Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, các nhà khoa học Australia đã lập danh mục ung thư nhi khoa đầu tiên, cung cấp những gợi ý mới cho việc phát triển liệu pháp miễn dịch cho các bệnh nhân nhỏ tuổi.

Theo thông cáo báo chí của Viện nghiên cứu y khoa Hudson (Australia) ngày 8/12, Bản đồ mô hình ung thư ở trẻ em (CCMA) được đặt tại viện này và là bộ sưu tập lớn nhất thế giới gồm hơn 400 dòng tế bào ung thư nhi khoa có nguy cơ cao giúp phục vụ cho việc thử nghiệm và phân tích điều trị bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

CCMA xây dựng danh mục ung thư nhi khoa để đẩy nhanh việc khám phá các liệu pháp và dấu ấn sinh học mới cho việc chữa trị. Báo cáo cho biết, ung thư ở trẻ em có thể dẫn đến tử vong do bệnh tật và phản ứng kém với liệu pháp miễn dịch kiểu người lớn, trong khi các liệu pháp hiện tại có thể ảnh hưởng đến cơ thể đang phát triển của trẻ và gây ra tác dụng phụ lâu dài.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích hơn 200 dòng tế bào ung thư ở trẻ em có nguy cơ cao trong bộ sưu tập của CCMA để xác định đặc điểm quan trọng của từng dòng, được gọi là HLA (kháng nguyên bạch cầu ở người) và các tân kháng nguyên tiềm năng với hệ thống miễn dịch.

Tác giả chính của nghiên cứu, bà Claire Xin Sun đến từ Viện Hudson và Đại học Monash (Australia), cho biết HLA là các protein trên bề mặt tế bào mà hệ thống miễn dịch sử dụng để phân biệt giữa “bản thân” và “không phải bản thân”. Sử dụng thông tin này, các nhà nghiên cứu dự đoán loại tân kháng nguyên nào mà mỗi mô hình ung thư có thể tạo ra và biểu hiện như thế nào.

Cũng theo bà Sun, neoantigen là những mảnh protein nhỏ và bất thường được hình thành khi tế bào ung thư đột biến và các loại HLA khác nhau có thể tạo ra các neoantigen khác nhau cho hệ miễn dịch. Việc nhận biết HLA sẽ giúp xác định được loại neoantigen tương ứng.

Nhóm nhà khoa học cho biết thêm nghiên cứu - được công bố trên iScience - giúp họ xác định khối u nào có kháng nguyên có thể tác động được và biến chúng thành “ứng cử viên” cho liệu pháp miễn dịch để có được liệu pháp an toàn và hiệu quả hơn.

VietBF@sưu tập

Phoebe Gates, con gái út của tỷ phú Bill Gates, vừa huy động thành công 30 triệu USD cho Phia - startup ứng dụng AI trong mua sắm trực tuyến do cô đồng sáng lập.


Tỷ phú Bill Gates và con gái Phoebe Gates. Ảnh: Shutterstock
Bloomberg cho biết vòng gọi vốn mới đã nâng định giá Phia lên 180 triệu USD. Phoebe Gates, 23 tuổi, cùng bạn học tại Stanford là Sophia Kianni đồng sáng lập công ty. Phia nhanh chóng thu hút vốn từ nhiều nhà đầu tư tên tuổi, gồm Hailey Bieber, Kris Jenner, cựu giám đốc Meta Sheryl Sandberg và nhà sáng lập Spanx Sara Blakely.

Con gái út của Bill Gates cho tạp chí Vogue biết rằng cha cô không đầu tư vào công ty này, dù nhà sáng lập Microsoft từng công khai ủng hộ định hướng con gái mình theo đuổi.

Phia phát triển một công cụ tìm kiếm tích hợp AI chạy trên Chrome và Safari, cho phép người dùng tìm sản phẩm, so sánh giá và theo dõi giảm giá theo thời gian thực trên nhiều nền tảng bán lẻ và ký gửi. Công ty cho biết công cụ này đã đạt 750.000 lượt tải trong 8 tháng tính đến tháng 11.

Phoebe Gates và Sophia Kianni khởi động ý tưởng từ phòng ký túc xá tại Stanford. Ban đầu, họ thử nghiệm một sản phẩm công nghệ về sức khỏe phụ nữ, sau đó chuyển sang thời trang và cuối cùng phát triển công cụ AI hỗ trợ mua sắm.

Phoebe Gates xem Phia là phép thử đầu tiên trong hành trình khởi nghiệp cuả mình. Cô tốt nghiệp Stanford năm 2024 với bằng sinh học, tập trung vào nghiên cứu sức khỏe phụ nữ và bình đẳng toàn cầu.

Cô là con út trong ba người con của Bill và Melinda Gates. Hai người kết hôn năm 1994 và ly hôn năm 2021 sau 27 năm chung sống, sau khi Melinda bày tỏ lo ngại về các cuộc gặp giữa Bill Gates và Jeffrey Epstein. Bill Gates thừa nhận đây là “sai lầm mà tôi vô cùng hối hận”.

Sau ly hôn, Melinda rời Quỹ Bill & Melinda Gates và nhận 12,5 tỷ USD để triển khai hoạt động thiện nguyện riêng. Bill Gates nhiều lần nói ông sẽ chỉ để lại cho các con dưới 1% tài sản, vì cho rằng việc thừa kế quá lớn không có lợi cho con cái.

VietBF@ sưu tập

Quân đội Mỹ vừa công bố điều tra về những sai sót khiến Washington mất 3 tiêm kích F/A-18 trong đợt triển khai tàu sân bay USS Harry S. Truman đến Trung Đông.
Cuộc điều tra được công bố hồi tuần trước chỉ ra trong khoảng nửa năm, từ tháng 12.2024 - 5.2025, đã xảy ra 4 sự cố liên quan tàu sân bay USS Harry S. Truman, trong đó 3 vụ khiến quân đội Mỹ mất 3 tiêm kích F/A-18 Super Hornet, Business Insider đưa tin hôm 5.12.


Chiến đấu cơ Mỹ trên boong tàu sân bay USS Harry S. Truman

ẢNH: HẢI QUÂN MỸ

Một sự cố xảy ra hồi ngày 28.4, khi con tàu phải ngoặt gấp trên biển Đỏ để tránh tên lửa của lực lượng Houthi, một chiếc F/A-18 đã trượt trên boong tàu và rơi xuống biển. Các điều tra viên nêu rằng liên lạc kém, phanh hỏng và bề mặt sàn trơn trượt đã phần nào gây ra sự cố.

Theo kết quả điều tra, các thủy thủ đang tháo xích và thanh chặn để kéo chiếc tiêm kích vào khoang chứa thì con tàu ngoặt gấp. Phanh trên chiếc F/A-18 cũng không hoạt động, khiến phi cơ trượt về mép boong tàu rơi xuống biển cùng 1 chiếc xe kéo. Thủy thủ đoàn đã kịp thời né tránh và không ai bị thương nghiêm trọng.

Việc kéo máy bay vào khoang chứa là theo kế hoạch, tuy nhiên thủy thủ được cho là đã không nghe thấy thông báo tàu rẽ gấp để kịp thời ứng phó.

Cuộc điều tra của bộ chỉ huy công bố ngày 4.12 cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do phanh của máy bay chiến đấu không đủ lực và thiếu sự liên lạc từ tháp kiểm soát đến các bộ phận làm việc ở boong tàu và khoang chứa.

Ban chỉ huy cũng chỉ ra rằng một lớp chống trượt được phủ trên sàn tàu, với mục đích để giữ cho người và phương tiện không bị trượt, nhưng cũng không hoạt động hiệu quả và chưa được thay từ năm 2018.

Vụ việc khác xảy ra vào tháng 12.2024, khi tàu tuần dương USS Gettysburg của Mỹ bắn nhầm vào tiêm kích F/A-18 đồng đội khi triển khai hệ thống phòng không. Vào tháng 5, Mỹ mất chiếc F/A-18 thứ 3, khi phi cơ hạ cánh trên tàu sân bay thất bại, trượt khỏi sàn đáp và lao xuống biển. Sự cố còn lại của tàu USS Harry S. Truman là khi nó va chạm với một tàu chở dầu hồi tháng 2.

VietBF@sưu tập

Tòa án Nhân dân tối cao Cuba ngày 8.12 đã tuyên án tù chung thân đối với cựu Bộ trưởng Kinh tế Alejandro Gil sau phiên tòa xét xử kín, kết tội ông làm gián điệp, theo Reuters.

Tòa án Nhân dân tối cao Cuba cũng tuyên ông Gil phạm một loạt tội danh tham nhũng trong phiên tòa thứ hai, bao gồm hối lộ, làm giả tài liệu công, lợi dụng chức vụ và trốn thuế. Ông Gil bị kết án 20 năm tù cho những tội danh này.


Ông Alejandro Gil phát biểu tại một cuộc họp báo ở Havana (Cuba) vào ngày 14.10.2021

Ảnh: AFP

"Thông qua các hành vi tham nhũng và lừa gạt, (ông Gil) đã lạm dụng quyền hạn được giao phó để trục lợi cá nhân, nhận tiền từ các công ty nước ngoài và hối lộ các quan chức nhà nước khác để hợp pháp hóa việc mua lại tài sản. Ông ta đã không tuân thủ quy trình làm việc với thông tin mật do mình xử lý, ông ta đã đánh cắp, làm hỏng và cuối cùng đã tiết lộ thông tin đó cho kẻ thù", phán quyết của tòa án viết.

Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong vòng 10 ngày. Hiện chưa có thông tin về phản ứng của cựu Bộ trưởng Gil.

Cựu Bộ trưởng Kinh tế Gil, từng là thân tín của Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel, đã dẫn đầu các cuộc cải cách tiền tệ lớn ở Cuba vào năm 2021.

Cuba truy tố cựu Bộ trưởng Kinh tế và Kế hoạch về tội gián điệp

Sau khi ông Gill bị cách chức vào tháng 2.2024, đã không có thông tin gì về ông cho đến khi phiên tòa diễn ra, làm dấy lên nhiều đồn đoán về tung tích của ông này, theo Reuters.

Vụ án tham nhũng này là vụ án gây chú ý nhất ở Cuba kể từ năm 1989, khi tướng Arnaldo Ochoa, một anh hùng của Cách mạng Cuba năm 1959 do cố lãnh tụ Cuba Fidel Castro lãnh đạo, bị xét xử và xử bắn vì tội buôn ma túy, theo Reuters.

VietBF@sưu tập

Bất chấp thỏa thuận thương mại gần đây giữa hai nước, xuất khẩu hàng hóa của Trung Quốc sang Mỹ vẫn giảm hai chữ số trong tháng 11.

Ngày 8/12, Hải quan Trung Quốc công bố kim ngạch xuất khẩu của nước này tháng 11 tăng 5,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ này vượt dự báo của các nhà phân tích trong khảo sát của Reuters là 3,8%. Xuất khẩu hồi phục sau khi giảm 1,1% trong tháng 10 - lần đầu tiên số liệu này đi xuống trong hơn 1 năm.

