu để vận hành nhịp nhàng là bài toán khó nhất".Với phi công Trần Tuấn Hưng, chuyến bay đầu tiên đến Long Thành được cầm lái không chỉ đơn thuần là nhiệm vụ chuyên môn mà còn trách nhiệm, niềm tự hào nghề nghiệp rất lớn. “Hôm nay mới chỉ là bước khởi đầu, nhưng là một khởi đầu rất đáng nhớ. Tôi tin trong tương lai Long Thành sẽ sánh ngang với các sân bay hiện đại trong khu vực”, vị cơ trưởng bày tỏ.

Sau khi hạ cánh, chiếc Boeing 787 lưu lại Long Thành khoảng 1 giờ để thực hiện các quy trình mặt đất giống như các chuyến bay thông thường. Sau đó, chuyến bay mang số hiệu VN5002 rời Long Thành về Tân Sơn Nhất, khép lại chuyến bay “xông đất” đầy ý nghĩa ngày 15/12.

Vì sao chọn máy bay Boeing 787?
Trước khi thực hiện nhiệm vụ đặc biệt, chiếc Boeing 787 bay chở khách như thường lệ từ Hà Nội vào TPHCM. Sau khi chuyến bay kết thúc, máy bay được kiểm tra kỹ thuật, thay đổi phi hành đoàn, cơ trưởng Trần Tuấn Hưng điều hành chuyến bay VN5001 thực hiện "xông đất" Cảng Hàng không quốc tế Long Thành.Trên thực tế, cự ly từ Tân Sơn Nhất tới Long Thành rất ngắn, đây là chuyến bay kiểm tra kỹ thuật và không chở khách. Thông thường hãng sẽ căn cứ vào cự ly chặng bay, số lượng hành khách để chọn máy bay khai thác, với chặng ngắn thì máy bay thân hẹp sẽ tối ưu chi phí vận hành. Vậy vì sao Vietnam Airlines lựa chọn "siêu máy bay" Boeing 787 để bay 25 phút từ Tân Sơn Nhất tới Long Thành?

Ông Tô Ngọc Giang - Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, Đoàn trưởng Đoàn bay 919 - cho PV Tiền Phong biết, việc lựa chọn máy bay thân rộng Boeing 787 cho chặng bay rất ngắn giữa Tân Sơn Nhất và Long Thành không phải là điều ngẫu nhiên. “Khai thác máy bay lớn luôn phức tạp hơn máy bay nhỏ. Chúng tôi cần kiểm chứng thực tế xem đường băng, đường lăn, sân đỗ và thiết bị tại Long Thành có đáp ứng đầy đủ yêu cầu khai thác tàu bay thân rộng hay không”, ông Giang lý giải.

Theo ông Giang, trong bối cảnh nhiều hạng mục của sân bay vẫn đang hoàn thiện, Boeing 787 với sải cánh lớn và khả năng tạo nhiễu động mạnh hơn, cho phép đánh giá sát thực tế các yếu tố kỹ thuật, địa hình và điều kiện khí tượng. Đây được xem là vấn đề quan trọng nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối khi sân bay bước vào khai thác thương mại.Không chỉ máy bay, việc lựa chọn phi công cho chuyến bay cũng có những tiêu chí rất khắt khe. Đoàn trưởng Đoàn bay 919 cho biết: "Phi công được chọn phải là người có nhiều kinh nghiệm, giờ bay tích lũy lớn. Đặc biệt, người được chọn chắc chắn phải là phi công giáo viên và thuộc bộ phận quản lý. Các tiêu chí này nhằm đảm bảo rằng phi công có thể ứng phó với những tình huống không tuân theo quy tắc hoặc những vấn đề phát sinh liên quan đến quản lý, vượt ra ngoài phạm vi kỹ thuật bay thông thường khi thực hiện chuyến bay đầu tiên tới Long Thành - sân bay vừa khai thác vừa thi công. Cơ trưởng Trần Tuấn Hưng đáp ứng đầy đủ các yêu cầu đặt ra nên được lựa chọn".Ngay sau chuyến bay hạ cánh xuống Long Thành, các đơn vị liên quan đã họp đánh giá tổng thể dưới sự chủ trì của Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam. “Kết quả cho thấy toàn bộ quá trình thực hiện chuyến bay VN5001 diễn ra ổn định, các bộ phận phối hợp ăn ý, hệ thống vận hành tốt”, ông Giang nói.

Theo lãnh đạo Vietnam Airlines, cơ trưởng Trần Tuấn Hưng cũng được giao nhiệm vụ thực hiện điều khiển chuyến bay thương mại đầu tiên diễn ra vào ngày 19/12 tới.

Quân đội Mỹ ngày 15/12 tiến hành các cuộc không kích nhằm vào 3tàu bị cáo buộc liên quan hoạt động buôn bán ma túy tại Đông Thái Bình Dương, khiến 8 đối tượng thiệt mạng.


(Nguồn: US Southern Command)

Theo AFP, quân đội Mỹ cho biết ngày 15/12, các cuộc không kích nhằm vào 3 tàu bị cáo buộc liên quan đến hoạt động buôn bán ma túy ở khu vực Đông Thái Bình Dương tiêu diệt 8 đối tượng, trong khuôn khổ một chiến dịch đang diễn ra đã làm hơn 90 người thiệt mạng.

Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ (US Southern Command) cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X: “Thông tin tình báo xác nhận các tàu này đang di chuyển dọc theo những tuyến đường buôn bán ma túy đã được xác định ở Đông Thái Bình Dương và có tham gia vào hoạt động buôn bán ma túy,” đồng thời nêu rõ “tổng cộng 8 đối tượng khủng bố ma túy là nam giới đã bị tiêu diệt trong các hành động này - 3 người trên tàu thứ nhất, 2 người trên tàu thứ hai và 3 người trên tàu thứ ba”./.

VietBF@ sưu tập

Tài liệu bị rò rỉ cho thấy Trung Quốc có thể sử dụng tên lửa siêu vượt âm, tấn công vệ tinh và chiến tranh mạng để vô hiệu hóa các cụm tàu sân bay hiện đại nhất của Hải quân Mỹ, bao gồm lớp Gerald Ford.


Tên lửa đạn đạo DF-26 của Lực lượng Tên lửa Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Ảnh: MW.
Lầu Năm Góc đã công bố hé lộ mới về cách Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể sử dụng các năng lực tên lửa, chống không gian và tác chiến mạng để đánh chìm ngay cả những cụm tàu sân bay mới nhất và hiện đại nhất của Hải quân Mỹ.

Theo tài liệu rò rỉ mang tên “Overmatch Brief”, dựa trên các mô phỏng nhiều kịch bản giao chiến khác nhau, lực lượng Trung Quốc có thể triển khai một loạt biện pháp phối hợp để đạt được mục tiêu này, trong đó các chiến dịch mạng và các cuộc tấn công chống vệ tinh đóng vai trò then chốt trong việc làm tê liệt hoạt động hải quân của Mỹ.

Cụ thể, các đòn đánh nhằm vào vệ tinh giám sát và dẫn đường có thể khiến tàu chiến Mỹ không thể thực hiện các nhiệm vụ then chốt như xác định mục tiêu, định tuyến hành trình và chỉ huy – quản lý tác chiến.

Mặc dù một kết luận chính của nghiên cứu cho rằng, trong nhiều kịch bản khác nhau, lực lượng Trung Quốc có khả năng đánh chìm thành công các siêu tàu sân bay lớp Gerald Ford mới nhất cùng các cụm tác chiến hộ tống, nhưng một phát hiện nổi bật khác là phạm vi rất rộng các phương tiện và năng lực bổ trợ mà Trung Quốc có thể sử dụng đồng thời để đạt mục tiêu này.


Siêu tàu sân bay USS Gerald Ford của Hải quân Mỹ. Ảnh: MW.
Nghiên cứu nhấn mạnh kho tên lửa đạn đạo chống hạm ngày càng lớn và tiên tiến của Trung Quốc, bao gồm các loại phóng từ bệ mặt đất như DF-21D và DF-26; tên lửa YJ-21 được triển khai trên tàu khu trục và tàu ngầm; cùng nhiều loại tên lửa đạn đạo khác mang theo bởi máy bay ném bom H-6.

Báo cáo cũng đặc biệt lưu ý đến vai trò bổ trợ giữa các loại tên lửa chống hạm chi phí thấp – dùng để làm cạn kiệt hệ thống phòng thủ của cụm tàu sân bay – và các loại tên lửa cao cấp hơn, có khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ này một cách đáng tin cậy.

Theo đánh giá của nghiên cứu, hiện PLA có thể sở hữu tới 600 tên lửa siêu vượt âm, có khả năng bay với tốc độ gấp hơn 5 lần tốc độ âm thanh và cơ động trong quá trình bay, khiến việc đánh chặn trở nên cực kỳ khó khăn, thậm chí gần như không thể.


Tên lửa đạn đạo chống hạm phóng từ tàu YJ-21. Ảnh: MW.
Trong các mô phỏng, lực lượng Trung Quốc được giả định triển khai các loạt tên lửa phối hợp với số lượng lớn, sử dụng dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ vệ tinh, radar và máy bay không người lái để tạo ra các vùng tác chiến chồng lấn.

Nghiên cứu kết luận rằng, một khi các vùng này được thiết lập xung quanh một cụm tàu sân bay do tàu lớp Gerald Ford dẫn đầu, các tàu chiến Mỹ phải đối mặt với nguy cơ rất cao bị vô hiệu hóa trước khi hoàn thành nhiệm vụ.

Báo cáo cũng chỉ ra những vấn đề mang tính cấu trúc rộng hơn đang làm suy yếu năng lực phô trương sức mạnh của Mỹ, nhấn mạnh rằng các tài sản có giá trị cao như tàu sân bay, tiêm kích thế hệ thứ 5 và các vệ tinh lớn đều dễ bị tổn thương trước những loại vũ khí tương đối rẻ tiền, có thể được ngành công nghiệp quốc phòng Trung Quốc sản xuất với số lượng lớn.


