(Minh họa)
Chỉ với một con chip sinh học đầu tiên, nhỏ hơn cả hạt gạo, đã mang lại kết quả thật đáng chú ý trong các cuộc thử nghiệm lâm sàng ban đầu qua việc cho phục hồi lại chức năng về thị lực cho bệnh nhân bị mù do chứng thoái hóa điểm vàng. Bước đột phá này được ca ngợi là một bước ngoặt đầy tiềm năng cho kỹ thuật sáng chế ra thị giác nhân tạo.

Được nghiên cứu và phát minh ra bởi công ty công nghệ sinh học Science Corporation có trụ sở tại California, thiết bị cho cấy ghép PRIMA siêu mỏng này có kích thước chỉ có hai milimét vuông và được đặt dưới võng mạc trong một ca phẫu thuật ngắn kéo dài khoảng hai giờ. Sau khi được kích thích một tháng sau, thiết bị sẽ được kết nối không dây với một camera video gắn trên kính thực tế được tăng cường.

Camera sẽ cho ghi nhận lại hình ảnh chung quanh người đang sử dụng và gửi số liệu hình ảnh đến một bộ xử lý bỏ túi, sử dụng trí tuệ nhân tạo để chuyển đổi hình ảnh thành các mẫu hồng ngoại. Các tín hiệu này sau đó được chiếu lên võng mạc được cấy ghép, kích thích các tế bào võng mạc còn sống sót chung quanh mô mắt bị tổn thương.
Các xung điện được tạo ra sẽ truyền qua dây thần kinh thị giác đến não, nơi chúng được cho diễn giải thành hình ảnh trực quan.

Kỹ thuật tân tiến này được thiết kế ra cho bệnh nhân bị thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra mù lòa ở người cao tuổi. Bệnh này đã làm tổn thương các tế bào nhạy sáng của điểm vàng, tạo ra các điểm tối hoặc trống ở trung tâm thị lực trong khi vẫn giữ nguyên thị lực ngoại vi. Trong các trường hợp tiến triển nặng, được gọi là teo cơ địa lý, các tế bào này sẽ chết hoàn toàn, dẫn đến việc bị mất thị lực không thể cho phục hồi lại.

(Minh họa)

Các chuyên gia nghiên cứu tại Bệnh viện Mắt Moorfields ở London đã dẫn đầu một cuộc thử nghiệm đa trung tâm ở châu Âu với sự tham gia của 38 người tham gia bị teo cơ địa lý ở giai đoạn cuối. Những người tham gia đến từ Anh, Pháp, Đức, Ý và Hoà Lan đã sử dụng hệ thống PRIMA trong một năm.

Kết quả được công bố trên Tạp chí Y học New England cho thấy có sự cải thiện về thị lực khi đọc thấy được trung bình 25,5 chữ cái, tương đương với khoảng năm dòng, trên bảng kiểm tra thị lực theo tiêu chuẩn. Một bệnh nhân đã cải thiện được thi lực khi đọc đến 59 chữ cái, tương đương 12 dòng. Hơn 80% người tham gia cho biết thị lực đã được cải thiện tốt đáng kể, bao gồm khả năng đọc từng chữ cái và nhận diện ra khuôn mặt.

"Đây là những bệnh nhân lớn tuổi không còn khả năng để đọc, viết hoặc nhận diện khuôn mặt do bị mất thị lực", Tiến sĩ Mahi Muqit, chuyên gia tư vấn về võng mạc tại Moorfields và Viện Nhãn khoa UCL, chia sẻ với tờ The Telegraph. "Họ đã thoát ra khỏi bóng tối và có thể tái sử dụng lại thị lực. Trong lịch sử về thị lực nhân tạo, điều này đã đánh dấu ra một kỷ nguyên mới"

(Minh họa)

Trong số những người đầu tiên được cho cấy ghép là bà Sheila Irvine, người đã sống nhiều năm với hai đốm đen che khuất tầm nhìn trung tâm. Trước khi được phẫu thuật, bà không thể đọc thấy chữ hoặc lái xe. "Đây là một cách nhìn mới qua đôi mắt của bạn", cô nói. "Tôi rất phấn khởi khi bắt đầu nhìn thấy ra một chữ cái".

Vì não phải học lại cách diễn giải các tín hiệu điện tử do thiết bị cấy ghép tạo ra, bệnh nhân phải trải qua nhiều tháng để được phục hồi thị lực sau khi kích thích. Tai nghe của hệ thống có chức năng "phóng to" cho phép người sử dụng phóng to văn bản lên, hỗ trợ những người đang học sẽ bắt đầu đọc lại.

Công ty Science Corporation hiện đang nộp đơn xin được phê duyệt theo quy định trên khắp châu Âu và đặt mục tiêu cung cấp kỹ thuật tinh vi này cho các bệnh nhân thông qua các hệ thống y tế quốc gia, chẳng hạn như NHS. Nếu được chấp thuận phê duyệt qua, các bác sĩ tin rằng thiết bị này có thể đánh dấu một cột mốc quan trọng trong khoa học về thần kinh thị giác, biến thị lực nhân tạo từ mục tiêu lý thuyết trở thành hiện thực lâm sàng cho những bệnh nhân trước đây đã bị coi là mù vĩnh viễn.

Nguồn: The Telegraph

TQ có chế ra một dụng cụ rất mạnh để cho cắt dây cáp ngầm, làm gián đoạn sự chuyển tải số liệu viễn thông qua hệ thống cáp ngầm trên thế giới.

Nhật báo The South China Morning Post (SCMP) cho hay như vậy trong một bản tin ngày Chủ nhật, 23 tháng Ba, và nói rằng TQ lần đầu tiên chính thức tiết lộ ra nước này đã chế tạo một cánh tay robot với khí cụ dùng để cắt thật sâu dưới lòng biển.

Tàu chở hàng của TQ Yi Peng 3 bị tàu tuần Đan Mạch (không thấy trong hình) giám sát ở khu vực biển Kattegat ngày 20 tháng Mười Một, 2024 để cho điều tra sau khi hai đường cáp ngầm viễn thông của nước này bị phá hoại. (Ảnh: Mikkel Pedersen/AFP/Getty Images)

Cáp viễn thông trên thế giới được đặt sâu nhất chỉ khoảng 2,000 m nhưng khí cụ mới của TQ trang bị cho tàu lặn không người lái, hay có người lái, có thể xuống sâu đến 4,000 m.

Bộ máy cắt dưới lòng biển sâu này không phải là một dụng cụ to lớn cồng kềnh, nhưng lại có thể cắt đứt cáp ngầm viễn thông hay cáp dây dẫn điện ngầm dưới nước nhờ sử dụng kim loại titanium để chế tạo ra. Tiết lộ này được hiểu rằng Bắc Kinh có khả năng làm gián đoạn hay xáo trộn không những về mặt kinh tế xã hội, mà còn đảo lộn cả quyền lực chính trị và quân sự thế giới ngay từ dưới lòng biển.

Từ lâu nay, người ta đã thấy tin tức tiết lộ về những chiếc tàu TQ ngụy trang dưới một công ty thương mại cắm cờ một nước nhỏ bé nào đó trên thế giới, mà lại không chuyên chở hàng hóa và cứ chạy lòng vòng khắp các vùng biển lớn nhỏ. Những tin tức về viễn thông qua cáp ngầm bị đứt quãng bất ngờ ở Việt Nam, Đài Loan, hay Bắc Âu thời gian qua, không có ai biết đích xác nguyên nhân do đâu.

Theo SCMP, dụng cụ mới được tiết lộ do Trung Tâm Nghiên Cứu Khoa Học Tàu Biển Trung Quốc (China Ship Scientific Research Centre–CSSRC) phối hợp chế tạo với tổ chức Phòng Thí Nghiệm Chủ Chốt Chính Phủ Về Phương Tiện Có Người Lái Dưới Biển Sâu (State Key Laboratory of Deep-sea Manned Vehicles).

Khí cụ mới này được nghiên cứu chế tạo từ 2 tổ chức nói trên là có mục đích cắt các loại cáp bọc thép, vốn được phủ lớp thép, cao su, và vỏ bọc polymer. Tức là nó được sử dụng để cắt cáp ngầm viễn thông dưới lòng biển mà hiện nay, 95% số liệu viễn thông của các nước trên thế giới khắp năm châu được chuyển đi quanh năm, bất cứ giây phút nào, ngày cũng như đêm.

Từ những gì được tiết lộ ra, bề ngoài nó được mô tả là một công cụ cứu trợ dân sự và khai thác lòng biển. Nhưng với TQ, bất cứ phương tiện nào cũng đều có thể được sử dụng cho các mục tiêu quân sự và chính trị của Bắc Kinh. Nói khác, mục tiêu kép của khí cụ trên mà Bắc Kinh mới tiết lộ, không thể không cần lưu ý đề phòng.

Hôm 25 tháng Hai, báo chí Đài Loan cho hay Lực Lượng Tuần Duyên của họ loan báo đã chận giữ một tàu biển có thủy thủ đoàn là người TQ sau khi một cáp ngầm viễn thông của Đài Loan bị cắt đứt ở ngoài khơi.

Trước đó, tờ Tuổi Trẻ ngày 3 tháng Giêng đưa tin "Hai tuyến cáp biển gặp 'sự cố', Internet bị chập chờn". Theo đó, đồng thời "cáp biển IA gặp sự cố ngày 26 tháng Mười Hai, 2024 trên nhánh S1 giữa phân đoạn từ Việt Nam đi Singapore, hiện đang mất toàn bộ dung lượng kết nối Internet Việt Nam với Hong Kong…" Đây không phải là lần duy nhất mà đã xảy ra rất nhiều lần "sự cố" như vậy ở Việt Nam.

Tháng Mười, 2024, hãng tin Reuters cho hay, Washington và một số công ty cáp viễn thông ngầm lòng biển của Hoa Kỳ đang thuyết phục Hà Nội nên tránh xa công ty thiết lập cáp ngầm của Trung Quốc HMN Technologies và mấy công ty khác khi Việt Nam đang có kế hoạch thiết lập 10 tuyến cáp ngầm mới vào năm 2030, thay cho hệ thống hiện nay có nhiều trục trặc xảy ra.

Chỉ riêng từ cuối năm 2022 đến đầu năm 2023, tất cả các tuyến cáp ngầm chính yếu của Việt Nam đã bị hư hỏng hoặc trở ngại, sửa chữa rất tốn kém cũng như người ta không biết đích xác nguyên nhân nào đã gây ra. Tuy nhiên, trong ít nhất hai cuộc họp với giới chức trách nhiệm của Hà Nội, phía Mỹ đã chia sẻ hình ảnh vệ tinh và các thông tin tình báo khác để chứng minh những trục trặc kỹ thuật đó, rất có thể đã xảy ra vì đã bị phá hoại.

Dụng cụ mới được sáng chế của TQ để cắt cáp ngầm lòng biển, đăng tải trên trang mạng của Trung Tâm Nghiên Cứu Khoa Học Tàu Biển. (Ảnh: China Ship Scientific Research Centre)

Phía Bộ Thông Tin và Truyền Thông cũng như Bộ Khoa Học và Công Nghệ của Việt Nam thì kêu rằng họ không có bằng chứng xác đáng nào để đưa ra kết luận cáp ngầm viễn thông đã bị phá hoại, mà nếu có cũng không biết kẻ phá hoại là ai.

Theo Giáo sư Carl Thayer của Học Viện Quốc Phòng Hoàng Gia Úc nói với BBC, nếu Việt Nam sử dụng kỹ thuật của TQ, "Thứ nhất, TQ sẽ có khả năng theo dõi mọi hoạt động truyền số liệu qua hệ thống này và khai thác chúng cho chương trình phân tích số liệu khổng lồ của nước này, gây ra mối nguy có thể có đối với an ninh quốc phòng. Thứ hai, TQ sẽ có thể làm gián đoạn lưu lượng thông tin trên các tuyến cáp ngầm của Việt Nam vào thời điểm khủng hoảng hoặc xung đột. Thứ ba, Việt Nam có thể trở nên phụ thuộc vào kỹ thuật thông tin và truyền thông của TQ do xu hướng hiện nay mà Hoa Kỳ khởi xướng, đó là tách rời kỹ thuậtvà thiết bị do Hoa Kỳ thiết kế và sản xuất khỏi các hệ thống của TQ. TQ đã có sẳn luật quy định các cá nhân, tổ chức phải hợp tác về mặt cung cấp thông tin tình báo nếu được ĐCSTQ yêu cầu".

Theo Reuters, từ tháng Giêng, 2024, các giới chức chính phủ Mỹ và các công ty Mỹ đã ngồi họp với phía Việt Nam gần cả chục lần, nhưng hiện vẫn không có thông tin tiếp theo nào được tiết lộ.

Ngay cả trước khi Donald Trump quân sự hóa cuộc đàn áp những người biểu tình ủng hộ người nhập cư ở Los Angeles, một cuộc biểu tình lớn trên toàn quốc đã được lên kế hoạch vào thứ Bảy, ngày 14 tháng 6.

Các cuộc biểu tình "No Kings" đã được hình dung như một cuộc nổi dậy hòa bình để phản đối Tổng thống Trump tự tổ chức một cuộc diễu hành quân sự vào ngày sinh nhật của mình (cũng là Ngày Quốc kỳ và kỷ niệm 250 năm thành lập Quân đội). Trump đang tổ chức một cảnh tượng phù hợp với một bạo chúa nhỏ bé, bao gồm một đoàn xe tăng, pháo tự hành, bệ phóng tên lửa di động và các cỗ máy chiến tranh khác lăn bánh qua các đường phố của Washington, D.C., trong khi máy bay quân sự, bao gồm cả trực thăng Apache, bay lượn trên cao.



Những người tổ chức cuộc biểu tình đã coi ngày 14 tháng 6 là "ngày thách thức toàn quốc", trong đó người Mỹ trên khắp đất nước đứng lên để "phản đối chủ nghĩa độc tài" và giành lại lòng yêu nước nhân danh nền dân chủ. "Lá cờ không thuộc về Tổng thống Trump. Nó thuộc về chúng ta", trang web biểu tình tuyên bố.

Trump đã đe dọa những người biểu tình có kế hoạch xuất hiện tại đoàn diễu hành quân sự của ông: "Nếu bất kỳ người biểu tình nào muốn ra ngoài, họ sẽ bị đáp trả bằng vũ lực rất lớn", ông nói vào thứ Ba. Dự đoán được phản ứng như vậy, những người tổ chức biểu tình đã quyết định cụ thể là không nhắm vào tuyến đường diễu hành của Trump; thậm chí còn không có sự kiện No Kings nào được lên kế hoạch tại D.C. Thay vào đó, họ hình dung rằng những người biểu tình "xuất hiện ở mọi nơi [Trump] không có - tức là không có ngai vàng, không có vương miện, không có vua".

Số người tham gia các cuộc biểu tình trên toàn quốc dự kiến ​​sẽ vượt qua các cuộc biểu tình "Hands Off" ngày 5 tháng 4, thu hút hơn 3 triệu người biểu tình để phản đối chính quyền Trump, khi đó do Elon Musk thống trị, người đã áp đặt các biện pháp cắt giảm khắc nghiệt đối với các dịch vụ liên bang thông qua cái gọi là Bộ Hiệu quả Chính phủ, hay DOGE.