Nhập khẩu tháng trước cũng tăng 1,9%. Tuy nhiên, số liệu này thấp hơn nhiều so với dự báo. Tiêu dùng tại Trung Quốc vẫn chịu sức ép khi giá nhà giảm kéo dài và người dân lo thất nghiệp.

Riêng với thị trường Mỹ, kim ngạch xuất khẩu giảm 28,6% trong tháng 11. Đây là tháng thứ 8 liên tiếp số liệu này giảm ở mức hai chữ số, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt thỏa thuận tại Seoul cuối tháng 10. Nhập khẩu từ Mỹ cũng giảm 19% so với cùng kỳ năm ngoái.


Container tại cảng Nam Kinh (Giang Tô, Trung Quốc) tháng 4/2025. Ảnh: CFOTO

"Dù được trì hoãn, mức thuế nhập khẩu Washington áp lên Bắc Kinh vẫn cao so với nhiều nước khác. Tình hình hiện tại có thể trở thành trạng thái bình thường mới", Gary Ng - nhà kinh tế học cấp cao tại Natixis nhận định. Ông cho rằng các hãng xuất khẩu Trung Quốc có thể tiếp tục tận dụng nhà máy ở nước khác để xuất hàng sang Trung Quốc.

Viện Kinh tế quốc tế Peterson tính toán trung bình hàng Trung Quốc xuất sang Mỹ chịu thuế 47,5%. Trong khi đó, hàng từ quốc gia này xuất sang Bắc Kinh chịu thuế 32%.

Tính từ đầu năm, hàng Trung Quốc xuất sang Mỹ giảm 18,9% so với năm ngoái. Mức giảm ở chiều ngược lại là 13,2%.

Dù vậy, thương mại của Trung Quốc được bù đắp bởi các thị trường khác, như Đông Nam Á và Liên minh châu Âu. Trong tháng 11, xuất khẩu sang ASEAN và EU tăng lần lượt 8% và 15%. Trong 11 tháng đầu năm, xuất khẩu của nước này tăng 5,4% so với năm ngoái. Xuất khẩu giảm 0,6%. Thặng dư thương mại vì thế lên 1.076 tỷ USD.

VietBF@sưu tập

Thuế quan của ông Trump, quan hệ thương mại Mỹ - Trung, làn sóng đầu tư AI là những vấn đề có thể định hình kinh tế toàn cầu 2026.

Chính sách thuế quan của Mỹ

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu 2026 giảm còn 2,3%, từ mức 4,2% của 2025, do tác động toàn diện của thuế quan Mỹ lên đầu tư và tiêu dùng.

Tổng thư ký OECD Mathias Cormann cho rằng tác động từ chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump đến nay tương đối nhẹ, chưa phát huy đầy đủ. "Tác động toàn diện sẽ rõ ràng hơn từ đầu năm sau, khi lượng hàng tích trữ của các công ty đã giảm", ông nhận định.

Hiện thuế mức trung bình hóa nhập khẩu vào Mỹ phải chịu là khoảng 16%. Ở kịch bản lạc quan, Ngân hàng đầu tư ING (Hà Lan) cho rằng mức thuế này có thể giảm theo hai cách. Một là chính quyền Tổng thống Trump chủ động giảm thuế trước cuộc bầu cử giữa kỳ năm sau, tương tự động thái đưa ra với nông sản gần đây.

Hai là Tòa án Tối cao phán quyết các mức thuế quan được Tổng thống áp dụng theo quyền hạn khẩn cấp là bất hợp pháp và cần bãi bỏ. Khi ấy, ông Trump cần viện dẫn các cơ sở pháp lý khác để áp thuế. Nhưng nhìn chung, cả hai hướng đều sẽ khiến thuế quan trung bình của Mỹ thấp hơn, giúp lạm phát giảm, GDP tăng.

Quan hệ thương mại Mỹ - Trung


Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hội đàm tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10. Ảnh AP

Căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã hạ nhiệt sau cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng 10, dẫn tới quyết định gia hạn ngừng trả đũa, dỡ bỏ các rào cản thương mại khác.

Tuần trước, Đại diện Thương mại Jamieson Greer cho biết Trung Quốc đã tuân thủ các điều khoản thỏa thuận song phương và hoàn thành khoảng "một phần ba" cam kết mua đậu nành cho vụ mùa này.

Hôm 5/12, ông Greer cùng Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã có cuộc gọi video "sâu sắc và mang tính xây dựng" với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong. Hai bên cam kết duy trì mối quan hệ ổn định và giải quyết "những lo ngại tương ứng" về thương mại và kinh tế, theo Xinhua.

Diễn biến này mở ra triển vọng tích cực vì về lý thuyết, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ giữ nguyên thuế quan và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đã có trong phần lớn năm 2026. Tuy nhiên, ING cho rằng thỏa thuận vẫn mong manh và bất cứ sai sót nào cũng có thể khiến tình hình bất ổn trở lại.

Trong kịch bản xấu, các rào cản phi thuế quan từ Trung Quốc như kiểm soát đất hiếm có thể bị siết chặt, dẫn đến thiếu hụt và tăng giá chip, ôtô và sản phẩm quốc phòng, dẫn đến lạm phát cao hơn.

Giá dầu phụ thuộc địa chính trị

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) dự báo giá dầu thô sẽ tiếp tục giảm do tồn kho toàn cầu vẫn tăng. Cơ quan này dự kiến giá dầu Brent sẽ đạt mức trung bình 69 USD mỗi thùng năm nay và giảm xuống 55 USD mỗi thùng vào 2026.

Trong kịch bản bất lợi, giá dầu có thể nhích nếu các xung đột địa chính trị phức tạp hơn. ING cho rằng rủi ro lớn nhất là biến động nguồn cung từ Nga. Nước này sản xuất 9,3 triệu thùng mỗi ngày vào tháng 10, chiếm 9% nguồn cung toàn cầu.

Sản lượng có thể ảnh hưởng nếu Mỹ và đồng minh siết thêm các biện pháp trừng phạt và Ukraine tấn công vào các cơ sở hạ tầng năng lượng. Mới đây, G7 ra sáng kiến thay biện pháp áp giá trần bằng cách cấm hoàn toàn các hãng tàu phương Tây chở dầu của Nga, dự kiến hiệu lực từ đầu 2026.

Nhiều chuyên gia tin rằng Nga vẫn sẽ lách được trừng phạt. Trường hợp bị khóa chặt hơn, giá dầu Brent trung bình năm sau có thể lên mức 57 USD mỗi thùng. Ngoài ra, leo thang gần đây giữa Mỹ và Venezuela cũng tạo bất định về nguồn cung Venezuela. Trong khi, lệnh ngừng bắn Israel - Gaza mong manh, khiến rủi ro nguồn cung Trung Đông có thể trở lại.

Thâm hụt ngân sách ở phương Tây

Nhà đầu tư trái phiếu đến nay vẫn khá thờ ơ với mức thâm hụt ngân sách lớn của Mỹ. Nhưng tình hình tài khóa nước này rất mong manh, theo ING. Thâm hụt ngân sách dự báo duy trì ở mức 6-7% trong thời gian dài.

Vì vậy, có nguy cơ nhà đầu tư chùn bước trước các đợt phát hành trái phiếu chính phủ mới của Mỹ, đặc biệt là nếu chi tiêu tài khóa quá mức trong khi dấu hiệu lạm phát quay lại và chính sách tiền tệ nới lỏng.

Châu Âu cũng dễ tổn thương. Tình hình nợ công tại Pháp có thể lan rộng khi áp lực chi tiêu tăng, đặc biệt là cho quốc phòng. Lợi suất trái phiếu có thể tăng vọt và tác động kinh tế phụ thuộc vào phản ứng của ngân hàng trung ương.

Nếu các ngân hàng trung ương không ra tay thu mua trái phiếu chính phủ quy mô lớn, các chính phủ phương Tây sẽ buộc phải đưa ra các lựa chọn thắt lưng buộc bụng, dẫn đến hệ quả là tăng trưởng suy giảm.

Ông Trump phát 2.000 USD mỗi người dân

Giữa tháng 11, Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất phát cho 150 triệu người dân khoản "cổ tức thuế quan" trị giá tối thiểu 2.000 USD. Giới quan sát nhận định đây là một phần trong nỗ lực hạ nhiệt áp lực lên đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ, đặc biệt là trong vấn đề chi phí sinh hoạt tăng cao.

Ý tưởng này gợi nhớ gói kích thích thời Covid, với các đợt phát tiền từng thổi bùng lạm phát. ING ước tính khoảng 60% người tiêu dùng Mỹ được tiếp cận gói "cổ tức thuế quan" nếu thực thi, giúp tăng trưởng của Mỹ cao hơn.

Tuy nhiên, hiệu quả thúc đẩy tăng trưởng sẽ yếu hơn đợt kích thích thời đại dịch. Trong khi, lạm phát có khả năng leo thang, khiến Fed trở nên diều hâu hơn.

Triển vọng người châu Âu nới hầu bao

Theo Ủy ban Châu Âu, niềm tin người tiêu dùng tại EU giảm xuống -13,6 điểm vào tháng 11, từ mức -13,5 điểm hồi tháng 10. Để dễ hình dung, chỉ số này từng đạt mức cao nhất mọi thời đại là -1,9 điểm vào tháng 12/1989 và mức kỷ lục -28,3 điểm vào tháng 9/2022.

Trong khi thận trọng chi tiêu, người dân châu Âu đang tích cực tiết kiệm. Tỷ lệ tiết kiệm hộ gia đình khu vực đồng euro đã tăng lên 15,4% trong quý II, so với 15,2% vào quý I và cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với trước Covid.

Sau khủng hoảng năng lượng 2022, người dân châu Âu đã có thời gian khôi phục lại tiền tiết kiệm, thuận lợi nhờ lạm phát ổn định ở mức 2%. Do đó, ING dự báo người tiêu dùng nơi đây có thể bắt đầu chi tiêu thoải mái hơn vào năm 2026.

Động lực càng rõ nét nếu các chính phủ giải quyết xong các bất ổn về chính sách liên quan đến lương hưu. Trong triển vọng này, tăng trưởng ở eurozone có thể cao hơn xu hướng hiện tại, ở mức khoảng 1,5% mỗi năm. Khi ấy, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có thể tăng lãi suất cuối 2026.

Thị trường bất động sản Trung Quốc

Sau khi ổn định đầu 2025, đà giảm giá trên thị trường nhà đất Trung Quốc tăng tốc trở lại từ giữa năm. Giá giảm, tồn kho cao, đầu tư bất động sản yếu tiếp tục gây áp lực lên nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Nỗi lo các nhà phát triển bất động sản vỡ nợ quay lại, khi Vanke gần đây xin hoãn thanh toán trái phiếu thêm một năm.

