Nên dừng lại ngay nếu bạn đang ăn món ăn này

[thactrang]

Gan ngỗng được coi là một trong những món ăn "quý tộc" bởi nó xa xỉ và chế biến kì công. Để có được một bộ gan ngỗng to gấp 10 lần bình thường, những con ngỗng được đối xử cực kỳ tệ. Chúng bị banh mồm, ép ăn gần 10 kg thức ăn mỗi ngày, chết trong điều kiện tồi tàn và bệnh tật.

Foie gras (gan ngỗng béo) là một trong những món ăn tinh tế, đẳng cấp nhất của ẩm thực Pháp. Món này thường được phục vụ ở các nhà hàng cao cấp, xuất hiện trong danh sách những món ăn đắt đỏ nhất thế giới. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài hấp dẫn lại ẩn chứa nhiều sự thật gây tranh cãi.

Những bộ gan ngỗng béo ngậy được dùng để chế biến các món ăn cao cấp. Ảnh: Newsweek.

Niềm tự hào của nền ẩm thực Pháp

Trong tiếng Pháp, từ foie gras có nghĩa là gan béo. Gan béo không lấy từ ngỗng bình thường mà phải từ những con ngỗng đực được vỗ béo. Tuy nhiên ngày nay, người ta có thể dùng cả gan ngỗng hoặc vịt đực. Foie gras tuyệt hảo bởi lớp bơ ngậy, mềm mịn và tan trong miệng, khác hẳn cấu trúc đặc, khô cứng của các loại gan thông thường. Vị béo nhẹ nhàng, trôi xuống cổ lại càng thấy ngậy. Foie gras đòi hỏi phải có kỹ thuật chế biến cao mới có thể làm ra những món ăn xứng tầm hương vị.

Người ta thường áp chảo gan ngỗng béo tươi hoặc làm patê, ăn cùng bánh mì lát sấy khô, thêm hoa quả chua ngọt kích thích vị giác. Nhưng để có vị béo "danh bất hư truyền" đó, những con ngỗng được nuôi để lấy gan phải trải qua chuỗi ngày sống trong kinh hoàng.

"Địa ngục" của những con ngỗng vỗ béo

Để có miếng gan béo, những con ngỗng bị ép ăn một cách tàn nhẫn. Ba lần một ngày, người nuôi banh miệng, cắm ống thức ăn vào cổ họng ngỗng đực để đổ hơn 2kg hạt ngũ cốc mỗi lần ép chúng ăn. Việc ép ăn này sẽ khiến gan ngỗng sinh mỡ, to hơn gấp 10 lần gan một con ngỗng bình thường. Lá gan béo phì khiến chúng thở, đi lại rất khó khăn. Nhiều con quá béo không thể di chuyển, căng thẳng, trở nên hung hăng, tự xé lông mình và tấn công các con khác.

Gan ngỗng bị vỗ béo (bên trái) và gan ngỗng thường (bên phải). Ảnh: kpbs.

Những con ngỗng tội nghiệp bị nhốt trong các lồng nhỏ, chen chúc chỉ đủ chỗ cựa quậy mình. Chúng không được xuống ao hồ tắm táp hay rỉa lông khiến lớp dầu tránh thấm nước của loài ngỗng bít kín cơ thể chúng. Theo phóng viên tờ Newsweek, đàn ngỗng ở một trang trại foie gras trông "bơ phờ" và "thường bị què bởi nhiễm trùng bàn chân do phải đứng trên lưới kim loại trong quá trình ép ăn bằng ống". Ngoài ra, chúng thường bị tổn thương thực quản do lượng thức ăn quá tải đổ xuống họng, gãy xương ức, nhiễm nấm, tiêu chảy, suy giảm chức năng gan và rất căng thẳng. Một số con chết vì viêm phổi hoặc nghẹn khi nuốt hạt. Theo kết quả nghiên cứu, những con ngỗng vỗ béo có tỉ lệ chết cao gấp 20 lần so với ngỗng không bị ép ăn.

Những con ngỗng trong chuồng chật hẹp bị ép ăn bằng ống. Ảnh: woodstocksanctuary.

Ngoài ra, để có foie gras hoàn hảo nhất, người ta chỉ lấy gan ngỗng đực vỗ béo. Bởi vậy, mỗi năm ở Pháp, có hơn 40 triệu con ngỗng cái bị ném vào máy xay sống làm phân bón hoặc thức ăn cho mèo.

Lệnh cấm Foie Gras

Theo tổ chức bảo vệ động vật Farm Sanctuary, nước Pháp sản xuất và tiêu thụ 75% món foie gras trên thế giới, tương đương khoảng 24 triệu con vịt và nửa triệu con ngỗng mỗi năm. Mỹ và Canada cũng tra tấn khoảng 500.000 con mỗi năm để làm món foie gras.

Năm 2012, bang California chính thức ban hành luật cấm bán và tiêu thụ foie gras. Việc vỗ béo tàn nhẫn cũng bị coi là phạm pháp tại các nước như Áo, Cộng hòa Czech, Đan Mạch, Phần Lan, Đức, Australia, Ấn Độ, Isarel, Italy, Luxembourg, Nauy, Phần Lan, Nam Phi, Thụy Điển.

Món ăn ngon nhưng không có nghĩa là phải tạo từ những thực phẩm không an toàn. Hơn nữa, cách nuôi dưỡng gia cầm khiến cho nguy cơ bệnh tật trở nên cao hơn.

***