Tên lửa siêu thanh tầm trung DF-27 của Trung Quốc. Ảnh: MW.
Các tàu sân bay lớp Gerald Ford được mô tả trong “Overmatch Brief” là những nền tảng mang tính sống còn, trong đó việc mất chỉ một chiếc cũng có thể làm suy giảm đáng kể sức mạnh không quân sẵn có của Mỹ, biến chúng thành những điểm dễ bị tổn thương. Tài liệu này nhấn mạnh rằng các con tàu trên giữ vai trò trung tâm trong kế hoạch dài hạn của Hải quân Mỹ, với tổng cộng 10 tàu, mỗi chiếc trị giá khoảng 12,8 tỷ USD, hiện đang được lên kế hoạch.

Bên cạnh đó, báo cáo cũng nêu bật các vấn đề liên quan đến thiết kế lực lượng và năng lực công nghiệp của Mỹ, đồng thời nhắc lại thách thức đến từ phạm vi rất rộng các loại tên lửa tiên tiến và nền tảng phóng mà Trung Quốc đang sở hữu, bao gồm tên lửa siêu vượt âm triển khai từ máy bay ném bom, tiêm kích, tàu ngầm, tàu khu trục, cũng như các bệ phóng tên lửa đạn đạo và hành trình đặt trên mặt đất.

Các kịch bản giao chiến mô phỏng trong nghiên cứu diễn ra gần như trùng khớp với thời điểm Trung Quốc công bố một số loại tên lửa chống hạm siêu vượt âm mới đang trong biên chế tại một cuộc duyệt binh quân sự vào tháng 9, cũng như việc công bố hình ảnh mới vào tháng 11 cho thấy một loại tên lửa đạn đạo siêu vượt âm mới mang tên DF-27.

Loại tên lửa này được kỳ vọng sẽ mở rộng tầm tấn công chống hạm từ các bệ phóng trên mặt đất lên tới 8.000 km.

VietBF@ sưu tập

Giá trị tài sản của tỷ phú Elon Musk đã đạt đến một mức cao mới, lần đầu tiên vượt 600 tỷ USD, nhờ giá trị thị trường của SpaceX gia tăng mạnh.
10 tỷ phú giàu nhất thế giới năm 2025

Theo bảng xếp hạng Bloomberg Billionaires Index, người giàu nhất thế giới sở hữu khối tài sản gần 638 tỷ USD, sau khi SpaceX đạt mức định giá khoảng 800 tỷ USD trong đợt bán cổ phần nội bộ. Thương vụ này đưa nhà sản xuất tên lửa có trụ sở tại Starbase, Texas này trở thành công ty tư nhân có giá trị nhất thế giới. Là người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành (CEO) SpaceX, ông Musk nắm 42% cổ phần có công ty này, có trị giá 317 tỷ USD sau khi áp dụng chiết khấu thanh khoản cho các công ty tư nhân.

Đây là lần đầu tiên một cá nhân trong bảng xếp hạng Bloomberg Billionaires Index có giá trị tài sản hơn 600 tỷ USD. Ông Musk, 54 tuổi, có khối tài sản đạt mốc 100 tỷ USD vào năm 2020, khi mức định giá Tesla, công ty sản xuất xe điện mà ông cũng là CEO, tăng vọt. Giá trị tài sản của ông chỉ là 4,8 tỷ USD, khi ông có tên trong Bloomberg Billionaires Index vào tháng 5/2013.

Giá trị tài sản của ông Musk còn có thể tăng thêm nếu SpaceX thành công trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng ngay trong năm tới, với mục tiêu định giá 1.500 tỷ USD. Giá trị số cổ phần mà ông nắm giữ sẽ tăng lên hơn 625 tỷ USD, đưa ông đến gần hơn việc trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới.

SpaceX là công ty đi đầu trong lĩnh vực khai phá không gian với tên lửa Falcon 9 và cung cấp dịch vụ Internet thông qua hệ thống vệ tinh Starlink. Công ty này được định giá khoảng 400 tỷ USD trong đợt chào bán cổ phiếu thứ cấp hồi tháng 7/2025.

Gần đây hơn, tỷ phú Musk đã quảng bá kế hoạch xây dựng các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo đặt trong không gian.

VietBF@ sưu tập

Trải dài 1,5 km qua thung lũng Pisco ở phía Nam dãy Andes là một dãy dài gồm 5.200 chiếc hố, được tạo nên khoảng 600-1.000 năm trước.

Một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Antiquity đã chỉ ra những bằng chứng giúp giải thích nguồn gốc của cấu trúc bí ẩn Monte Sierpe, một dãy gồm 5.200 chiếc hố băng ngang thung lũng Pisco ở phía Nam dãy Andes, thuộc địa phận Peru.

Những chiếc hố này khá đều nhau, đường kính từ 1-2 m, sâu 0,5-1 m, được tổ chức thành các khối và nối nhau tạo nên một cụm cấu trúc dài tới 1,5 km.

Niên đại của nó ít nhất vào khoảng năm 1000-1400, sau đó tiếp tục được người Inca sử dụng trong những năm 1400-1532.


Dãy hố bí ẩn trên dãy Andes, địa phận Peru - Ảnh: ĐẠI HỌC SYDNEY

Lần đầu tiên công trình này được chú ý vào năm 1933, khi những bức ảnh chụp trên không về các hố này được công bố trên tạp chí National Geographic, gây nhiều đồn đoán từ thực tế đến huyền bí.

Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi tiến sĩ Jacob Bongers (Đại học Sydney - Úc) đã đi tìm sự thật bằng cách sử dụng công nghệ máy bay không người lái để lập bản đồ địa điểm để tìm các mẫu số chung tiềm năng, nhằm hiểu được phần nào ý đồ sắp xếp trong dãy hố.

Điều khiến họ ngạc nhiên là cách sắp xếp của Monte Sierpe tương tự như cấu trúc của ít nhất một khipu - một thiết bị tính toán bằng dây thắt nút cổ xưa của người Inca - được tìm thấy ở cùng thung lũng đó.


“Đây là một khám phá phi thường giúp mở rộng hiểu biết về nguồn gốc và sự đa dạng của các hoạt động kế toán bản địa trong và ngoài dãy Andes” - tiến sĩ Bongers nói với Sci-News.

Họ cũng phân tích đích hố và tìm thấy phấn hoa từ cây bắp, một trong những cây lương thực quan trọng nhất ở dãy Andes, cũng như dấu vết của các loại sậy được người dân nơi đây đan giỏ trong nhiều thiên niên kỷ.

Điều này cho thấy trong các thế kỷ mà dãy hố được sử dụng, người dân ở đây có thể đã đặt những chiếc giỏ đựng bắp vào hố.

Vì vậy, dãy hố bí ẩn này có thể là một khu chợ cổ xưa, với quy mô đáng kinh ngạc.

"Có lẽ đây là một khu chợ thời tiền Inca, giống như một khu chợ trời vậy - tiến sĩ Bongers phỏng đoán.

Dân số thời tiền Inca trong khu vực khoảng 100.000 người và có thể khu chợ đã đón thêm nhiều thương nhân từ nơi xa xôi đến, những đoàn lữ hành lạc đà không bướu mang theo nông sản và các hàng hóa khác để trao đổi.

Nhóm nghiên cứu cho biết có thể coi dãy hố này như một loại công nghệ xã hội giúp kết nối mọi người lại với nhau, với quy mô ngày một mở rộng khi Đế chế Inca lên ngôi.

Vẫn còn nhiều câu hỏi bỏ ngỏ, bao gồm việc tại sao mô hình chợ này - nếu nó đúng là khu chợ - chỉ được nhìn thấy ở vị trí này, chứ không phải khắp dãy Andes hay nơi nào khác trên thế giới.

VietBF@ sưu tập

Đoạn clip ghi lại khoảnh khắc nghẹt thở khi một con đại bàng vàng bất ngờ lao xuống từ trên cao, truy đuổi và bắt sống chó sói đang tìm đường tháo chạy, cho thấy sức mạnh đáng kinh ngạc của loài chim săn mồi này.


Ảnh cắt từ clip.

Theo hình ảnh được ghi lại, sự việc diễn ra trên một sườn núi hiểm trở. Mở đầu đoạn clip, con chó sói có kích thước khá lớn đang di chuyển dọc triền núi thì bất ngờ bị một con đại bàng vàng sà xuống tấn công. Từ độ cao lớn, đại bàng lao xuống với tốc độ chóng mặt, tung cú vồ đầu tiên bằng móng vuốt sắc nhọn, khiến con mồi mất thăng bằng và lăn xuống dốc.

Sau cú đánh bất ngờ, chó sói nhanh chóng đứng dậy, hoảng loạn bỏ chạy trong nỗ lực thoát thân. Tuy nhiên, con vật dường như không thể đoán được mối nguy tiếp theo sẽ ập đến từ đâu. Trên không trung, đại bàng vàng tiếp tục theo dõi từng chuyển động của con mồi, chờ thời điểm thích hợp để tung đòn quyết định.

Ngay khi chó sói vừa lấy lại phương hướng, đại bàng vàng lập tức lao trở lại. Lần này, nó tung ra cú tấn công chính xác hơn, dùng móng vuốt tóm gọn con chó sói rồi ghì chặt xuống mặt đất. Chỉ trong tích tắc, đòn kết liễu được thực hiện, khép lại cuộc rượt đuổi nghẹt thở giữa kẻ săn mồi trên không và con mồi dưới mặt đất.

VietBF@ sưu tập

Tôi tên Tú, ba mươi hai tuổi, là con riêng của bố. Mẹ ruột tôi mất từ khi tôi mới 6 tuổi. Một năm sau, bố cưới bà Hạnh. Tôi không ghét bà – nhưng tôi cũng chẳng bao giờ cảm nhận được thứ gọi là tình mẫu tử từ bà. Bà luôn giữ khoảng cách: đúng bổn phận, nhưng lạnh lùng và nghiêm khắc đến sợ.
Còn Trâm – con gái ruột của bà – thì lại được cưng chiều hết mực. Tôi quen dần với điều ấy, quen cả việc mình chỉ như “người ngoài” trong chính ngôi nhà mình lớn lên.


Hai mươi mốt năm sống cùng nhau, tôi chưa bao giờ nghe mẹ kế gọi tôi bằng “con”, chỉ luôn là “thằng Tú”.