Bắc Kinh đã tung ra nhiều chính sách hỗ trợ thị trường năm 2024 nhưng các biện pháp can thiệp đã thưa hơn gần đây, khi ngày càng nhiều ý kiến muốn để thị trường tự điều chỉnh hoàn toàn trong vài năm tới.

Tuy nhiên, điều này có thể dẫn đến hệ lụy nếu không được kiểm soát. Tài sản hộ gia đình nguy cơ sụt giảm, chất lượng tài sản ngân hàng xấu đi, kèm theo tâm lý bi quan kéo dài. Tất cả đều là "gió ngược" đối với nỗ lực chuyển sang tăng trưởng dựa vào nhu cầu nội địa của Trung Quốc, làm giảm triển vọng trong ngắn hạn.

Các rủi ro quanh làn sóng đầu tư AI

Nhiều nhà kinh tế kỳ vọng AI sẽ thúc đẩy năng suất và kéo giảm lạm phát. Nhưng vẫn còn một số rủi ro khác hiện hữu. ING cho rằng trong ngắn hạn, đầu tư lớn vào hạ tầng AI có thể chèn ép các hoạt động kinh tế khác. Đơn cử, các trung tâm dữ liệu dự kiến chiếm đến 10% nhu cầu điện của Mỹ năm 2030.

Trên toàn cầu, áp lực năng lượng có thể đẩy giá cả leo thang và nguy cơ thiếu điện. Đầu tư ồ ạt vào AI cũng có thể dẫn đến thiếu hụt nguồn cung nhân sự trong ngành hạ tầng, xây dựng, trong bối cảnh Mỹ và châu Âu siết nhập cư. Kết quả là lương tăng, dẫn đến lạm phát, các ngân hàng trung ương quay lại thắt chặt tiền tệ.

Ngoài ra, làn sóng đầu tư AI tiếp tục đặt câu hỏi về hiệu quả của hàng tỷ USD đổ vào phần cứng, phần mềm và các ngành liên quan. Với Mỹ, kịch bản "bong bóng" AI vỡ sẽ khiến cổ phiếu các công ty công nghệ giảm mạnh, tác động đến 20% nhóm người Mỹ có thu nhập cao.

Tài sản hộ gia đình giảm kéo theo tiêu dùng đi xuống trong năm 2026. Nhìn chung, nếu "bong bóng" AI vỡ, Mỹ nguy cơ rơi vào suy thoái, Cục dự trữ liên bang (Fed) cắt giảm lãi suất mạnh hơn, trong khi châu Âu ít bị ảnh hưởng hơn.

Khả năng chấm dứt xung đột Ukraine

Năm 2026, nếu đàm phán hòa bình Nga - Ukraine thành công, tác động kinh tế sẽ phụ thuộc vào mức độ giải quyết các vấn đề khó của hai bên, như việc công nhận lãnh thổ và độ bền vững của thỏa thuận.

Trong kịch bản lạc quan, khi đạt được thỏa thuận dài hạn đáng tin cậy và nhà đầu tư cảm thấy an tâm, nỗ lực tái thiết Ukraine sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa lớn cho kinh tế, đặc biệt về niềm tin tại Đông Âu.

Giá năng lượng thấp hơn, nhờ phương Tây dỡ bỏ trừng phạt dầu Nga khi chấm dứt xung đột cũng sẽ kích thích tiêu dùng toàn cầu. Tuy nhiên, tác động không quá lớn do Nga vẫn duy trì nguồn cung tương đối tốt các năm qua.

Trong khi, tác động lên thị trường khí đốt sẽ lớn hơn nếu châu Âu nối lại tiêu thụ khí đốt từ Nga. Giá năng lượng các loại nhìn chung đi xuống sẽ thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu. Nhờ vậy, một số ngân hàng trung ương có thể chuyển sang thái độ ôn hòa hơn khi rủi ro lạm phát dần mờ nhạt.

VietBF@sưu tập

“Ăn mỡ lợn sẽ béo phì, tắc mạch máu, người lớn tuổi càng phải tránh”. Đây là quan niệm đã in sâu trong đầu rất nhiều người.

Thế nhưng bà Trương, 56 tuổi ở Trung Quốc, lại có suy nghĩ hoàn toàn trái ngược. Bà bảo: “Từ bé tôi đã mê mỡ lợn. Xào rau, rim thịt, nấu mì mà thiếu mỡ lợn coi như không có hương vị”. Con cái khuyên ngăn không biết bao lần vì lo mỡ lợn nhiều chất béo, cholesterol cao, dễ gây cao huyết áp, mỡ máu. Nhưng bà vẫn giữ thói quen đó, đến mức ngay cả luộc rau cũng chan một muỗng mỡ lợn.

Được gia đình thúc ép mãi, bà đi khám tổng quát sau 1 năm rưỡi duy trì thói quen. Ai cũng nghĩ kết quả chắc “đầy bất ổn”, nhưng khi cầm bảng xét nghiệm, bác sĩ lại ngỡ ngàng: “Huyết áp, mỡ máu, đường huyết đều bình thường, thậm chí còn tốt hơn năm trước. Cô ăn uống kiểu gì vậy?”.

Bà cười đáp: “Tôi chẳng ăn gì đặc biệt, chỉ là bữa nào cũng có mỡ lợn”. Bác sĩ càng tò mò, hỏi kỹ hơn và phát hiện: Bí quyết không nằm ở mỡ lợn, mà ở 3 thói quen ăn rất ít người làm đúng.



Mỡ lợn chỉ là phần nổi, phương pháp mới là cốt lõi

- Ít nhưng chuẩn, mỗi bữa không hơn 1 muỗng nhỏ: Bà chỉ dùng 5-8g mỡ lợn cho một món, đủ tạo mùi thơm nhưng không gây ngấy. Khoa học cho thấy người trưởng thành chỉ nên dùng tổng lượng dầu mỡ 25-30g/ngày, không vượt quá mức này cơ thể vẫn kiểm soát được.

- Chỉ dùng mỡ lợn tự thắng, từ thịt lợn quê, không đồ công nghiệp: Bà tự thắng mỡ từ thịt lợn quê, không chất bảo quản, không phụ gia. Trong khi đó, mỡ lợn đóng gói có thể qua xử lý, thêm hóa chất, mất an toàn.

- Ăn mỡ nhưng phải “gánh” bằng rau, đạm, ngũ cốc: Mỗi bữa bà đều có rau xanh, khoai lang, bắp, yến mạch, kèm cá, trứng, thịt nạc. Chất xơ giúp giảm hấp thu chất béo, bữa ăn đủ dinh dưỡng, không tăng cân.

Mỡ lợn không phải “kẻ tội đồ” nếu biết dùng đúng

3 nhóm người có thể hưởng lợi khi ăn mỡ lợn vừa phải:

- Người tiêu hóa kém, cần năng lượng nhanh.

- Người thiếu vitamin tan trong dầu (A, D, E).

- Người sống vùng lạnh, lao động nặng.

Nhưng ăn mỡ heo sai cách thì lợi hóa hại, lưu ý: Không quá 30g/ngày; Không ăn duy nhất một loại dầu; Mỡ có mùi lạ, đục, đổi màu phải bỏ ngay.

Câu chuyện của bà Trương cho thấy không có thực phẩm tuyệt đối xấu, chỉ có cách ăn sai mới gây nguy hiểm. Trong bối cảnh nhiều người chạy theo chế độ “ăn không dầu”, hoặc chỉ dùng dầu thực vật, việc hiểu đúng mới là chìa khóa để cơ thể hấp thụ trọn vẹn dinh dưỡng.

Mỹ đang bước vào cuộc “đại giải phóng dòng sông”, phá bỏ hàng nghìn con đập để giảm nguy cơ thảm họa, phục hồi hệ sinh thái và bảo vệ cộng đồng bản địa, mở đường cho phát triển bền vững lâu dài.


Sau nhiều thập kỷ xây đập, Mỹ chuyển hướng táo bạo sang dỡ bỏ hàng loạt đập để giảm rủi ro lũ lụt, cắt chi phí sửa chữa, khôi phục đa dạng sinh học và đảm bảo an toàn cho hàng triệu người. Ảnh: usace.army.mil

Theo trang tin eurasiareview.com mới đây, sau nhiều thế kỷ xây dựng đập để phục vụ phát triển kinh tế, Mỹ đang chứng kiến một xu hướng ngược lại đầy ấn tượng: phá bỏ hàng nghìn con đập để khôi phục dòng chảy tự nhiên của sông. Đây không chỉ là vấn đề môi trường mà còn liên quan đến an toàn công cộng, quyền lợi cộng đồng bản địa và tương lai bền vững.

Di sản nặng nề của kỷ nguyên xây đập

Mỹ hiện có hơn 550.000 con đập trải dài khắp đất nước. Người châu Âu bắt đầu xây đập ngay sau khi đến Bắc Mỹ, với đập Old Oaken Bucket Pond của Massachusetts được xây dựng từ năm 1640. Từ năm 1950 đến 1979, nước Mỹ trung bình xây dựng khoảng 1.700 con đập mỗi năm.

Các con đập từng đóng vai trò quan trọng trong việc tưới tiêu hàng triệu mẫu đất khô cằn, cung cấp nước uống cho các thành phố, sản xuất điện năng và kiểm soát lũ lụt.

Tuy nhiên, những con đập đã gây ra thiệt hại nặng nề cho hệ sinh thái nước ngọt. Đa dạng sinh học nước ngọt hiện nằm trong số những vấn đề bị đe dọa nhất trên hành tinh. Ở Bắc Mỹ, gần 40% cá đang bị đe dọa và 61 loài đã biến mất kể từ năm 1900.

Các con đập chặn đường di chuyển của cá di cư, ngăn cản chúng tiếp cận môi trường sống thượng nguồn để sinh sản và kiếm ăn. Hồ chứa phía sau đập biến sông thành hồ nước không tự nhiên, khiến cá hồi non phải di chuyển qua dòng nước chảy chậm, tiêu tốn nhiều năng lượng và dễ trở thành mồi cho động vật săn mồi. Nước ấm trong hồ chứa cũng có thể khiến một số loài cá bị chết.

Vấn đề an toàn và kinh tế

Hiệp hội Kỹ sư Xây dựng Mỹ đã cho mức độ an toàn đập của quốc gia là "D" vào năm 2021. Đến năm 2019, có hơn 15.000 con đập ở mức "nguy hiểm cao", nơi sự cố vỡ đập có thể dẫn đến thiệt hại về nhân mạng. Tuổi trung bình của các con đập là 57 năm và có hơn 8.000 con đập đã vượt quá 90 năm tuổi.