"Chúng tôi đã lên kế hoạch cho ngày No Kings" trong nhiều tháng, Ezra Levin, đồng sáng lập của tổ chức cơ sở tiến bộ Indivisible, một đối tác quan trọng trong liên minh phản đối bao gồm các nhóm cơ sở như 50501, các tổ chức dân quyền như Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ và nhiều nhóm lao động và môi trường cho biết. Ngoài một vài sự kiện chính - chẳng hạn như một sự kiện lớn được lên kế hoạch ở Philadelphia - các cuộc biểu tình No Kings được tổ chức theo hình thức lan truyền, phân tán, với người dân địa phương ở mỗi cộng đồng ra lệnh. Đến tuần trước, số lượng sự kiện được lên kế hoạch đã vượt quá tổng số của tháng 4.

Bây giờ Trump đã ra lệnh cho quân đội đổ bộ vào các đường phố của Los Angeles - để trấn áp người Mỹ thực hiện quyền Tu chính án thứ nhất của họ bằng cách phản đối các hành động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan - lý do để biểu tình trở nên cụ thể hơn nhiều. Levin cho biết, với "sự vượt quá giới hạn" ở Los Angeles "làm gia tăng căng thẳng", "đột nhiên tất cả các con số bắt đầu tăng vọt".

Tình hình bất ổn ở khu vực Los Angeles đã bị kích động bởi các nhân viên ICE mở rộng việc bắt giữ các thành viên cộng đồng tại các công trường, bao gồm cả tại các nhà máy may mặc ở trung tâm thành phố và Home Depot. Căng thẳng cũng gia tăng do các báo cáo về việc ICE bắt giữ những cá nhân tuân thủ pháp luật đã đến làm thủ tục bắt buộc với các viên chức nhập cư, sau đó nhốt họ vào tầng hầm của một tòa nhà liên bang.

Phát biểu với tạp chí Rolling Stone hôm thứ Hai, Levin đã mô tả 1.800 sự kiện No Kings đã được lên kế hoạch, nhiều hơn khoảng 500 sự kiện so với tổng số sự kiện trong tháng 4. Những sự kiện này bao gồm các cuộc biểu tình trên khắp nước Mỹ - từ Nome, Alaska đến San Juan, Puerto Rico (bản đồ: tại đây) - cũng như các hành động đoàn kết trên toàn cầu. "Tôi có thể đảm bảo với bạn rằng sẽ có hàng triệu người tham gia vào Ngày No Kings", ông nói.

Việc lập kế hoạch cho cuộc biểu tình No Kings bắt đầu khi Trump bắt đầu quảng cáo "cuộc diễu hành mừng sinh nhật theo phong cách độc tài" của mình, Levin nhớ lại. "Chúng tôi không muốn nhường câu chuyện cho ông ta; chúng tôi không muốn để ông ta tự coi mình là người toàn năng". Ý tưởng này là huy động quần chúng người Mỹ ở mọi tầng lớp - ở các thành phố lớn, thị trấn nhỏ và cộng đồng nông thôn - như một biện pháp đối trọng với tham vọng độc đoán của Trump. (Tiệc sinh nhật của Trump cực kỳ không được ưa chuộng; một cuộc thăm dò mới cho thấy 3 trong số 4 người Mỹ phản đối cuộc diễu hành quân sự, bao gồm phần lớn là đảng viên Cộng hòa.)

Sự leo thang của liên bang ở Nam California chính là động lực cho sứ mệnh phản đối. "Trong bối cảnh sự leo thang của ông ta ở L.A., điều này càng trở nên quan trọng hơn", Levin nói. "Bạn cần phải có một cuộc biểu tình rõ ràng rằng người Mỹ phản đối sự lạm quyền của chế độ độc đoán".

Những người tổ chức muốn tập hợp những người biểu tình có tư tưởng đa dạng và phân tán về mặt địa lý. "Cần phải có mặt ở khắp mọi nơi để sự tương phản trong những gì Trump đang làm trở nên rõ ràng nhất có thể", Levin, một cựu nhân viên quốc hội, cho biết. "Gã này chỉ bảo vệ bản thân và bè lũ của mình. Và người dân Mỹ sẽ không chấp nhận điều đó".

Các cuộc biểu tình ở L.A. đã bùng nổ, được đánh dấu bằng các cuộc đụng độ giữa những người biểu tình và cảnh sát và phó cảnh sát trưởng tàn bạo khét tiếng của thành phố, cũng như với lực lượng bán quân sự từ Bộ An ninh Nội địa. Chính quyền đã tiến hành các cuộc tấn công bằng hơi cay và bắn đạn ít gây chết người vào đám đông, và những kẻ kích động đã được quay phim ném đá và mảnh vỡ vào lực lượng thực thi pháp luật.

Levin khẳng định rằng No Kings sẽ là một cuộc biểu tình phản kháng phi bạo lực, đồng thời nói thêm rằng màn phô trương sức mạnh xấu xí của Trump - bao gồm cả việc triển khai quân đội Vệ binh Quốc gia và Thủy quân Lục chiến ở Los Angeles bất chấp sự phản đối của thống đốc - phải được đáp lại bằng sự kết hợp giữa số lượng người tham gia đông đảo và bầu không khí trong lành. "Khi họ đàn áp các cuộc biểu tình ôn hòa, điều bạn cần là các cuộc biểu tình hòa bình, đông đảo. Đó là cách bạn phản ứng với vở kịch độc đoán."

"Chúng ta cần bất bạo động trên đường phố," ông tiếp tục. "Giải pháp thay thế là đưa ra cho kẻ độc đoán cái cớ rằng hắn ta muốn đàn áp nhiều người biểu tình ôn hòa hơn bên ngoài L.A."

Với cảm xúc đang nóng lên, điều đó đặt gánh nặng đặc biệt lên những người tổ chức biểu tình - hầu hết trong số họ là những người tình nguyện tự phong. Những người tổ chức No Kings đang cung cấp các buổi đào tạo trong tuần này cho các cảnh sát biểu tình địa phương - nhấn mạnh vào an toàn công cộng và giảm leo thang. "Chúng ta cần mọi người có tư duy đúng đắn", Levin nói, giải thích rằng các cuộc biểu tình là "một vở kịch chiến lược để chứng minh chính xác chính quyền này khác thường như thế nào".

Các sự kiện lớn như vậy có thể tự diễn ra. "Một số người sẽ tham gia vì họ nghe nói đó là nơi tuyệt vời để đến", Levin nói. "Những người tham gia nhiều hơn có trách nhiệm hành động như những người lãnh đạo và hoạt động dưới sự bảo trợ của chủ nghĩa bất bạo động, vì giải pháp thay thế đang trực tiếp nằm trong tay Trump".

Đêm giao thừa năm 1791, Hoàng đế Càn Long lúc này đã 81 tuổi đã truyền Du Quý phi (78 tuổi) đến thị tẩm. Sau khi nghe lời này, thái giám đứng lặng người, tưởng mình nghe nhầm liền dè dặt hỏi: "Du Quý phi đã 78 tuổi rồi, hoàng thượng có muốn chọn một phi tần trẻ hơn không?". Không ngờ Càn Long nổi giận quát: "Tối nay trẫm chỉ muốn ở cùng Du Quý phi!".

Vậy Du Quý phi là ai? Tại sao Càn Long ở tuổi bát tuần, lại không chọn mỹ nhân khác mà lại chọn vị phi tần này?


Hoàng đế Càn Long lúc này đã 81 tuổi đã truyền Du Quý phi (78 tuổi) đến thị tẩm khiến thái giám lo lắng. (Ảnh: Sohu)

Lúc bấy giờ, Du Quý phi đã bị thất sủng mấy chục năm. Càn Long cũng đã hơn mười mấy năm không bước chân vào cung của bà. Thế nhưng vào thời điểm giao thừa ông lại nhớ đến Du Quý phi.

Câu chuyện bắt đầu từ Du Quý phi và con trai của bà. Ai cũng biết Càn Long là một vị hoàng đế đa tình. Cả đời ông có vô số phi tần, chưa kể đến những người con gái dân gian được ông sủng ái trong những chuyến vi hành xuống Giang Nam. Trong số rất nhiều người phụ nữ đó, Du Quý phi thực sự là người đã bầu bạn với Càn Long lâu nhất.

Khi Càn Long còn là Bảo Thân vương Hoằng Lịch, bà đã được gả cho ông với thân phận Cách cách, tức hàng thiếp hầu có địa vị thấp trong phủ đệ. Du Quý phi vốn tính tình tao nhã, thanh cao, không thích tranh giành đấu đá chốn hậu cung, cũng chưa từng nói xấu phi tần khác. Vì vậy, mỗi khi muốn được yên tĩnh, Càn Long thường thích đến chỗ bà.

Thuở thiếu thời vợ chồng son, tình cảm mặn nồng, hai người đã có một khoảng thời gian lãng mạn bên nhau và có Ngũ a ca Vĩnh Kỳ.

Có thể nói, Vĩnh Kỳ là một trong những người con trai mà Càn Long yêu quý nhất. Khác với hình tượng trong phim "Hoàn Châu Cách Cách", Vĩnh Kỳ ngoài đời là người văn võ song toàn, mưu lược hơn người, thông minh xuất chúng. Do đó, Càn Long luôn dành sự ưu ái đặc biệt cho người con trai tài giỏi này.

Sau đó, một sự việc xảy ra càng khiến Càn Long thêm yêu quý con trai mình. Một đêm nọ, cung điện của Càn Long bất ngờ bốc cháy. Thông thường, cung của Càn Long đều có người canh gác. Các hoàng tử cũng thường xuyên thay phiên nhau đến đây trực đêm để lấy lòng hoàng thượng.

Đêm hôm đó, người canh gác là Tứ a ca Vĩnh Thành. Tuy nhiên, trong thời khắc nguy cấp, Vĩnh Thành đã không thể hiện được vai trò của mình. Không những không phát hiện sớm đám cháy, mà còn bị mắc kẹt cùng Càn Long trong cung.

Lúc này, Vĩnh Kỳ phát hiện ra sự việc bất thường đã xông vào cung, cõng Càn Long ra khỏi đám cháy. Khi Vĩnh Kỳ quay lại cứu Tứ a ca Vĩnh Thành thì phát hiện anh ta đã tự mình chạy thoát. Sau chuyện này, Càn Long càng yêu thương Vĩnh Kỳ hơn. Thêm vào đó, Vĩnh Kỳ thừa hưởng tính cách khiêm tốn, kín đáo của mẹ, không bao giờ gây chuyện thị phi, làm phiền Càn Long. Do đó, chàng dần trở thành một trong những người con trai thân cận và được Càn Long tin tưởng nhất.

Theo ghi chép trong Thanh sử cảo, năm Vĩnh Kỳ cõng Càn Long ra khỏi đám cháy là năm Càn Long thứ 28. Đến năm Càn Long thứ 30, chàng đã được phong làm Hòa Thạc Vinh Thân vương. Chữ "Vinh" trong tước vị của Vĩnh Kỳ không giống với chữ "Vinh" đại diện cho xuất thân hiển hách mà Tứ a ca sau này được ban. Chữ "Vinh" mà Càn Long ban cho Vĩnh Kỳ mang ý nghĩa được hưởng ân sủng sâu sắc của hoàng đế, vinh quang hiển hách.

Cần biết rằng, tước vị Thân vương của Vĩnh Kỳ được phong khi còn sống chứ không phải truy phong sau khi mất. Trong số rất nhiều hoàng tử của Càn Long, chỉ có ba người được hưởng đặc ân này, ngoài Vĩnh Kỳ còn có Thập nhất a ca và sau này là Hoàng đế Gia Khánh.

Tiếc thay, Vĩnh Kỳ sức khỏe không tốt, tuổi trẻ đã mắc bệnh, sau đó bệnh tình ngày càng trầm trọng rồi qua đời.

Cũng sau khi Vĩnh Kỳ qua đời, Càn Long gần như không còn triệu kiến Du Quý phi nữa. Nhiều người phỏng đoán, Càn Long vì mất đi người con trai yêu quý, sợ gặp mẹ của con trai sẽ xúc cảnh sinh tình nên mới cố ý tránh mặt Du Quý phi.

Điều này cũng không phải là không có lý, bởi vì ai cũng có những chuyện không muốn đối mặt. Có lẽ cái chết của Vĩnh Kỳ là điều mà Càn Long day dứt mãi không quên. Khi bàn luận với các đại thần, ông cũng thường bày tỏ sự yêu mến và tiếc nuối cho người con bạc mệnh.
Giải quyết khúc mắc

Tối hôm đó, Càn Long triệu kiến Du Quý phi không phải vì chuyện nam nữ. Lúc này, Càn Long đã 81 tuổi, đã là độ tuổi xưa nay hiếm ở thời đó. Vào đêm giao thừa, ông cũng không khỏi bồi hồi nhớ lại những ngày xưa cũ, những điều quý giá, những người quan trọng đã từng hiện diện trong cuộc đời ông thời trai trẻ.

Giờ đây, những điều đó đều dần dần biến mất theo năm tháng và sức khỏe của ông. Càn Long muốn tìm một người đã cùng ông trải qua những năm tháng dài nhất để cùng nhau ôn lại những ân oán tình thù, những tháng ngày đã qua.

Du Quý phi chính là người phụ nữ đã dùng cả cuộc đời để bầu bạn với Càn Long lâu nhất. Tình cảm giữa hai người có lẽ đã giống như người thân, quá đỗi quen thuộc với nhau. Dù không còn sự rung động, yêu thương như thời trẻ, nhưng họ lại giống như đôi bạn già, ngồi lại tâm sự cùng nhau.

Sau đó, hai người đã trò chuyện rất vui vẻ. Cuộc trò chuyện này cũng khiến Du Quý phi trút bỏ được gánh nặng trong lòng. Không lâu sau lần triệu kiến này, Du Quý phi an nhiên qua đời, được an táng theo nghi lễ của Hoàng quý phi, hưởng trọn vinh hoa phú quý.

Tổng hợp

Vietbf@Sưu tập

TRÊN THỰC TẾ , TRUMP ĐANG LÀM " CHINA GREAT AGAIN " ?


https://www.youtube.com/watch?v=uzLFuu7Jprg

Ông bố choàng tỉnh giấc và chưa hiểu chuyện gì xảy ra, tại sao con gái lại làm thế với mình?

Những cô con gái thường thân thiết, yêu thương bố vô điều kiện. Tuy nhiên trong những trường hợp đặc biệt như dưới đây, chắc chắn nhiều người sẽ đồng tình với cách xử trí của bé gái dành cho bố, vừa dễ thương lại đáng yêu. Chỉ có mỗi ông bố trẻ sẽ ấm ức.

Cụ thể, đoạn video được cắt từ camera giám sát phòng ngủ của một gia đình ở Trung Quốc cho thấy có 4 thành viên bao gồm bố mẹ, con trai và con gái ngủ chung một giường. Chuyện xảy ra vào lúc nửa đêm, khi mẹ và người con trai đang say giấc thì cô con gái bị đánh thức bởi tiếng ngáy ngủ "to như sấm" của bố.

Không thể ngủ tiếp, bé gái chừng 4-5 tuổi đã thẳng chân đạp bố xuống đất để bố không còn ngáy nữa. Sau đó cô con gái nhanh chóng giả vờ ôm mẹ ngủ như không có chuyện gì xảy ra trong khi ông bố bị lăn xuống đất, gương mặt liền tỏ ra khó hiểu, không biết tại sao mình lại nằm dưới này?





Ông bố hoang mang không biết vì sao mình lại bị con gái đạp xuống đất ngủ giữa đêm?

Câu chuyện chưa dừng lại ở đó khi chỉ 15 phút sau, ông bố trẻ lại tiếp tục vào giấc ngủ sâu và ngáy ngủ to hơn lúc trước. Lúc này, bé gái đã không thể chịu đựng thêm được nữa, đành hành động quyết liệt hơn.