Nhưng tôi chưa bao giờ trách. Tôi nghĩ: Mẹ kế mà như vậy là tốt rồi, không đánh đập, không chửi bới, không hành hạ. Thế là đủ. Nhưng hóa ra, tôi đã đánh giá mọi thứ cạn cợt và nông nổi hơn tôi tưởng.

Bà Hạnh mất đột ngột vì xuất huyết não khi mới 57 tuổi. Tang lễ diễn ra chóng vánh, không nước mắt mấy. Bố tôi sụt sùi nhưng không gào khóc như ngày mẹ ruột tôi mất. Còn tôi… tôi chỉ đứng lặng. Không thương, cũng không hận. Chỉ thấy hụt hẫng nhẹ vì dù sao bà cũng gắn bó với gia đình tôi hơn hai mươi năm.

Lúc chia tài sản, mọi chuyện trở nên rõ ràng:

– Trâm được căn biệt thự mặt đường 4 tầng trị giá chục tỷ, – Được luôn sổ tiết kiệm 10 tỷ, – Còn tôi… được giao căn nhà cấp 4 ở quê, chỉ 30m2 cũ nát, thấm dột khắp nơi.

Tôi không ngạc nhiên, cũng chẳng đòi hỏi. Dù sao đó cũng là tài sản của bà Hạnh, để cho ai là quyền của bà. Bố nhìn tôi ái ngại:

– Con… có buồn không?

Tôi cười:

– Không đâu bố. Con không cần nhiều.

Nhưng Trâm thì tỏ vẻ khó chịu:

– Mẹ để lại cho nó căn nhà quê cũ nát còn may rồi. Con riêng mà đòi chia như con ruột à?

Tôi chỉ im lặng.

Một tháng sau, tôi quyết định phá dỡ căn nhà cấp 4 để xây lại. Vừa là chỗ ở khi về quê cuối tuần, vừa giữ được phần tài sản ít ỏi mà mẹ kế để lại – coi như kỷ niệm.

Nhà cũ đến độ chỉ cần thở mạnh cũng thấy tường rung. Tôi thuê đội thi công ở xã, bắt đầu dỡ từ mái xuống.

Đến buổi chiều hôm đó, một anh thợ hốt hoảng gọi:

– Anh Tú ơi! Dưới nền nhà có một hòm gỗ bị chôn! Lạ lắm, chắc có chuyện rồi!

Tôi chạy vào. Quả thật, ngay dưới nền gạch giữa phòng khách, có một chiếc hòm gỗ nhỏ, cũ nhưng còn nguyên vẹn. Thợ dỡ ra xong đứng nép sang một bên, bàn tán xôn xao:

– Chắc tiền vàng… – Hay của gia truyền gì đó… – Mà sao chôn kỹ thế này?

Tôi chưa kịp mở thì bố và Trâm đã hớt hải chạy về vì hàng xóm gọi báo.

Trâm hổn hển:

– Mở ra đi! Mở nhanh đi! Chắc mẹ giấu của! Của là của mẹ, của mẹ thì là của em!

Bố thì run rẩy, giọng ấp úng:

– Để… để bố mở cho.

Tôi nhường bố.

Ông mở nắp hòm.

Và chúng tôi… chết lặng.

Không có vàng. Không có tiền. Chỉ có một tập giấy tờ cũ, một cuốn nhật ký, một phong bì dày niêm kín, và tấm ảnh mẹ ruột tôi – chị Thoa – đứng cùng… mẹ kế tôi, bà Hạnh.

Trâm trợn mắt:

– Cái gì đây? Sao mẹ lại chụp ảnh với mẹ ruột anh?

Tôi run tay cầm lấy cuốn nhật ký. Bố tôi tái mặt ngay khi nhìn thấy.

– Thôi… đừng mở… – bố run run.

– Sao bố? – tôi hỏi.

Ông lắc đầu, nhưng đôi mắt đỏ hoe.

Tôi mở cuốn nhật ký ra. Dòng chữ đầu tiên đập thẳng vào mắt:

“Gửi Tú – đứa trẻ ta nợ một lời xin lỗi suốt đời.”

Tôi ngỡ như tim mình dừng lại.

Bố tôi ngồi phịch xuống bậc cửa.


Tôi đọc tiếp. Và mỗi trang như một nhát dao vào lòng:

– Hóa ra, mẹ kế và mẹ ruột tôi từng là bạn thân. – Họ học chung thời cấp 3, thân nhau đến mức coi nhau như chị em. – Nhưng mẹ ruột tôi qua đời vì một tai nạn bí ẩn, mà người chịu trách nhiệm… chính là bố tôi.

Trang nhật ký viết:

“Anh Long lái xe đêm đó đã say. Anh ấy không cố ý, nhưng tai nạn đã xảy ra. Thoa không qua khỏi. Ta là người duy nhất biết sự thật.”

Bố tôi ôm đầu bật khóc:

– Bà ấy… bà ấy biết hết… biết tất cả…

Tôi tiếp tục đọc, tay run lẩy bẩy.

“Ta đã hứa với Thoa rằng sẽ chăm sóc Tú. Dù ta không thể yêu thương nó như con ruột… nhưng ta phải bảo vệ nó bằng tất cả những gì ta có.”

Tôi nghẹn lại.

“Suốt hai mươi năm, ta không dám nói ra sự thật. Long không cố ý, nhưng nếu Tú biết, nó sẽ hận bố nó cả đời.”

Tôi nhìn bố. Ông khóc như một đứa trẻ.

Trâm lúc này mới tái mặt:

– Vậy… mẹ… giữ bí mật cho bố… suốt từng ấy năm?

Tôi lật tiếp vài trang nữa. Và rồi đến phần khiến tôi đứng không vững:

“Tài sản lớn nhất mà ta để lại… không thể đứng tên Tú ngay lập tức vì gia đình nội của ta sẽ kiện giành. Nên ta nhờ luật sư lập một tài khoản riêng, sổ tiết kiệm 12 tỷ đứng tên Tú, chỉ được mở khi nó sửa căn nhà này. Ta chôn cuốn sổ và chìa khóa trong hòm gỗ này. Tú là thằng bé tốt, không đòi hỏi gì, nên ta phải lo cho nó theo cách của ta.”

Tôi sững người.

Bố tôi nấc lên:

– Mẹ con… thương con… hơn cả bố tưởng…

Trâm quỵ xuống:

– 12… tỷ? Mẹ để lại cho anh nhiều hơn cả em sao…?

Tôi không quan tâm đến tiền. Tôi mở phong bì niêm kín. Bên trong là bản sao di chúc bổ sung:

“Tài khoản 12 tỷ của Tú – chỉ công bố khi Tú tự phá dỡ ngôi nhà này để xây mới. Nếu con đọc được lá thư này, tức là ta đã đi xa. Con đừng trách ta lạnh lùng. Ta chỉ không muốn người khác soi mói, cũng không muốn con bị họ nhà ta tranh giành.”

Cuối cùng là vài dòng viết tay run rẩy của bà Hạnh:

“Mẹ xin lỗi vì chưa bao giờ gọi con là ‘con’. Nhưng mẹ vẫn âm thầm bảo vệ con như lời hứa với mẹ ruột con. Nếu có kiếp sau… mẹ mong được làm mẹ ruột của con, để yêu con đúng nghĩa.”

Tôi không cầm được, gục xuống bật khóc như mưa.

Bố ôm tôi, khóc nấc:

– Con ơi… bố xin lỗi… tất cả là lỗi của bố…

Trâm thì im lặng hoàn toàn, không còn thái độ khinh khỉnh như mọi khi. Sau một hồi, nó chỉ nói khẽ:

– Em… xin lỗi… anh.

Hai ngày sau, tôi đến ngân hàng theo chỉ dẫn trong phong bì. Quả thật tồn tại một tài khoản đứng tên tôi – đúng 12 tỷ.

Nhưng thứ khiến tôi đau và thương nhất… không phải số tiền đó.

Mà là cả cuộc đời tôi đã hiểu lầm người phụ nữ âm thầm gánh tội giúp chồng, giữ bí mật cho tôi, và lo cho tôi bằng cách lặng lẽ nhất.

Tôi xây lại căn nhà, nhưng giữ nguyên một góc nhỏ – nơi chôn hòm gỗ ngày xưa. Tôi đặt một tấm bia nhỏ ghi vài dòng:

“Cảm ơn mẹ. Con đã biết tất cả. Con tha thứ. Và con thương mẹ.”

Thỉnh thoảng, tôi vẫn ngồi ở hiên nhà mới, nhìn lên bầu trời, rồi mỉm cười.

Cuộc đời đôi khi như vậy: Có những người yêu thương ta nhất lại là người ta nghĩ chẳng hề thương ta. Có những hy sinh chỉ được nhìn thấy khi họ đã rời xa.

Và tôi hiểu:

Không phải ai để lại cho mình căn nhà nhỏ là ít thương. Có khi, thứ quý giá nhất lại được giấu dưới chính nền nhà ấy.

VietBF@ sưu tập

Giấc mơ 14 năm sắp chạm đất
Giữa giao lộ South Jackson Street và 10th Avenue South, nơi dòng xe bắc – nam vẫn đều đặn lao qua khu Chinatown – International District của Seattle, một “cột mốc” mới của người Việt sắp mọc lên. Sau hơn 14 năm thai nghén, dự án Little Saigon Landmark cuối cùng cũng chuẩn bị khởi công, hứa hẹn trở thành tòa nhà đầu tiên ngay trong Little Saigon được xây dựng dành riêng cho cộng đồng Việt.
Ý tưởng xuất phát từ năm 2012, khi tổ chức Friends of Little Sài Gòn (FLS) bắt tay với Seattle Chinatown International District Preservation and Development Authority (SCIDpda). Hai tổ chức cộng đồng này sẽ cùng đồng sở hữu tòa nhà – một mô hình hiếm có, kết hợp vừa không gian thương mại, vừa trung tâm sinh hoạt, lại vừa là chung cư giá phải chăng cho các gia đình thu nhập thấp.