Theo báo cáo của Hiệp hội Kỹ sư Xây dựng Mỹ (ASCE) năm 2021, tính đến năm 2024, Mỹ cần 165 tỷ USD để phục hồi các con đập không thuộc liên bang cần sửa chữa và 27 tỷ USD nữa cho các con đập liên bang. Tại các đập nước tương đối thấp, khoảng 1.400 người đã chết đuối do tác động thủy lực không an toàn. Riêng đập Dock Street cao khoảng 1,8m ở Harrisburg, Pennsylvania, đã cướp đi sinh mạng của 31 người từ năm 1913 đến tháng 4/2025.

Một cơn bão lớn vào năm 2023 đã nhấn chìm Montpelier, Vermont, và các chuyên gia phát hiện rằng các con đập thực sự khiến tình trạng lũ lụt trở nên tồi tệ hơn. Biến đổi khí hậu đang gia tăng tần suất và cường độ của các cơn bão, đặt ra nhiều thách thức hơn nữa cho các con đập cũ, lâu năm.

Phong trào dỡ bỏ đập

Kể từ năm 2000, Mỹ đã phá bỏ nhiều đập hơn số đập xây dựng. "Phong trào" dỡ bỏ đập ngày càng phát triển đã dẫn đến việc khoảng 2.200 con đập bị phá bỏ, hầu hết được thực hiện trong 25 năm qua.
Trong nhiều trường hợp, việc phá dỡ đập rẻ hơn so với việc tân trang để đáp ứng các luật an toàn hiện đại. Đáng chú ý, chỉ có 3% số đập thủy điện. Brian Graber, Giám đốc cấp cao của River Restoration tại American Rivers, cho biết vấn đề thực sự nằm ở an toàn và kinh tế, khi các chủ đập đang lựa chọn loại bỏ những tài sản kém hiệu quả.

American Rivers đã đặt mục tiêu đầy tham vọng là hợp tác dỡ bỏ 30.000 đập và mở rộng gần 500.000 km sông vào năm 2050. Công việc này được hỗ trợ bởi các nhóm kết nối thủy lợi hiện đang hoạt động tại 26 tiểu bang và con số vẫn tiếp tục tăng.

Tóm lại, việc mở cửa các dòng sông không chỉ giúp phục hồi hệ sinh thái mà còn mở ra cơ hội trồng trọt lương thực bền vững, tạo năng lượng sạch không gây tuyệt chủng cho một số loài, và xây dựng cộng đồng công bằng hơn cho tất cả mọi người.

VietBF@sưu tập

Những động thái ngoại giao mới của Washington khiến châu Âu lo ngại Mỹ đang nghiêng về lập trường của Nga, có thể buộc Ukraine chấp nhận các điều kiện bất lợi trong kế hoạch hòa bình do chính quyền của Tổng thống Trump thúc đẩy.


Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) trong cuộc gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng ngày 28/2/2025. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Theo tờ Thời báo Los Angeles, nỗ lực ngoại giao mới của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm giải quyết cuộc chiến Nga - Ukraine đang gây ra mối lo ngại sâu sắc trong các chính phủ châu Âu. Nhiều nhà ngoại giao và lãnh đạo châu Âu bày tỏ e ngại rằng Washington đang chuẩn bị đưa ra một tối hậu thư cho Kiev, có thể theo các điều kiện có lợi cho Moskva.

Sự lo lắng này bắt nguồn từ hàng loạt hoạt động ngoại giao gần đây, khiến giới ngoại giao Ukraine và châu Âu lo rằng Tổng thống Trump và các cố vấn hàng đầu của ông đã chấp nhận yêu cầu của Nga liên quan đến cuộc chiến. Đây là động thái "chập chờn" mới nhất trong chính sách của Tổng thống Trump đối với Ukraine kể từ khi trở lại Nhà Trắng hồi đầu năm nay, mặc dù ông đã nhiều lần đảo ngược lập trường của mình trong quá khứ.

Chiến lược an ninh mới gây bất an

Mối quan ngại này càng gia tăng khi chính quyền Mỹ công bố tài liệu Chiến lược An ninh Quốc gia vào cuối tuần trước. Tài liệu này khẳng định rằng châu Âu có "kỳ vọng không thực tế" về kết quả của cuộc chiến và cho rằng Washington sẽ ủng hộ "sự phản kháng" chính trị đối với "quỹ đạo hiện tại" của châu Âu.

Đáng chú ý, tài liệu này còn đề xuất rằng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), xét về cả nhận thức và thực tiễn, không nên được coi là một liên minh đang mở rộng. Trong một cuộc thảo luận giữa các nhà lãnh đạo châu Âu gần đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã phát biểu: "Có khả năng Mỹ sẽ "phản bội Ukraine về vấn đề lãnh thổ mà không làm rõ về các đảm bảo an ninh". Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng bày tỏ sự hoài nghi về cách tiếp cận của Mỹ, nhận định rằng: "Họ đang chơi trò chơi, với cả các bạn và với chúng tôi".

Các cố vấn của Tổng thống Trump, dẫn đầu là đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner, đang dẫn đầu nỗ lực xây dựng một kế hoạch hòa bình. Khung hiện tại dựa trên một tài liệu 28 điểm do phía Mỹ soạn thảo với sự tham vấn của phía Nga.

Các cố vấn này dường như đang ủng hộ một kế hoạch buộc Ukraine phải nhượng bộ lãnh thổ để đổi lấy các cam kết không ràng buộc nhằm bảo vệ những gì còn lại của Kiev trong tương lai. Điều này đi ngược lại với lập trường của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, người đã khẳng định rằng toàn vẹn lãnh thổ của đất nước và các đảm bảo an ninh trong tương lai phải là nền tảng của một thỏa thuận hòa bình khả thi.

Việc này diễn ra ngay cả khi một cuộc thăm dò gần đây của Gallup cho thấy người Mỹ hoàn toàn phản đối cách tiếp cận hiện tại của ông Trump với tỷ lệ 2:1, đặc biệt là việc buộc Ukraine phải từ bỏ chủ quyền lãnh thổ.

Nguy cơ cắt giảm viện trợ và tác động chiến trường

Hiện tại, Mỹ đã dừng viện trợ trực tiếp cho nỗ lực duy trì chiến sự của Ukraine, thay vào đó đồng ý với một thỏa thuận của NATO bán vũ khí và thiết bị cho châu Âu, sau đó được cung cấp cho Kiev.

Các chuyên gia lo ngại rằng Tổng thống Trump có thể gây nguy hiểm cho khả năng chiến đấu của Ukraine nếu cuối cùng ông mất kiên nhẫn. Brian Taylor, Giám đốc Viện Moynihan về các vấn đề toàn cầu tại Đại học Syracuse, nhận định rằng nếu Mỹ ngừng cả việc bán vũ khí cho các nước châu Âu, "thì châu Âu sẽ phải tiếp tục con đường mà họ đang đi, đó là tăng cường năng lực sản xuất quốc phòng của chính mình".

Các nhà lãnh đạo châu Âu, trong đó có Thủ tướng Anh Keir Starmer, đã kêu gọi Tổng thống Trump tiếp tục kiên định ủng hộ Ukraine.

Trong bối cảnh trên, các nhà lãnh đạo châu Âu đang tranh luận về việc có nên triển khai một phần trong số 220 tỷ USD tài sản của Nga bị đóng băng tại các ngân hàng châu Âu, chuyển thành viện trợ cho Kiev hay giữ lại như một điểm đàm phán.

Kyle Balzer, học giả tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, nhận định rằng: "Tăng trưởng kinh tế của Nga đã bị ảnh hưởng nặng nề do giá năng lượng giảm và gánh nặng quốc phòng ngày càng tăng". Ông Balzer nhấn mạnh, áp lực này "sẽ chỉ có tác động quyết định nếu chính quyền Trump không để Điện Kremlin hy vọng" rằng Nga có thể đạt được một thỏa thuận thuận lợi. Mặc dù Mỹ vẫn cung cấp hỗ trợ tình báo quan trọng, nhưng sự bất ổn trong chính sách của Washington đang buộc châu Âu phải đối mặt với một tương lai không chắc chắn cho Ukraine.

VietBF@sưu tập

Ngày 8/12, cháy rừng đã xảy ra tại núi Myogi - điểm leo núi và thắng cảnh nổi tiếng thuộc tỉnh Gunma, phía Tây Bắc thủ đô Tokyo của Nhật Bản.


Lửa bốc ngùn ngụt từ đám cháy rừng tại Taree, New South Wales, Australia. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Theo thông tin từ lực lượng chức năng, một người leo núi đã lập tức gọi điện báo khẩn cấp ngay sau khi nhìn thấy lửa bùng lên trong khu rừng thuộc thành phố Tomioka, nơi bao gồm một phần ngọn núi này. Chính quyền tỉnh Gunma và tỉnh Saitama đã ngay lập tức điều động 2 trực thăng để thực hiện nhiều lượt thả nước xuống khu vực cháy. Tuy nhiên, đám cháy vẫn tiếp tục lan rộng. Tính đến chiều 8/12, ít nhất 8 ha rừng đã bị thiêu rụi. Hiện chưa ghi nhận thiệt hại về nhà cửa hay trường hợp bị thương,

Do tình hình diễn biến phức tạp, chính quyền tỉnh Gunma đã chính thức yêu cầu Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) hỗ trợ theo Luật Cứu trợ Thiên tai. Theo kế hoạch, trực thăng của SDF sẽ bắt đầu các kế hoạch chữa cháy từ sáng 9/12.

Núi Myogi được xếp hạng danh thắng quốc gia và là điểm đến yêu thích của du khách cũng như người leo núi quanh năm. Do đó, vụ cháy trên gây lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường cảnh quan của khu vực.

VietBF@sưu tập

Với công thức kho cá bống dưới đây bạn sẽ có một món ăn sắn chắc, không tanh.

của người Việt, đặc biệt ở miền Trung và miền Nam. Vị béo ngọt của cá bống, hòa quyện cùng hương thơm nồng của tiêu xay, chút cay nhẹ của ớt sừng và nước kho sánh vàng cánh gián khiến bất kỳ ai cũng phải xuýt xoa. Chỉ cần một nồi cơm trắng nóng hổi là cả nhà có thể ăn sạch nồi cá trong tích tắc!



Nguyên liệu cần chuẩn bị
Cá bống tươi: 500gr

Ớt sừng đỏ: 8-10 trái

Hành tím, tỏi: mỗi loại 50gr

Hành lá, ngò rí: 50gr

Tiêu sọ giã nhuyễn hoặc tiêu hạt: 2 muỗng cà phê

Gia vị ướp, kho: 2 muỗng canh nước mắm ngon, 2 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê hạt nêm, ½ muỗng cà phê bột ngọt, 1 muỗng cà phê nghệ bột , dầu ăn, chút muối.