Theo đó cô bé dễ thương đã đi xuống nhà bếp để lấy lên 1 chiếc chảo và 1 chiếc thìa. Nhiều người có vẻ khó hiểu với hành động của bé gái, tuy nhiên nhanh chóng bật cười ngã ngửa khi biết được việc làm sau đó của cô bé.

Hóa ra bé gái đã đáp trả tiếng ngáy của bố bằng việc úp chiếc chảo lên mặt bố và dùng thìa gõ thật mạnh để bố tỉnh giấc và không còn ngáy nữa. Cô bé còn không quên dùng một chiếc tai nghe để bịt vào tai mẹ, giúp cho mẹ không bị giật mình.




Cô bé không quên bịt tai mẹ trước khi dùng chảo để "trị" tiếng ngáy của bố.

Đoạn video về cô bé dễ thương đã khiến hơn 200 nghìn người phải theo dõi và bày tỏ lời khen ngợi cho sự thông minh bởi thực tế chỉ có những ai ở trong hoàn cảnh như cô bé mới hiểu được việc không thể đi vào giấc ngủ nếu như bên cạnh có người ngáy ngủ.

Ngoài ra, không ít ông bố lại tỏ ra đồng cảm, thương thay người đàn ông trong video vì thực tế cuộc sống, không ít ông bố cũng bị vợ và con cho "ra rìa" chỉ vì tật ngủ ngáy của mình.

"Ôi cô bé dễ thương quá, thế này thì bố chịu rồi, chỉ còn cách ngồi mà thức xuyên đêm thôi".

"Con gái tôi mà xem được video này chắc bé làm như thế với tôi thật vì suốt ngày tôi bị con đạp giữa đêm cũng do tiếng ngáy của tôi làm bé thức giấc".

"Đồng cảm với ông bố quá, vợ và con gái cũng đã cho tôi ngủ sô pha chỉ vì tôi ngáy quá to".

"Cô bé này vừa dễ thương vừa thông minh đấy chứ"

"Xem cô bé này mà thấy con gái mình cũng còn hiền hơn, ít ra bé chưa từng phạt bố mạnh tay thế này".

"Ôi đẻ được cô con gái mát lòng mát dạ quá, mát tới nỗi không dám ngủ về đêm".

VietBF@ sưu tập

Hai công tố viên kỳ cựu bất ngờ bị cho sa thải mà không có bất cứ lời cảnh cáo trước, khiến cho các viên chức đương nhiệm lẫn tiền nhiệm của Bộ Tư Pháp lo ngại về quyết định chưa từng có từ phía Tòa Bạch Ốc.

Theo nguồn tin từ New York Times, hai công tố viên bị sa thải sau khi chỉ nhận được một email vỏn vẹn có một câu, và không đưa ra bất cứ lý do nào ngoài việc khẳng định quyết định này được thực hiện theo lệnh của Tổng thống.

Các công tố viên bị sa thải đang làm việc tại Los Angeles và Memphis, đều là những nhân sự lâu năm trong ngành Tư Pháp. Việc cho sa thải họ cho thấy các nỗ lực ngày càng quyết liệt của chính phủ nhằm can thiệp sâu hơn vào hệ thống Tư Pháp liên bang, một sự phá vỡ hoàn toàn chưa có tiền lệ trong hệ thống pháp quyền của Hoa Kỳ nhiều thập kỷ qua.

Bị cho sa thải đột ngột lúc đang xét xử vụ án lớn
Sáng ngày 28/3, khi đang làm việc tại văn phòng ở Los Angeles, California, công tố viên Adam Schleifer, một trong hai công tố viên mới bị cho sa thải, bất ngờ nhận được email từ Tòa Bạch Ốc thông báo rằng ông bị sa thải ngay lập tức. Không có lý do nào được đưa ra.

Thời điểm bị cho sa thải, ông Schleifer đang thụ lý vụ gian lận tài chính có liên quan đến Andrew Wiederhorn, chủ nhân hệ thống nhà hàng Fatburger. Ông Wiederhorn hiện đang đối mặt với cáo buộc gian lận về tài chính, trong khi bản thân ông là một người tài trợ lớn cho các tổ chức ủng hộ Trump. Điều này khiến cho nhiều người nghi ngờ rằng quyết định sa thải Schleifer có lý do về chính trị.

Bàng hoàng trước thông báo này, Schleifer đã hỏi cấp trên xem liệu đây có phải là một sự lầm lẫn hay không. Tuy nhiên, sau đó ông nhanh chóng phát hiện chiếc điện thoại công vụ đã được cài đặt lại về trạng thái ban đầu và mọi quyền truy cập vào hệ thống của Bộ Tư Pháp đều bị chặn lại.

Là thành viên của bộ phận chuyên trách các vụ gian lận doanh nghiệp và chứng khoán, ông Schleifer đã dành ra nhiều năm theo đuổi vụ án gian lận tài chính có dính líu đến Fatburger.

Bản thân ông Schleifer cũng từng ra tranh cử vào Quốc hội New York với tư cách ứng viên Đảng Dân chủ trong mùa bầu cử 2020. Khi đó, ông nhiều lần lên mạng xã hội chỉ trích ông Trump vì đã "coi thường hệ thống pháp quyền".

Công tố viên Adam Schleifer. (Ảnh: Grace Bennett)

Dù vậy, sau khi bị thất bại, ông vẫn quay lại Bộ Tư Pháp vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump. Tuy nhiên, những bài đăng cũ của Schleifer bất ngờ bị các đồng minh của Tòa Bạch Ốc cho khuếch đại trên mạng xã hội ngay trước khi ông nhận quyết định sa thải đột ngột này.

Chỉ một giờ trước khi email sa thải ông Schleifer được gửi đi, Laura Loomer, một nhân vật có ảnh hưởng trong phe cánh hữu cực đoan, đã cho đăng tải một bài viết gọi ông là "tàn dư của thời Biden" và nhắc lại một bài đăng cũ khi ông ca ngợi Adam Schiff, một thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ tiểu bang California nhưng lại chỉ trích Trump.

Quyết định cho sa thải này khiến cho nhiều đồng nghiệp của ông Schleifer lo ngại không chỉ từ nguyên tắc độc lập của Bộ Tư pháp bị đe dọa, mà ngay cả sự tự chủ của các văn phòng công tố viên liên bang cũng đang bị lung lay.

Một số đồng nghiệp, bao gồm cả những người từng làm việc trong Bộ Tư Pháp, đã lên tiếng bảo vệ ông Schleifer.

"Adam là một công tố viên thông minh, chăm chỉ và công bằng. Anh ấy luôn tận tâm với công việc", Consuelo S. Woodhead, cựu công tố viên liên bang, có nhận xét. "Anh ấy là một người chính trực, kiểu công tố viên mà bất cứ văn phòng nào cũng mong muốn có được".

Chỉ một ngày trước khi ông Schleifer bị sa thải, một luật sư kỳ cựu khác của Bộ Tư Pháp, Reagan Fondren, cũng nhận được email tương tự.

Bà Fondren đang giữ chức quyền công tố viên liên bang và thông thường, ngay cả khi đã bị mất chức do ông Trump bổ nhiệm người mới, bà vẫn sẽ trở lại vai trò cũ trong Bộ Tư Pháp. Nhưng lần này, bà đã bị loại bỏ hoàn toàn ra khỏi Bộ này, một điều chưa bao giờ xảy ra trước đó.

Bộ Tư pháp Mỹ đang bị "thanh lọc" hay "thanh trừng"?
Thông thường, việc cho thay đổi nhân sự cao cấp trong Bộ Tư pháp khi có chính phủ mới là điều cũng dễ hiểu. Tuy nhiên, chưa có tiền lệ nào về việc cho sa thải đột ngột các công tố viên liên bang cấp thấp như lần này.

Hiện, Bộ Tư pháp từ chối đưa ra bất cứ bình luận nào.

Trước câu hỏi về lý do cho sa thải và liệu còn nhân sự nào còn bị dính dáng, thư ký Báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt có cho biết: "Trong vài tuần qua, Tòa Bạch Ốc phối hợp cùng Bộ Tư Pháp, đã cho sa thải hơn 50 công tố viên và cấp phó".
"Người dân Mỹ xứng đáng có một guồng máy Tư Pháp gồm những người thực thi pháp luật trung thực, bảo vệ nền dân chủ thay vì làm suy yếu nó", bà tiếp tục nhấn mạnh.

Dẫu vậy, phía Tòa Bạch Ốckhông đưa ra bất cứ bằng chứng nào cho thấy hai người công tố viên vừa bị cho sa thải đã vi phạm nguyên tắc đó. Trên thực tế, các công tố viên liên bang thuộc ngành Hành pháp, không phải Tư pháp.

Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump từng cam kết sẽ cho cải tổ mạnh mẽ đội ngũ nhân sự Bộ Tư Pháp, một phần vì bất bình với cuộc điều tra về mối dính líu giữa chiến dịch của ông và Nga trong nhiệm kỳ đầu tiên, cũng như 34 cáo buộc hình sự nhắm vào ông giữa hai nhiệm kỳ tổng thống.

Những cố vấn và đồng minh của Trump ngày càng thúc đẩy lý thuyết "hành pháp thống nhất" (unitary executive theory), theo đó Tổng thống có toàn quyền kiểm soát tuyệt đối đối với ngành Hành pháp.

Họ công khai bày tỏ mong muốn xóa bỏ những khu vực có tính độc lập trong bộ máy chính phủ, đặc biệt là Bộ Tư Pháp, một cơ quan vốn duy trì truyền thống độc lập từ sau vụ bê bối Watergate.

Chính quyền Trump mới cũng đang ráo riết thay thế các luật sư cao cấp tại trụ sở Bộ Tư pháp. Một số vụ sa thải này có thể dẫn đến các vụ kiện tụng, nhưng ít nhất chúng vẫn được thực hiện thông qua các viên chức cao cấp của Bộ này.

Không dừng lại ở đó, đội ngũ của ông Trump còn tiến hành cho rà soát nhân sự trên diện rộng, đưa ra hàng loạt câu hỏi nhằm kiểm tra mức độ trung thành của họ với tổng thống và quan điểm chính trị của ông, bao gồm cả lời tuyên bố sai sự thật rằng ông đã thắng trong cuộc bầu cử hồi năm 2020.

Phát biểu tại một quỹ hỗ trợ giáo viên vùng sâu vùng xa mang tên mình, Jack Ma đã nêu lên tầm quan trọng của trí tuệ nhân tạo.


Jack Ma chia sẻ trong một cuộc gọi với nhiều nhà giáo. Ảnh: SCMP.
Ngày 7/1 (theo giờ địa phương), nhà sáng lập của Tập đoàn Alibaba, tỷ phú Jack Ma một lần nữa nhấn mạnh kỳ vọng của mình rằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ định hình lại thế giới trong thập kỷ tới.

Trước đó một tháng ông đã dự đoán rằng những thay đổi do công nghệ này mang lại sẽ vượt xa sức tưởng tượng của mọi người. Theo SMCP, đây là một trong những phát ngôn hiếm thấy của ông về chủ đề này.

Trước khi khởi nghiệp với Alibaba, Jack Ma từng là giáo viên, nên ông đã lấy tên mình gầy dựng một quỹ ủng hộ giáo viên nông thôn. Trong một bài phát biểu dịp kỷ niệm 10 năm chương trình này, ông Ma đã chia sẻ rằng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và những thay đổi nhân khẩu học ở Trung Quốc sẽ tạo ra những thách thức mới cho các trường học ở vùng nông thôn.

Đây là phát biểu mới nhất của vị doanh nhân 60 tuổi kín tiếng này. Ông chia sẻ trước một nhóm giáo viên, một phần trong truyền thống hàng năm của Quỹ Jack Ma, được tổ chức vào ngày mùng 8 tháng cuối cùng của năm âm lịch.

Phát ngôn này khá giống với lần trước của ông tại lễ kỷ niệm 20 năm thành lập tập đoàn fintech khổng lồ Ant Group. Ông dự đoán rằng AI trong vòng 20 năm tới sẽ mang đến một kỷ nguyên vĩ đại hơn.

Sau khi rút khỏi vai trò quản lý Alibaba và Ant FInancial, vị tỷ phú đã tập trung vào lĩnh vực giáo dục và nông nghiệp. Ông đã duy trì lối sống kín tiếng trong vài năm qua sau khi rút khỏi tất cả các vai trò quản lý tại Alibaba, trụ sở ở Hàng Châu, nơi ông vẫn là cổ đông lớn nhất. Tuy vậy, Jack Ma vẫn được xem là một cái tên lớn của nền kinh tế tư nhân tại Trung Quốc.

Jack Ma, từng phát biểu trước 1001 nhà giáo trong năm 2024, tiếp tục nhận định rằng giáo dục tại nông thôn đã trải qua một sự "thay đổi lớn" trong thập kỷ qua. Nhiều nhà giáo trẻ tại nông thôn không quản khoảng cách, điều kiện địa lý, đã tham gia vào sự thay đổi này.

Sáng kiến Giáo viên Nông thôn của Quỹ Jack Ma hàng năm lựa chọn 100 giáo viên và 20 hiệu trưởng từ khắp Trung Quốc, mỗi người nhận được giải thưởng trị giá 100.000-500.000 nhân dân tệ. Có 2.894 giáo viên đăng ký trong năm 2025, với số tuổi trung bình được chọn là 39. Trong đó, 98% đã có bằng cử nhân hoặc cao hơn.

Trong thập kỷ qua, quỹ đã nhận được khoảng 70.000 đơn đăng ký, đến thăm hơn 1.500 ngôi làng và thực hiện gần 10.000 cuộc phỏng vấn. Trong số các giáo viên được chọn, 97,5% vẫn đang giảng dạy tại các khu vực nông thôn.

Jack Ma thành lập quỹ của mình vào tháng 12/2014, tập trung vào các lĩnh vực giáo dục, khởi nghiệp, phụ nữ lãnh đạo và bảo vệ môi trường.

VietBF@ sưu tập

Một vụ tấn công bất ngờ tại Đại học Texas, Dallas đã làm dậy sóng dư luận khi một sinh viên chuyển giới bị cáo buộc dùng khóa xe đạp làm vũ khí tấn công Paige Neumann, Chủ tịch chi nhánh Turning Point USA tại trường.

Sự việc xảy ra vào thứ Hai (24/3) tại Đại học Texas, Dallas. Paige Neumann, người đang quay video để ghi lại hoạt động thường nhật của Turning Point USA (một tổ chức do sinh viên điều hành, nổi tiếng với việc ủng hộ các giá trị bảo thủ như tự do ngôn luận, kinh tế thị trường tự do và chống lại tư tưởng cánh tả trong giáo dục) bất ngờ trở thành mục tiêu.

Trong đoạn phim, nghi phạm Liam Thanh Tam Nguyen, 20 tuổi, được nhìn thấy cầm khóa xe đạp và vung mạnh về phía Neumann. Nguyen, người còn sử dụng tên Alyssa, đã bị cảnh sát Texas bắt giữ ngay trong ngày và bị giam tại nhà tù Collin County.

Theo tờ Dallas Observer, Nguyen đối mặt với nhiều cáo buộc nghiêm trọng: hai tội danh tấn công bằng vũ khí gây chết người, một tội cố gắng cướp vũ khí từ cảnh sát, và một tội tấn công nhân viên công vụ. Turning Point USA đã đăng tải đoạn video lên mạng xã hội X, cho biết cú đánh bằng khóa xe đạp kim loại không chỉ làm vỡ điện thoại của Neumann mà còn gây thương tích nặng ở đầu cô. Một sinh viên khác tên Grace cũng bị hỏng điện thoại trong vụ việc, theo thông tin từ tổ chức.