Một “anchor” mới giữa làn sóng bị đẩy ra ngoài
Quynh Pham, Giám đốc điều hành FLS, gọi dự án này là “mỏ neo” cho Little Saigon. Suốt nhiều năm, cộng đồng người Việt vẫn phải tạm dùng các không gian mượn tạm, hoặc sang tận West Seattle tới Trung tâm Văn hóa Việt Nam – nơi không phải ai cũng dễ dàng đi lại. Nhiều cao niên nói với chị rằng tâm nguyện lớn nhất là có một chỗ “của mình”, để gặp gỡ con cháu, giữ gìn ngôn ngữ, ẩm thực, tập quán.
Trong bối cảnh khu phố chịu áp lực tái quy hoạch, giá đất tăng, nhiều cửa tiệm bị đẩy ra vùng xa, cảm giác “mất dần mái nhà” ngày càng rõ. Little Saigon Landmark vì vậy được coi như lời khẳng định: người Việt không rời đi, mà ở lại đây, dựng lên một công trình lâu dài để đánh dấu sự hiện diện.

70 căn hộ giá phải chăng trên nóc một trung tâm cộng đồng
Khi hoàn tất – dự kiến đầu năm 2028 – tòa nhà sẽ gồm 70 căn hộ hướng đến gia đình, không căn nào nhỏ hơn một phòng ngủ. Tất cả được định giá trong khung 30–50% mức thu nhập trung vị khu vực (AMI), riêng hơn một nửa dành cho những hộ chỉ kiếm được khoảng 30% AMI – đúng với thực tế, vì thu nhập trung bình của cư dân quanh đó thấp hơn nhiều so với mặt bằng toàn thành phố.
Bên dưới khối nhà ở là không gian thương mại và trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Các quán ăn, tiệm nhỏ, dịch vụ địa phương sẽ tạo thành một dãy phố buôn bán nhộn nhịp ngay tầng trệt, vừa phục vụ cư dân sống bên trên, vừa đón khách từ cả khu Chinatown – International District. Đối với SCIDpda, mô hình “nhà ở trên – thương mại dưới” này là chìa khóa để bảo vệ và phát triển khu phố: chỗ ở ổn định kéo theo bước chân, ánh sáng, sự sống cho mặt đường phía dưới.

Nơi ươm mầm doanh nghiệp ẩm thực Việt
Không chỉ là nơi gặp gỡ, trung tâm cộng đồng còn được thiết kế như vườn ươm cho các doanh nghiệp ẩm thực của Little Saigon. Ở đó sẽ có bếp cộng đồng, lớp dạy nấu ăn, chương trình hỗ trợ những người mới mở quán, hướng dẫn từ cách xây dựng menu, quản lý chi phí đến quảng bá trên mạng xã hội.
Quynh Pham chia sẻ, điều cộng đồng háo hức nhất chính là các lớp nấu ăn – nơi bà, mẹ, con cháu có thể cùng nhau học làm những món truyền thống nhưng cũng thử nghiệm sáng tạo mới. Người lớn tuổi có thêm không gian sinh hoạt, những chương trình dành riêng cho cao niên; giới trẻ có chỗ sinh hoạt sau giờ học. Một tòa nhà, nhưng bên trong là đủ thế hệ, đủ mùi vị, đủ câu chuyện.

63 triệu đô la cho một “ngôi nhà chung”
Tổng kinh phí xây dựng dự án ước tính 63 triệu USD. SCIDpda và FLS đã vận động được phần lớn ngân sách cho phần việc của mình; số còn lại, phía FLS sẽ tiếp tục kêu gọi qua các khoản đóng góp cá nhân và quỹ hỗ trợ. Đây cũng là dự án xây mới đầu tiên của SCIDpda ngay trong khu Chinatown – International District kể từ năm 2004, và là tài sản đầu tiên mang tính “từ gốc đến ngọn” mà FLS cùng đứng tên tại Little Saigon.
Tòa nhà tương lai nằm gần tuyến streetcar đường Jackson, gần các tuyến xe buýt và chỉ cách ga Light Rail vài block, bảo đảm cư dân và khách đến trung tâm có thể di chuyển bằng phương tiện công cộng thuận tiện – điều tối quan trọng với nhiều gia đình thu nhập thấp.

Từ ước mơ của thế hệ trước đến tiếng nói của thế hệ sau
Với Jamie Lee – đồng giám đốc điều hành SCIDpda – và Quynh Pham, việc dự án sắp chính thức khởi công mang ý nghĩa đặc biệt. Họ không phải là những người khởi xướng đầu tiên, nhưng đã cùng cộng sự gắn bó với nó hơn một thập niên, từ lúc chỉ là vài bản phác thảo cho tới khi hồ sơ, giấy phép, vốn liếng dần vào guồng.
Khi Little Saigon Landmark hoàn thành, đó sẽ không chỉ là một khối nhà 8 tầng với phần đế gạch đỏ nổi bật giữa thành phố. Nó sẽ là “ngôi nhà chung” – nơi người Việt Seattle có thể nói: đây là chỗ của mình, là điểm tựa giữa làn sóng thay đổi chóng mặt của đô thị. Một nơi để trẻ em học gói bánh chưng, người lớn học mở quán phở, các cụ ngồi uống trà kể chuyện vượt biển – và để ai đi ngang Little Saigon cũng biết, cộng đồng này có mặt, có tiếng nói, có tương lai dài lâu ngay trên mảnh đất mà họ đã chọn làm quê hương thứ hai.

Tổ chức Tình báo an ninh Australia (ASIO) cho hay, hai nghi phạm gây ra vụ xả súng khiến 65 người thương vong ở Sydney có liên hệ mật thiết với tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.
Trả lời phỏng vấn hãng tin ABC, các quan chức của ASIO tin 2 nghi phạm thực hiện vụ xả súng hôm 14/12 tại bãi biển Bondi ở thành phố Sydney, Australia từng thề trung thành với tổ chức khủng bố, đặc biệt khi họ phát hiện 2 lá cờ IS bên trong chiếc xe hơi được các đối tượng sử dụng để di chuyển.


Cảnh sát Australia khám xét nhà của các đối tượng gây ra vụ xả súng. Ảnh: ABC News
Một sĩ quan cấp cao giấu tên thuộc đội Chống khủng bố chung của Australia (JCTT) cho biết, 6 năm trước, ASIO đã đưa nghi phạm Naveed Akram, 24 tuổi vào diện theo dõi và điều tra sau khi cảnh sát nước này phá vỡ một âm mưu tấn công khủng bố. Tuy nhiên, Naveed sau đó không còn bị coi là một mối đe dọa.

Sĩ quan JCTT tiết lộ: “Naveed Akram có liên hệ mật thiết với đối tượng Isaac El Matari bị bắt vào năm 2019. Matari sau đó bị phạt tù vì lên kế hoạch cho một cuộc nổi dậy của IS với tư cách chỉ huy tự xưng người Australia của nhóm khủng bố này”.

Theo thông tin mới nhất, các cơ quan an ninh Australia cho hay cặp cha con Sajid và Naveed Akram đầu tháng 11 từng đến Philippines để tham gia một khóa huấn luyện quân sự, sau đó trở về Australia vào cuối tháng. Tuy nhiên, cho tới nay, các điều tra viên chưa thể xác định chắc chắn lộ trình và những nơi mà hai kẻ này đã đi qua ở miền nam Philippines.

VietBF@ sưu tập

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 15/12 công bố sáng kiến U.S. Tech Force, đặt mục tiêu tuyển dụng 1.000 kỹ sư công nghệ nhằm đẩy nhanh phát triển hạ tầng AI Mỹ và tăng lợi thế cạnh tranh trước Trung Quốc.
Sáng kiến mới của chính quyền ông Donald Trump mang tên U.S. Tech Force, gồm khoảng 1.000 kỹ sư và chuyên gia công nghệ sẽ tham gia phát triển hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) và các dự án công nghệ trên toàn bộ bộ máy liên bang.

Theo thông tin đăng tải trên trang web chính thức của Chính phủ Mỹ, các thành viên U.S. Tech Force sẽ tham gia chương trình làm việc kéo dài hai năm, trực tiếp phối hợp với các nhóm báo cáo thẳng cho lãnh đạo các cơ quan liên bang, đồng thời hợp tác với những doanh nghiệp công nghệ hàng đầu khu vực tư nhân.

Sáng kiến tìm kiếm các ứng viên có chuyên môn về kỹ thuật phần mềm, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, phân tích dữ liệu hoặc quản lý dự án công nghệ. Ứng viên cần có khả năng giải quyết vấn đề tốt và đam mê phục vụ lợi ích công.

Một điểm đặc biệt là ứng viên không bắt buộc phải có bằng cấp mà chỉ cần chứng minh năng lực thông qua kinh nghiệm làm việc, các dự án đã thực hiện hoặc chứng chỉ chuyên môn. Chương trình cũng không yêu cầu số năm kinh nghiệm cố định.

Người nộp đơn cần đáp ứng các tiêu chí tối thiểu được nêu trong từng thông báo tuyển dụng cụ thể. Yếu tố quan trọng nhất là khả năng trong việc giải quyết những thách thức công nghệ then chốt của chính phủ.
Danh sách đối tác tư nhân của chương trình bao gồm nhiều “ông lớn” công nghệ như Amazon Web Services, Apple, Google Public Sector, Dell Technologies, Microsoft, Nvidia, OpenAI, Oracle, Palantir và Salesforce, cùng hàng loạt công ty khác. Những doanh nghiệp này cam kết hỗ trợ chuyên môn, công nghệ và tạo cầu nối giữa khu vực công và tư trong quá trình triển khai các dự án AI.

Việc thành lập U.S. Tech Force cho thấy chính quyền ông Trump đang đẩy mạnh ưu tiên xây dựng hạ tầng AI quốc gia, trong bối cảnh Mỹ cạnh tranh ngày càng quyết liệt với Trung Quốc để giành vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, ngành được xem là động lực tăng trưởng chiến lược của thập kỷ tới.

Sáng kiến này được công bố chỉ 4 ngày sau khi Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp nhằm xây dựng khung chính sách AI cấp quốc gia. Đây là vấn đề được các tập đoàn công nghệ lớn ủng hộ, trong bối cảnh họ phản đối việc các bang riêng lẻ ban hành những quy định khác nhau có thể làm phân mảnh thị trường AI tại Mỹ.