Mẹo chọn cá bống tươi ngon
Chọn cá có thân tròn trịa, da sáng bóng, vảy óng ánh, mắt trong và hơi lồi. Dùng tay ấn nhẹ vào thân cá thấy săn chắc, đàn hồi tốt, không lõm xuống. Cá tươi sẽ không có mùi tanh nồng hay nhớt quá nhiều. Tránh mua cá thân mềm nhũn, mắt đục hoặc có mùi ươn.

Cách làm cá bống kho tiêu chuẩn vị
Bước 1: Sơ chế cá

Đánh sạch vảy, dùng muối hạt chà xát nhẹ để khử hết nhớt và mùi tanh. Cắt bỏ ruột, nếu cá có trứng thì giữ lại (rất béo ngon). Rửa sạch, để ráo.Hành tím, tỏi băm nhuyễn. Hành lá cắt khúc 3cm, ngò rí cắt nhỏ. Ớt rửa sạch, để nguyên trái.

Bước 2: Ướp cá

Cho cá vào tô lớn, thêm: 1 muỗng canh đường + 1 muỗng canh nước mắm + 1 muỗng cà phê hạt nêm + ½ muỗng cà phê bột ngọt + 1 muỗng cà phê tiêu giã nhuyễn + chút nghệ bột. Trộn đều nhẹ tay, ướp 30-45 phút cho cá thấm sâu.

Bước 3: Thắng nước màu và kho cá

Phi thơm hành tỏi với 2 muỗng canh dầu ăn, để riêng. Cho 2 muỗng canh đường vào nồi đất, thắng lửa nhỏ đến khi đường tan chảy và chuyển màu nâu cánh gián thì cho ngay 1 chén nước lọc vào, đun sôi rồi tắt bếp để nguội bớt (nước hàng này giúp món kho lên màu đẹp và thơm).

Xếp cá đã ướp vào nồi, rải ớt sừng, tiêu hạt và hành tỏi phi lên trên. Chan nước hàng vừa thắng vào sao cho nước xâm xấp mặt cá. Đun lửa vừa đến khi sôi thì hạ lửa liu riu, kho khoảng 35-45 phút. Thỉnh thoảng lắc nhẹ nồi (không khuấy mạnh để cá khỏi nát). Khi nước kho sệt lại, cá ngấm đều gia vị, có màu nâu óng ánh là đạt.

Bước 4: Thành phẩm

Cá bống kho tiêu đạt chuẩn sẽ có màu nâu cánh gián đẹp mắt, nước kho sánh đặc bám chặt vào từng con cá. Miếng cá săn chắc, thơm nồng mùi tiêu, vị mặn ngọt hài hòa, cay nhẹ ở hậu vị. Gắp một miếng cá kèm chút nước kho chan lên cơm nóng, thêm dĩa rau luộc là “hết sảy”!

Sự ra đi của nghệ sĩ Thương Tín khiến đồng nghiệp, khán giả Việt vô cùng tiếc thương.

Mới đây, showbiz Việt nhận tin buồn nghệ sĩ Thương Tín đã qua đời ở tuổi 70. Nam diễn viên mất tại nhà riêng ở Khánh Hòa vào ngày 8/12 vì tuổi cao sức yếu. Gia đình đang lo liệu hậu sự cho cố nghệ sĩ.

Trước khi Thương Tín mất, vào tháng 11, nhạc sĩ Tô Hiếu - người đã nhiều năm đứng ra giúp đỡ, chăm sóc cho biểu tượng của màn ảnh Việt thập niên 80-90, từng chia sẻ về tình trạng của Thương Tín. Khi đó, nam diễn viên được cho biết phải ngồi 1 chỗ, không thể đi lại, sa sút tinh thần, hơi trầm cảm và cảm thấy cuộc sống không còn niềm vui. Đặc biệt, điều làm Thương Tín suy sụp, canh cánh nhất chính là con gái. Ông muốn gặp con nhưng mẹ bé không cho gặp và cũng cắt đứt liên lạc với Thương Tín.



Đầu năm 2021, Thương Tín bị đột quỵ và sức khỏe suy yếu dần. Đến tháng 9/2024, ông tiếp tục gặp biến cố khi bị ngã trong lúc bước xuống từ xe khách và phải nhập viện. Cuối tháng 12/2024, Thương Tín nhận chẩn đoán bị thoái hóa khớp gối phải, gãy xương bánh chè và cần phẫu thuật nếu không sẽ có nguy cơ tàn tật.

Nghệ sĩ Thương Tín sinh năm 1956 tại Phan Rang, Ninh Thuận là một trong những gương mặt quen thuộc của điện ảnh Việt Nam thập niên 1980–1990. Từ những ngày đầu theo cải lương, ông đã bộc lộ tài năng sân khấu và niềm đam mê nghệ thuật. Sau khi được đào tạo bài bản tại Trường Quốc gia Âm nhạc – Kịch nghệ Sài Gòn, ông nhanh chóng khẳng định tên tuổi qua hàng loạt vai kịch quan trọng, trước khi chuyển sang điện ảnh và trở thành ngôi sao sáng với những vai diễn để đời trong các phim như Ván bài lật ngửa, Biệt động Sài Gòn...

Các nghị sĩ Mỹ ngày 7/12 đã công bố dự luật chính sách quốc phòng hằng năm với tổng mức chi tiêu lên tới 901 tỷ USD cho an ninh quốc gia trong năm tới – mức cao kỷ lục và vượt đề xuất ngân sách của Tổng thống Donald Trump.

Văn bản cũng dành 400 triệu USD viện trợ quân sự cho Ukraine, tiếp tục thể hiện lập trường hỗ trợ Kiev trong bối cảnh xung đột kéo dài với Nga.

Dự luật dài 3.000 trang là kết quả thỏa hiệp giữa hai phiên bản Đạo luật Ủy quyền quốc phòng (NDAA) được Hạ viện và Thượng viện thông qua trước đó. Cả hai viện đều do đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump kiểm soát, khiến việc xây dựng văn bản phải cân bằng giữa các ưu tiên quốc phòng, chính trị và tài chính.

Dự luật cho phép chi 901 tỷ USD, bao gồm ngân sách cho Bộ Quốc phòng, các cơ quan liên bang và các chương trình liên quan đến an ninh – quốc phòng. Đây là ngân sách lớn nhất từ trước đến nay, cao hơn cả mức 892,6 tỷ USD mà Tổng thống Trump đề nghị cho năm tài khóa 2026.

Ngoài chi tiêu chính, văn bản cũng phê duyệt tăng 4% lương cho binh sĩ nhập ngũ, nhưng loại bỏ đề xuất lưỡng đảng về mở rộng chương trình xây dựng nhà ở quân nhân – một nội dung từng được kỳ vọng đưa vào phiên bản cuối cùng.

Một điểm nhấn đáng chú ý của NDAA năm nay là khoản 400 triệu USD viện trợ quân sự cho Ukraine, trong bối cảnh chiến sự với Nga chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Gói hỗ trợ này được xem là phần then chốt trong chính sách đối ngoại của Washington, nhằm duy trì thế cân bằng chiến lược tại châu Âu và răn đe các đối thủ địa chính trị.



Dù một số nghị sĩ Cộng hòa bảo thủ phản đối mở rộng hỗ trợ cho Kiev, khoản viện trợ vẫn được giữ lại trong thỏa thuận cuối cùng, phản ánh sự đồng thuận của hai viện về nhu cầu tiếp tục củng cố đồng minh.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson – nghị sĩ Cộng hòa khẳng định dự luật sẽ giúp thúc đẩy chương trình nghị sự của Tổng thống Trump thông qua ba trụ cột: bảo đảm an ninh biên giới, hồi sinh nền công nghiệp quốc phòng và củng cố tinh thần chiến đấu.

Theo đó, dự luật năm nay tập trung cắt giảm các chương trình bị ông Trump phản đối, bao gồm các sáng kiến liên quan đến đa dạng – bình đẳng – hòa nhập (DEI). Thay vào đó, văn bản nhấn mạnh tăng cường triển khai binh sĩ tới biên giới Tây Nam để kiểm soát làn sóng người nhập cư không giấy tờ và ngăn chặn hoạt động buôn lậu ma túy.

Dự luật cũng bãi bỏ hai nghị quyết cho phép sử dụng vũ lực tại Iraq ban hành năm 1991 và 2002, được cho là nhằm tái khẳng định định hướng ưu tiên nguồn lực cho những thách thức an ninh hiện tại thay vì các xung đột lịch sử kéo dài.

Như nhiều năm trước, NDAA vẫn duy trì các khoản đầu tư thường niên nhằm tăng cường năng lực quân sự của Mỹ trong cạnh tranh với các đối thủ chiến lược, đặc biệt là Trung Quốc và Nga. Điều này bao gồm mua sắm khí tài, hiện đại hóa công nghệ quốc phòng, củng cố năng lực tác chiến tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và tăng cường hợp tác an ninh với các đồng minh then chốt.

Các chuyên gia nhận định rằng mức ngân sách khổng lồ 901 tỷ USD phản ánh quyết tâm của Washington trong việc giữ vững ưu thế quân sự trong bối cảnh môi trường an ninh toàn cầu ngày càng phức tạp – từ chiến sự châu Âu, căng thẳng eo biển Đài Loan đến bất ổn Trung Đông.

Dự luật quốc phòng năm nay không chỉ định hình chiến lược quân sự của Mỹ mà còn tác động đến các chính sách đối nội như an ninh biên giới hay hiện đại hóa cơ sở hạ tầng quân đội. Việc tiếp tục hỗ trợ Ukraine và tăng ngân sách cho quốc phòng cho thấy Mỹ đang ưu tiên duy trì ảnh hưởng quốc tế, đồng thời củng cố vị thế trước các đối thủ cạnh tranh trực tiếp.

Văn bản dự kiến sẽ được Hạ viện và Thượng viện bỏ phiếu trong thời gian tới, trước khi trình lên Tổng thống Trump ký ban hành.

Trong bối cảnh lo ngại Mỹ đang thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn có lợi cho Nga. Tổng thống Ukraine Zelensky đã lên đường tham dự các cuộc tham vấn quan trọng tại London.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với Tổng thống Ukraine Zelensky trên đường tới London tham dự một cuộc họp cấp cao. Sự ủng hộ này được đưa ra trong bối cảnh có những lo ngại ngày càng tăng rằng Mỹ có thể buộc Kyiv phải chấp nhận các điều khoản ngừng bắn có lợi hơn cho Nga.

Trong bài phát biểu qua video tối 7/12, được ghi lại khi đang di chuyển bằng tàu, ông Zelensky thông báo Ukraine đang bắt đầu một tuần ngoại giao mới với các cuộc tham vấn cùng các nhà lãnh đạo châu Âu.

Các chủ đề chính được thảo luận gồm các vấn đề an ninh, hỗ trợ khả năng phục hồi của Ukraine, các gói hỗ trợ quốc phòng, đặc biệt là phòng không và tài trợ dài hạn.