Xuất hiện trên chương trình The Ingraham Angle của Fox News vào tối thứ Ba, Neumann kể lại khoảnh khắc kinh hoàng. “Khóa xe đạp trúng ngay phía sau đầu tôi, gần cổ,” cô nói với người dẫn chương trình Laura Ingraham. “Nếu anh ta nhắm thấp hơn một chút, tôi có thể đã bị liệt. Tôi thực sự tin rằng anh ta muốn giết tôi.”

Neumann khẳng định cô không hề gây hấn hay nói bất kỳ lời nào với Nguyen trước đó. “Tôi chỉ đang trò chuyện với các thành viên trong nhóm như mọi tuần. Anh ta bất ngờ lao tới, vung khóa xe đạp, đập vào bàn chúng tôi, làm hỏng điện thoại và khiến đầu tôi bị thương nặng.”


Liam Thanh Tam Nguyen, người còn được biết đến với tên Alyssa, đã bị bắt giữ. (Ảnh: Cooper Machicek/Nhà tù Collin County)

Nữ sinh này cho biết cô vẫn cảm thấy đau nhức ở đầu sau vụ tấn công và dự định đi chụp X-quang để kiểm tra. “Đầu tôi rất đau,” Neumann chia sẻ. “Ngày mai tôi sẽ đi khám để chắc chắn không có vấn đề gì nghiêm trọng, nhưng hiện tại vẫn rất khó chịu.” Lời kể của cô không chỉ làm rõ mức độ nguy hiểm mà còn khiến nhiều người lo ngại về an toàn tại các trường đại học, nơi mâu thuẫn chính trị đôi khi vượt khỏi tầm kiểm soát.

Turning Point USA, được thành lập năm 2012 bởi Charlie Kirk, là một tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào việc thu hút sinh viên đại học tham gia các hoạt động ủng hộ tư tưởng bảo thủ. Nhóm thường xuyên tổ chức sự kiện tại các trường học để quảng bá quan điểm của mình, nhưng cũng không ít lần bị chỉ trích vì cách tiếp cận mang tính "đối đầu" và bảo thủ.

Sau vụ việc, tổ chức này đã phản ứng mạnh mẽ, cho biết Neumann đã nộp đơn báo cáo lên cảnh sát trường đại học, và các nhà chức trách đang xử lý vụ việc một cách nghiêm túc. Trên mạng xã hội, nhóm ca ngợi Neumann và các thành viên khác là “những người tiên phong” trong việc bảo vệ quan điểm của mình, đồng thời kêu gọi cộng đồng ủng hộ họ tiếp tục sứ mệnh.

Vụ tấn công nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và các kênh truyền thông, làm nóng lại cuộc tranh luận về tự do ngôn luận và an ninh trong môi trường giáo dục. Nhiều người cho rằng đây là dấu hiệu của sự phân cực chính trị ngày càng sâu sắc tại Mỹ, nơi bất đồng quan điểm có thể dẫn đến bạo lực. Tuy nhiên, cảnh sát chưa công bố thông tin chi tiết về động cơ của Nguyen, để lại nhiều câu hỏi chưa được giải đáp.

Giữa lằn ranh tranh cãi, Neumann và Turning Point USA khẳng định họ sẽ không chùn bước. “Chúng tôi sẽ tiếp tục lên tiếng,” cô nói trong một tuyên bố sau vụ việc. “Đây không chỉ là chuyện cá nhân, mà là lời cảnh báo về những gì đang xảy ra trong các trường đại học.” Lời kêu gọi của cô nhận được sự ủng hộ từ một số người, nhưng cũng vấp phải ý kiến trái chiều từ những ai cho rằng hoạt động của Turning Point USA đôi khi mang tính khiêu khích.

VietBF@ Sưu tập

Nhớ Anh Linh Anh Hùng Nguyễn Ngọc Trụ – Cựu Cán Bộ Trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt

“Con ngựa phóng trên đồng cỏ, dưới chân nó là một thảm cỏ xanh mịn như nhung. Nó không biết phía trước là một vực thẳm đang chờ sẵn, và con ngựa đã lao đầu xuống vực sâu vì mắt đã bị bịt. Người dân trong xã hội chủ nghĩa chính là những con ngựa đó.”
— Nguyễn Ngọc Trụ

Tôi trình diện tập trung tại trường Lê Quang Định chiều ngày 26 tháng 6 năm 1975, hạn chót dành cho cấp Thiếu úy và Trung úy. Tối khuya ngày 28, tất cả chúng tôi được dồn lên xe, không ai biết sẽ bị đưa đi đâu. Bọn cộng sản đưa chúng tôi đi vòng vèo, hết dừng rồi lại chạy, để đánh lạc hướng.

Cuối cùng, sau hơn mười tiếng đồng hồ lắt léo, chúng tôi bị "đổ quân" gần chân núi Bà Đen, vùng Trảng Lớn, Tây Ninh – nơi từng đặt Bộ Tư lệnh Tiền phương của Sư đoàn 25 Bộ binh, cách nơi xuất phát không đầy hai giờ lái xe.

Bài học đầu tiên mà cộng sản dạy chúng tôi là: lươn lẹo, lắt léo, gian trá.

Sau đó, chúng tôi bị chia thành tổ, khối, trại. Tôi ở trại L4T1, gồm 14 khối, mỗi khối là một nhà chứa 120 người, chia thành các tổ 10 người. Khoảng hơn một tháng sau, chúng tôi bị "biên chế" lại, chỉ còn 5–6 khối cho một trại.

Tôi ở khối 13, khối 14 là khối nữ. Cả hai khối cộng lại cũng chưa đầy 120 người nên tạm thời sinh hoạt chung. Ngày hôm sau, các cô được phân công tháo đinh từ thùng đạn pháo, còn tù nam thì rào kẽm gai quanh trại.

Tôi vừa làm hàng rào tự nhốt mình, vừa nhìn quanh. Thấy lá cờ đỏ sao vàng dơ bẩn và tởm lợm đang đung đưa trên sân trại bộ đội, tôi bất giác căm ghét luôn cả lá cờ vàng sao đỏ của ông Thiệu – một lá cờ mà vài năm trước tôi đã linh cảm là điềm xấu. Cả hai lá cờ, dù màu sắc đối nghịch, lại trông y hệt nhau. Trong phút chốc hoang tưởng, tôi huýt gió một đoạn của bài hát “Cờ bay, cờ bay…”

Bất ngờ, có tiếng nói sát sau lưng: “Hay lắm, nào, chúng ta cùng hát!” Rồi người ấy hát theo vài câu, trong đó có câu anh sửa lại thành: “…Sài Gòn ơi, chờ quê hương giải phóng…”

Người đó chính là Nguyễn Ngọc Trụ, người mà không lâu sau đã trở thành huyền thoại trong các trại tù vùng Trảng Lớn, Tây Ninh.

Anh Trụ khoảng ngoài 30 tuổi, vóc dáng trung bình, da trắng, đeo kính dày, phong thái trí thức, điềm đạm và nói năng nhẹ nhàng nhưng dứt khoát. Sau này tôi mới biết thêm anh có vợ và hai con, là Trung úy, có bằng Cao học Luật – Công pháp Quốc tế, và luận án Tiến sĩ của anh sắp hoàn thành. Anh từng giảng dạy tại Trường Võ Bị Đà Lạt, chuyên về các môn Luật và Chính trị.

Vì tôi và anh không ở cùng nhà, thậm chí sau đợt “biên chế” cũng không còn cùng trại nên tôi chỉ biết về anh chừng đó. Sau đó, tù nữ khối 14 bị chuyển khỏi Trảng Lớn. Anh Trụ vẫn ở lại trại T1, còn tôi chuyển sang trại T3, cách T1 khoảng 1km.

Tại trại mới, tù nhân bắt đầu bị khủng bố tinh thần bằng một đợt thẩm vấn chính thức kéo dài nhiều tuần. Một sáng nọ, chúng tôi được lệnh nghỉ lao động để viết bản tự khai. Đến chiều, dưới sự giám sát của quản giáo, từng người phải đứng lên đọc bản khai của mình cho người khác góp ý và đánh giá “mức độ thành khẩn”, rồi ghi biên bản nộp lại cho quản giáo.

Ngày kế tiếp, trong lúc thảo luận tiếp, có hai vệ binh với gương mặt hung dữ, cầm súng AK kêu từng người ra khỏi trại. Họ bị dẫn đi thẩm vấn trong các lều tranh kín nằm trên một khu đất rộng lớn và xa hẳn trại. Trước mỗi lều có một vệ binh vũ trang đứng gác. Bên trong, hai cán bộ công an ngồi chờ – một người hỏi cung, một người quan sát – với thái độ đanh ác và sẵn sàng buộc tội.

Trong thời gian ấy, nỗi sợ bao trùm. Ai cũng nghĩ mình có thể bị xử bắn, vì bị buộc tội phản động hoặc “ác ôn”.

Sau giai đoạn thẩm vấn và khủng bố tinh thần, "cách mạng" chính thức ban cho tù nhân "vinh dự" được lao động khổ sai dài hạn. Dù trước đó chúng tôi cũng đã bị lao động cực nhọc nhưng ít ra còn chưa theo quy hoạch. Chỉ vài tháng sau, nhiều người đã chỉ còn da bọc xương.

Thế nhưng, trên đường đi lao động, chúng tôi có cơ hội gặp người ở trại khác và nghe nhiều chuyện kể về Nguyễn Ngọc Trụ. Càng ngày, danh tiếng anh càng lan rộng như một biểu tượng anh hùng bất khuất. Nhất là sau mỗi đợt học tập chính trị, câu chuyện về anh lại được nhắc nhiều hơn, dù lúc đó tôi vẫn bán tín bán nghi, cho rằng có phần thêu dệt.

Rồi một hôm, có tin Quang và Vũ ở trại T1 trốn trại nhưng bị bắt lại. Nghe nói họ là học trò cũ của anh Trụ – khóa cuối Trường Võ Bị Đà Lạt. Trước khi trốn, họ đã nhờ anh Trụ giữ một bức thư để chuyển cho gia đình khi có dịp. Khi nghe tin hai người bị bắt, anh Trụ lập tức tiêu hủy lá thư đó.

Tuy nhiên, chính việc này đã khiến anh bị liên lụy. Sau đó là tin anh Trụ bị bắt đi biệt giam, lý do là hai người kia bị ép cung, khai rằng họ trốn trại theo "lệnh của thầy Trụ", với kế hoạch quay lại giải thoát trại.

Khi nghe tin anh Trụ bị biệt giam, tôi bắt đầu xét lại những điều trước đó mình từng cho là "thêu dệt" trong các câu chuyện về lòng anh dũng bất khuất của anh. Sau này, khi chuyển qua nhiều trại khác và được tiếp xúc với những người từng ở cùng anh Trụ, tôi mới nhận ra: sự thật về anh còn lớn lao và kinh ngạc hơn tất cả những gì tôi từng nghe.

Không nhận tội “tay sai đế quốc, bán nước, có nợ máu với nhân dân”

Chỉ trong vài tháng đầu, mỗi tù nhân phải viết và đọc hàng chục bản tự khai, lý lịch, thu hoạch… để nhận mình có tội theo đúng những luận điệu của cộng sản. Dù chỉ tự kể tội một cách "chung chung", tôi cũng cảm thấy vô cùng xấu hổ. Chính từ cái hèn mọn của bản thân mà tôi càng thấm thía sự vĩ đại của anh Nguyễn Ngọc Trụ.

Trong tất cả những bài viết đó, anh Trụ chỉ ghi tên, chức vụ, và để trống hoàn toàn phần "nhận tội". Anh khẳng định công việc của mình là phục vụ cho một tương lai Việt Nam độc lập, dân chủ, nhân bản. Một lý tưởng cao đẹp như thế không thể bị coi là tội lỗi.

Cộng sản và Mỹ đều là hiểm họa đối với dân tộc Việt Nam

Trong các buổi "thảo luận chính trị" do quản giáo chủ trì hoặc tại hội trường đông đến hàng ngàn người, nơi cán bộ chính trị cấp cao từ xa đến giảng bài, anh Trụ vẫn thẳng thắn lên tiếng. Anh tố cáo cả Mỹ và cộng sản: Mỹ lợi dụng xương máu của người Việt và nhân dân Mỹ để phục vụ quyền lợi nhóm. Còn chủ nghĩa cộng sản, theo anh, là một học thuyết hoang tưởng, lỗi thời, không thể thuyết phục được người văn minh.

Trước hai hiểm họa, không thể chống cả hai cùng lúc, anh buộc phải chọn hiểm họa nhẹ hơn là Mỹ, để đối đầu với cái họa lớn là cộng sản – dù bản thân anh không hề ủng hộ sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Việt Nam. Theo anh, súng Mỹ, súng Nga hay súng Trung Quốc đều là kẻ thù của dân tộc.

Người dân trong xã hội chủ nghĩa giống như con ngựa bị bịt mắt

Trước hàng ngàn người trong hội trường T1, dưới sự giám sát của toàn bộ hệ thống cán bộ các cấp, anh Trụ kể một dụ ngôn:

“Con ngựa phóng trên đồng cỏ, dưới chân nó là thảm cỏ xanh mịn như nhung. Nó không hề biết phía trước là một vực thẳm đang chờ sẵn, và thế là con ngựa lao thẳng xuống vực sâu vì mắt đã bị bịt. Người dân sống trong xã hội chủ nghĩa chính là những con ngựa đó.”

Cả hội trường im phăng phắc. Anh nói thẳng, không che giấu, không sợ hãi.

Chuyện mới nhất kể lại về ngày đầu anh bị biệt giam

Cuối tháng 3 năm 2008, tôi may mắn liên lạc được với một người từng ở cùng khối và thân thiết với anh Trụ – anh T.T.T., hiện sống ở Mỹ. Anh xác nhận mọi điều tôi nghe về anh Trụ đều là thật, thậm chí còn chưa phản ánh hết được con người anh.

Theo lời kể của anh T.T.T., không lâu sau khi hai người trốn trại bị bắt lại, toàn trại T1 được lệnh tập trung tại hội trường. Anh T.T.T. ngồi bên cạnh anh Trụ. Chủ tọa buổi họp là một “đoàn cán bộ cấp cao” do một tên trung tá cộng sản dẫn đầu.

Khi tên trung tá tuyên bố rằng “có một phần tử cầm đầu tổ chức phản động…”, anh Trụ lập tức đứng dậy, dõng dạc nói:

“Tôi biết người ông định nói là ai. Là tôi, đúng không? Tôi không cầm đầu ai cả. Tôi chỉ bày tỏ chính kiến. Tôi không thích chế độ cộng sản. Ông có muốn nói chuyện với tôi về chủ nghĩa cộng sản không?”

Cả hội trường hơn ngàn người im lặng. Bọn cán bộ lý luận cộng sản khựng lại hoàn toàn trước sự kiên cường và khí phách của một kẻ sĩ. Sau phút lúng túng, tên trung tá chỉ đáp rằng "sẽ nói chuyện với anh sau", rồi yêu cầu anh ngồi xuống. Anh T.T.T. kể thêm rằng trước hôm buổi họp, anh Trụ đã nhờ anh chuyển lời trăn trối cho gia đình nếu có thể.

Ngoài những điều tôi nghe và kiểm chứng, tôi còn tận mắt chứng kiến năm tháng cuối đời của anh Trụ. Tôi thấy tận mắt cái cách bọn dã thú dàn dựng một phiên tòa giả tạo và trơ trẽn, để giết hại anh. Chính anh T.T.T. là một trong những người đã chôn cất anh Nguyễn Ngọc Trụ tại khu An Dưỡng Biên Hòa cũ – không phải ở Trảng Lớn, Tây Ninh như một số người lầm tưởng.