Sau khi hoàn thành hai nhiệm kỳ trong U.S. Tech Force, các thành viên có thể tìm kiếm việc làm toàn thời gian tại các công ty đối tác, những đơn vị đã cam kết xem xét tuyển dụng các cựu thành viên của chương trình. Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp tư nhân cũng có thể đề cử nhân sự của mình tham gia làm việc trong khu vực chính phủ theo mô hình luân chuyển.

Mức lương hàng năm dành cho các kỹ sư và chuyên gia tham gia lực lượng này được ước tính trong khoảng 150.000-200.000 USD, kèm theo các chế độ phúc lợi.

“Chúng tôi đang tái cấu trúc lực lượng lao động để bảo đảm có đủ nhân tài, giải quyết trúng vấn đề”, ông Scott Kupor, Giám đốc Cơ quan Quản lý Nhân sự Mỹ, nói với CNBC trong chương trình Squawk Box.

Theo mô tả chính thức, đội ngũ kỹ sư của U.S. Tech Force sẽ tập trung vào các dự án công nghệ có tác động lớn, bao gồm triển khai AI, phát triển ứng dụng, hiện đại hóa dữ liệu và nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ số trên toàn hệ thống các cơ quan liên bang.

Giới chức Mỹ đã phá vỡ một âm mưu khủng bố quy mô lớn nhằm vào bang California trong dịp Giao thừa năm nay, bao gồm kế hoạch đánh bom và tấn công lực lượng thực thi pháp luật.Theo đó, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết một vụ tấn công bị mô tả là “kinh hoàng” đã được ngăn chặn tại thành phố Los Angeles và hạt Orange. Theo nhà chức trách, bốn thành viên của một nhóm cực tả đã lên kế hoạch đặt bom tại năm địa điểm liên quan đến hai doanh nghiệp, được xác định là các trung tâm hậu cần hoạt động theo mô hình của sàn thương mại điện tử Amazon.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) xác nhận các thiết bị nổ dự kiến sẽ được kích hoạt vào đêm Giao thừa 2025. Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi cho biết, các nghi phạm có liên hệ với “Mặt trận Giải phóng Đảo Rùa”, một nhóm cực đoan theo khuynh hướng chống chính phủ và chủ nghĩa tư bản.

Bốn nghi phạm đã bị bắt giữ tại thành phố Lucerne Valley, phía đông Los Angeles. Trong quá trình điều tra, lực lượng chức năng thu giữ nhiều vật liệu khả nghi trước khi các đối tượng kịp chế tạo thiết bị nổ hoàn chỉnh.Theo hồ sơ tòa án, âm mưu được đề cập trong một tài liệu viết tay mang tên “Chiến dịch Mặt trời nửa đêm”, hiện đã được thu giữ để phục vụ điều tra. Các nghi phạm cũng bị cáo buộc lên kế hoạch sử dụng bom tự chế nhằm tấn công nhân viên và phương tiện của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE).

Phát biểu về vụ việc, Bộ trưởng Pam Bondi đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan an ninh trong việc ngăn chặn kịp thời một cuộc tấn công khủng bố nghiêm trọng, qua đó bảo đảm an toàn cho người dân trong dịp lễ cuối năm.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump khẳng định sẽ tăng cường truy tố các nhóm cực đoan có quan điểm chống chính phủ, chủ nghĩa tư bản và các giá trị nền tảng của nước Mỹ, đồng thời đẩy mạnh giám sát các mối đe dọa an ninh trong nước.

Chỉ mới thoát khỏi đợt đóng cửa lịch sử kéo dài 43 ngày, chính trường Mỹ lại chuẩn bị đối mặt với một cuộc đối đầu mới, đẩy chính phủ vào nguy cơ đóng cửa lần đầu tiên trong năm 2026. Nguyên nhân sâu xa vẫn là những tranh cãi không hồi kết về trợ cấp bảo hiểm y tế.
Theo các thông tin tại Washington, các thượng nghị sĩ lưỡng đảng đang rục rịch chuẩn bị cho một đợt đóng cửa chính phủ mới, dự kiến diễn ra sau tháng 1/2026. Căng thẳng leo thang khi phe Cộng hòa tại Thượng viện đã thành công chặn đứng kế hoạch gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế sắp hết hạn. Chính vấn đề này trước đây từng là ngòi nổ dẫn đến đợt đóng cửa chính phủ kéo dài 43 ngày, lâu nhất trong lịch sử nước Mỹ.


Bảng thông báo đóng cửa tạm thời đặt tại Bảo tàng nghệ thuật quốc gia ở Washington, D.C. (Mỹ). Ảnh: Tân Hoa Xã
Truyền thông Mỹ ghi nhận sự bất bình sâu sắc từ các thượng nghị sĩ Dân chủ theo đường lối tự do trước động thái của phe Cộng hòa. Tuy nhiên, một nghịch lý đang diễn ra trên các nền tảng mạng xã hội như X và Reddit: chính những thượng nghị sĩ Dân chủ lại đang trở thành trọng tâm hứng chịu cơn thịnh nộ từ một bộ phận người dân.

Được biết, tháng trước, một nhóm gồm 8 nghị sĩ Dân chủ (chủ yếu là nhóm ôn hòa) đã bỏ phiếu đồng ý mở cửa lại chính phủ với hy vọng có thể đạt được một thỏa hiệp lưỡng đảng. Mục tiêu là ngăn chặn việc phí bảo hiểm y tế cho các gói trên thị trường ObamaCare tăng vọt. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán lưỡng đảng nhằm gia hạn trợ cấp đã thất bại, tạo tiền đề cho việc phí bảo hiểm y tế dự kiến tăng cao vào năm sau.

Trong bối cảnh bế tắc, Thượng nghị sĩ độc lập Bernie Sanders (bang Vermont), một tiếng nói cấp tiến nổi bật của phe Dân chủ, đã công khai chỉ trích các thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu chống lại việc gia hạn trợ cấp tăng cường là "một sự xúc phạm."

Nếu các khoản trợ cấp bổ sung theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (ACA) hết hạn vào tháng 1/2026, các công ty bảo hiểm dự kiến sẽ tăng phí bảo hiểm thêm 26% đối với những người mua bảo hiểm thông qua thị trường ACA.

Ngày 11/12 vừa qua, nỗ lực giải quyết vấn đề bằng dự luật của cả hai phe đều thất bại thảm hại với tỷ lệ phiếu 51-48:

Dự luật Dân chủ: Đề nghị gia hạn các khoản trợ cấp ACA thêm 3 năm đã không được thông qua.

Dự luật Cộng hòa: Đề nghị tạo các Tài khoản Tiết kiệm Y tế (HAS) thay thế trợ cấp hiện tại (cung cấp 1.000 USD/năm cho người dưới 50 tuổi và 1.500 USD/năm cho người từ 50-64 tuổi có thu nhập dưới 700% mức nghèo liên bang) cũng thất bại.

Một số thành viên Cộng hòa đã phải thừa nhận rằng đề xuất của họ không giải quyết được vấn đề cốt lõi là việc phí bảo hiểm liên tục tăng. Phía Dân chủ cho biết họ sẽ tiếp tục tìm kiếm cơ hội mới vào tháng 1/2026 để đưa vấn đề gia hạn trợ cấp ACA trở lại bàn thảo.

VietBF@ sưu tập

Ba Lan đang xem xét khả năng chuyển giao 6 - 8 máy bay chiến đấu MiG-29 đã ngừng hoạt động cho Ukraine nhằm tăng cường khả năng phòng không cho Kiev.

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk cho biết, số máy bay được đề cập nằm trong tổng số 14 chiếc MiG-29 hiện vẫn còn trong biên chế Không quân Ba Lan, nhưng dự kiến sẽ ngừng hoạt động vào cuối tháng 12 năm nay.

"Những chiếc máy bay này sẽ rời khỏi Lực lượng Vũ trang Ba Lan vào cuối tháng 12. Chúng có thể được trưng bày trong bảo tàng, bán đi, hoặc tháo dỡ làm phế liệu hoặc cũng có thể được chuyển giao cho Ukraine", ông nói.Quan chức Ba Lan nhấn mạnh, rằng việc chuyển giao máy bay MiG-29 sẽ không làm suy yếu khả năng phòng thủ của Ba Lan. Theo ông, đổi lại, Ukraine có thể cung cấp cho Ba Lan quyền tiếp cận các công nghệ máy bay không người lái tiên tiến, đang được Kiev tích cực phát triển và sử dụng trong điều kiện chiến đấu thực tế.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan lưu ý rằng, quyết định cuối cùng về việc chuyển giao vẫn chưa được đưa ra. Vấn đề này dự kiến ​​sẽ được thảo luận trong chuyến thăm Warsaw của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, ​​diễn ra vào hôm thứ Sáu (19/12).Trước đó, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Vũ trang Ba Lan xác nhận đang tiến hành đàm phán với Ukraine liên quan đến việc chuyển giao các máy bay MiG-29 đã hết thời hạn sử dụng. Theo bộ này, phương án chuyển giao số tiêm kích còn lại đang được cân nhắc như một phần của thỏa thuận trao đổi công nghệ tiềm năng, giúp Warsaw tiếp cận các công nghệ máy bay không người lái và tên lửa tiên tiến của Ukraine.

MiG-29 được Liên Xô phát triển vào cuối những năm 1970, giới thiệu lần đầu tiên vào đầu những năm 1980. Máy bay được thiết kế cho các nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không.

Được trang bị hai động cơ phản lực cánh quạt Klimov RD-33, lực đẩy 50 kN/mỗi động cơ, cho phép MiG-29 đạt tốc độ tối đa là Mach 2.4 (tương đương 2.450 km/h), trần bay 18.000 m và tầm hoạt động 700 km.

MiG-29 được lắp đặt một khẩu pháo tự động 30 mm GSh-30-1 với 150 viên đạn. Dưới cánh và thân MiG-29 có bảy điểm treo với sức chứa lên tới 4.000 kg, có thể mang tên lửa chống hạm, tên lửa không đối không và không đối đất, cũng như các loại bom.