Cuộc xung đột tại Ukraine đang trải qua một trong những giai đoạn thử thách nhất sau gần bốn năm, với việc quân đội Nga liên tục đạt được tiến bộ trên chiến trường miền Đông và các cuộc tấn công dữ dội làm tê liệt lưới điện, cơ sở hạ tầng Ukraine.



Trong bối cảnh đó, Washington tháng trước đã đề xuất một kế hoạch ngừng bắn, chấp thuận nhiều yêu cầu của Nga. Mặc dù các đồng minh châu Âu đã đứng về phía Ukraine tìm cách cải thiện các điều khoản, nhưng quá trình đàm phán vẫn diễn ra khó khăn.

Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump – Steve Witkoff và con rể ông Trump – Jared Kushner – đã chuyển kế hoạch sửa đổi cho Mátxcơva vào tuần trước và sau đó tổ chức nhiều ngày thảo luận với các quan chức Ukraine tại Miami. Các cuộc thảo luận này kết thúc vào ngày 6/12 nhưng không đạt được đột phá nào.

Hôm 7/12, Tổng thống Mỹ Trump bày tỏ sự thất vọng đối với Tổng thống Zelensky, cho rằng nhà lãnh đạo Ukraine đã không đọc thỏa thuận hòa bình mới nhất do Mỹ đề xuất.

Mặc dù các quan chức Mỹ cho biết họ đang trong giai đoạn cuối cùng để đạt được thỏa thuận khung do nhóm đàm phán của Tổng thống Trump soạn thảo, hiện vẫn chưa có nhiều dấu hiệu cho thấy Ukraine hay Nga sẵn sàng ký kết thỏa thuận này.

Việc dự án Nuôi Em tạm đóng băng tài khoản 15 ngày khiến nhiều trường vùng khó lo ngại nguy cơ gián đoạn hỗ trợ ăn trưa cho học sinh, khi hàng chục nghìn em đang trông vào nguồn kinh phí này.

Sau 11 năm hoạt động, dự án Nuôi em hỗ trợ khoảng 50.000 đến 60.000 học sinh dân tộc thiểu số trên toàn quốc đã công bố tạm đóng băng tài khoản trong 15 ngày, bắt đầu từ 22h ngày 7/12. Sự việc diễn ra trong bối cảnh những lùm xùm về tính minh bạch của dự án này đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội.

"Cha đẻ" dự án, ông Hoàng Hoa Trung, đã quyết định tạm dừng mọi hoạt động nghiệp vụ, bao gồm việc chi tiền nuôi ăn cho các học sinh thuộc dự án. Ông cho biết: “Tôi nhận thấy mình và đội ngũ có trách nhiệm giải trình đầy đủ, chi tiết, minh bạch và rõ ràng”, đồng thời khẳng định việc đóng băng tài khoản là để ưu tiên xử lý các khúc mắc của nhà tài trợ trước khi hoạt động trở lại.

Tại Trường Mầm non Ánh Dương (xã Phong Hải, Lào Cai), Hiệu trưởng Trần Thị Huyền cho biết 232 trẻ của trường vẫn đang nhận hỗ trợ như bình thường. Bà nói: “Chưa ai thông báo gì nên dự án vẫn đang hoạt động bình thường tại đây”.

Theo bà Huyền, mỗi suất ăn của trẻ có giá 15.000 đồng, trong đó dự án đóng góp 6.800 đồng/em; phần còn lại do Nhà nước và nguồn xã hội hóa bù đắp. Trường tự lập hồ sơ học sinh, sau đó dự án chuyển kinh phí theo thời lượng tương ứng.

Hiệu trưởng cho hay các em của trường bắt đầu nhận hỗ trợ từ khoảng hai năm trước, còn học sinh tiểu học tại địa phương đã thụ hưởng từ nhiều năm. Hiện nhà trường mới hoàn thành hồ sơ đề nghị đến tháng 10 và dự kiến tiếp tục gửi hồ sơ đến hết tháng 12. Bà nhấn mạnh học sinh được hỗ trợ đều thuộc diện khó khăn, mồ côi hoặc khuyết tật.



Nếu chương trình hỗ trợ tạm ngừng, nhà trường sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Bà Huyền chia sẻ: "Chúng tôi chưa biết xử lý thế nào nếu dự án tạm ngừng, có lẽ sẽ phải huy động từ phụ huynh bởi không còn nguồn hỗ trợ nào khác".

Về quy trình giải ngân, trước đây, tiền hỗ trợ được gửi qua Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cấp huyện. Tuy nhiên, sau khi sáp nhập tỉnh thành và bãi bỏ cấp phòng GD&ĐT, dự án chuyển tiền trực tiếp cho nhà trường dựa trên hồ sơ học sinh được làm theo chu kỳ hai tháng/lần.

Một nguồn tin từ huyện Văn Bàn (Lào Cai) cho hay, do việc sáp nhập và áp dụng chính quyền hai cấp, học sinh ở địa phương này thụ hưởng từ dự án đã "tạm dừng lại" trong năm học này, bởi hoạt động lập hồ sơ trước đây đều thực hiện thông qua cấp phòng GD&ĐT.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trên thế giới mỗi ngày có hơn 4.500 người chết vì tiểu đường. Còn tại Việt Nam, theo công bố của Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới (IDF) năm 2021, thì mỗi năm nước ta có tới 52.700 bệnh nhân đái tháo đường tử vong, tương ứng gần 150 người tử vong mỗi ngày.

Người bị đường huyết cao ăn tối đặc biệt phải thận trọng. Có thực phẩm ban ngày ăn không sao, nhưng tối ăn lại khiến đường huyết như “đổ dầu vào lửa”, dễ tăng vọt suốt đêm.

Dưới đây là 3 nhóm thực phẩm nên tránh sau bữa tối để giúp chỉ số đường huyết ổn định đến sáng.

1. Trái cây có hàm lượng đường cao

- Bẫy từ trái cây nhiệt đới: Xoài, sầu riêng, nhãn, vải có hàm lượng đường cao, hấp thụ nhanh, khiến đường huyết tăng đột ngột. Ban đêm cơ thể chuyển hóa chậm, nguy cơ càng lớn. Nếu muốn ăn trái cây, nên chọn táo, lê hoặc các loại có chỉ số đường huyết thấp, và ăn lượng nhỏ tương đương một nắm tay.

- Nước ép trái cây càng nguy hiểm: Một cốc nước cam tương đương 4-5 quả cam về lượng đường nhưng lại mất hoàn toàn chất xơ, yếu tố giúp làm chậm hấp thu đường. Đây chính là dạng “đường lỏng”, làm đường huyết tăng nhanh, nhất là uống gần giờ ngủ.



2. Tinh bột tinh chế

- Cơm trắng, mì trắng: Các loại tinh bột trắng được tiêu hóa nhanh, khiến đường huyết tăng mạnh. Bữa tối nên thay bằng gạo lứt, yến mạch hoặc kết hợp ngũ cốc nguyên hạt để giảm tác động đến đường máu.

- Bánh ngọt, bánh quy, snack: Nhỏ nhưng “sát thương cao”, chứa cả đường và chất béo. Ăn trước khi ngủ có thể khiến đường huyết duy trì ở mức cao suốt đêm.

3. Những thực phẩm chứa “đường ẩn”

- Nước sốt, gia vị đóng chai: Tương cà, sốt salad, sốt BBQ… mỗi thìa có thể chứa vài gram đường nhưng dễ bị bỏ qua. Có thể thay bằng giấm, chanh hoặc tiêu, tỏi để giảm lượng đường.

- Thịt chế biến sẵn: Xúc xích, giăm bông, thịt xông khói thường được thêm đường trong quá trình sản xuất. Nếu dùng, hãy ưu tiên thịt tươi, nguyên bản, xem kỹ thành phần khi mua.

Vậy bữa tối nên ăn thế nào để giữ đường ổn định hơn?

- Tăng protein có lợi: cá, gà, đậu phụ giúp tạo cảm giác no và làm chậm hấp thu tinh bột.

- Ưu tiên rau xanh: chiếm ít nhất nửa bữa, đặc biệt là rau lá xanh đậm.

- Ăn theo thứ tự: rau trước, đạm sau, tinh bột cuối, một mẹo nhỏ giúp đường huyết ít dao động.

Kiểm soát đường huyết là hành trình dài, không phải cuộc đua nước rút. Hiểu đúng, ăn đúng, vận động hợp lý và ngủ đủ giấc sẽ giúp cơ thể ổn định tốt hơn. Nếu lỡ “ăn sai nhịp” một hôm, đừng quá lo lắng, hãy theo dõi đường huyết và điều chỉnh trở lại.

Loại cây này không chỉ dụ rắn tới nhà mà còn có thể làm hỏng kết cấu của ngôi nhà bạn.

Nhiều gia đình yêu thích trồng cây xanh để mang lại may mắn và tạo bóng mát cho khu vườn. Thế nhưng, một loại cây dây leo phổ biến lại đang âm thầm biến khoảng sân nhà bạn thành nơi trú ẩn lý tưởng của rắn. Nếu trồng mà không biết điều này, bạn có thể phải “chào hỏi” những “vị khách không mời” bất cứ lúc nào.

Loại cây dụ rắn tới nhà

Loại cây đang được nhắc tới chính là cây thường xuân. Đây là một loài cây dây leo được nhiều người ưa chuộng. Tuy nhiên, với đặc tính sinh trưởng mạnh mẽ, bò bám tường và tạo thành từng mảng lá rậm rạp, cây thường xuân lại có thể vô tình trở thành “thiên đường” cho rắn trú ngụ.

Rắn vốn là loài di chuyển lặng lẽ, thích những nơi tối, ẩm và kín đáo. Những lớp lá dày, dây leo chồng chéo của thường xuân chính là vị trí lý tưởng để chúng trốn tránh kẻ thù hoặc rình bắt mồi. Không chỉ tạo nơi ẩn náu, thảm lá dày của thường xuân còn thu hút chuột và các loài gặm nhấm - nguồn thức ăn yêu thích của rắn. Nơi con mồi tụ tập, rắn tất nhiên sẽ tìm đến.

Hơn nữa, môi trường dưới tán thường xuân luôn mát, ẩm và ít ánh sáng. Đây là kiểu không gian mà rắn thích trú ẩn, hoàn toàn tách biệt khỏi tầm mắt con người.

Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng chính kiểu không gian “kín như bưng” này khiến gia chủ khó phát hiện sự xuất hiện của rắn trong thời gian dài, đặc biệt là ở những khu vườn ít khi được dọn tỉa. Khi cây mọc lan quá nhanh, khoảng tối phía dưới thậm chí trở thành nơi rắn sinh sản mà chủ nhà hoàn toàn không hay biết.

Không chỉ “hút” rắn mà còn gây hại cho tường nhà

Đằng sau vẻ đẹp xanh mướt, cây thường xuân còn tiềm ẩn một nguy cơ khác đó là gây hư hại kết cấu tường và mặt ngoài ngôi nhà. Bộ rễ và tua bám của cây có thể len vào khe gạch, kẽ vữa, thậm chí chui sâu dưới lớp sơn, hút ẩm và làm tường xuống cấp nhanh hơn.