Chuyến xe cuối định mệnh

Vào một buổi chiều giữa tháng 5 năm 1976, tôi thuộc danh sách những tù nhân Trảng Lớn bị chuyển đi đợt đầu tiên. Khoảng 4 giờ chiều, một đoàn xe tiến vào giữa sân trại T3. Tù nhân từ các trại lân cận được dẫn đến và tống lên xe, sau cùng mới đến lượt tù T3. Mỗi xe chở 40 người. Tôi lên chiếc xe cuối cùng – chiếc thứ 25.

Trong xe, không kể hai vệ binh ngồi hai bên phía sau, có tất cả 24 người tù. Hai người tên Non và Tỷ bị trói, bị cáo buộc là gián điệp CIA hạng bét, đã bị biệt giam trước đó một tháng. Khi trời sẩm tối, một chiếc xe hơi khác chạy đến, dừng sát bên xe tôi. Một người bị trói tay quặt sau lưng được lôi ra và tống lên xe tôi: Nguyễn Ngọc Trụ.

Anh bị nhét vào cùng khoang với Non và Tỷ. Lúc đi ngang qua chỗ tôi, lợi dụng bước chân anh chao đảo vì bị trói, tôi đứng lên giả vờ đỡ, rồi bóp nhẹ cánh tay anh. Anh mỉm cười, gật đầu chào. Có người thì thầm: “Xin anh đừng chết!”

Xe bắt đầu chuyển bánh khi trời tối hẳn. Lại một lần nữa, cộng sản cho chúng tôi ôn lại bài học “lắt léo lươn lẹo” – xe đi đường vòng, ngừng nghỉ liên tục. Đến khoảng 2 giờ sáng, chúng tôi bị đổ xuống Trung tâm An Dưỡng Biên Hòa. Anh Trụ bị nhốt thẳng vào một thùng sắt Connex ngay cổng trại. Non và Tỷ được cởi trói, nhập vào hàng cùng chúng tôi.

Chúng tôi – 24 người, cùng với 40 người khác – được chia về các đội lao động như Mộc, Rèn, Chăn nuôi. Tôi vào đội Mộc, nơi có nhà văn Nguyễn Hữu Nhật, tức thi sĩ Động Đình Hồ.

Trung tâm An Dưỡng gồm nhiều trại, mỗi trại khoảng 1.000 người, đánh số T1, T2, T3... Tôi không nhớ chính xác trại mình ở là số mấy, chỉ nhớ rõ thùng sắt giam anh Trụ nằm ngay sát cổng, nơi lúc nào cũng có vệ binh canh gác.

Từ cổng trại, một con đường lớn chạy thẳng, sát hàng rào bên trái. Bên phải là hai dãy nhà dài song song theo hàng rào. Cuối sân là hội trường lớn bằng tôn, nghe nói là nhà xác của Mỹ để lại – cũng chính là nơi xử án anh Nguyễn Ngọc Trụ năm tháng sau đó.

Phía cuối đường là dãy nhà 4 căn, tôi ở căn đầu tiên sát mặt đường. Đối diện bên kia đường là dãy hơn chục cầu tiêu nổi dành cho toàn trại.

Mỗi ngày, vào khoảng 8 giờ sáng, anh Trụ có chừng 15–20 phút để ra khu cầu tiêu. Đường đi từ thùng sắt connex tới đó phải băng ngang nhà có Quang và Vũ, rồi qua sân trại chiều ngang, đến gần nhà tôi thì quẹo vào dãy cầu tiêu. Trên tay anh luôn cầm theo lon "gô" đựng nước để vệ sinh cá nhân. Thường có một tên vệ binh mang súng đi kèm. Dáng anh đi trông thất thểu, nhưng khuôn mặt lại vô cùng an nhiên và đặc biệt lúc nào cũng nở nụ cười mỉm.

Vào những ngày không lao động, anh em trong trại thường đứng dọc theo hiên nhà, lặng lẽ nhìn theo bước chân anh. Có lần, anh hướng về phía Quang và Vũ đang đứng giữa đám anh em, dịu dàng nói: “Thầy không hề buồn giận em. Thầy biết, bằng mọi cách, họ sẽ giết thầy.” Anh em trong trại vẫn âm thầm tiếp tế cho anh bằng cách giấu một gói nhỏ đồ ăn trong buồng cầu tiêu cuối cùng – nơi dành riêng cho anh – dù khu vực này đã được bảo đảm là không có ai. Anh phải ăn ngay tại đó, giữa không gian tanh tưởi của phân và nước tiểu.

Chiếc Quan Tài Trong Bụi Rậm

Đợt thăm nuôi đầu tiên trong đời tù bắt đầu vào cuối tháng 10 năm 1976. Đội Mộc gồm năm người, trong đó có tôi và anh Nguyễn Hữu Nhật, được thăm nuôi vào ngày 29 tháng 10 – cũng là ngày cuối cùng của đợt này.

Buổi tối thứ Bảy cuối cùng của tháng đó, tôi cùng vài người được lệnh đi theo hai tên vệ binh đẩy xe nước đến khu thăm nuôi, cách trại khoảng 2km. Trên đường trở về, chúng tôi bắt gặp bốn tên bộ đội đang chờ sẵn. Chúng ra lệnh kéo ra từ bụi rậm một chiếc quan tài gỗ thô sơ, đặt lên xe đẩy và tiếp tục di chuyển. Khi đến gần trại, chúng bảo chúng tôi giấu chiếc quan tài vào bụi cỏ cao bên đường và cấm không được nói ra với bất cứ ai. Chúng tôi hoang mang, không ngờ rằng chính chiếc quan tài ấy sẽ dành cho anh Trụ vào ngày hôm sau.

Sáng Chủ nhật cuối tháng 10 năm 1976, không thấy anh Trụ ra khu cầu tiêu như thường lệ. Có thể họ đã cho anh đi sớm hơn. Khoảng 7 giờ sáng, các nhà trưởng trong trại được lệnh đi "giao ban". Gần một giờ sau, một nhà trưởng quay về, tập hợp anh em lại và thông báo: sẽ có một phiên tòa xử Nguyễn Ngọc Trụ. Danh sách người tham dự bao gồm các tổ trưởng, tổ phó và nhà trưởng – và họ bị cấm bàn tán.

Nhưng cấm sao được lòng người. Mỗi người đều đoán số phận anh Trụ: có người cho rằng chỉ bị cảnh cáo, người đoán án tù vài năm, kẻ khác nghĩ có thể vài chục năm. Riêng tôi, khi nhớ đến chiếc quan tài trong bụi rậm, chỉ thì thầm với một người bạn: “Tử hình.”

Ruột gan tôi nhộn nhạo, như có ai đang bóp nghẹt. Tôi cảm thấy mình như người ngoài cuộc, lạc lõng giữa một cảnh phim. Dù không có tên trong danh sách đi dự phiên tòa, tôi xin đi thay một người bị đau bụng (hình như tên là Hùng "mặt mâm"). Những tù nhân từ các trại khác cũng được dẫn đến dự. Hội trường kín người.

“Công lý là công lý. Công lý luôn luôn thắng.”

Bên ngoài hội trường là một hàng rào lính cầm súng. Bên trong, ghế ngồi xếp hai hàng trên cùng dành cho cán bộ các trại. Trên sân khấu, bàn dài trải vải đỏ, treo hình Hồ Chí Minh và lá cờ đỏ sao vàng trông dơ bẩn, lạnh lùng và chết chóc. Dòng chữ "Tòa Án Quân Sự Khu 7" hiện rõ phía trước, bao quanh sân khấu là lính võ trang đứng gác mặt mày hung dữ.

Vành móng ngựa là một nửa ống cống bằng sắt, hình bán nguyệt, đường kính khoảng 1,5m – “di sản” của quân đội Mỹ để lại. Mọi người đứng lên khi đoàn xử án tiến vào. Hai sĩ quan mang quân hàm trung tá dẫn đầu, theo sau là cả chục cán bộ.

Anh Nguyễn Ngọc Trụ được dẫn ra, cởi trói, đứng vào trong vành móng ngựa. Một cây đèn dầu được thắp lên với lời tuyên bố: “Đây là ánh sáng công lý.” Nhưng ánh sáng ấy chỉ là một vầng lửa tù mù và tàn lụi.

Bản lý lịch được đọc lên: Nguyễn Ngọc Trụ, Trung úy, Cao học Luật, giảng viên Chính trị Trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt. Cha là ông Nguyễn Văn Thắng – Trung tá Cảnh sát, đang cải tạo ngoài Bắc. Có vợ và hai con.

Sau các nghi thức, tòa hỏi anh có muốn thay đổi thành phần hội đồng xử án không. Anh đáp: “Tôi nghĩ không cần thiết.”

Tòa hỏi: “Anh có phải là trí thức không?”
Anh đáp: “Đúng.”

Rồi bắt đầu phần buộc tội: “tay sai đế quốc,” “phản động,” “nợ máu,” “xúi giục cải tạo viên chống phá đường lối khoan hồng.” Công tố viên lôi cả gia đình anh vào để làm "tang chứng", đọc từ giấy viết sẵn, vấp váp từng chữ. Tòa không có luật sư, nhưng anh Trụ được phép phản biện.

Anh phủ nhận tất cả. Nói ngắn, gọn, sắc bén. Anh cho rằng chính những người buộc tội anh mới là những kẻ phạm tội. Anh nói anh không chống lại việc cải tạo, ngược lại, anh đã thành khẩn bày tỏ tư tưởng để "được cải tạo".

Câu nói cuối của anh vang lên giữa hội trường:

“Công lý là công lý. Công lý luôn luôn thắng. Tôi tin vào công lý và chấp nhận mọi số phận cho niềm tin đó.”

Sau chừng mười phút "nghị án", đoàn xử án quay lại, đọc bản án đã được đánh máy sẵn:
“Tử hình tội phạm Nguyễn Ngọc Trụ. Thi hành ngay sau khi phiên tòa bế mạc.”

Ngay khi hai chữ "tử hình" vang lên, một tên trong đoàn xử án thổi tắt cây đèn dầu – "ánh sáng công lý" – giờ đã chỉ còn khói đen ám nghịt. Hai tên lính xông tới trói tay anh, tên thứ ba tiến lên bịt miệng anh bằng giẻ. Anh hét lên:

“Xin đừng bịt mắt tôi!”

Rồi ngẩng cao đầu, hô lớn:

“Chào các anh em ở lại! Tôi đi!”

Không đầy một giờ, phiên tòa kết thúc. Cả hội trường lặng ngắt, không ai nói một lời. Mọi người cúi đầu bước ra, chỉ còn tiếng bước chân lặng lẽ trên nền sỏi và tiếng hô lạc lõng: “Khẩn trương lên!”

Không ai buồn ăn uống trong suốt ngày hôm đó, dù có đồ thăm nuôi chia sẻ với nhau. Người ta mới thấm thía câu nói xưa: "Một con ngựa đau, cả tàu không ăn cỏ."

Người Đào Mộ

Dù đã chứng kiến và trải qua biết bao cảnh đau thương do “đảng và cách mạng” gây ra, tôi vẫn không khỏi có lúc hoài nghi về mức độ khát máu của họ. Sau phiên tòa ấy, suốt hơn 30 năm, trong lòng tôi vẫn le lói một tia hy vọng: phải chăng bản án tử hình chỉ là một trò hù dọa, một biện pháp răn đe để kiểm soát số đông? Phải chăng anh Trụ được đưa đi nơi khác giam giữ, vì chính bọn chúng cũng biết anh không làm gì sai, chỉ “tội” nói thật lòng?

Niềm hy vọng mong manh ấy chỉ thực sự chấm dứt vào cuối tháng 3 năm 2008, khi tôi tìm gặp được anh T.T.T. – người từng ở cùng trại với tôi trong Khu An Dưỡng Biên Hòa, tuy ở nhà khác. Chính anh là người đã đào huyệt và chôn xác anh Nguyễn Ngọc Trụ vào sáng hôm sau phiên tòa kết thúc. Dưới đây là một đoạn trong bức thư anh T.T.T. viết ngày 25 tháng 3 năm 2008:

“Sáng sớm, khoảng 3 giờ, tổ của tôi – gồm toàn là các cựu sĩ quan cảnh sát lớn tuổi, chỉ có tôi là người trẻ thuộc quân đội – bị gọi đi công tác khẩn cấp. Khi ra đến cổng trại thì có một toán bộ đội khoảng mười người chờ sẵn. Tỷ lệ mười bộ đội kèm mười tù khiến chúng tôi linh cảm điều gì đó rất nghiêm trọng sắp xảy ra.

Đi được khoảng 200 thước, thì nghe tiếng lên đạn, tiếp theo là tiếng hô ‘đứng lại!’ Không khí căng thẳng tột độ. Một người bộ đội tách ra, đi vào lề đường, rồi kêu chúng tôi lại kéo ra một chiếc xe bốn bánh nhỏ (loại ‘rơ-mọt’). Trên xe có một chiếc quan tài gỗ thô.

Đi thêm chừng 500 thước nữa, chúng tôi dừng lại một lần. Trời còn tối nên không rõ đi đâu. Mãi tới sáng, khi mặt trời lên, chúng tôi mới thấy rõ địa hình xung quanh – đó là một khu chống pháo kích cũ của thiết giáp VNCH, gồm nhiều ô vuông với vách đất, có thể cho xe thiết giáp ẩn nấp.

Gần trưa, một đoàn xe jeep từ xa băng qua trảng trống, tiến thẳng đến chỗ chúng tôi. Bộ đội đi kèm lập tức lên đạn, quát bảo chúng tôi ngồi yên. Tôi nhìn thấy một người cao lớn hơn đám lính, bị trói tay, bị xô đẩy bước vào ô vuông phía sau vách đất.

Khoảng 10 phút sau, vang lên nhiều tràng súng AK, rồi hai tiếng súng ngắn. Sau đó, chúng tôi được dẫn vào trong ụ đất. Cuốc xẻng đã được chuẩn bị sẵn. Người đó – Nguyễn Ngọc Trụ – nằm dưới chân một cây cột, tay bị trói, mắt bị bịt.

Một tên trung tá cộng sản hỏi: ‘Có ai là học trò của hắn không?’ rồi lạnh lùng nói: ‘Tên này ngoan cố đến cùng.’ Không ai trong chúng tôi lên tiếng. Tên đó lại ra lệnh: ‘Các anh làm thủ tục của các anh đi.’ Chúng tôi chưa hiểu, hắn nói tiếp: ‘Quỳ lạy và cầu nguyện đi.’

Không ai trong chúng tôi nhúc nhích. Cuối cùng, hắn hét: ‘Chôn nó đi!’

Tôi là người cởi dây trói, tháo băng bịt mắt cho anh Trụ. Trên người anh chi chít vết đạn, máu không còn chảy nhiều. Da anh trắng bệch, gương mặt bình thản, không mang dấu vết đau đớn. Chúng tôi âm thầm đào huyệt và chôn anh.”

Sau khi trở về trại, anh T.T.T. mới biết được chuyện xảy ra tại phiên tòa. Anh cũng cho biết trước hôm xử án, anh Trụ đã gửi gắm anh lời trăn trối nếu có cơ hội gặp lại gia đình.

Hồn Thiêng Sông Núi

Có người tin rằng “Hồn Thiêng Sông Núi” là một vị thần đầy phép tắc, có thể khấn vái, cầu xin. Riêng tôi, tôi hiểu đơn giản hơn: Hồn Thiêng Sông Núi chính là di sản tinh thần, là lịch sử dựng nước và giữ nước bằng xương máu của cha ông – thứ tài sản linh thiêng mà những thế hệ hôm nay phải có bổn phận gìn giữ, để truyền lại cho con cháu mai sau.

