Trung Quốc vượt Mỹ về thực thi chiến lược ‘vùng biển gần’

Trung Quốc vượt Mỹ về thực thi chiến lược ‘vùng biển gần’

Chiến lược “vùng biển gần” và cách thực thi của Trung Quốc xem ra còn táo tợn gấp bội Học thuyết Monroe của Mỹ cách đây gần 190 năm nhằm độc chiếm Vịnh Mexcio và vùng biển Caribe.

Đó chính là nhận định của giáo sư James Holmes, Đại học Hải quân Mỹ, người đang viết một cuốn sách về lịch sử hoạt động của Hạm đội Mỹ ở vùng biển châu Á.

Theo giáo sư James Holmes, cách đây gần 190 năm, Tổng thống Mỹ James Monroe và Ngoại trưởng John Quincy Adams sử dụng thông điệp hàng năm đọc trước Quốc hội Mỹ để đưa ra một học thuyết mới về chính sách ngoại giao. Thông điệp được đưa ra năm 1823 này tuyên bố nước Mỹ có “chủ quyền không thể tranh cãi” đối với các đảo và vùng biển ở bên trong đường ranh giới chiếm phần lớn vùng biển Caribe và Vịnh Mexico. Tổng thống Monroe và Ngoại trưởng Adams nói rằng những đòi hỏi trên là "lợi ích cốt lõi" của Mỹ, đồng thời yêu cầu các lực lượng hải quân ngoài khu vực như Hải quân Hoàng gia của Vương quốc Anh chấm dứt hoạt động ở “những vùng biển gần” của nước Mỹ.

Học thuyết Monroe tìm cách bá chủ Tây Bán Cầu.

Khi đó, không một lực lượng hải quân ngoài khu vực nào chịu nghe theo yêu sách này.

Bây giờ, những đòi hỏi thái quá của Trung Quốc ở Hoàng Hải, Đông Hải và Biển Đông (với các thuật ngữ “chủ quyền không thể chối cãi”, “lợi ích cốt lõi”) đã khiến cho nhiều người so sánh chính sách “vùng biển gần” của Trung Quốc với chính sách độc chiếm vùng biển Caribe và Vịnh Mexico của chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Monroe.

Chỉ có điều, chính phủ Mỹ của Tổng thống Monroe không tuyên bố chiếm hữu vùng biển Caribe như Trung Quốc đòi hỏi chủ quyền hầu hết Biển Đông. Hơn nữa, nước Mỹ thời đó không tìm cách hạn chế các hoạt động hải quân trong “vùng biển gần” của nước này, trong khi Trung Quốc lại phản đối những chuyển máy bay thường lệ trên vùng biển Hoàng Hải.

Trung Quốc viện dẫn lý do rằng các chuyến bay đó đặt thủ đô Bắc Kinh vào trong tầm với của các máy bay chiến đấu Mỹ. Bắc Kinh cũng muốn ngăn chặn các chuyến bay trinh sát của nước ngoài trong không phận quốc tế. Và chỉ tuần trước, học giả người Ấn Độ C. Raja Mohan cho biết một tàu chiến của Trung Quốc "hộ tống" một đội tàu của Hải quân Ấn Độ trong vùng biển quốc tế ở Biển Đông.

Theo học giả Mohan, thông điệp của phía Trung Quốc là “rất hân hạnh được thấy quí vị ở đây, nhưng quí vị đang ở trong lãnh hải của chúng tôi và trong lãnh hải này không có chỗ cho "quyền tự do hàng hải" của tàu quân sự”.

Trên thực tế, Trung Quốc đã vượt xa những diễn giải hiếu chiến nhất của Học thuyết Monroe.

Người ta không hề phủ nhận việc Bắc Kinh có ảnh hưởng với các nước láng giềng xung quanh. Việc các cường quốc có ảnh hưởng như vậy là chuyện đương nhiên, nhưng gây ảnh hưởng như thế nào mới là điều đáng bàn.

Trung Quốc ngày nay đã khiến cho các nước láng giềng có nhiều lý do để lo ngại, đặc biệt về việc Bắc Kinh sẽ sử dụng các lực lượng vũ trang ngày càng hùng mạnh như thế nào.

Kết thúc bài viết đăng trên The Diplomat ngày 22/6/2012. giáo sư James Holmes cho rằng ban lãnh đạo Trung Quốc mô tả chính sách “vùng biển gần” của họ là vấn đề chủ quyền. Họ đang tạo ra một mớ hỗn độn cho chính bản thân và sẽ phải mất một thời gian dài mới có thể thoát ra khỏi cái mớ bòng bong này.

Minh Bích (theo The Diplomat)

vùng biển Caribe caí đách què