Mặc dù đi vào hoạt động từ những năm 1980, máy bay tiêm kích này vẫn là thành phần cốt lõi của lực lượng không quân chiến thuật Nga, thường xuyên được hiện đại hóa với hệ thống điện tử hàng không và vũ khí cải tiến.

Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, sau vụ xả súng kinh hoàng tại bãi biển Bondi, cả thế giới đã xúc động trước đoạn video ghi lại khoảnh khắc một người đàn ông dũng cảm lao tới giật khẩu súng khỏi tay một trong những kẻ tấn công, cứu sống nhiều người. Hình ảnh ấy nhanh chóng lan truyền, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng toàn cầu. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, "người hùng" này đã được xác định là một nhân vật hư cấu với cái tên Edward Crabtre - một chuyên gia công nghệ thông tin 43 tuổi.Trang web mang tên The Daily (không liên quan gì đến The Daily Aus) thậm chí còn đăng "bài phỏng vấn" với Crabtree, trích dẫn những câu nói đầy kịch tính như thể anh là người thật. Crabtree nói: "Tôi không suy nghĩ gì cả. Tôi chỉ hành động thôi... Tôi thấy mọi người chạy tán loạn, tôi nghe thấy tiếng súng và tôi thấy hắn ta đang nạp đạn. Tôi biết nếu không ai làm gì đó ngay lúc đó, sẽ có thêm nhiều người chết". Câu chuyện nhanh chóng được lan truyền khắp thế giới và mọi người trên toàn cầu đều hết lời ca ngợi Crabtree.

Tuy nhiên, Edward Crabtree không hề tồn tại và dường như cả phóng viên viết bài báo đó cũng không có thật. Dù thu hút độc giả từ khắp nơi trên thế giới, tờ The Daily cũng không hề tồn tại trước khi vụ thảm sát ở Bondi xảy ra. Toàn bộ trang web, bao gồm cả bài báo, dường như được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Bài báo có vẻ ngoài của một tin tức chính thống, nhưng thực tế lại có những lỗi rất nghiêm trọng. Ví dụ, Thủ tướng Anthony Albanese được đưa tin là đã đến thăm Crabtree trong bệnh viện "vào sáng Chủ nhật", vài giờ trước khi vụ xả súng xảy ra. Trang web đăng liên kết của các bài viết khác nhưng thực tế là các bài viết đó không hoạt động. Theo who.is - một công cụ tra cứu tên miền công cộng cho thấy khi nào địa chỉ trang web được đăng ký, thay đổi và hết hạn - thedailyaus.world được đăng ký vào ngày 14/12, cùng ngày xảy ra vụ tấn công.Đáng lo ngại hơn, chatbot AI Grok (trên nền tảng X) đã dẫn bài viết giả này và khẳng định Crabtree là người hùng Bondi. Ngay cả khi được cung cấp tên thật, chatbot vẫn khăng khăng bảo vệ thông tin sai lệch. Khi Grok được cho biết tên của người hùng thật sự là Ahmed el Ahmed, hệ thống đã sửa lại và khẳng định tên thật là Crabtree. Sau đó, Grok đổ lỗi cho sai sót này là do "lỗi báo cáo hoặc một trò đùa liên quan đến nhân vật hư cấu".

Trên thực tế, người hùng thực sự là Ahmed đã giật được khẩu súng săn từ tay một trong những kẻ nổ súng trước khi chính anh bị bắn. Hiện anh đang hồi phục trong bệnh viện. Ahmed cho biết anh không hối hận về những gì mình đã làm. Nếu quay lại thời điểm đó, anh vẫn sẽ hành động như vậy.

Khi bánh mì và trà sữa Việt xuất hiện ở Main Street
Giữa khu trung tâm Meriden, trên con phố W. Main tấp nập người qua lại và đối diện tòa án Superior Court, một góc nhỏ rất Việt vừa l quietly mở cửa: Boba & Beans. Tấm biển mới tinh, cửa kính dán hình ly trà sữa bọt kem, bên trong là quầy đồ ăn takeaway và những kệ hàng đầy ắp snack Á châu. Chủ quán, chị Thao Tran, quyết định chọn downtown Meriden để khởi nghiệp sau khi nhận ra quanh đây hầu như không có mấy hàng quán mang hương vị Đông Nam Á. Trước khi Boba & Beans xuất hiện, muốn mua đồ ăn, thức uống kiểu Việt hay Á, khách phải lái xe sang tận Berlin, Wallingford hay Middletown.

Giấc mơ “được vây quanh bởi kẹo bánh”
Boba & Beans là dự án kinh doanh đầu đời của Thao, khai trương mềm vào ngày 11 tháng 12. Quán nhỏ nhưng nhìn đâu cũng thấy màu sắc vui mắt: tủ lạnh trưng đầy nước uống, quầy kính bày sushi, phía sau là bảng menu sáng rực những món trà sữa, cà phê, trà trái cây. Trên những kệ treo sát tường là cả một “thế giới bánh kẹo” Nhật Bản: đủ loại chips, cookies, snack đóng gói, hộp vuông, gói dài, màu đỏ, vàng, nâu…
Thao cười bảo, mình có “sweet tooth” từ nhỏ – mê đồ ngọt kinh khủng – và giấc mơ tuổi thơ của cô chỉ đơn giản là được sống trong một nơi lúc nào cũng vây quanh bởi kẹo bánh. Bây giờ, giữa trung tâm Meriden, giấc mơ ấy đã thành thật.


Bánh mì Việt và boba “trendy”
Menu của Boba & Beans là sự kết hợp giữa quen và lạ. Quen vì ở đó có bánh mì Việt Nam đúng nghĩa, với ổ bánh giòn rụm, ruột xốp nhẹ, kẹp thịt nướng, chả cá, tôm, thịt bò roast beef, heo sợi, pate gà hoặc heo… Lạ với phần nhiều thực khách Mỹ vì chiếc bánh sandwich cầm tay ấy lại “nhẹ bụng” hơn hẳn bánh mì kiểu Mỹ, nhờ lớp cà rốt và củ cải trắng muối chua giòn tan, chút ngò thơm và dưa leo mát rượi.
Bên cạnh đó, quán bán sushi box làm mới mỗi ngày, cho khách văn phòng hoặc sinh viên cần bữa trưa gọn gàng. Đặc biệt, mọi khay sushi chưa bán hết sẽ được giảm giá 50% trong giờ cuối trước khi đóng cửa – vừa tiết kiệm cho khách, vừa tránh lãng phí đồ ăn.
Nhưng “linh hồn” của Boba & Beans lại nằm ở những ly boba – thức uống từ trân châu tapioca đang là trào lưu khắp nước Mỹ. Khách có thể chọn trân châu truyền thống hoặc loại “popping boba” khi cắn vỡ sẽ nổ nhẹ trong miệng, theo lời Thao là thứ topping “rất trendy”. Quán còn có cả một danh sách dài các loại trà sữa: green Thai, matcha cream milk, red velvet Thai, taro cloud… cùng các loại trà trái cây, cà phê sữa đá kiểu Việt.



Gửi hương Việt vào khu phố gốc Mỹ Latin
Khu vực quanh Boba & Beans hiện nay phần lớn là cư dân gốc Mỹ Latin. Thao không muốn chỉ phục vụ riêng cộng đồng người Việt hiếm hoi tại đây, mà muốn biến cửa tiệm thành nhịp cầu văn hóa: giới thiệu món ăn Việt, vị trà Việt cho những người hàng xóm nói tiếng Tây Ban Nha. Một ổ bánh mì với đồ chua, một ly trà sữa trân châu hay ly “fruit cocktail” đầy màu sắc mùa hè tới – tất cả đều là cách để kể câu chuyện Việt Nam mà không cần nhiều lời.
Trong kế hoạch sắp tới, ngoài sushi và bánh mì, Boba & Beans sẽ bổ sung thêm các món salad, “bowl” mang đi, và nhất là những món tráng miệng Á châu: ly cocktail trái cây kiểu Việt, trộn thạch agar, kem và sữa đặc ngọt ngào – thứ món ăn chơi gợi nhớ hè Sài Gòn, Chợ Lớn, Huế, Hà Nội.

Một góc nhỏ Việt Nam giữa New England lạnh giá
Bên ngoài, tòa nhà gạch cao tầng kiểu New England vẫn đứng đó, mùa đông gió cắt, trời xanh lạnh. Nhưng ngay tầng trệt, dưới mái hiên đỏ và tấm biển “NOW OPEN”, ánh đèn từ Boba & Beans làm góc phố ấm lên. Người đi làm ghé qua mua hộp sushi mang về, nhóm bạn trẻ dừng lại mua ly trà sữa, vài khách tò mò bước vào ngắm nghía những gói bánh Nhật lạ mắt.
Quán hiện mở cửa từ 7 giờ sáng đến 7 giờ tối mỗi ngày, trước khi chỉnh lại khung giờ cố định 8 giờ sáng – 5 giờ chiều. Từ một ước mơ nhỏ của cô gái mê đồ ngọt, Boba & Beans đang dần trở thành một điểm hẹn mới: nơi người Việt tìm thấy chút hương quê, và cư dân Meriden có thêm một lý do để rẽ chân vào trung tâm thành phố – đơn giản chỉ để cầm trên tay ổ bánh mì nóng hổi và ly boba đầy màu sắc, rồi chậm rãi khám phá câu chuyện ẩm thực Việt Nam giữa lòng Connecticut.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, các thượng nghị sĩ lưỡng đảng tại Mỹ đang chuẩn bị tinh thần cho một đợt đóng cửa chính phủ đầu tiên của năm 2026, khả năng diễn ra sau khi đảng Cộng hòa chặn một kế hoạch gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế, sẽ hết hạn vào tháng 1/2026, vấn đề từng gây ra đợt đóng cửa kéo dài 43 ngày vừa qua - lâu nhất trong lịch sử Mỹ.Truyền thông Mỹ cho biết các thượng nghị sĩ Dân chủ theo đường lối tự do tại Thượng viện đang bất bình vì điều này. Ngược lại, trên mạng xã hội như X hoặc Reddit, chính những thượng nghị sĩ Dân chủ này đang là trọng tâm gây phẫn nộ cho người dân.