Trong ý nghĩa ấy, Tâm và Huyết của Nguyễn Ngọc Trụ đã trở thành một phần bất khả phân ly của Hồn Thiêng Sông Núi. Anh là hiện thân của khí phách bất khuất, của đạo lý làm người, và là minh chứng sống động cho tinh thần của người trí thức miền Nam – dám sống, dám nói, dám chết cho điều mình tin là đúng.

Nhà ái quốc Phan Bội Châu từng nói:

“Hồn thành thánh, phách hóa thần.”

Với tôi, anh Nguyễn Ngọc Trụ – người giáo sư trẻ tuổi, người sĩ quan tận tụy, người tù kiên cường – đã thành thánh trong lòng người sống, và hóa thần trong dòng máu của dân tộc.

Trích hồi ký Tù cựu XM520. Ghi chép và tổng hợp bởi Hoàng Thái Sơn. Sửa bởi Gibbs VietBF.

Trong thần thoại Trung Quốc, có một nữ thần nửa người, nửa rắn được xem là một trong 3 vị thần thượng cổ vĩ đại nhất giúp tạo ra con người. Nhân dịp năm Ất Tỵ 2025, hãy cùng điểm lại câu chuyện và làm rõ hơn hình tượng nữ thần này.

Trong văn hóa và tín ngưỡng Trung Hoa, Nữ Oa được xem là nữ thần thượng cổ vĩ đại nhất trong thần thoại Trung Hoa, được liệt là một trong Tam Hoàng Ngũ Đế. Hình tượng Nữ Oa luôn gắn liền đầu người và thân rắn. Tam Hoàng và Ngũ Đế gắn liền với thời kỳ lịch sử đầu tiên của Trung Quốc, ngay trước thời nhà Hạ. Mô tả về thời kỳ này mang tính truyền thuyết, huyền thoại nhiều hơn là thực tế lịch sử.
Nguồn gốc thần rắn Nữ Oa

Nữ Oa, vị thần rắn trong thần thoại Trung Hoa, được xem là một trong những biểu tượng đặc sắc nhất của văn hóa Á Đông. Xuất hiện từ thời xa xưa, Nữ Oa được mô tả là một vị nữ thần nửa người nửa rắn với thân dưới uốn lượn như loài rắn hoặc rồng. Những truyền thuyết về bà được lưu truyền qua các giai đoạn lịch sử, chịu ảnh hưởng từ nền văn hóa bộ lạc, các nghi lễ tôn giáo và cả sự sáng tạo của các triều đại Trung Hoa.

Theo các tài liệu cổ, Nữ Oa là vị thần sáng thế, được nhắc đến từ thời kỳ đồ đá mới. Bà được coi là tổ tiên của loài người và là người đặt nền móng cho xã hội loài người.

Trong thần thoại Trung Hoa, bà cùng Phục Hy, người anh trai kiêm bạn đời, được tôn thờ như thần sáng tạo và bảo vệ nhân loại. Biểu tượng của hai vị thần này thường là hình ảnh hai con rắn quấn đuôi vào nhau, tượng trưng cho âm dương hòa hợp và nguồn gốc của vạn vật.

Sở dĩ Nữ Oa có hình tượng nửa người nửa rắn được cho là bắt nguồn từ thời nhà Hạ - bộ tộc thống trị các vùng phía bắc của Trung Hoa cổ đại vào khoảng năm 2200 trước Công nguyên (TCN). Tục thờ rắn ở Trung Hoa giai đoạn này đặc biệt phổ biến.

Theo thời gian, rắn được xem như tiểu long (rồng nhỏ) và trở thành một trong những biểu tượng lâu đời nhất của văn hóa Trung Hoa.

Các câu chuyện thần thoại về Nữ Oa bắt đầu được ghi chép từ thời nhà Hán (206 TCN – 220) nhưng được truyền miệng trong dân gian từ trước đó rất lâu. Sau thời Tần Thủy Hoàng với các vụ đốt sách dẫn đến đứt gãy văn hóa, các học giả thời Hán đã cố gắng khôi phục câu chuyện thần thoại Nữ Oa. Tất nhiên, các học giả cũng thêm thắt nét riêng vào những câu chuyện này.
Đắp đất tạo người



Hình tượng thần rắn Nữ Oa. Ảnh minh họa.

Truyền thuyết việc Nữ Oa tạo ra loài người từ đất sét là một trong những câu chuyện hấp dẫn nhất trong thần thoại Trung Hoa. Ban đầu, thế giới không có con người và Nữ Oa cảm thấy cô đơn trong cảnh vật tĩnh lặng.

Trong khi suy nghĩ, Nữ Oa nhìn xuống dưới nước Hoàng Hà, mặt nước tựa như gương in bóng hình của bà. Nữ Oa ngộ ra thế giới thiếu hình “người” giống như bà. Bà đắp bùn của sông Hoàng Hà tạo ra một thân hình con người sau đó sử dụng pháp thuật để tạo hình bùn đất sét đó có sự sống thành con người thực thụ. Những sinh vật này nhanh chóng trở thành con người đầu tiên, gọi bà là "mẹ".

Vì phải tạo từng người một, công việc trở nên rất mệt mỏi, Nữ Oa nghĩ ra cách dùng dây thừng nhúng vào bùn rồi vẩy lên khắp nơi. Những giọt bùn khi rơi xuống biến thành người. Truyền thuyết kể rằng những người được nặn bằng tay là quý tộc, trong khi những người được tạo ra từ bùn là thường dân, phản ánh hệ thống phân tầng xã hội trong văn hóa cổ đại.

Ngoài việc sáng tạo con người, Nữ Oa còn lo lắng về tương lai. Để đảm bảo sự sinh sôi, bà tạo ra đàn ông và phụ nữ, đồng thời dạy họ cách yêu thương và kết hôn để duy trì nòi giống. Vì vậy, Nữ Oa cũng được coi là vị thần của hôn nhân, sinh sản và sự sống.

Câu chuyện cũng phản ánh vai trò quan trọng của người phụ nữ từ thời xa xưa, khi con người còn sống theo chế độ mẫu hệ.
Luyện đá vá trời

Một trong những truyền thuyết nổi tiếng khác về Nữ Oa là câu chuyện bà vá trời sau một thảm họa kinh hoàng.

Cuốn “Sử ký” do sử gia Tư Mã Thiên thời nhà Hán biên soạn, kể câu chuyện Nữ Oa vá trời. Theo đó, thủy thần Cộng Công làm phản đem quân đánh thiên giới. Hỏa thần Chúc Dung bèn đem quân ra đánh, cuối cùng đã dẹp được phản loạn. Nhưng cuộc giao chiến khiến một ngọn núi vốn là cây trụ chống trời bị gãy. Trụ trời bị sụp, nước của thiên hà rơi xuống trần gian.

Nữ Oa không nỡ chứng kiến cảnh con người diệt vong nên quyết tâm vá lại bầu trời. Bà thu thập năm loại đá màu sắc khác nhau, nung chảy chúng để vá lại lỗ hổng trên bầu trời. Bên cạnh đó, bà cắt chân của một con rùa khổng lồ để thay thế cột trụ chống trời đã gãy. Nhờ những hành động phi thường này, bầu trời trở lại ổn định và con người được sống trong hòa bình. Hình ảnh rực rỡ nhiều sắc màu trên bầu trời ngày nay được xem là dấu tích từ những viên đá mà Nữ Oa sử dụng để vá trời.

Câu chuyện này có thể được hiểu là vào thời cổ xưa, con người phải chống chịu trước nhiều thảm họa tự nhiên giống như “bầu trời sụp đổ và lũ lụt tràn lan khắp nơi”. Nữ Oa chính là biểu tượng cho sự hi vọng và nỗ lực của con người trong việc đối phó thảm họa tự nhiên.
Sự thay đổi vai trò của Nữ Oa theo thời gian

Mối liên kết giữa Nữ Oa và Phục Hy là một khía cạnh quan trọng trong thần thoại Trung Hoa. Phục Hy - anh trai kiêm bạn đời của Nữ Oa, cũng là một vị thần sáng tạo. Ông được cho là người phát minh ra bát quái – nền tảng của Kinh Dịch, và các công cụ như lưới bắt cá, nhạc cụ. Hai vị thần này thường được khắc họa như một cặp đôi lý tưởng, cùng nhau mang lại trật tự và văn minh cho nhân loại.

Hình ảnh hai con rắn đuôi quấn vào nhau không chỉ tượng trưng cho sự hòa hợp giữa âm và dương, mà còn thể hiện mối quan hệ đối tác giữa hai vị thần trong việc kiến tạo thế giới. Tuy nhiên, sự kết hợp này cũng phản ánh sự chuyển đổi từ nền văn hóa mẫu hệ sang phụ hệ, khi vai trò của Nữ Oa dần bị giảm sút.

Theo trang mạng Acutonics, sự thay đổi này được ghi nhận rõ rệt nhất vào giai đoạn chuyển tiếp từ đầu thời nhà Hán sang cuối thời Hán. Đây là giai đoạn được đánh dấu bằng nhiều cuộc chiến tranh mà chỉ những người đàn ông mạnh mẽ nhất mới có thể sống sót.

Tượng thần Nữ Hoa ở Thâm Quyến, Trung Quốc.

Sự kết hợp giữa Nữ Oa và Phục Hy được xem là tương tự như thần Zeus và Hera trong thần thoại Hy Lạp ở phương Tây, trong giai đoạn mà người phụ nữ không còn độc lập như trước.Edward S. Shafer (1973), một nhà Hán học nổi tiếng người Mỹ, nói: “Trong giai đoạn phong kiến ở Trung Hoa, đặc biệt là những ghi chép kể từ thời nhà Hán, nam giới được xem trọng hơn nữ giới và vai trò của Nữ Oa cũng dần bị giảm sút”.

Có thể nói, Nữ Oa không chỉ là một biểu tượng của sự sáng tạo mà còn đại diện cho lòng nhân từ và sức mạnh của người phụ nữ trong văn hóa Trung Hoa. Bà không chỉ mang lại sự sống mà còn tái lập trật tự, bảo vệ nhân loại khỏi thiên tai và hỗn loạn. Trong một số truyền thuyết, bà còn được coi là người đặt ra các quy luật tự nhiên, như điều chỉnh mùa màng và thiết lập cân bằng giữa trời và đất.

Dù vai trò của Nữ Oa bị lu mờ dần qua thời gian, bà vẫn được tôn kính như một trong những vị thần sáng thế vĩ đại nhất. Hình ảnh Nữ Oa vá trời, tạo người và bảo vệ nhân loại đã trở thành biểu tượng bất diệt trong văn hóa Trung Hoa, nhắc nhở chúng ta về sự hi sinh và sức mạnh phi thường.

VietBF@sưu tập

Ôí giời ơi. Hôm qua sau khi anh hề Zelensky có thái độ xấc xược, coi thường TT Trump & Người Mỹ, tưởng đâu qua bên EU & Anh được đám cánh tả bển nhất là ông Keir Stamer ôm hôn, vỗ về, ủng hộ UKraine làm rùm beng cho cả thế giới biết để bẽ mặt Trump. tưởng chừng sẽ cho UK vài ngàn tỷ $. Nhưng đời ko như là mơ ố ô. Thương lắm lắm nha, nhưng chỉ có 2.8 billion thôi nhé. mà ko phải từ tiền trong túi của người Anh, mà là " TIỀN CỦA CÁC TÀI PHIỆT NGA GỬI ĐỂ NGÂN HÀNG CHÍNH PHỦ ANH. TÔI LẤY CHO RA UKRAINE MƯỢN THÔI NHA CHỨ KO PHẢI LÀ CHO KO VỚI VÔ ĐIỀU KIỆN" haha ha. Thế là hổng biết sao hôm nay anh hề quay lại lên trên mạng X muốn ký hợp đồng với Hoa Kỳ & thankful President Trump & Congress.
ỦA.ko biết TT Trump nghĩ sao, chứ tôi là ko còn cơ hội đâu nha. Vì cơ hội chỉ có 01 lần. nếu ko biết trân trong & nắm bắt thì giáng chịu. Đàng này Zelensky đã vài lần lươn lẹo, lật mặt mà TT Trump vẫn cho cơ hội. Nhưng ko biết lần này sao á, Vì anh hề này có tôn trọng người Mỹ đâu? . thích thì đồng ý song ko thích thì pee off hả.
https://kyivindependent.com/uk-provi...ussian-assets/

Những kẻ côn đồ hạ cờ Mỹ và thay thế bằng cờ ủng hộ Hamas nên bị đưa thẳng vào tù.
Thugs who take down the American flag and replace it with pro-Hamas flags should be sent directly to jail.

Thugs who take down the American flag and replace it with pro-Hamas flags should be sent directly to jail.
pic.twitter.com/CVoE1NPCk8

— Brigitte Gabriel (@ACTBrigitte) January 21, 2025

Tổng thống Donald Trump vừa tước quyền miễn trừ an ninh của một loạt đối thủ thuộc đảng Dân chủ, bao gồm cựu Phó Tổng thống Kamala Harris, cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton và các thành viên gia đình của cựu Tổng thống Joe Biden.



Trong số 15 người vừa bị đương kim Tổng thống Mỹ tước quyền miễn trừ an ninh hôm thứ Sáu còn có cựu Dân biểu Cộng hòa Wyoming Liz Cheney, cựu Ngoại trưởng Antony Blinken cũng như Fiona Hill, một chuyên gia về Nga trước đây làm việc tại Hội đồng An ninh Quốc gia và từng làm chứng chống lại ông Trump trong phiên điều trần luận tội đầu tiên của ông.

Trung tá quân đội đã nghỉ hưu Alexander Vindman, người cũng làm chứng chống lại ông Trump, cũng nằm trong danh sách trên.

"Tôi đã quyết định rằng việc các cá nhân nói trên tiếp cận thông tin mật không còn phù hợp với lợi ích quốc gia nữa", ông Trump cho biết trong một tuyên bố.

“Tôi đã chỉ đạo những người đứng đầu các bộ phận và cơ quan hành pháp thực hiện mọi hành động bổ sung cần thiết... để thu hồi mọi quyền miễn trừ an ninh đang có hiệu lực của những cá nhân nói trên và ngay lập tức hủy bỏ quyền truy cập của họ vào thông tin mật”, Tổng thống Mỹ tuyên bố thêm hôm 21/3.

"Tôi cũng chỉ đạo tất cả người đứng đầu các cơ quan và phòng ban hành pháp thu hồi quyền ra vào các cơ sở an ninh của Chính phủ Mỹ mà không cần giám sát của những cá nhân này", ông Trump nói thêm.

Trên thực tế, một số quyền miễn trừ đã bị thu hồi trước đó, NBC News đưa tin. Ví dụ, bà Clinton đã yêu cầu thu hồi quyền miễn trừ của mình vào năm 2018, hai năm sau khi bà thua trong cuộc bầu cử tổng thống trước ông Trump. Không rõ tại sao ông Trump lại nêu tên bà Clinton và một số người khác một lần nữa.

Trước đó, vào ngày 7/2, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố tước quyền tiếp cận thông tin mật cũng như ngừng cung cấp thông tin tình báo hàng ngày cho người tiền nhiệm Joe Biden.

Trên nền tảng truyền thông xã hội Truth Social, ông Trump cho rằng việc ông Biden tiếp tục được tiếp cận thông tin mật là điều "không cần thiết." Do đó, chính quyền sẽ lập tức thu hồi giấy phép an ninh của ông Biden và ngừng cung cấp các báo cáo tình báo hàng ngày cho ông.