Chính những đặc điểm giúp cây leo bám khỏe lại khiến nó trở thành mối đe dọa cho cả công trình và sự an toàn của gia đình, đặc biệt là khi rắn chọn đó làm nơi trú ngụ.



Nếu đã lỡ trồng, làm gì để giảm nguy cơ xuất hiện rắn?

Theo khuyến cáo, cách hiệu quả nhất để loại bỏ hoàn toàn rủi ro có rắn tới nhà là dỡ bỏ hoàn toàn cây thường xuân, bởi loài cây này lan rất nhanh và khó kiểm soát. Việc loại bỏ có thể phải thực hiện nhiều lần mới triệt để.

Trong trường hợp bạn vẫn muốn giữ lại vì lý do thẩm mỹ, có thể:

Tỉa thấp, giữ phần dây cách mặt đất ít nhất 60cm để hạn chế vùng trú ẩn mà rắn yêu thích. Dọn sạch lá rụng, rác hữu cơ nhằm tránh tạo nơi cho chuột và mồi của rắn ẩn nấp. Giữ ánh sáng và thông thoáng, giúp khu vườn bớt tối ẩm.

Ngoài ra, bạn có thể thay thế dây thường xuân bằng những loại cây ít thu hút rắn hơn như cúc vạn thọ, hương thảo, tỏi, hoặc các loại thảo mộc có mùi mạnh. Cấu trúc lá gai, mùi hương đậm hoặc dạng bụi gọn của những loài cây này thường khiến rắn và chuột tránh xa.

Một số gia đình còn kết hợp lát sỏi, đặt đèn vườn hoặc tạo khoảng cách thông thoáng gần tường để tăng khả năng quan sát. Những thay đổi nhỏ trong bố trí sân vườn cũng có thể giảm đáng kể cơ hội rắn tiếp cận nhà ở.

Không phải khác biệt chính kiến, mà là lựa chọn đứng về phía tàn ác

Có một loại người vẫn tin rằng Donald Trump đang làm mọi thứ để “đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại”. Họ tin ông ta có “ý tốt”, những câu huênh hoang chỉ là phong cách, còn chính trị chỉ là trận bóng mà ta mặc áo màu nào cũng được. Nhưng vấn đề với Trump chưa bao giờ chỉ là chuyện áo xanh – áo đỏ. Vấn đề là ở chỗ, ông ta là kiểu người cười cợt trước một người khuyết tật ngay trên sân khấu, khoe khoang chuyện tấn công tình dục phụ nữ, miệt thị người da màu, tôn vinh tội ác chiến tranh – và vẫn có cả biển người vỗ tay. Khi một người nhìn thấy những hành vi đó mà vẫn cổ vũ, thì thứ bị bào mòn không phải chỉ là “lập trường chính trị” mà là la bàn đạo đức sâu nhất của chính mình.

Trump không phải là một người yêu nước theo nghĩa cổ điển. Ông ta là kẻ ái kỷ bệnh hoạn, không có khả năng đồng cảm, dị ứng với trách nhiệm, và chỉ trung thành với hai thứ: tiền bạc và những tràng pháo tay. Chính sách đối ngoại duy nhất nhất quán của ông là vụ lợi. La bàn đạo đức duy nhất của ông ta luôn chỉ về phía cái tôi, chứ không phải Hiến pháp hay những giá trị mà nước Mỹ từng tự hào. Đó là lý do nhiều người không khinh thường ai vì bỏ phiếu cho đảng Cộng Hòa hay Dân Chủ, mà chỉ vì sau tất cả, họ vẫn chọn buộc cỗ xe đạo đức của mình vào một kẻ bắt nạt.

Vị “tiên tri giả” của quyền lực và giáo phái MAGA

Những ai bảo “tôi thích anh hơn khi anh không la hét về chính trị” thường quên mất rằng im lặng trước sự trỗi dậy của chủ nghĩa phát xít cũng là một lựa chọn chính trị. Trump ngày nay không còn che giấu sự khinh bỉ với nền dân chủ nữa, ông khoe khoang về điều đó. Ông tự hào tuyên bố không thể là tổng thống cho “tất cả người Mỹ” vì ông ghét đảng Dân Chủ: “Họ ghét Trump, nhưng tôi cũng ghét họ. Thật sự tôi ghét họ, tôi không chịu nổi họ”. Chưa từng có tổng thống nào nói thẳng như vậy về một nửa đất nước mà mình được bầu lên để phục vụ. Đó không chỉ là ngôn ngữ tranh cử; đó là bệnh lý, là dấu hiệu của một nhà lãnh đạo chỉ biết chia đôi đất nước thành “phe của tao” và “kẻ thù”.

Trong bối cảnh đó, MAGA không còn là một phong trào với những tranh luận chính sách cụ thể nữa. Nó giống một thứ giáo phái tôn thờ màn trình diễn thống trị: miễn là ông ta “chửi đúng người chúng ta ghét”, mọi tội lỗi khác đều có thể bỏ qua. Họ không quan tâm Trump là kẻ nói dối chuyên nghiệp, khinh rẻ phụ nữ, bị luận tội hai lần, bị kết án hình sự; điều quan trọng là ông ta dám sỉ nhục báo chí, người nhập cư, người Hồi giáo, người da đen – những đối tượng mà họ vốn khó chịu. Bi kịch là ở chỗ, Trump thực ra chẳng hề bận tâm đến họ. Ông ta không quan tâm đến trẻ em ở Gaza, người chết ở Israel, hay gia đình lao động ở Ohio. Thứ duy nhất ông ta chăm chút là thương hiệu cá nhân, những mối thù vặt, và câu bông đùa kế tiếp đủ độc để kéo thêm tiếng vỗ tay.

Obamacare, “đạo luật To và Đẹp” và cái giá mà cử tri MAGA phải trả

Trên bình diện chính sách, thứ đối mặt với người Mỹ trong vài tuần tới không phải những khẩu hiệu treo trên mũ đỏ, mà là hóa đơn bệnh viện. Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng (Affordable Care Act – ACA, hay Obamacare) với các khoản trợ cấp tăng cường sẽ hết hiệu lực vào cuối tháng 12 nếu Quốc Hội và Thượng Viện không gia hạn. Nghĩa là hàng chục triệu người dân – trong đó đa số sống ở các bang đỏ, nơi Trump thắng áp đảo – sẽ chứng kiến phí bảo hiểm y tế tăng vọt, hoặc phải lựa chọn sống không bảo hiểm.

Từ năm 2015 đến nay, Trump lặp đi lặp lại lời hứa “sẽ có một kế hoạch tốt hơn ACA”, “to hơn và đẹp hơn”. Mười năm trôi qua, người ta vẫn chưa nhìn thấy kế hoạch đó. Thứ duy nhất cụ thể là hàng loạt nỗ lực hủy bỏ ACA, cắt trợ cấp, làm khó các chương trình mở rộng Medicaid – tất cả đều mang cùng một hướng: tước dần những phần chăm sóc sức khỏe mà chính quyền Obama và hai viện đã đem lại cho dân nghèo và tầng lớp trung lưu. Trớ trêu thay, nhiều người ủng hộ Trump nhất lại là những người hưởng lợi nhiều nhất từ Obamacare. Nếu ACA sụp đổ mà chưa có gì thay thế, chính họ sẽ “lãnh đủ” trước tiên.

Phe Cộng Hòa ở Thượng Viện từng hứa với cử tri và với chính phe Dân Chủ rằng họ sẽ gia hạn ACA để đổi lấy việc mở cửa lại chính phủ trong đợt shutdown vừa rồi. Bây giờ là lúc xem lời hứa đó có giá trị thật hay chỉ là một con chip mặc cả. Bởi lẽ, đằng sau những cuộc đấu khẩu về “tự do thị trường” hay “xã hội chủ nghĩa y tế”, điều đang được đặt lên bàn cân là sinh mạng của hàng triệu người vốn đã sống chật vật với tiền thuê nhà và giỏ hàng tạp hóa.

Cộng đồng Việt tại Mỹ: những giằng co giữa lý trí và thần tượng

Nếu nhìn vào những dòng bình luận của người Việt trên mạng, ta sẽ thấy một nước Mỹ thu nhỏ: chia rẽ, nóng nảy, và đôi khi tàn nhẫn với nhau hơn cả với đối thủ chính trị. Có người khen “bài viết quá chính xác”, chua chát kết luận “hãy để dân Mỹ lãnh đủ thì may ra mới tỉnh ngộ, chứ mít thì ngu lâu năm khó chữa”. Có người bình tĩnh hơn, chỉ ra hai tội lớn của Trump là tham lam và ác độc, cùng một bộ máy chính quyền yếu năng lực nhưng thừa nịnh thần, khiến nước Mỹ phải mất nhiều năm mới sửa nổi những hậu quả để lại. Lại cũng có người bênh vực rằng “chỉ trích cay nghiệt vị tổng thống do hơn 50% cử tri bầu ra là nhỏ mọn”, hoặc mệt mỏi gọi tất cả thông tin bất lợi cho Trump là “fake news”.

Những cuộc tranh cãi ấy cho thấy người Việt hải ngoại không đứng ngoài cuộc khủng hoảng đạo đức đang diễn ra trên đất Mỹ. Chúng ta mang theo ký ức của những chế độ độc tài cũ, nên dễ nhận ra một lãnh đạo yêu thích quyền lực cá nhân, đòi đàn áp báo chí, đe dọa bỏ tù đối thủ chính trị. Nhưng cũng có không ít người mang theo vết thương chống Cộng đến mức sẵn sàng bỏ qua mọi dấu hiệu độc tài miễn là ông ta “chống XHCN”, “chống di dân”, “chống woke”. Đó là bi kịch của những cộng đồng từng chạy trốn độc tài nhưng rồi lại bị hấp dẫn bởi hình bóng một “lãnh tụ mạnh tay” mới.

Bài trắc nghiệm nhân cách mang tên Donald Trump

Có người nói, Trump chỉ là một thương gia thô lỗ, không xứng tầm nhưng cũng “không đến nỗi nào”. Sự thật là ông ta đã nhầm lẫn nỗi sợ với sự tôn trọng, tham lam với thành công, thù hận với khả năng lãnh đạo. Một kẻ bị luận tội hai lần, bị kết án hình sự, phá sản về đạo đức nhưng vẫn kéo được đám đông đứng dưới sân khấu – đó là tấm gương soi chính xác cho những gì đang rạn nứt bên trong xã hội Mỹ.