Tháng trước, một nhóm 8 nghị sĩ Dân chủ, chủ yếu là những người ôn hòa, đã bỏ phiếu để mở cửa lại chính phủ với hy vọng đảng Cộng hòa có thể đồng ý với một thỏa hiệp lưỡng đảng để ngăn chặn việc phí bảo hiểm y tế cho các gói bảo hiểm trên thị trường ObamaCare tăng vọt. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán lưỡng đảng để gia hạn trợ cấp đã thất bại, tạo tiền đề cho phí bảo hiểm y tế tăng cao vào năm tới. Thượng nghị sĩ độc lập Bernie Sanders (bang Vermont), một tiếng nói nổi bật khác thuộc phe cấp tiến trong nhóm Thượng nghị sĩ Dân chủ tại Thượng viện, chỉ trích các thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu chống lại việc gia hạn các khoản trợ cấp tăng cường là "một sự xúc phạm."

Các công ty bảo hiểm dự kiến tăng phí bảo hiểm thêm 26% đối với những người mua bảo hiểm thông qua thị trường bảo hiểm y tế theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền(ACA) nếu các khoản trợ cấp bổ sung hết hạn vào tháng 1/2026.

Ngày 11/12 vừa qua, cả hai dự luật về bảo hiểm sức khỏe, một của Dân chủ, một của Cộng hòa đều không được thông qua. Dự luật của phe Dân chủ đề nghị gia hạn thêm 3 năm các khoản trợ trợ cấp của ACA đã thất bại với tỷ lệ bỏ phiếu 51-48. Trong khi đó, đề xuất của đảng Cộng hòa, đề nghị tạo các tài khoản tiết kiệm y tế (HAS) thay vì trợ cấp hiện tại, cung cấp 1.000 USD mỗi năm cho người trưởng thành dưới 50 tuổi và 1.500 USD cho người từ 50-64 tuổi có thu nhập dưới 700% mức nghèo liên bang, cũng thất bại với tỷ lệ 51-48.

Một số thành viên Cộng hòa thừa nhận dự luật của họ không giải quyết vấn đề phí bảo hiểm tiếp tục tăng. Đảng Dân chủ cho biết họ có thể tìm cơ hội mới vào tháng 1/2026 để đưa gia hạn trợ cấp ACA trở lại.

Khoản thu thuế quan khổng lồ nói trên được công bố trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ đang xử lý vụ kiện nhằm vào chính sách thuế quan của ông Trump...
Các chính sách thuế quan mà Tổng thống Donald Trump mới áp trong năm nay đã mang về cho quốc khố Mỹ hơn 200 tỷ USD - theo số liệu được cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP) công bố ngày 15/12.

Khoản thu thuế quan khổng lồ nói trên được công bố trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ đang xem xét các lập luận liệu thuế quan mà ông Trump triển khai kể từ khi lên cầm quyền nhiệm kỳ thứ hai có hợp pháp hay không.

Con số 200 tỷ USD chỉ bao gồm thu thuế quan mới, không bao gồm thuế quan mà ông Trump áp trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên. Các kế hoạch thuế quan có từ nhiệm kỳ trước của ông không vướng vào thách thức pháp lý, trong khi các kế hoạch thuế quan mới đang là đối tượng của một vụ kiện tại Tòa án Tối cao.

Sau khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1 năm nay, ông Trump đã đơn phương áp thuế quan đối ứng lên hầu hết các quốc gia trên thế giới mà không cần tới sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ. Ngoài ra, ông cũng áp “thuế quan fentanyl” lên Canada, Trung Quốc và Mexico, nhằm trả đũa việc ông cho rằng các nước này không hành động đủ để ngăn dòng chất gây nghiện fentanyl xâm nhập vào Mỹ.

“Trong thời gian từ ngày 20/1 đến ngày 15/12/2025, Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ đã thu được hơn 200 tỷ USD tiền thuế quan nhờ hơn 40 sắc lệnh điều hành của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Số liệu này cho thấy hiệu quả của CBP trong việc thúc đẩy thương mại an toàn, bình đẳng và tuân thủ luật pháp, củng cố an ninh quốc gia và an ninh kinh tế Mỹ”, CBP cho biết trong một tuyên bố.

Trong tháng 11, thu thuế quan của Mỹ giảm lần đầu tiên kể từ khi ông Trump công bố thuế quan đối ứng vào tháng 4. Chính phủ Mỹ thu được 30,75 tỷ USD tiền thuế quan trong tháng đó, giảm nhẹ so với mức 31,15 tỷ USD của tháng 10.

Nguyên nhân của sự giảm sút này được cho là việc dòng hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ chảy chậm lại do tác động của thuế quan, và cũng do ông Trump đã hạ bớt một số thuế quan.

“Nỗ lực của CBP trong việc thực thi chính sách thuế quan đã mang lại kết quả. Thông qua sự kết hợp giữa nhắm mục tiêu dựa trên thông tin tình báo, giám sát chặt chẽ và hành động nhanh chóng, chúng tôi đang bảo vệ nền kinh tế Mỹ, bảo vệ các ngành công nghiệp Mỹ, và buộc những ai tìm cách vi phạm pháp luật Mỹ phải chịu trách nhiệm”, Ủy viên Rodney Scott của CBP nói trong một tuyên bố.

Theo hãng tin CNBC, nếu Tòa án Tối cao ra phán quyết rằng các kế hoạch thuế quan mới của ông Trump là bất hợp pháp, tòa có thể quyết định rằng các công ty đã đóng thuế quan theo các kế hoạch đó phải được hoàn tiền.

Hồi tháng 8, Tòa án Phúc thẩm Liên bang Mỹ ra phán quyết với 7 phiếu thuận và 4 phiếu chống, giữ nguyên một phán quyết trước đó của Tòa án Thương mại Quốc tế (CIT) rằng ông Trump không có thẩm quyền để áp thuế quan trên diện rộng mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội.

“Hiến pháp quy định thẩm quyền cốt lõi của Quốc hội trong việc áp thuế như thuế quan đã được trao riêng cho nhánh lập pháp. Thuế quan thuộc thẩm quyền cốt lõi của Quốc hội”, Tòa án Phúc thẩm nói trong phán quyết.

Vào cuối tháng 11 vừa qua, hãng bán lẻ Costco cùng với một nhóm gồm các công ty khác đã đâm đơn kiện Chính phủ Mỹ để đòi lại toàn bộ số tiền thuế quan mà họ đã đóng trong năm nay, đồng thời đề nghị tòa ra phán quyết dừng việc thu thuế quan trong lúc vụ kiện thuế quan ở Tòa án Tối cao được xử lý.

Vụ xả súng nhằm vào một sự kiện mừng lễ Hanukkah của cộng đồng Do Thái tại bãi biển Bondi (Sydney, Australia) hôm 14/12 (giờ địa phương) khiến ít nhất 16 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương, đã làm rúng động dư luận quốc tế. Trong khi Australia đang đẩy nhanh tiến trình điều tra vụ việc theo hướng có liên hệ với Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, nhiều quốc gia đồng loạt lên án mạnh mẽ hành vi bạo lực thù hận, đồng thời tăng cường bảo vệ các sự kiện tôn giáo và không gian công cộng trước nguy cơ khủng bố cực đoan khi thế giới chuẩn bị bước sang năm mới.

Cộng đồng quốc tế lên án mạnh mẽ

Sáng 15/12 (giờ địa phương), bãi biển Bondi - biểu tượng của đời sống tự do và du lịch Australia, chìm trong không khí lặng lẽ khác thường. Những bó hoa trắng, những ngọn nến tưởng niệm và thông điệp chia buồn được người dân đặt dọc lối vào bãi biển, nơi chỉ một ngày trước đó xảy ra một vụ xả súng kinh hoàng giữa khung cảnh lễ hội. Theo cảnh sát bang New South Wales, vụ tấn công đã khiến ít nhất 16 người thiệt mạng, 40 người phải nhập viện, trong đó có hai sĩ quan cảnh sát bị thương nặng.

Cụ thể, vụ xả súng xảy ra khi khoảng 1.000 người đang tham dự sự kiện mừng lễ Hanukkah của cộng đồng Do Thái. Nhân chứng cho biết tiếng súng nổ ra liên tục khiến đám đông hoảng loạn tháo chạy khỏi bãi biển và các tuyến phố lân cận. Tiếng la hét vang lên giữa những loạt đạn kéo dài suốt 10 phút kinh hoàng, trước khi người bán trái cây địa phương là Ahmed Al-Ahemd (43 tuổi), lén tiếp cận và quật ngã nghi phạm xuống đất.

Giới chức Australia khẳng định đây là cuộc tấn công có chủ đích, nhằm vào một sự kiện tôn giáo cụ thể, chứ không phải hành vi bạo lực ngẫu nhiên. Thủ tướng Australia Anthony Albanese gọi vụ việc là "hành động bài Do Thái không thể dung thứ" và là "khủng bố ngay trên đất Australia". Ông nhấn mạnh chính phủ sẽ làm tất cả để bảo vệ các cộng đồng tôn giáo, đồng thời đưa thủ phạm ra trước công lý.

Phản ứng quốc tế sau đó diễn ra nhanh chóng và đồng loạt. Nhiều lãnh đạo thế giới lên án vụ tấn công là hành vi bạo lực thù hận nghiêm trọng, đi ngược lại các giá trị chung của nhân loại. Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhấn mạnh, đây là hành động không thể chấp nhận, lưu ý rằng Hanukkah là lễ hội của hòa bình và ánh sáng, không thể bị bóng tối của bạo lực và thù hận che phủ.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng nhiều lãnh đạo châu Âu khác, khẳng định đoàn kết với Australia và cam kết không khoan nhượng đối với chủ nghĩa bài Do Thái. Từ Washington, Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố chủ nghĩa bài Do Thái không có chỗ đứng trên thế giới, khẳng định sự cần thiết phải bảo vệ các cộng đồng tôn giáo và chống lại mọi hình thức cực đoan bạo lực. Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã lên án vụ xả súng đẫm máu nhằm vào lễ kỷ niệm của người Do Thái tại Sydney.

