Theo các chuyên gia, đột quỵ là t́nh trạng năo bị tổn thương nghiêm trọng do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu, làm gián đoạn lưu lượng máu lên năo. Chỉ trong vài phút, các tế bào thần kinh có thể chết, gây ra những di chứng nặng nề như liệt, mất khả năng nói hoặc thậm chí tử vong.
Ngoài ra, Alzheimer là một dạng sa sút trí tuệ do sự suy giảm trí nhớ, tư duy và khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày. Bệnh gây ra do các tế bào năo bị thoái hóa và chết dần, thường khởi phát âm thầm trong nhiều năm.
Những năm gần đây, cả đột quỵ và Alzheimer đều ghi nhận xu hướng trẻ hóa rơ rệt. Nguyên nhân đến từ áp lực công việc, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học, tiếp xúc thường xuyên với căng thẳng và ô nhiễm môi trường.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, người trẻ trong nhóm U30 đang đối mặt nguy cơ sớm mắc hai căn bệnh vốn từng được xem là của tuổi già. Điều này khiến các chuyên gia y tế đưa ra cảnh báo, khuyến nghị mọi người quan tâm hơn đến việc tầm soát và phát hiện sớm ngay từ khi c̣n trẻ.
Bài test trong 5 giây phát hiện sớm đột quỵ và Alzheimer
Theo Suzi Schulman, Tiến sĩ kiêm bác sĩ về xương khớp với 30 năm kinh nghiệm tại Mỹ, phát hiện sớm dấu hiệu là một trong những cách tốt nhất để hạn chế tác hại của hai loại bệnh kia. Vậy nên, cô đă chỉ cho mọi người về một bài test nhỏ có thể giúp biết được dấu hiệu bệnh như sau.
- Giơ bàn tay ra phía trước, để ngang tầm mắt và ngửa ra.
- Đan ngón trỏ và ngón giữa với nhau.
- Cho ngón áp út và ngón cái chạm nhau.
- Giữ nguyên tư thế này và cử động ngón út lên xuống, hoặc theo nhiều hướng khác nhau.
Thực hiện bài test theo như h́nh được bác sĩ Suzi Schulman chia sẻ.
Nếu ngón út có thể cử động thoải mái và tự do, cơ thể vẫn đang khỏe mạnh, chưa gặp bất thường. Nhưng nếu ngón út gặp khó khăn khi di chuyển, hoặc bị cứng đờ, th́ hăy cẩn thận với nguy cơ đột quỵ hoặc mất trí nhớ như Alzheimer.
Tại sao bài test này có thể phát hiện được bệnh?
Nghiên cứu cho thấy, chức năng của bàn tay và các ngón tay, đặc biệt là kỹ năng vận động, có mối liên hệ chặt chẽ với hiệu suất nhận thức. Nhiều khảo sát đă chỉ ra rằng, việc giảm khả năng điều khiển ngón tay và sức mạnh cầm nắm có mối liên hệ với sự suy giảm nhận thức và chứng sa sút trí tuệ Alzheimer.
Cụ thể, những bài kiểm tra động tác tay đơn giản như bài test trên, có thể cho thấy sự khác biệt rơ rệt giữa người khỏe mạnh và người mắc Alzheimer. Ví dụ, một số bài kiểm tra gơ ngón tay từ lâu đă chứng minh rằng, nhịp gơ chậm hoặc không đều có thể là dấu hiệu cho thấy rối loạn chức năng năo, như chấn thương sọ năo (TBI) hoặc tổn thương thần kinh.
Hăy pḥng bệnh Alzheimer và đột quỵ bằng những thói quen tốt như đọc sách thường xuyên...
Bên cạnh đó, một nghiên cứu sử dụng thiết bị cảm biến từ tính để đo thao tác gơ ngón tay cho thấy, những người bị suy giảm nhận thức nhẹ (thường là dấu hiệu sớm của Alzheimer) có mô h́nh vận động ngón tay khác biệt rơ rệt.
Một số nghiên cứu khác chỉ ra rằng, các động tác gơ ngón tay nhanh như gơ ngón tay cái với các ngón khác, có thể giúp nhận diện sớm các vấn đề của hệ thần kinh trung ương như tổn thương hoặc tổn hại mạch máu nhỏ.
Làm sao để pḥng ngừa đột quỵ và Alzheimer?
Tiến sĩ Suzi cho hay, ngay cả khi ngón út không cử động được, nguyên nhân có thể đơn giản chỉ là viêm khớp, vấn đề về dây thần kinh hoặc những yếu tố vô hại khác. Vậy nên để chắc chắn hơn, bạn hăy đến bệnh viện để được kiểm tra kỹ càng.
Nh́n chung, cả đột quỵ và Alzheimer đều chịu ảnh hưởng lớn từ thói quen sinh hoạt hàng ngày. Việc ăn uống cân đối, hạn chế chất béo băo ḥa, đường tinh luyện và thực phẩm chế biến sẵn giúp giảm nguy cơ xơ vữa mạch máu, nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ.
Bên cạnh đó, vận động đều đặn như đi bộ nhanh, bơi lội hoặc yoga… giúp cải thiện tuần hoàn máu, ổn định huyết áp và tăng cường sức khỏe tim mạch, từ đó giảm nguy cơ đột quỵ.
Ngoài ra, rèn luyện trí năo bằng việc đọc sách, học ngoại ngữ, chơi nhạc cụ hoặc giải đố… sẽ kích thích các kết nối thần kinh, làm chậm quá tŕnh thoái hóa tế bào năo – yếu tố liên quan trực tiếp tới Alzheimer.
VietBF@ Sưu tập
|
|