Trump khiến nhiều người kinh tởm, nhưng điều đáng sợ hơn là việc ông ta không khiến bạn thấy kinh tởm. Cảm giác đó – sự sẵn sàng nhắm mắt trước tàn ác chỉ vì nó mang màu cờ mình thích – sẽ còn ở lại rất lâu sau khi Trump rời khỏi chính trường, sau buổi vận động cuối cùng, sau khi những khẩu hiệu MAGA phai màu. Bởi bài kiểm tra nhân cách thật sự chưa bao giờ là phiếu bầu cho đảng Cộng Hòa hay Dân Chủ, mà là khả năng nhận ra cái ác khi nó đứng trên sân khấu, khoác lên mình lá cờ Mỹ và hứa hẹn “làm nước Mỹ vĩ đại trở lại”. Nếu chúng ta không vượt qua nổi bài kiểm tra ấy, thì dù ACA có được gia hạn hay không, dù lạm phát lên hay xuống, nước Mỹ vẫn sẽ tiếp tục rơi vào khủng hoảng sâu hơn – khủng hoảng về chính linh hồn của mình.
Tác giả: Michael Jochum (dịch và chỉnh sửa Gibbs Vietbf)

Mới đây, Vladimir Putin đã đề xuất một sáng kiến mới để nâng tỷ lệ sinh, kêu gọi các biện pháp khuyến khích vai trò làm cha tích cực hơn, bên cạnh những hỗ trợ dành cho phụ nữ đã có.

Phát biểu hôm 8/12 tại cuộc họp của Hội đồng Phát triển Chiến lược và Các dự án Quốc gia, Tổng thống Putin nói rằng Liên bang Nga cần một cách tiếp cận rộng hơn và mang tính dài hạn, khi tình hình nhân khẩu học tiếp tục xấu đi.

Tổng thống Putin nhấn mạnh: “Gia đình được xây dựng dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và sự tham gia của cả cha lẫn mẹ trong việc nuôi dưỡng con cái. Vì vậy, song song với việc hỗ trợ thiên chức làm mẹ, chúng ta cần tính đến các biện pháp hỗ trợ trách nhiệm làm cha”.

Nhà lãnh đạo Liên bang Nga cho biết mục tiêu là khuyến khích nam giới tham gia tích cực hơn vào chăm sóc gia đình hằng ngày, vào các quyết định liên quan đến việc sinh con, và vào việc nuôi dạy con cái.

Theo Tổng thống Putin, trách nhiệm làm cha còn bao gồm duy trì lối sống lành mạnh và bảo vệ sức khỏe sinh sản trong thời gian dài nhất có thể.

Nhà lãnh đạo Liên bang Nga cho biết thêm chương trình nhân khẩu học phải tập trung vào các nhiệm vụ mang tính hệ thống nhằm hỗ trợ gia đình một cách bền vững.



Theo RT, giới chức Liên bang Nga từ lâu đã cảnh báo về một cuộc khủng hoảng nhân khẩu học đang đến gần.

Cơ quan Thống kê Nhà nước Liên bang (Rosstat) ghi nhận chỉ có 1,222 triệu ca sinh trong năm 2024, là mức thấp nhất kể từ năm 1999, giảm một phần ba so với năm 2014.

Xu hướng này phản ánh tình trạng chung trên thế giới, cả ở các quốc gia phát triển lẫn đang phát triển, nơi tỷ suất sinh đều đang giảm xuống dưới mức thay thế dân số.

Để đảo ngược xu hướng, chính phủ đã đưa ra nhiều biện pháp hỗ trợ, bao gồm các khoản chi trả một lần khi sinh con, mở rộng hỗ trợ dành cho phụ nữ mang thai, và trợ cấp tài chính thường xuyên cho các gia đình.

Danh hiệu thời Liên Xô “Bà mẹ Anh hùng”, kèm tiền thưởng cho phụ nữ sinh hơn mười người con, cũng đã được khôi phục.

Giới chức còn đề xuất các chính sách khác, chẳng hạn như hạn chế quảng bá lối sống “không con cái” và cung cấp thêm ưu đãi thuế cho các gia đình đông con.

Tổng thống Putin nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải thiện điều kiện kinh tế – xã hội nhằm khuyến khích gia đình đông con và biến việc làm cha mẹ trở thành lựa chọn được toàn xã hội ủng hộ.

Vào tháng Sáu vừa qua, Tổng thống Putin ủng hộ việc thành lập một dịch vụ hỗ trợ gia đình cấp quốc gia còn trong năm 2024, ông đã thành lập Hội đồng Tổng thống chuyên trách chính sách về gia đình và nhân khẩu học.

Tuần 10–17/12 mở ra thời điểm bứt tốc tài chính cho 3 con giáp. Dòng tiền khởi sắc, công việc thuận lợi, dấu hiệu tăng lương thưởng cuối năm rõ rệt và liên tục.

Tử vi cho hay trong khoảng thời gian từ 10–17/12, dòng tiền của một số con giáp lại đổi nhịp mạnh mẽ, nhiều tín hiệu xoay chiều liên tục, mở ra khả năng thu nhập cuối năm bứt tốc. Ba con giáp dưới đây được dự báo có cơ hội nhìn lại ví tiền của mình với tâm thế sáng sủa hơn.

Tuổi Tý: Dòng tiền trở lại quỹ đạo, dấu hiệu tăng thu nhập rõ rệt

Bước sang giai đoạn 10–17/12, tuổi Tý được dự báo có sự cải thiện mạnh mẽ về dòng tiền sau thời gian phải xoay xở nhiều khoản. Điểm đáng chú ý nhất là sự thay đổi trong cách Tý xử lý công việc khiến hiệu suất tăng rõ rệt, từ đó kéo theo cơ hội nhận khoản thưởng sớm hoặc thêm việc được trả đúng giá trị. Nguồn thu phụ cũng có xu hướng hồi phục, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan kỹ năng cá nhân hoặc dịch vụ theo sản phẩm.


Bối cảnh chung của giai đoạn này cho tuổi Tý là nhịp công việc trở nên thông thoáng hơn. Nhiều việc tồn đọng bất ngờ được giải quyết nhanh, giúp Tý có thêm thời gian để mở rộng thêm cơ hội. Những ai đang làm công ăn lương dễ được cấp trên ghi nhận vì đóng góp liên tục và khả năng xử lý tình huống nhanh. Đây chính là yếu tố giúp khoản thưởng cuối năm của Tý có triển vọng tăng đáng kể so với kỳ vọng ban đầu.


Ngoài ra, một số tín hiệu từ thị trường hoặc từ người hợp tác cũ có thể mang đến đề nghị mới cho tuổi Tý. Nếu biết tận dụng, Tý có thể tạo thêm dòng tiền ổn định ngay trước khi bước vào kỳ tổng kết cuối năm. Giai đoạn này khuyến khích Tý chủ động hơn, đặc biệt trong các cuộc thương lượng. Sự mạnh dạn đúng lúc sẽ giúp túi tiền của tuổi Tý ấm dần lên trước thềm năm mới.

Tuổi Dần: Tài chính tăng nhờ vận quý nhân, thu nhập mở rộng theo từng ngày

Trong 8 ngày từ 10–17/12, tuổi Dần bước vào nhịp vận động tài chính khá nhanh, chủ yếu nhờ vận quý nhân lên cao. Những khó khăn tưởng chừng kéo dài lại được tháo gỡ bằng những hỗ trợ đúng thời điểm. Công việc có chuyển biến theo hướng rõ ràng, tạo bước đệm để Dần tăng thu nhập chính và mở thêm nguồn thu phụ. Mọi nỗ lực từ những tháng trước bắt đầu cho thấy kết quả cụ thể.

Điểm mạnh nhất của tuổi Dần giai đoạn này là khả năng tiếp cận thông tin mới. Nhiều cơ hội đến nhanh, đòi hỏi Dần phản ứng chính xác và quyết đoán. Trong môi trường làm việc, Dần dễ được giới thiệu nhiệm vụ mới hoặc được giao thêm phần việc liên quan trực tiếp đến thưởng hiệu suất. Với những ai làm kinh doanh, các đơn hàng hoặc hợp đồng nhỏ sẽ tăng dần, giúp doanh thu ổn định hơn so với đầu tháng.

Dần cũng được dự báo sẽ nhận tin vui liên quan đến đánh giá cuối năm. Một số con giáp khác phải chờ đến cận Tết mới biết mức thưởng thế nào, nhưng riêng tuổi Dần có thể nhận tín hiệu sớm từ cấp trên hoặc từ bộ phận tài chính. Các khoản thưởng thêm, thưởng tiến độ hoặc thưởng trách nhiệm đều có khả năng nhích lên so với năm trước. Đây là giai đoạn Dần nên tận dụng thời cơ để củng cố niềm tin với tổ chức, đồng thời chuẩn bị cho mức thu nhập tăng vọt vào cuối tháng.

Tuổi Mùi: Tài chính bật sáng trở lại, cơ hội nâng lương hoặc thưởng cao mở rộng

Từ 10–17/12 là thời điểm tuổi Mùi có bước chuyển mạnh trong tài chính sau thời gian chậm nhịp. Những dự án đang ở giai đoạn cuối được thúc đẩy hoàn thiện, giúp Mùi ghi điểm quan trọng với tập thể hoặc đối tác. Hiệu quả công việc tăng mạnh kéo theo khả năng xét thưởng, xét phụ cấp hoặc đề xuất tăng lương. Đây là tuần quan trọng quyết định mức thu nhập Mùi sẽ nhận trong dịp tổng kết cuối năm.

Khác với nhiều giai đoạn trước, tuổi Mùi lần này có sự chủ động rất rõ ràng. Mùi không còn chờ đợi hay bị động mà biết tự tìm hướng đi, từ đó tạo ưu thế so với đồng nghiệp. Những ai làm công ăn lương dễ được giao nhiệm vụ mang tính quyết định, và nếu hoàn thành tốt, cơ hội nhận thưởng cao hoàn toàn trong tầm tay. Với những người làm thêm, nguồn thu phụ cũng tăng theo nhịp công việc cuối năm.

Một tín hiệu đáng chú ý của tuổi Mùi trong giai đoạn này là sự hỗ trợ mạnh từ người có kinh nghiệm hoặc cấp trên. Sự giúp đỡ xuất hiện đúng thời điểm giúp Mùi giải quyết nhanh những vướng mắc tài chính hoặc khúc mắc trong công việc. Nhờ vậy, con đường để Mùi tiến đến khoản thưởng cuối năm trở nên thông suốt hơn, thậm chí có thể vượt kỳ vọng ban đầu. Với đà này, tuổi Mùi sẽ bước vào nửa cuối tháng 12 với tâm thế chủ động và tự tin hơn về thu nhập.

Dù bạn là con giáp nào thì tử vi muốn nhắn rằng: Đây là thời điểm thích hợp để tận dụng lợi thế, củng cố vị thế trong công việc và chuẩn bị cho một kỳ tổng kết đủ đầy hơn.

*Thông tin trong bài mang tính tham khảo chiêm nghiệm và giải trí