Không dừng lại ở tuyên bố, nhiều quốc gia và thành phố lớn đã hành động cụ thể. London và New York thông báo tăng cường an ninh tại các địa điểm công cộng và các sự kiện Hanukkah trong thời gian tới. Các biện pháp bao gồm tăng cường tuần tra cảnh sát, kiểm soát an ninh chặt chẽ hơn tại các cơ sở tôn giáo và nâng mức cảnh báo đối với các sự kiện đông người. Giới quan sát nhận định, động thái trên phản ánh lo ngại về nguy cơ "hiệu ứng dây chuyền", trong đó các vụ tấn công mang động cơ thù hận có thể bị sao chép hoặc kích hoạt bởi các cá nhân cực đoan khác, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và xung đột ở nhiều nơi trên thế giới.

Nghi phạm có liên quan đến IS

Theo truyền thông địa phương, hai nghi phạm của vụ tấn công là Sajid Akram (50 tuổi), đã bị cảnh sát bắn hạ và con trai là Naveed Akram (24 tuổi), đang nằm viện trong tình trạng nguy kịch, dưới sự canh gác của cảnh sát.

ABC dẫn lời một quan chức cấp cao trong chiến dịch chống khủng bố chung điều tra vụ xả súng cho biết, Naveed Akram được cho là có mối liên quan mật thiết với một thành viên IS bị bắt vào tháng 7/2019 và bị kết tội chuẩn bị thực hiện hành động khủng bố ở Australia. Còn Sajid Akram sở hữu vũ khí hợp pháp và có giấy phép sử dụng súng trong 10 năm. Cảnh sát đã thu hồi 6 khẩu súng có giấy phép sở hữu tại hiện trường. Đặc biệt, các điều tra viên tin rằng hai tay súng này đã thề trung thành với IS. Hai lá cờ IS và thiết bị nổ tự chế cũng đã được tìm thấy trong xe của nghi phạm tại bãi biển.

Còn tờ New York Post thì dẫn chứng một bài viết trên mạng xã hội từng có đề cập tới Naveed Akram. Cụ thể, Naveed Akram được gắn thẻ trong một bài đăng hồi tháng 2/2022 và được ca ngợi đã nắm vững "toàn bộ các quy tắc tajweed" - hệ thống quy chuẩn đọc Kinh Qur'an - tại Viện Al-Murad, nằm ở khu vực ngoại ô Sydney. Tuy vậy, hiện Viện Al-Murad đã xóa toàn bộ website và các tài khoản mạng xã hội.

Phát biểu với báo giới, người đứng đầu Tổ chức Tình báo an ninh Australia (ASIO) Mike Burgess cho biết, đây là vụ xả súng hàng loạt gây chết chóc nhất tại Australia kể từ thảm kịch Port Arthur năm 1996. "Một trong những tay súng đã được chúng tôi biết đến nhưng không phải là mối đe dọa trực tiếp. Do đó, cần điều tra xem liệu chuyện gì đã xảy ra", ông Mike Burgess nêu rõ. Giới quan sát nhận định, vụ bạo lực súng đạn tồi tệ này đã đặt ra câu hỏi liệu luật súng đạn của Australia, vốn đã thuộc hàng nghiêm ngặt nhất thế giới, có còn phù hợp với hiện tại hay không.

Trong phản ứng mới nhất sau vụ việc, ngày 15/12, Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định chính phủ trung tả của ông sẽ xem xét siết chặt luật kiểm soát súng đạn theo hướng hạn chế số lượng súng được sử dụng hoặc cấp phép cho mỗi cá nhân, và xem xét định kỳ giấy phép sử dụng súng. Được biết, hệ thống sở hữu súng hợp pháp của Australia được đánh giá cao vì là một trong những yếu tố góp phần đưa tỷ lệ giết người bằng súng ở nước này xuống mức thấp nhất. Tuy nhiên, số lượng súng được sở hữu hợp pháp đã tăng đều đặn trong hơn 2 thập kỷ, lên 4 triệu khẩu hiện nay.

Theo nhận định của viện nghiên cứu Australia, con số này đã vượt quá số lượng trước khi luật quản lý súng được thông qua năm 1996. Về phần mình, Thủ hiến bang New South Wales, ông Chris Minns cũng cho biết sẽ xem xét triệu tập nghị viện bang để đẩy nhanh việc thông qua luật kiểm soát súng mới. Phát biểu với báo giới, ông Minns nhấn mạnh: "Đã đến lúc chúng ta cần thay đổi luật liên quan đến vũ khí".

FBI vừa phá âm mưu đánh bom đồng loạt vào thời khắc giao thừa tại TP Los Angeles, bang California – Mỹ và bắt 4 nghi phạm “mang tư tưởng cực đoan”.
Thông tin trên được kênh CNN dẫn thông cáo chính thức từ Bộ Tư pháp Mỹ, thêm rằng 4 nghi phạm gồm Audrey Ilene Carroll, Dante Garfield, Zachary Aaron Page và Tina Lai, bị Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bắt giữ hôm 15-12 (giờ Mỹ).

Nhà chức trách Mỹ xác định những người này là thành viên của "Mặt trận Giải phóng Đảo Rùa" (Turtle Island Liberation Front), một tổ chức mà Bộ Tư pháp và FBI cho rằng mang "tư tưởng cực đoan, ủng hộ Palestine và chống chính phủ".Các nghi phạm bị cáo buộc lên kế hoạch kích nổ bằng thiết bị tự chế tại nhiều vị trí khác nhau, dọc theo các toà nhà vào đúng đêm giao thừa ở TP Los Angeles.

"Các thiết bị này được mô tả là bom ống có cấu tạo phức tạp, đủ khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng nếu phát nổ" – Bộ Tư pháp Mỹ nhấn mạnh và cho biết FBI đã thu giữ nhiều thiết bị gây nổ từ nhóm nghi phạm. Kế hoạch của nhóm nghi phạm hết sức tinh vi, không chỉ tập trung vào việc chế tạo thiết bị nổ mà còn liệt kê chi tiết cách thức nhằm tránh bị phát hiện trong quá trình thực hiện.

"Các nghi phạm sẽ chỉ sử dụng điện thoại dùng một lần, thay quần áo tại các địa điểm khác nhau và bật các bộ phim dài để phát tại nhà nhằm tạo bằng chứng ngoại phạm. Các tài liệu thu giữ được cũng có hướng dẫn từng bước về cách chế tạo bom ống" – Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi nêu rõ.

Giám đốc FBI Kash Patel cho biết các nghi phạm khai nhận là thành viên nhánh cực đoan của tổ chức Turtle Island Liberation Front, dự định đánh bom vào đêm giao thừa tại 5 địa điểm khác nhau trên khắp Los Angeles.

Cơ quan Công tố viên Liên bang Mỹ nói rằng các vụ bắt giữ này nằm trong nỗ lực của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm đối phó với các mối đe dọa khủng bố tại Mỹ. Nhóm nghi phạm bị cáo buộc nhắm mục tiêu vào các công ty của Mỹ, song chi tiết không được nêu rõ.

Australia đang chìm trong không khí tang thương sau vụ xả súng nghiêm trọng nhất trong gần ba thập niên, xảy ra tại bãi biển Bondi Sydney, khiến ít nhất 16 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương. Vụ việc không chỉ gây chấn động dư luận mà còn làm dấy lên lo ngại về nguy cơ cực đoan hóa và hiệu quả của luật kiểm soát súng hiện hành.
Vụ tấn công diễn ra trong lễ mừng Hanukkah của cộng đồng Do Thái, khi hai đối tượng là cha con đã nổ súng vào đám đông. Người cha, 50 tuổi, bị lực lượng an ninh bắn hạ tại chỗ, trong khi người con trai 24 tuổi đang trong tình trạng nguy kịch tại bệnh viện.

Cảnh sát Australia xác nhận các nghi phạm là hai cha con, song chưa công bố chính thức danh tính. Truyền thông địa phương cho biết họ là Sajid Akram và Naveed Akram. Theo Bộ trưởng Nội vụ Tony Burke, người cha nhập cảnh Úc năm 1998 theo diện du học và cư trú hợp pháp, còn người con sinh ra tại Australia và là công dân nước này

Theo các nguồn tin, cảnh sát phát hiện hai lá cờ của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) trong xe của các nghi phạm, làm dấy lên nghi vấn về động cơ khủng bố. Một số nguồn tin cho biết hai đối tượng được cho là đã tuyên thệ trung thành với IS, song Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định, hiện chưa có bằng chứng cho thấy họ là thành viên của một tổ chức khủng bố có tổ chức, dù hành động mang dấu ấn cực đoan rõ rệt.

Đáng chú ý, nghi phạm lớn tuổi sở hữu giấy phép sử dụng súng từ năm 2015 và đăng ký hợp pháp sáu khẩu súng.

Ủy viên Cảnh sát bang New South Wales Mal Lanyon cho hay, cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra toàn diện động cơ, quá trình cực đoan hóa cũng như các lỗ hổng trong công tác giám sát sau cấp phép sử dụng súng. Ông cho biết: “Nhiều yếu tố vẫn đang được làm rõ và chưa thể đưa ra kết luận cuối cùng”.

Vụ việc đã nhanh chóng thổi bùng tranh luận về hiệu quả của luật kiểm soát súng tại Australia, quốc gia vốn được xem là có hệ thống quản lý súng nghiêm ngặt hàng đầu thế giới kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996.Phát biểu ngày 15/12, Thủ tướng Anthony Albanese cho biết chính phủ sẽ đề nghị nội các xem xét siết chặt các quy định hiện hành, trong đó có khả năng giới hạn số lượng vũ khí được phép sở hữu và rút ngắn thời hạn hiệu lực của giấy phép. Ông nhấn mạnh: “Con người và hoàn cảnh có thể thay đổi theo thời gian. Giấy phép sử dụng súng không nên được xem là vĩnh viễn”.

Cùng ngày, Thủ hiến bang New South Wales Chris Minns cho biết, chính quyền bang đang cân nhắc triệu tập lại quốc hội địa phương nhằm thúc đẩy nhanh các sửa đổi luật liên quan đến súng đạn.

Vụ xả súng tại Bondi được xem là phép thử lớn đối với hệ thống an ninh và kiểm soát vũ khí của Australia, trong bối cảnh chủ nghĩa cực đoan và các mối đe dọa an ninh phi truyền thống ngày càng phức tạp.