Tổng thống Trump tuyên bố, bản thân người tiền nhiệm đã đặt ra tiền lệ này vào năm 2021 khi ông Biden ra lệnh cộng đồng tình báo Mỹ ngừng cho phép ông Trump, khi đó là cựu Tổng thống, tiếp cận thông tin an ninh quốc gia, vốn là "một đặc quyền dành cho các cựu Tổng thống".
VietBF@ Sưu tập

Giờ sinh vật cô giáo giảng bài, ở cuối lớp có hai nhóc quậy đang đánh ca rô. Cô giáo thấy vậy quát:
- Tồ và Tí tại sao không chịu nghe giảng hả? Bây giờ cô hỏi mà không trả lời được thì liệu đấy. Tồ hãy trả lời cho cả lớp biết. Tại sao nuôi con bằng sữa mẹ tốt hơn sữa bò?
Tồ vẻ mặt rất hớn hở tỏ ra rất thuộc bài nhanh nhẩu trả lời ngay:
- Thưa cô vì có các ưu điểm sau:
1. Sữa mẹ khi uống không cần pha.
2. Khi đi chơi xa không cần bình thủy nước sôi, ly tách, muỗng mang theo lỉnh kỉnh...
3. Không cần đậy đằng gì mà kiến gián vẫn không bao giờ vô được. Và cuối cùng là... cái bình sữa lại rất đẹp ạ!
Cô giáo vừa giận vừa tức cười vì câu trả lời của đứa học trò tinh nghịch nhưng nén giận hỏi thêm:
- Dzậy nó không có nhược điểm nào sao???
- Tồ: Thưa cô có ạ, thỉnh thoảng có mùi thuốc lá và mùi rượu bia ạ!
- Cô: !!! ???

VietBF@sưu tập

Cùng với Vương Chiêu Quân, Điêu Thuyền và Dương Quý Phi, Tây Thi là một trong tứ đại mỹ nhân của lịch sử Trung Quốc.


Ảnh AI khôi phục (phải).

Tây Thi, với nhan sắc tự nhiên kiều diễm, đã trở thành huyền thoại bất tử, làm say đắm lòng người qua nhiều thế kỷ, trở thành niềm tự hào và kính ngưỡng của thế giới.

Tây Thi, một trong tứ đại mỹ nhân Trung Quốc cổ đại, được biết đến như biểu tượng của sắc đẹp và tình yêu, có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến nền văn hóa và nghệ thuật Trung Hoa. Câu chuyện của nàng gắn liền với giai đoạn lịch sử thời Xuân Thu và Chiến Quốc.

Ngày nay, với bước tiến vượt bậc của công nghệ, việc tái tạo hình dáng Tây Thi không còn là điều viển vông. Qua quá trình phục dựng, hình ảnh Tây Thi bất ngờ trùng khớp với diện mạo của một nữ diễn viên nổi tiếng Trung Quốc, khiến câu chuyện về nàng càng thêm phần cuốn hút. Sự tương đồng đến khó tin giữa Tây Thi và nữ diễn viên không chỉ khẳng định vẻ đẹp vượt thời gian mà còn tô đậm thêm nét quyến rũ không thể cưỡng lại của Tây Thi.

Tây Thi không đơn thuần là một nhân vật lịch sử mà còn là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật, thi ca, thậm chí lan tỏa đến điện ảnh và truyền hình. Vẻ đẹp và câu chuyện của nàng đã được tái hiện qua bao thế kỷ, khiến Tây Thi trở thành biểu tượng vĩnh cửu của nhan sắc phương Đông.

Tây Thi không chỉ khơi gợi lòng ngưỡng mộ về nhan sắc kiều diễm mà còn là tượng đài của sự hy sinh và tình yêu, giữ vững vị trí đặc biệt trong tâm hồn và ký ức của người dân Trung Quốc suốt bao đời.

Phần thì phẫn chí, phần thì thương dân, dựa vào lòng người còn tưởng nhớ tới nhà Lê, Cao Bá Quát suy tôn một người thuộc dòng dõi nhà Lê làm minh chủ, đó là Lê Duy Cự, còn tự mình lãnh chức Quốc sư. Cuộc khởi nghĩa thất bại, Cao Bá Quát tử trận ở tuổi 46.

Cao Bá Quát tự là Chu Thần, hiệu là Cúc Đường, biệt hiệu là Mẫn Hiên, sinh tại làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh (nay là xã Quyết Chiến, huyện Gia Lâm, Hà Nội). Cao Bá Quát thuở nhỏ đã tỏ ra thông minh, nhanh trí, can đảm, nổi tiếng thơ văn, nhưng tính vốn cương trực, không chịu cúi mình. Năm Tân Tỵ (1821), ông thi khảo hạch ở trường thi tỉnh Bắc Ninh lúc đó mới 13 tuổi, nhưng thi Hương (lần đầu) không đỗ. Năm Tân Mão (1831) đời vua Minh Mạng, ông thi Hương đỗ Á Nguyên tại trường thi Hà Nội, nhưng đến khi duyệt quyển, bị bộ Lễ kiếm cớ xếp ông xuống hạng cuối cùng trong số 20 người đỗ cử nhân. Năm Nhâm Thìn (1832), Cao Bá Quát vào kinh đô Huế dự thi Hội nhưng không đỗ. Sau đó, ông vào kinh dự thi mấy lần nữa, nhưng lần nào cũng hỏng.

Năm 1841, đời vua Thiệu Trị, quan tỉnh Bắc Ninh tiến cử, Cao Bá Quát được triệu vào kinh đô Huế bổ làm Hành tẩu ở bộ Lễ. Tháng 8 năm đó, ông được cử làm sơ khảo trường thi Thừa Thiên. Thấy một số bài thi hay nhưng có chỗ phạm trường quy, ông bàn với bạn đồng sự là Phan Nhạ lấy son hòa với muội đèn chữa lại. Việc bại lộ, ông bị bắt giam vào ngục Trấn Phủ, rồi chuyển đến ngục Thừa Thiên. Suốt thời gian dài bị giam cầm, ông thường bị nhục hình tra tấn. Nhưng khi án đưa lên, vua Thiệu Trị đã giảm cho ông từ tội "trảm quyết" xuống tội "giảo giam hậu", tức được giam lại đợi lệnh.


Cao Bá Quát. Ảnh: IT.

Năm Giáp Dần 1854, nhiều tỉnh ở miền Bắc gặp đại hạn lại bị nạn châu chấu làm cho mùa màng mất sạch, đời sống người dân hết sức cực khổ; Cao Bá Quát bèn vận động một số sĩ phu yêu nước, các thổ hào ở các vùng Quốc Oai, Vĩnh Phúc, Cao Bằng, Lạng Sơn... cùng nhau tôn Lê Duy Cự làm minh chủ, Cao Bá Quát làm quốc sư, họp với thổ mục Sơn Tây là Đinh Công Mỹ và Bạch Công Trân dựng cờ nổi dậy tại Mỹ Lương, thuộc vùng Sơn Tây chống lại triều đình đương thời, mong giải quyết những áp bức, bất công mà ông đã chứng kiến trong cuộc đời. Nhưng cuộc khởi nghĩa bị thất bại và Cao Bá Quát tử trận lúc mới 46 tuổi.

Ngày nay, ở Bắc Ninh và các vùng lân cận vẫn còn lưu lại nhiều giai thoại về ông. Và giai thoại dưới đây là 1 ví dụ. Năm 12 tuổi, Cao Bá Quát cùng anh là Cao Bá Đạt dự kỳ thi khảo hạch. Hai anh em làm xong bài, thừa thì giờ rủ nhau ra sân đá cầu. Quan trường trông thấy hỏi: Hôm nay là ngày tranh khôi, đoạt giáp, ai cũng lo văn bài, sao các chú lại nô giỡn thế? Cao Bá Quát nhanh miệng thưa: Kỳ này gặp được đầu bài dễ, chúng tôi làm xong thừa thì giờ. Vì cửa trường chưa mở cho thí sinh ra nên xin đánh cầu cho vui, chứ không dám đùa nghịch đâu ạ! Quan trường thấy lạ, bèn hỏi thăm gia thế của anh em Quát rồi ra cho câu đối sau: Nhất bào song sinh, nan vi huynh, nan vi đệ? Nghĩa là: Một bọc sinh đôi, khó làm anh, khó làm em.

Câu đối nhằm chỉ Cao Bá Đạt và Cao Bá Quát là hai anh em sinh đôi, khó phân biệt được ai là anh, ai là em. Quát liền đối lại: Thiên tái nhất ngộ, hữu thị quân, hữu thị thần, nghĩa là: Nghìn năm một lần gặp, có vua ấy, có tôi ấy. Ý ca ngợi đất nước gặp được vua hiền, nên mới có tôi giỏi. Quan trường khen hay liền mở cửa trường thi cho hai cậu học trò giỏi về trước. Khoa ấy, hai anh em Quát đều đỗ. Ngày xướng danh, mọi người đều ngạc nhiên thấy cả hai đều đang tuổi trẻ con, đầu cạo trọc, hai bên còn để hai nhúm tóc hình trái đào.

Lời bàn về Cao Bá Quát
Vào giữa thế kỷ XIX, nạn chiếm đoạt và tập trung ruộng đất của giới địa chủ, sự tham nhũng của nhiều quan lại, chế độ tô thuế và lao dịch khắc nghiệt, cùng với nạn bão lụt, hạn hán, ôn dịch liên tiếp xảy ra. Và tất cả đã đẩy người dân lao động xuống tận đáy của sự khốn khó. Cuối cùng thì những nỗi hờn căm vì bị bóc lột, bị áp bức... biến thành những làn sóng đấu tranh quyết liệt của nhân dân lao động ở nhiều miền trên đất nước, chống lại chế độ thống trị của nhà Nguyễn. Theo sử cũ, chỉ tính riêng khoảng thời gian từ năm 1847 đến 1862, tức trước khi vua Tự Đức ký hòa ước nhường cho Pháp 3 tỉnh miền Tây Nam kỳ đã có hơn 40 cuộc nổi dậy, trong đó có cuộc khởi nghĩa Cao Bá Quát (1854-1856) ở Hà Tây là tiêu biểu nhất.

Phần thì phẫn chí, phần thì thương dân, dựa vào lòng người còn tưởng nhớ tới nhà Lê, ông suy tôn một người thuộc dòng dõi nhà Lê làm minh chủ, đó là Lê Duy Cự, còn tự mình lãnh chức Quốc sư. Như vậy, từ một trí thức xuất thân trong một gia đình nhà nho nghèo, những cảnh đói rét, khổ cực ở khắp nơi hàng ngày cứ day dứt ông, làm cho ông phải luôn suy nghĩ mong tìm ra cách giải quyết. Và chính cái chế độ phong kiến hà khắc, vua quan ngày một tỏ ra bất tài và nguy cơ mất nước cho phương Tây đã khiến ông căm ghét triều đình nhà Nguyễn. Rồi từ chỗ phê phán và phản kháng, ông đã nổi dậy đánh đổ nó. Tuy thất bại nhưng cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương và cái chết của Cao Bá Quát cũng đã gây được một tiếng vang lớn và cảnh tỉnh người đương thời.

VietBF@sưu tập

Theo như sở Cảnh sát Tucson mới đây cho biết là Bác sĩ gốc Việt Dũng T. Nguyễn, 65 tuổi, đã bị truy tố về nhiều tội danh lạm dụng tình dục và tấn công tình dục trong nhiều năm qua, sau khi bác sĩ Nguyễn đã bị bồi thẩm đoàn Quận Pima buộc tội 14 tội danh tấn công tình dục. Mặc dù vẫn chưa bị giam giữ, Bác sĩ Nguyễn đang trong thời gian bị dừng công việc và không thể tiếp bệnh nhân.

Một bác sĩ y khoa ở Tucson phải đối mặt với cáo buộc tấn công tình dục liên quan đến nhiều bệnh nhân. Sở Cảnh sát Tucson cho biết Bác sĩ Dũng T. Nguyễn, 65 tuổi, đã bị truy tố về nhiều tội danh lạm dụng tình dục và tấn công tình dục.

TPD cho biết cuộc điều tra bắt đầu khi nhiều phụ nữ lên tiếng và báo cáo một số sự cố xảy ra trong quá trình khám sức khỏe trong phòng mạch của Nguyễn.

Sở cảnh sát TPD cho biết Nguyễn đang làm việc tại một cơ sở ở phía đông Tucson.

Bác sĩ Nguyễn đã bị bồi thẩm đoàn Quận Pima buộc tội 14 tội danh tấn công tình dục. Mặc dù vẫn chưa bị giam giữ, Bác sĩ Nguyễn đang trong thời gian bị dừng công việc và không thể tiếp bệnh nhân. Tổng giám đốc điều hành của Arizona Community Physicians, Jim Stelzer cho biết Nguyễn đã bị cho đình chỉ công việc ngay khi công ty biết về các cáo buộc. Stelzer cho biết công ty đang hợp tác với cuộc điều tra hình sự và có thể sẽ có hành động tiếp theo đối với Nguyễn.

TPD cho biết những nạn nhân nữ khẳng định Nguyễn “có hành vi sờ mó, vuốt ve ngực hoặc xâm nhập bộ phận sinh dục của họ bằng ngón tay”.

Theo TPD, vụ lạm dụng bị nghi ngờ xảy ra trong quá trình khám sức khỏe không liên quan đến những bộ phận nhạy cảm của cơ thể.

“Tôi sẽ luôn xuất hiện cho đến khi ông ta vào tù, ngày nào ông ta phải ra tòa, tôi cũng sẽ đến đó vì tôi muốn ông ta nhìn tôi giống như cách ông ta từng nhìn tôi khi tôi đến khám bệnh và ông ta biết mình sắp làm gì”, một nạn nhân cho biết.

Nạn nhân này là một trong sáu bệnh nhân cáo buộc Bác sĩ Nguyễn đã lạm dụng tình dục và tấn công họ nhiều lần trong nhiều năm.

Các nạn nhân khẳng định rằng Bác sĩ Nguyễn đã chạm vào ngực họ, một số người nói rằng điều đó xảy ra trong nhiều lần thăm khám. Một nạn nhân khẳng định đã có quan hệ tình dục.

Bệnh nhân trước đây được phỏng vấn cho biết bà đã gặp Bác sĩ Nguyễn hơn 20 năm và tin tưởng ông, nhưng cuối cùng bà nhận ra mình đang bị xâm hại tình dục.

“Truy tố và buộc tội ông ta là một chuyện, tôi muốn thấy phòng khám của ông ta đóng cửa và đảm bảo rằng ông ta không bao giờ khám cho bất kỳ bệnh nhân nào nữa”, nạn nhân cho biết.

Theo tài liệu của tòa án, các vụ tấn công xảy ra từ tháng 1 năm 2018 đến tháng 4 năm 2024.

“Cảnh sát Tucson đã điều tra kỹ lưỡng từng báo cáo này, bao gồm việc thực hiện lệnh khám xét, thu thập bằng chứng, phỏng vấn thám tử và các hoạt động điều tra có liên quan khác”, Sở Cảnh sát TPD cho biết trong một thông cáo hôm thứ Ba.

Bác sĩ Nguyễn được Arizona Community Physicians tuyển dụng. Tổng giám đốc điều hành Jim Stelzer xác nhận Bác sĩ Nguyễn đang bị đình chỉ công việc. Ông đã gửi tuyên bố sau:

“Chúng tôi tại Arizona Community Physicians (ACP) rất buồn khi nghe về những cáo buộc và tội danh hình sự nghiêm trọng được đệ trình chống lại Bác sĩ Dung Nguyen của Grace Health and Healing Center. Khi nghe về các cáo buộc hình sự, ban lãnh đạo của ACP đã yêu cầu Bác sĩ Nguyen ngay lập tức nghỉ hành chính/cá nhân và ngừng mọi chuyến thăm bệnh nhân. Ngoài ra, ban lãnh đạo ACP và hội đồng quản trị của chúng tôi đang tiếp tục xem xét và có thể cân nhắc hành động tiếp theo liên quan đến vấn đề này.

Trong quá trình đánh giá nội bộ của Arizona Community Physician về những vấn đề này, chúng tôi luôn làm việc để trước tiên, được dẫn dắt bởi mối quan tâm của chúng tôi đối với bệnh nhân và cung cấp sự hợp tác đầy đủ với các viên chức thực thi pháp luật trong quá trình điều tra của họ. Sau đó, thứ hai, trong trường hợp ban đầu không có cáo buộc hình sự, thực hiện các hành động phòng ngừa nội bộ phù hợp bằng cách yêu cầu các thủ tục văn phòng cụ thể liên quan đến việc tiếp xúc với bệnh nhân và hỗ trợ các yêu cầu của Hội đồng Nắn xương Arizona đối với Bác sĩ Nguyễn.

Để tôn trọng quá trình pháp lý đang chờ xử lý và những bệnh nhân bị ảnh hưởng, Arizona Community Physicians sẽ hạn chế nghiêm ngặt bình luận của công chúng cho đến khi quá trình tố tụng hình sự kết thúc. Tuy nhiên, ban lãnh đạo của ACP muốn nhấn mạnh rằng chúng tôi sẽ luôn sẵn sàng gặp gỡ những bệnh nhân được đề cập trong đơn khiếu nại hình sự, theo yêu cầu của họ. Mối quan tâm chính của chúng tôi là vì sức khỏe của họ, chấm hết.

Trong hơn 30 năm qua, ACP đã nỗ lực cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế chất lượng cao nhất, an toàn nhất và tận tâm nhất có thể. 150 bác sĩ, y tá, trợ lý bác sĩ và gần 650 nhân viên của chúng tôi vẫn kiên định và cam kết với mục đích đó.”

Bác sĩ Nguyễn đã ra hầu tòa vào tuần trước, nơi ông được thông báo về bản cáo trạng. Nạn nhân bị cáo buộc đã có mặt và đưa ra lời khai của nạn nhân.

“Ông ấy đặt tay lên đùi và cúi đầu xuống, thực ra tôi muốn ông ấy ngẩng đầu lên vì tôi muốn ông ấy nhìn tôi và thấy rằng điều anh đã làm sẽ không bao giờ biến mất”, nạn nhân nói.

Bác sĩ Nguyễn dự kiến ​​sẽ ra hầu tòa tại Tòa án cấp cao Quận Pima trong phiên họp quản lý vụ án vào ngày 12 tháng 6.

TPD cho biết các thám tử đang tìm kiếm thêm nhân chứng và nạn nhân tiềm năng. Bất kỳ ai có thông tin có thể gọi 520-589-8971 hoặc 88-CRIME. Ny

Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu đã phê duyệt kế hoạch đầu tư quốc phòng ReArm Europe tại một hội nghị thượng đỉnh bất thường, cho phép huy động nguồn lực lên tới 800 tỷ euro trong 5 năm tới. Mục đích là phát triển ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu, giảm sự phụ thuộc về mặt chiến lược và nhanh chóng tăng cường các năng lực quân sự quan trọng như phòng thủ tên lửa, công nghệ máy bay không người lái và an ninh mạng.

Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu đã nhất trí bỏ phiếu thông qua kế hoạch đầu tư quốc phòng khổng lồ của Ủy ban châu Âu được trình bày vào đầu tuần này tại hội nghị thượng đỉnh bất thường ở Brussels, trong khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dự kiến ​​sẽ nhanh chóng rút một phần hoặc toàn bộ các cam kết của Hoa Kỳ nhằm đảm bảo an ninh cho châu lục này.

Quyết định của Hội đồng châu Âu là phản ứng rõ ràng trước tình hình địa chính trị ngày càng bất ổn và mối đe dọa từ Nga
– đã được nêu trong tuyên bố cuối cùng của Hội đồng.

Các nhà lãnh đạo EU đặt mục tiêu giảm sự phụ thuộc về mặt chiến lược, phát triển ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu và nhanh chóng lấp đầy khoảng trống.

Các quốc gia thành viên sẽ huy động mọi nguồn lực có thể:
* làm cho các quy tắc ngân sách linh hoạt hơn,
* huy động các quỹ cơ cấu chưa sử dụng trước đó,
* và một hạn mức tín dụng mới sẽ cho phép họ cùng nhau vay tới 150 tỷ euro.
Ngoài ra, Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB) cũng có thể mở rộng danh mục đầu tư quốc phòng của mình, đồng thời khuyến khích sự tham gia của vốn tư nhân.
Nhìn chung, EU có thể chi tới 800 tỷ euro cho chi tiêu quốc phòng trong 5 năm tới, mặc dù mục đích sử dụng thực tế của số tiền này vẫn còn là câu hỏi.

Hội nghị thượng đỉnh đã xác định những lĩnh vực cần đầu tư ngay lập tức. Được coi là ưu tiên cao
* phòng không và phòng thủ tên lửa,
* công nghệ máy bay không người lái,
* khả năng tấn công sâu,
* khả năng cơ động quân sự,
* công nghệ vũ trụ,
* cũng như các ứng dụng phòng thủ trí tuệ nhân tạo và phòng thủ mạng.

Theo một nhà ngoại giao EU, đây là lần đầu tiên Hội đồng châu Âu đặt ra định hướng phát triển quốc phòng theo cách cụ thể và có mục tiêu như vậy, điều này cho thấy các quốc gia thành viên nhận thức được sự phụ thuộc và sẵn sàng hành động nhanh chóng, tờ báo Pháp Les Echos đưa tin.

Giorgia Meloni, người đã nói rõ sau cánh cửa đóng kín rằng bà không thích kế hoạch của Ủy ban châu Âu về việc gửi khoản vay lên tới 150 tỷ euro cho các chính phủ để tăng chi tiêu quân sự: ReArm Europe. Thủ tướng Ý nhấn mạnh sự cần thiết phải lưu tâm đến dư luận, vì an ninh không chỉ là vũ khí, một quan chức EU am hiểu vấn đề này nói với Politico.

Đồng thời, các nhà lãnh đạo vẫn để ngỏ cơ hội cho những diễn biến tiếp theo. Ví dụ, việc giới thiệu trái phiếu Euro đã được đề xuất, cho phép tài trợ chung cho chi phí quốc phòng và chia sẻ gánh nặng giữa các quốc gia thành viên EU.

Ngoài ra, việc tái phân bổ nguồn lực từ Cơ chế ổn định châu Âu (ESM) cũng được thảo luận, có thể đóng góp tới 620 tỷ euro cho chi tiêu quốc phòng.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, người hiện đang giữ chức chủ tịch luân phiên của EU, cho biết châu Âu phải giành chiến thắng trong "cuộc chạy đua vũ trang" này và quyết định hiện tại có thể đánh dấu bước ngoặt trong chiến lược quốc phòng của EU.

Vấn đề đầu tư quốc phòng đã trở nên đặc biệt quan trọng đối với Đức. Berlin có kế hoạch huy động hàng trăm tỷ euro để phát triển quân đội riêng và vì mục đích này, nước này cũng đang thúc đẩy cải cách các quy tắc ngân sách dài hạn của EU. Hiện vẫn chưa biết chính xác họ có thể viết lại những quy tắc nào và chúng sẽ ảnh hưởng như thế nào đến Hiệp ước ổn định và tăng trưởng, vốn đã được cải cách và tái khởi động vào năm ngoái.


Điều này thể hiện một bước ngoặt lớn trong chính sách kinh tế của Đức, vì cho đến nay Đức là một trong những “quốc gia keo kiệt” ủng hộ chính sách thắt lưng buộc bụng về tài chính.


Tuy nhiên, hiện nay ngày càng rõ ràng rằng nhu cầu an ninh của EU có thể quan trọng hơn vị thế trước đây.
– một nhà ngoại giao Đức phát biểu.




European Union leaders have approved the ReArm Europe defence investment plan at an extraordinary summit, allowing for the mobilisation of up to €800 billion over the next five years. The aim is to develop the European defence industry, reduce strategic interdependence and rapidly strengthen key military capabilities such as missile defence, drone technology and cyber security.

European Union leaders unanimously voted to approve the European Commission's massive defence investment plan presented earlier this week at an extraordinary summit in Brussels, as US President Donald Trump is expected to quickly withdraw some or all of the US's commitments to the continent's security.

The European Council's decision is a clear response to the increasingly volatile geopolitical situation and the threat from Russia, the Council's final statement said.

EU leaders aim to reduce strategic interdependence, develop the European defence industry and fill the gap quickly.

Member states will mobilize all available resources:
* make budget rules more flexible,
* mobilize previously unused structural funds,
* and a new credit line that will allow them to borrow up to €150 billion together.

In addition, the European Investment Bank (EIB) could expand its defence portfolio, while encouraging private capital participation.

Overall, the EU could spend up to €800 billion on defence spending over the next five years, although the actual use of this money remains in question.

The summit identified areas that need immediate investment. Considered a high priority
* air and missile defense,
* drone technology,
* deep strike capabilities,
* military mobility,
* space technology,
* as well as artificial intelligence and cyber defense applications.

According to an EU diplomat, this is the first time the European Council has set out defense development guidelines in such a specific and targeted way, which shows that member states are aware of the interdependence and are ready to act quickly, the French newspaper Les Echos reported.

Giorgia Meloni, who has made it clear behind closed doors that she does not like the European Commission's plan to send up to 150 billion euros in loans to governments to increase military spending: ReArm Europe. The Italian prime minister stressed the need to take public opinion into account, because security is not just about weapons, an EU official familiar with the matter told Politico.

At the same time, leaders left the door open for further developments. For example, the introduction of Eurobonds, which would allow joint funding of defence costs and burden-sharing among EU member states, was proposed.

In addition, the reallocation of resources from the European Stability Mechanism (ESM) was discussed, which could contribute up to €620 billion to defence spending.

Polish Prime Minister Donald Tusk, who currently holds the rotating EU presidency, said Europe must win this “arms race” and that the current decision could mark a turning point in the EU’s defence strategy.

The issue of defence investment has become particularly important for Germany. Berlin plans to raise hundreds of billions of euros to develop its own army and is also pushing for reforms to the EU’s long-term budget rules to this end. It remains unclear exactly what rules they might rewrite and how they would affect the Stability and Growth Pact, which was reformed and relaunched last year.

This represents a major shift in German economic policy, as Germany has so far been one of the “stingy countries” that advocate fiscal austerity.

However, it is increasingly clear that the EU’s security needs may be more important than they once were, a German diplomat said.

Chiếc máy bay Boeing 787-8 Dreamliner đã rơi không lâu sau khi cất cánh tại Ahmedabad, bang Gujarat, miền tây Ấn Độ.
Máy bay đã rơi xuống Meghani Nagar - một khu dân cư gần sân bay và có 242 người trên khoang.

Breaking!🚨

Nationality of Passengers travelling in crashed plane in Ahmedabad, confirmed by Air India

169 Indian nationals
53 British nationals
1 Canadian national
7 Portuguese nationals

The worst air crash in recent times 😑#planecrash #Boeing pic.twitter.com/yLlk6XQQcg

— 𝗩eena Jain (@DrJain21) June 12, 2025

Chúng tôi có theo dõi các cuộc điều tra và ghi ra đây những gì đáng ghi nhận, xem có giống như các bạn hay không.
Trước hết, chúng ta cần biết hai điều.

Thứ nhất, trước khi xảy ra tai nạn thảm khốc này thì chưa có một chiếc Boeing 787 Dreamliner nào gây ra tai nạn chết người.

Thứ hai, hàng không Ấn Độ bị xếp vào hạng kém an toàn thứ ba trên thế giới.

Tuy nhiên, các nhà điều tra không dựa vào đó để kết luận vội vàng.
Bây giờ, chúng ta nhìn vào những gì mắt thấy tai nghe.
Cho đến lúc chúng tôi viết bài này thì mới chỉ có hai đoạn video được phổ biến cho công chúng. Video thứ nhất do một người bàng quang ghi được mà từ đó chúng tôi cắt ra hình thứ nhất. Video thứ hai do cơ quan an ninh hàng không ghi được mà từ đó chúng tôi cắt ra hình thứ hai.

Quan sát thật kỹ hai video này, chúng ta nhận thấy hai điều quan trọng.
Thứ nhất, các tấm phiến (flaps) phía sau cánh trước của phi cơ được rút vào, thay vì đẩy ra. Người ta phải đẩy các tấm phiến này ra để tăng diện tích của hai cánh phi cơ. Diện tích cánh phi cơ càng tăng thì sức nâng càng nhiều.

Thứ hai, tất cả các phi cơ khi cất cánh khỏi phi đạo đều cụp bánh đáp vào thân phi cơ. Cả hai video đều cho thấy các bánh phi cơ không hề được rút vào thân phi cơ.

Kế đến, quan trọng hơn cả, là những gì mà chúng ta nghe thấy trong video thứ nhất.
Hầu hết các bạn ở Việt Nam đều xem thấy đoạn video này nhưng lại là bản thu hình tại từ các bản tin. Do đó, các bạn không nghe thấy âm thanh nguyên thủy. Xem các đoạn mà các hãng tin lớn phổ biến, các bạn sẽ nghe thấy âm thanh nguyên thủy và các bạn sẽ thấy như sau.

Tuy rằng chiếc Boeing 787 Dreamliner có động cơ phản lực, nhưng qua đoạn video nói trên, các bạn không nghe thấy tiếng động cơ phản lực của nó mà lại nghe thấy tiếng động cơ cánh quạt. Tiếng động cơ này từ đâu ra.


Các bạn cần quan sát hình thứ ba. Đây là RAT (Ram Air Turbine), một động cơ cánh quạt được trang bị cho chiếc Boeing 787 Dreamliner. Khi cần có thêm nguồn điện để liên lạc và điều khiển phi cơ, phi công sẽ thả nó ra khỏi bụng phi cơ và nó sẽ hoạt động như một động cơ cánh quạt. Chúng ta nghe thấy âm thanh của động cơ này trong đoạn video nói trên chứng tỏ cả hai động cơ của chiếc Boeing 787 lâm nạn có điều không ổn và phi công phải dùng đến RAT.

Ngoài ra, các nhân viên kiểm soát không lưu tại phi trường còn thuật lại như sau. Một viên phi công của chiếc phi cơ lâm nạn cho họ biết rằng các tấm phiến của cánh phi cơ không đẩy ra được như thường lệ.

Như vậy, chúng ta có thể ghi nhận như sau.
Có trục trặc cơ khí khiến hệ thống bánh đáp của phi cơ không rút vào thân phi cơ.
Hệ thống thủy điều trục trặc khiến các tấm phiến bất động. Từ đó, đưa đến việc thiếu sức nâng (lift).

Cả hai động cơ đều trục trặc đưa đến việc thiếu sức đẩy (thrust) và phi công phải dùng đến RAT để có đủ điện năng.

Câu hỏi được đưa ra ở đây là tại sao phi công lại cất cánh một khi mà chiếc phi cơ ở trong tình trạng què quặt như vậy?
Câu hỏi này thì chỉ có một số nhân vật hàng đầu của mấy hãng hàng không ở vùng Nam Á trả lời được. Các hãng hàng không của họ treo phần thưởng rất cao cho những phi công điều khiển phi cơ sao cho ít tốn nhiên liệu. Trước đây, một phi cơ tại Nam Dương cũng đã cho phi cơ cất cánh quá sớm và rồi lại rớt xuống, gây tử vong cho gần hết hành khách trên phi cơ.

KN